GV sô keát:Troáng ñoàng laø vaät tieâu bieåu cho neàn vaên minh Vaên Lang,kó thuaät ñuùc ñoàng cuûa hoï ñaõ ñaït ñeán 1 trình ñoä raát ñieâu luyeän,ñöôïc xem laø hieän [r]
Trang 1Tuần 14- tiết PPCT 14
Ngày dạy: 24/11/2016
Bài 13 :
1_MỤC TIÊU:
* Hoạt động 1
1.1 :kiến thức:
- HS biết : +Qua bài giảng giúp học sinh hiểu rõ thời kì văn lang nơng
nghiệp và các nghề thủ cơng đã phát triển
- HS hiểu : Cuộc sống tuy cịn sơ khai
1.2:Kĩ năng:
- HS thực hiện được: +Rèn kĩ năng quan sát tranh ảnh cơng cụ
-HS thực hiện thành thạo: + Nhận xét đánh giá
1.3:Thái độ :
- Thĩi quen: +Giáo dục học sinh lịng yêu nước
-Tính cách : + Ý thức về văn hố dân tộc
* Hoạt động 2
1.1 :kiến thức:
- HS biết : + Giúp học sinh hiểu rõ thời kì văn lang Cư dân đã xây dựng cho mình một cuộc sống vật chất phong phú
- HS hiểu : Cuộc sống cịn đơn giản
2.2:Kĩ năng:
- HS thực hiện được: +Rèn kĩ năng phân tích
-HS thực hiện thành thạo: + So sánh sự kiện
2.3:Thái độ :
- Thĩi quen: +Giáo dục học sinh lịng yêu nước
-Tính cách : + Ý thức tự lực ,tự cường
* Hoạt động 3
3.1 :kiến thức:
- HS biết : + Học sinh hiểu rõ thời kì văn lang Cư dânđời sống tinh thần cĩ
gì mới
- HS hiểu : Cuộc sống tinh thần đa dạng
3.2:Kĩ năng:
- HS thực hiện được: +Rèn kĩ năng liên hệ thực tế
-HS thực hiện thành thạo: + Nhận xét sự kiện
3.3:Thái độ :
- Thĩi quen: +Giáo dục cĩ ý thức bảo vệ đất nước
-Tính cách : + Ý thức về dân tộc mình
*Gíao dục mơi trường
2 :NỘI DUNG HỌC TẬP:
Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang
3:-CHUẨN BỊ:
3.1:-GV: Giáo án, tranh ảnh
3.2:-HS:Xem các hình ở SGK,tập ghi bài ,VBTLS
ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT VÀ TINH THẦN
CỦA CƯ DÂN VĂN LANG
Trang 24:-TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
4.1-Ổn định tổ chức và kiểm diện:1p
6A1:………6A2:………6A3:………
4.2-Kiểm tra miệng: 4p
1- Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh nào?
Câu 2: Nơng nghiệp thời Văn Lang họ biết trồng những cây gì? 1đ
HS: Cây lúa, đậu ,cà, bầu ,bí…
GV nhận xét chấm điểm
4.3-Tiến trình bài học: 34p
Giới thiệu bài:Nhà nước Văn Lang được hình thành trên cơ sở kinh tế –xã hội phát triển trên địabàn rộng lới với 15 bộ lạc Hơm nay chúng ta s tìm hi u cu cẽ ể ộ
s ng c a c dân V n Lang nh th nào?ố ủ ư ă ư ế
H
oạt động 1 : 12(P)
GV hướng dẫn HS quan sát công cụ lao
động ở H33-H34,
Bài 11 SGK/34 (hoặc cho HS xem công cụ
phục chế:Lưỡi
Cày đồng,lưỡi liềm đồng )
GV:Người dân Văn Lang xới đất để gieo
1-Nơng nghiệp và các nghề thủ cơng.
a-Nơng nghiệp:
Trang 3cấy bằng công cụ gì?
HS:Công cụ xới đất của họ bằng lưỡi cày
đồng
- * GV giải thích : ở thời Hoà Bình –Bắc
Sơn công cụ xới đất để trồng trọt là lưỡi
cuốc đá.Chính vì thế mà năng suất lao động
chưa cao.Đến thời Văn Lang con người đã
biết dùng lưỡi cày bằng đồng để xới
đất,chính vì thế mà năng suất lao động cao
hơn và đây cũng là 1 bước tiến dài trong
quá trình lao động sản xuất của cư dân Văn
Lang
GV: Trong nông nghiệp,cư dân Văn Lang
đã biết làm những nghề gì?
HS:Họ biết trồng trọt và chăn nuôi.
GV: Họ biết trồng những loại cây gì?Và
chăn nuôi những động vật nào?
HS:Cââây lúúa, bầu, bí ,khoai ,đậu , cà,
chuối…
GV: Về chăn nuơi người Văn Lang biết nuơi
con vật nào?
HS:Chăn nuôi gia súc:Trâu,bò,chó, lợn
…………
Gia cầm:Ga,ø vịt ……
Ngoài ra họ còn biết đánh bắt cá và chăn
tằm
Gv giải thích:Với công cụ bằng đồng
,nghề nông trồng lúa ở Văn Lang đã có
những bước tiến mới.Họ biết trồng trọt –
chăn nuôi trâu bò để cày,bừa,kéo…và cây
lúa đã trở thành cây lương thực chính,từ đây
cuộc sống của họ rất ổn định và tạo điều
kiện cho các nghề thủ công phát triển
GV: ngồi cây lương thực và hoa màu cư dân
Văn Lang cịn biết trồng cây gì mà thời
nguyên thủy chưa cĩ?
HS: Trồng dâu , nuơi tằm để dệt vải
? Người Văn Lang đã biết làm các nghề
thủ công nào?
HS: Làm gốm, dệt vải,làm nhà ở, đóng
thuyền
.Họ biết trồng trọt và chăn nuơi
b-Các nghề thủ cơng
Họ biết làm đồ gốm ,dệt vải, Làm nhà ở, đĩng thuyền
Trang 4*Trực quan:
GV:Quan sát hình 36 SGK em có nhận xét
gì?Nó có thể dùng để làm gì?Việc làm ra
chiếc thạp đồng như vậy chứng tỏ điều gì?
HS:Trang trí hoa văn rất phong phú,dùng để
đựng vật phẩm trong gia đình.Thạp đồng là
niềm tự hào của nghề đúc đồng và của văn
hóa Việt Nam
Tích hợp:Trống đồng có mấy bộ phận.Theo
em người Việt cổ dùng trống đồng vào
những việc gì?(Quan sát hình 37)
HS:-Có 3 bộ phận:Mặt trống,tang trống
,thân trống
-Sử dụng trong các lễ nghi nông nghiệp ,cầu
mưa thuận gió hòa,mùa màng sinh sôi nảy
nở,cũng như trong các dịp hội hè ,vui
chơi,múa hát….Nó cũng là vật tượng trưng
cho quyền uy của các tù trưởng ,thủ
lĩnh,được dùng để tập hợp quần chúng,chỉ
huy chiến đấu và là vật dùng để trao đổi
hàng hóa,hoặc để chôn theo người chết
Gv:Quan sát hình 38 :hình trang trí trên
trống đồng thể hiện điều gì?
HS:Người Việt cổ đã đóng được thuyền
.Trên thuyền có người đội mũ lông
chum,tay cầm cung tên ,giáo mác như đang
trong tư thế chiến đấu chống ngoại xâm,bảo
vệ đất đai ,mùa màng và cuộc sống của
mình.Cành 2 người đang giã gạo,một nam
một nữ thể hiện vai trò của người phụ nữ đã
được khẳng định trong lao động
-Hình trang trí trên trống đồng nói lên đời
sống của người Việt cổ Đó là đời sống của
cư dân nông nghiệp trồng lúa nước là chủ
yếu
GV cho HS xem H36,H37,H38 SGK/38.
GV: Qua các hình trên,em thấynghề thủ
công nào phát triển nhất thời bấy giờ?
HS:Nghề luyện kim.
Gv: Kĩ thuật luyện kim được phát triển
.Nghề luyện kim được chuyên mơn hố
Họ cịn đúc được thạp đồng
và trống đồng
Họ cịn biết nghề rèn sắt
Trang 5như thế nào?
HS:Được chuyên môn hoá.
GV: Họ đã làm được những loại đồ đồng
nào?Trong số đó loại nào thể hiện rõ nhất
về trình độ và tài năng của họ?
HS:Lưỡi cày,cuốc,liềm,dao.giáo…Đặc
biệt là thạp đồng và trống đồng
GV treo tranh hoa văn trống đồng và cho
hS quan sát và mô tả
GV sơ kết:Trống đồng là vật tiêu biểu cho
nền văn minh Văn Lang,kĩ thuật đúc đồng
của họ đã đạt đến 1 trình độ rất điêu
luyện,được xem là hiện vật tiêu biểu cho trí
tue,ä tài năng,tính thẩm mĩ của người thợ lúc
bấy giờ.Bởi gì thạp đồng hay trống đồng rất
khó đúc,trên mặt trống đồng có nhiều hoa
văn to,đẹp,do quá trình đúc mà có,chứ
không phải do con người khắc lên
GV: Ngoài việc đúc đồng đạt đến 1 trình
độ cao thì họ còn biết làm nghề gì nữa?
HS:Họ còn biết nghề rèn sắt
Cho HS quan sát tranh
Thảo luận 3’
Gv:Theo em việc tìm thấy trống đồng ở
nhiều nơi trên đất nước ta và ở cả nước
ngoài đã nói lên điều gì ?(Gìanh cho HS
khá giỏi).
HS:Đây là thời kì đồ đồng và thuật luyện
kim rất phát triển.Việc tìm thấy trống đồng
ở nhiều nơi trong và ngoài nước đã chứng tỏ
có sự trao đổi lưu hành trong và ngoài nước
GV trong nông nghiệp,các nghề thủ công
phát triển.Vậy về đời sống vật chất của họ
ra sao? Chúng ta sang phần 2
H
oạt động 2 :11(P)
GV: Nhà ở phổ biến của cư dân Văn Lang
là loại nhà gì? Nhà được làm bằng loại
nguyên liệu gì?
HS: Nhà sàn ,mái cong hình thuyền, hay mái
hình trịn ,mui thuyền
Nhà làm bằng gỗ , tre, nứa ,lá ,cĩ cầu thang ,
2-Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang
ra sao ?
Họ ở nhà sàn
Họ ăn cơm nếp,cơm tẻ với rau, cà, thịt, cá
Đi lại chủ yếu bằng thuyền, hoặc voi, ngựa
Nam mình trần,đi chân đất,đóng khố
Nữ mặc váy,có yếm che,tóc cắt ngắn hay tết đuôi sam
3-Đời sống tinh thần của
Trang 6tre hay gỗ để lên xuống.
GV: Thức ăn chính của cư dân Văn Lang là
gì:
HS: Cơm tẻ, thịt cá , họ cịn biết làm muối ,
mắm, cá dùng gừng làm gia vị
Gv : Cư dân Văn Lang đi lại chủ yếu bằng
phương tiện gì?
HS: Giữa các làng chạ chủ yếu bằng thuyền
Gv: Cách ăn mặc thường ngày của cư dân
Văn Lang như thế nào?Trong những ngày lễ
hội họ ăn mặc ra sao?
HS : Cĩ nhiều tuến bộ
- Nam mình trần,đi chân đất,đóng khố
-.Nữ mặc váy,có yếm che,tóc cắt ngắn hay
tết đuôi sam
Vào ngày lễ hội họ thích đeo trang sức như:
vịng tay, hạt chuổi,khuyên tai…
GV giải thích chuyển ý đời sống vật chất
của họ còn thấp,đơn giản,nhưng cũng rất đa
dạng và phong phú.Còn về đời sống tinh
thần của họ ra sao ? Chúng ta sang phần 3
H
oạt động 3: 11(P)
GV: Xã hội Văn Lang chia thành mấy tầng
lớp?
HS:Chia thành nhiều tầng lớp khác nhau.
Vua quan
Nông dân tự do
Nô tỳ
Tuy vậy sự phân biệt giữa các tầng lớp
chưa sâu sắc
Gvgiải thích:Chính vì chưa có sự phân biệt
sâu sắc giữa các tầng lớp,cho nên những
ngày lễ hội,được mùa họ thường tổ chức vui
chơi
Gv: Sau những ngày lao động mệt
nhọc,cư dân Văn Lang thường làm gì?
HS:Họ thường tổ chức lễ hội vui chơi lẫn
nhau
GV:Cư dân Văn Lang thường tổ chức lễ
hội và rất thích ca hát,nhảy múa,tổ chức các
trò chơi như đua thuyền,đấu vật,
cư dân Văn Lang có gì mới?
.Họ thường tổ chức lễ hội vui chơi ca hát
đồng,khèn,chiêng
.Có tục nhuộm răng ăn trầu và thờ cúng các vị thần
.Đời sống vật chất,đời sống
Trang 7giã gạo…
GV: Nhạc cụ thường dùng của cư dân Văn
Lang là gì?
HS: Trống đồng,chiêng,khèn.
GV treo tranh hoa văn trống đồng.
HS nhận xét sau khi quan sát tranh.
Trống đồng là hiện vật tiêu biểu của nền
văn minh Văn
Lang,trên mặt trống đồng có nhiều hoa văn
thể hiện cảnh sinh hoạt về đời sống vật
chất-tinh thần của cư dân Văn Lang.Chính
giữa trống đồng là ngôi sao nhiều cánh
tượng trưng cho mặt trời (lúc đó cư dân Văn
Lang thờ thần Mặt Trời)
Trống đồng được coi là trống sấm,người ta
đánh trống để cầu mưa thuận, gió hoà,trong
những ngày lễ hội,được mùa…
Gv: Truyện trầu cau và bánh giầy,bánh
chưng cho ta biết người thời Văn Lang có
những tục gì?
HS:Có tục nhuộm răng ăn trầu và thờ cúng
các vị thần
HS:Lễ tết ,lễ hỏi…
GV:Từ đời sống vật chất và tinh thần của cư
dân Văn Lang đđược biểu hiện tình cảm giữa
cộng đồng như thế nào?:
HS:Đời sống vật chất,đời sống tinh thần tạo
nên tình cảm cộng đồng sâu sắc
*Liên hệ thực tế.
Gv:Ngày nay chúng ta vẫn còn duy trì
phong tục của thời Văn Lang về lễ tết,lễ
hỏi…
*Gíao dục thái độ :
Gv:Sự tồn tại của quốc gia Văn Lang có ý
nghĩa như thế nào?
HS:Bồi dưỡng niềm tự hào dân tộc ,ý thức
về cội nguồn –cơ sở của các cuộc chiến đấu
bảo vệ Tổ Quốc sau này
tinh thần tạo nên tình cảm cộng đồng sâu sắc
5 T
ổng kết và hướng dẫn học tập: 6p
Trang 85.1-T ổng kết: 4p
Câu 1: Đ ểi m l i nh ng nét chính trong đ i s ng v t ch t và đ i s ng tinh th n c a ạ ữ ờ ố ậ ấ ờ ố ầ ủ
c dân V n Lang theo n i dung b ng sau?ư ă ộ ở ả
Đời sống của cư dân Văn Lang
Đời sống vật
chất
-Việc ở và đi lại -Việc ăn uống -Trang phục
- Ở nhà sán ,đi lại bằng thuyền, bè
- Cơm nếp ,rau, cá, thịt.
- Nam đĩng khố nữ mặc váy.
Đời sống tinh
thần
- Phong tục ,tập quán ,tín ngưỡng - Thờ cúng tổ tiên, các lực lượng tự nhiên, chơn cất
người chết.
- Ăn trầu ,nhuộm răng.
Câu 2:Ý thức cộng đồng của cư dân Văn Lang được hình thành bởi các yếu
tố nào sau đây:
a-Các bộ lạc,chiềng chạ cùng nhau làm thuỷ lợi để bảo vệ mùa màng b-Thông qua lễ hội,họ gần gũi nhau hơn
c-Các bộ lạc,chiềng chạ cùng nhau chống kẽ thù xâm lược
d-Cả 3 yếu tố trên.(x)
5.2 H ướng dẫn học tập: 2p
- Đối với bài học ở tiết này:
+ Các em về nhà học thuộc nội dung bài chú ý
+ Sưu tầm một số câu ca dao tục ngữ nĩi về trầu cau
Làm hoàn chỉnh các bài tập ở VBTLS
- Đối với bài học ở tiết tiếp theo: + Chuẩn bị bài 14: NƯỚC ÂU LẠC Theo
nội dung câu hỏi sau:
Câu 1:Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tần đã diễn ra như thế nào? Câu 2:Nước Aâu Lạc ra đời như thế nào?
Câu 3:Đất nước thời Aâu Lạc có gì thay đổi?
6.PH Ụ LỤC :