- Hiểu các hiện tượng và đặc điểm tự nhiên của châu lục ở cực Nam trái đất. - Một số nét đặc trưng về quá trình khám phá và nghiên cứu châu Nam Cực. Kỹ năng.. - Sử dụng bản đồ để trình b[r]
Trang 1Ngày soạn: 14/10/2016
Ngày giảng:
Giáo án Địa lý 7
Tiết 51: CHÂU NAM CỰC – CHÂU LỤC LẠNH NHẤT THẾ GIỚI
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
Sau khi học xong, học sinh cần:
- Biết được vị trí đại lí, giới hạn, phạm vi của Châu Nam Cực
- Hiểu các hiện tượng và đặc điểm tự nhiên của châu lục ở cực Nam trái đất
- Một số nét đặc trưng về quá trình khám phá và nghiên cứu châu Nam Cực
2 Kỹ năng
- Sử dụng bản đồ để trình bày đặc điểm tự nhiên
- Phân tích biểu đồ khí hậu của 2 địa điểm ở Châu Nam Cực, lát cắt địa hình ở Nam Cực
- Nhận dạng được một số loài động vật qua tranh ảnh
3 Thái độ, tình cảm
- Sự cần thiết phải bảo vệ các động vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng
4 Định hướng năng lực được hình thành
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực tự quản lý, năng lực giao tiếp, năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực chuyên biệt: Năng Lực sử dụng bản đồ, năng lực sử dụng ảnh
II CHUẨN BỊ CỦA GV – HS
* GV: - Bản đồ tự nhiên Châu Nam Cực
- Biểu đồ nhiệt độ H47.2 và sơ đồ H47 SGK ( phóng to )
- Tranh, tài liệu, chân dung của các nhà thám hiểm châu Nam Cực
* HS: - SGK, vở ghi, đồ dùng học tập
- Chuẩn bị trước bài học
III HOẠT ĐỌNG TRÊN LỚP
1 Ổn định lớp (1p)
2 Bài mới
* Khởi động
GV nêu khái quát về Châu Nam Cực
Thời gian Hoạt động của thầy và trò Nội dung
* Hoạt động 1: Tìm hiểu vị trí đại lí, giới hạn, phạm vi của Châu Nam Cực
?: Quan sát H47.1 xác định vị trí giới hạn, diện tích của Châu Nam Cực ?
?: Châu Nam Cực được bao bọc bởi các đại dương nào ?
( Thái Bình Dương, Đại Tây Dương và
1, Châu Nam Cực là nơi lạnh nhất thế giới
a Vị trí, giới hạn
- Phần lục địa trong vòng cực Nam và các đảo ven lục địa
- Diện tích: 14,1 triệu km2
Trang 2Ấn Độ Dương )
?: Lãnh thổ bao gồm những phần nào ?
?: GV gọi học sinh lên xác định phạm vi
giới hạn, các đại dương bao quanh châu
Nam Cực trên bản đồ tự nhiên ?
HS trả lời, nhận xét GV nhận xét, chuẩn
xác kiến thức
* Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm tự
nhiên của Châu Nam Cực
?: Quan sát H47.2 SGK xác định về
nhiệt độ châu Nam Cực
Chia lớp thành 2 nhóm:
+ Nhóm 1: Xác định nhiệt độ của trạm
Lit-xơn A-mê-ri-can
Nhiệt độ tháng thấp nhất vào tháng
nào ? Đạt bao nhiêu ?
( Thấp nhất tháng 9, đạt -42 0 C )
Nhiệt độ cao nhất vào tháng nào ? Đạt
bao nhiêu ?
( Cao nhất tháng 1, đạt -10 0 C)
+ Nhóm 2: Xác định nhiệt độ của trạm
Vô- xtốc:
Nhiệt độ thấp nhất vào tháng nào ? Đạt
bao nhiêu ?
( Thấp nhất tháng 10, đạt -73 0 )
Nhiệt độ cao nhất vào tháng nào ? Đạt
bao nhiêu ?
( Cao nhất tháng 1, đạt -37 0 )
?: Rút ra nhận xét về đặc điểm chung
của khí hậu châu Nam Cực qua nhiệt độ
ở hai trạm Lit tơn A-me-ri-can và
Vô-xtốc ?
( Khí hậu lạnh giá, nhiệt độ quanh năm
dưới 0 0 C)
GV giải thích thêm: Sở dĩ Châu Nam
Cực được gọi là Cực lạnh của thế giới là
vì:
+ Nằm ở vùng Cực Nam nên đêm ở địa
cực kéo dài
+ Mùa hạ tuy có ngày kéo dài song
cường độ bức xạ yếu
+ Vùng nam cực là một lục địa rộng nên
khả năng tích trữ năng lưọng nhiệt của
lục địa kém, nhiệt độ thu được vào mùa
hè nhanh chóng bị bức xạ hết
b Khí hậu
- Rất lạnh giá, nhiệt độ quanh năm dưới 00C
- Nhiều gió bão nhất thế giới
Trang 3+ Băng tuyết nhiều nên nhiệt độ quanh
năm thấp
?: Quan sát H47.3 SGK, cho biết đặc
điểm nổi bật của bề mặt lục địa Nam
Cực ?
HS trả lời, nhận xét GV chuẩn xác kiến
thức và mở rộng thêm:
- Bề mặt thực địa của địa hình là tầng đá
gốc cũng có các dãy núi cao, các cao
nguyên, đồng bằng và thung lũng
- Lớp băng dày phủ trên toàn bề mặt lục
địa, thể tích băng trên 35 triệu km2, càng
về phía cực thể tích băng càng dày làm
cho bề mặt lục địa khả năng bằng phẳng
và có dạng khum mai rùa
?: Hiện nay lớp băng ở Châu Nam Cực
có sự thay đổi như thế nào ? Nguyên
nhân vì sao ? Ảnh hưởng gì đến đời sống
của con người vùng ven biển ? ( trao đổi
theo cặp )
Đại diện nhóm trả lời, nhóm khác nhận
xét
GV nhận xét, chuẩn xác kiến thức:
Hiện nay lớp băng ở châu Nam Cực
ngày càng tan chảy nhiều do khí hậu
Trái Đất ngày càng nóng lên Làm cho
mực nước biển dâng lên đe dọa đến
cuộc sống con người ở ven biển.
?: Nói đến châu Nam Cực có động vật
nào tiêu biểu ?
( Chim cánh cụt )
GV cho Hs quan sát một số tranh ảnh và
nhận xét sinh vật ở đây có những đặc
điểm gì ?
( Có lớp lông dày, chịu rét giỏi)
?: Tại sao châu Nam Cực là một hoang
mạc lạnh mà vùng ven bờ và trên các
đảo có nhiều động vật sinh sống ?
( Do có nhiều cá tôm và sinh vật phù du
dồi dào )
HS trả lời, nhận xét GV nhận xét, chuẩn
xác kiến thức
?: Theo em, châu Nam Cực có các loại
tài nguyên khoáng sản quan trọng nào ?
?: Tại sao châu Nam Cực lạnh như vậy
c Địa hình
- Là một cao nguyên băng khổng lồ, cao ttrung bình 2600m
- Thể tích băng trên 35 triệu km2
d Sinh vật
- Thực vật không thể tồn tại
- Động vật có khả năng chịu rét giỏi: chim cánh cụt, hải âu, cá voi xanh, sống ven lục địa
e Khoáng sản
Trang 4lại có nhiều mỏ than ?
HS trả lời, GV nhận xét và chuẩn xác kiến thức:
+ Than đá được hình thành từ phần thân
gỗ của các loại cây rừng bị vùi chôn trong các lớp địa chất
+ Theo các nhà khoa học trước kia châu Nam Cực nằm ở vùng xích đạo nên cây cối ở đây rất nhiều Nhưng vài triệu năm trước đây màng thạch quyển Nam cực đã trôi dạt đến tận cực nam của Trái đất nên tạo thành Châu Nam Cực ngày nay Vì khí hậu lạnh nên các cây cối ở đây đều chết hết và bị chìm xuống các lớp đất đá sâu trong lòng đất và taọ thành than đá
* Hoạt động 3: Tìm hiểu vài nét về lịch
sử khám phá và nghiên cứu châu Nam Cực
?: Nghiên cứu SGK và cho biết, con người phát hiện ra châu Nam Cực từ khi nào? Đến năm nào việc nghiên cứu châu Nam Cực được xúc tiến mạnh mẽ ?
( Cuối thế kỷ XIX, ngày 14/12/1911 nhà thám hiểm Na Uy Roald Amundsen dẫn đầu đoàn thám hiểm đầu tiên đặt chân lên Nam Cực)
?: Ai là người Việt Nam đầu tiên đặt chân lên châu Nam Cực ?
( Tiến sĩ Nguyễn Trọng Hiền, làm việc
cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ là người Việt Nam đầu tiên đến Nam Cực vào tháng 9/1994; năm 1997, có Hoàng Thị Minh Hồng)
?: Với điều kiện khí hậu như thế thì dân
cư sinh sống ở đây như thế nào ?
- Giàu than đá, sắt, đồng, dầu mỏ, khí tự nhiên
3 Vài nét về lịch sử khám phá và nghiên cứu
-Được phát hiện và nghiên cứu muộn nhất
- Hiện nay vẫn chưa có dân cư sinh sống thường xuyên
3 Củng cố và hướng dẫn ( 5p)
- GV hệ thống lại kiến thức cơ bản
- Hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi trong SGK
- GV nhắc HS học bài và làm bài tập trong tập bản đồ
- Tìm hiểu bài Châu Đại Dương