1. Trang chủ
  2. » Cao đẳng - Đại học

Giáo án Ngữ văn 6 - Tuần 25-26 - Năm học 2007-2008 - Trương Thị Thanh Tuyền

14 3 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 14
Dung lượng 134,28 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Cái giếng nước ngọt giữa đảo Cảnh sinh hoạt của những người trên đảo được miêu tả qua những hình ảnh nào.. Trong con mắt của nhà văn sự sống nơi - Rất đông người: Tắm, gánh múc nước đảo [r]

Trang 1

Ngày soạn: 05/03/2006

Tiết 97

KIỂM TRA VĂN

I Mục tiêu bài học:

- Nhận thức của HS về các văn bản tự sự văn xuôi và thơ hiện đại đã học

- Kết hợp kiểm tra trắc nghiệm ngắn gọn và tự luận viết những đoạn văn ngắn

- Tích hợp với phần tiếng Việt ở kĩ năng sử dụng các phép so sánh, nhân hoá, ẩn dụ, hoán dụ trong cả 2 phần kiểm tra

II Lên lớp:

1 Giới thiệu: (Trực tiếp):

2 Tiến trình thực hiện các hoạt động:

GV phát đề

HS làm bài viết 1 tiết

ĐỀ:

Phần I: Trắc nghiệm (5 điểm).

* Chọn câu trả lời đúng nhất, đánh dấu bằng cách khoanh tròn vào chữ cái đầu câu.

1 Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn là gì?

a Không nên bắt nạt người yếu kém hơn mình để ân hận suốt đời

b Không thể hèn nhát, run sợ trước kẻ mạnh hơn

c Không nên ít kỉ, chỉ biết mình, chỉ nói suông mà chẳng làm gì để giúp đỡ người cần giúp đỡ

d Ơ đơi ma co thoi hung hang, bay ba, co oc ma khong biet nghĩ, sơm muon roi cung mang va vao mình

2 Ai là nhân vật chính trong văn bản “Vượt thác”

a Dượng Hương Thư b Cô bé Kiều Phương

c Thầy Ha-men d Chú bé Phrăng

3 Vị trí của người miêu tả trong văn bản “Vượt thác” là ngồi trên thuyền quan sát Vị trí này có những thuận lợi nào?

a Có thể quan sát rõ ràng cảnh vật hai bên bờ sông

b Có thể quan sát được sự thay đổi liên tục của cảnh vật

c Có thể quan sát rõ ràng những cảnh vật rất xa ở hai bên bờ sông

d Câu a và b đúng

4 Bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” thuộc phương thức biểu đạt nào?

Tuần 25

- Tiết 97: Kiểm tra Văn

- Tiết 98: Trả bài viết ở nhà

- Tiết 99,100: Lượm - mưa

Trang 2

Nghị luận

5 Vì sao trong bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” tác giả Minh Huệ không kể về lần thức dậy thứ hai của anh đội viên?

a Vì tác giả nhầm hoặc quên từ thứ ba và thứ hai

b Vì Minh Huệ không muốn câu chuyện bị trùng lặp

c Vì có lẽ lần thứ hai thức dậy anh đội viên ngại không nói, không dám mời Bác ngủ và lại thiếp đi, ngủ tiếp

d Đó là dụng ý nghệ thuật của nhà thơ Người đọc có thể ngầm hiểu rằng lần thứ hai anh đội viên cũng đã cố mời mà Bác vẫn không ngủ Để đến lần thứ ba thức dậy, tâm trạng của anh mới càng lo sợ, hốt hoảng giật mình hơn

6 Trong bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” của Minh Huệ Hình tượng Bác Hồ không ngủ được là tại vì sao?

a Vì Bác lo cho đoàn dân công và lo cho đất nước b Vì trong mái lều tranh chật hẹp

đang nhớ nhà, nhớ quê

7 Tại sao khi nhìn thấy thầy Ha-men đứng dậy, người tái nhợt, chú bé Phrăng lại cảm thấy vô cùng lớn lao?

a Vì Phrăng rất yêu kính thầy

b Vì em vừa phát hiện được phẩm chất cao quý của thầy

c Vì em vừa xúc động, vừa cảm phục trước nhân cách cao đẹp của thầy

d Vì từ nay Phrăng không được học thầy nữa

8 Ai là nhân vật chính trong truyện “Buổi học cuối cùng”?

c Cả hai: Chú bé Phrăng và thầy Ha-men d Nước Pháp

9 Người anh trong truyện “Bức tranh của em gái tôi” đã gọi em gái mình – cô bé Kiều Phương là Mèo 4 bạn A, B, C, D đã có ý kiến khác nhau về điều này Còn theo em?

So sánh và ẩn dụ

10 Truyện “Buổi học cuối cùng”, “Bức tranh của em gái tôi” và “Bài học đường đời đầu tiên” đều có điểm gì chung về cách kể?

thứ nhất

c Cac phep so sanh, nhan hoa va an du đươc sư dung rong rai d Kể không theo thứ tự nào

Trang 3

Phần II: Tự luận (5 điểm)

Viết một đoạn văn ngắn khoảng 6 - 8 câu tả một cảnh đẹp ở quê hương em

Ngày soạn: 05/03/2006

Tiết 98

TRẢ BÀI VIẾT ở nhà

I Mục tiêu bài học:

- Giúp học sinh nắm được ưu khuyết điểm về bài miêu tả của mình, sửa chữa,

củng cố thêm một lần nữa lí thuyết về văn miêu tả

- Rèn luyện kĩ năng nhận xét, sửa chữa bài làm của mình và của bạn

II Lên lớp:

1 Kiểm tra bài cũ:

2 Giới thiệu: (Trực tiếp):

3 Tiến trình thực hiện các hoạt động:

GV phát bài cho học sinh

HS đọc đề và tự nêu yêu cầu của đề Đề: Tả lại hình ảnh cây Mai hoặc cây Đào vào dịp tết

đến xuân về.

GV nhận xét và bổ sung thêm Yêu cầu: Miêu tả.

GV nhận xét các ưu điểm, khuyết điểm

trong bài làm của lớp theo từng vấn đề * Nhận xét: 1 ưu điểm:

- Nội dung: đúng nội dung

- Hình thức: Bố cục rõ ràng, có phân biệt nội dung của các đoạn

2 Nhược điểm:

- Các ý trong câu chưa rõ ràng

- Dùng từ, đặt câu chưa hợp lí, chữ viết chưa rõ ở một số bài

- Đa số HS còn sai chính tả nhiều

Trang 4

GV chữa một số bài, đoạn tiêu biểu

GV: Cùng 3 HS đọc 2 bài viết khá nhất

và trích đọc 1 số đoạn trích hay về các mặt

khác nhau

HS góp ý kiến về các bài, đoạn ấy

HS tiếp tục chữa bài ở nhà

4 Hướng dẫn học bài:

Soạn bài tiếp theo “Lượm”, “Mưa”

+ Đọc bài thơ, tìm hiểu chú thích, tác giả

+ Trả lời câu hỏi 2, 3, 4 sách giáo khoa

Ngày soạn: 06/03/2006

Tiết 99,100

LƯỢM

I Mục tiêu bài học:

Giúp HS cảm nhận vẽ đẹp hồn nhiên, vui tươi trong sáng của hình ảnh Lượm, ý nghĩa cao cả về sự hy sinh của nhân vật Nghệ thuật miêu tả nhân vật

người kể và biểu hiện cảm xúc

Rèn kỹ năng tìm hiểu và phân tích ý nghĩa các từ láy

II Lên lớp:

1 Kiểm tra bài cũ:

1 Bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” thuộc phương thức biểu đạt

nào?

Nghị luận

2 Cụm từ “ Người cha mái tóc bạc” đã sử dụng nghệ thuật gì?

Hoán dụ

2 Giới thiệu: (Trực tiếp):

3 Tiến trình thực hiện các hoạt động:

HS đọc đoạn trích phần (*) I Vài nét về tác giả-tác phẩm: - Tên thật Nguyễn Kim Thành (1920-2002) quê ở Thừa

Thiên Huế

- Tác phẩm được sáng tác trong thời kì kháng chiến chống

Trang 5

HS đọc bài thơ

Có thể chia làm mấy đoạn?

II Đọc – Hiểu văn bản:

1 Bố cục: 3 đoạn

- “……… xa dần” Nhớ lại cuộc gặp gỡ giữa nhà thơ và Lượm

- “……… giữa đồng” Lượm hi sinh khi làm nhiệm vụ

- Phần còn lại: Hình ảnh sống mãi

Lượm được miêu tả như thê snào qua

hình dáng, trang phục, cử chỉ và lời nói

Trong các chi tiết ấy, em thích chi tiết

nào nhất? Vì sao? (HSTL)

2 Phân tích:

a Hình ảnh của Lượm:

- Chân thoăn thoắt, đầu nghênh nghênh

- Cái xắc xinh xinh, ca lô đội lệch

- Mồm huýt sáo vang Nhảy trên đường vàng

Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu

tả? Cách dùng từ như thế nào? (HD tìm từ

láy)

 Miêu tả 1 cách cụ thể sống động, dùng nhiều từ láy gợi hình để vẽ lên hình dáng và tính cách của Lượm: hồn nhiên, nhanh nhẹn, yêu đời

Tìm những câu thơ miêu tả Lượm đang

làm nhiện vụ? (bỏ thư …… đồng)

Cái chết của Lượm được miêu tả qua các

chi tiết thơ nào?

Các chi tiết ấy gợi cho em những tình

cảm và suy nghĩ gì?

- Lượm hi sinh trong khi làm nhiệm vụ

 Một cái chết dũng cãm nhưng nhẹ nhàng và thanh thản, hình ảnh của Lượm còn sống mãi với quê hương

b Tình cảm của nhà thơ:

Tình cảm của nhà thơ được bộc lộ như

thế nào qua cái nhìn và cách xưng hô ở

phần đầu bài thơ?

- Có cái nhìn trìu mến khi miêu tả vẻ đẹp hồn nhiên của Lượm còn sống mãi với quê hương

- Cách xưng hô thân thiết ruột rà (chú – cháu) Khi nghe Lượm hi sinh tác giả đã thay

đổi cách xưng hô như thế nào? Cách gọi ấy

bộc lộ tình cảm và thái độ gì?

Lượm hi sinh nhưng đối với tác giả Lượm

còn không?

- Gọi “đồng chí”: Vừa thân tình vừa trân trọng coi Lượm như bạn chiến đấu

- Khi Lượm hi sinh nhà thơ đau xót “Thôi rồi Lượm ơi!” nhưng hình ảnh Lượm vẫn còn sống mãi trong tâm trí của nhà thơ và với cuộc đời

Trong bài có những câu thơ có cấu tạo

đặc biệt Hãy tìm những câu thơ ấy?

(Ra thế – Lượm ơi – Thôi rồi Lượm ơi ……

đau xót)

Em cảm nhận được những ý nghĩa nội

dung nào từ bài Lượm?

Nghệ thuật

(Miêu tả + bø cảm, 4 tiếng, gieo vần Cuối

câu cấu tạo bằng nhiều từ láy có cấu trúc

đặc biệt)

III Tổng kết:

Ghi nhớ: SGK.

IV Luyện tập: Đọc thuộc lòng đoạn thơ từ câu “Một hôm

nào đó” đến hết bài thơ

4 Củng cố:

1 Qua bài thơ , em thấy Lượm là một chú bé như thế nào?

Trang 6

a Hồn nhiên, nhanh nhẹn b Say mê tham gia công tác kháng chiến

c Dũng cảm không sợ nguy hiểm d Tất cả đều đúng

2 Câu thơ “Lượm ơi, còn không?” có ý nghĩa như thế nào?

a Lượm không còn sống nữa

b Lượm có thể còn sống

c Lượm đã hi sinh nhưng hình ảnh của em còn mãi với quê hương, còn mãi trong lòng mọi người

d Tất cả đều đúng

5 Hướng dẫn học bài:

- Đọc diễn cảm bài thơ, học thuộc lòng bài thơ

- Soạn bài Mưa theo gợi ý:

+ Đọc và tìm hiểu về thể thơ, trình tự miêu tả trong bài thơ + Phân tích nghệ thuật miêu tả thiên nhiên trong bài thơ + Tìm hiểu hình ảnh con người ở đoạn cuối bài thơ

+ Tổng kết giá trị nội dung và nghệ thuật của bài

- Soạn bài tiếp theo “Hoán dụ”

+ Tìm hiểu các ví dụ để nắm khái niệm

+ Phân biệt các kiểu hoán dụ

Trang 7

Ngày soạn:16/2/2009

Tiết 101

Tiếâng việt :HOÁN DỤ

I Mục tiêu bài học:

- Nắm được các khái niệm hoán dụ

- Các kiểu hoán dụ và tác dụng

-Tích hợp môi trường ở phần luyện tập

II Tiến trình dạy và học:

1 Kiểm tra bài cũ:

-Có mấy kiểu so sánh ? So sánh có tác dụng gì?

-Chọn câu trả lời đúng.Câu thơ sau có sử dụng kiểu so sánh nào?

“Quê hương là con đò nhỏ Mẹ về nón lá nghiêng che.”

@ A.So sánh ngang bằng B.So sánh không ngang bằng

C.So sánh đối lập D.So sánh trừu tượng

*GTB: Ơ cácÛ tiết trước các em đã được tìm hiểu các phương tiện tu từ so

sánh, nhân hóa, ẩn dụ.Vậy hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một loại

phương tiện tu từ

mới, đó là phương tiện tu từ hoán dụ

2/Bài mới:

-GV sử dụng bảng phụ

-HS đọc vd SGK/82

? Các từ in đậm trong câu thơ chỉ ai?

(HS trả lời tại chỗ)

-GV chốt và ghi bảng

-Aó nâu: Chỉ người nông dân

-Aó xanh: Chỉ người công nhân

-Vùng nông thôn dùng chỉ những người nào ?

Chỉ những người sống ở nông thôn

-Vùng thị thành dùng để chỉ những người nào?

Chỉ những người sống người ở thành thị

2 /Cách nói áo nâu, áo xanh nhằm chỉ những

người nông dân và công nhân ålà dựa vào mối

I- Hoán dụ là gì?

Xem vd sgk/82

-Áo nâu: Chỉ người nông dân.

-Áo xanh: Chỉ người công nhân.

Dấu hiệu đặc trưng của sự vật

-Nông thôn : những người sống ở nông

thôn

-Thị thành : những ngườisống ở thành

thị

Lấy vật chứa đựng gọi vật bị chứa đựng

Tuần 26

- Tiết 101: Hoán dụ

- Tiết 102: Tập làm thơ bốn chữ

- Tiết 103,104: Cô Tô

Trang 8

quan hệ giữa dấu hiệu,đặc điem của sự vật (áo)

với sự vật đó (con người)ù.(Người nông dân

thường mặc áo nâu , còn người công nhân

thường mặc áo xanh khi làm việc).

Quan hệ giữa vật chứa đựng (nông thôn, thị

thành ) vật bị chứa đựng (những người sống ở

nông thôn và những người sống ở thành thị) ø

? Giữa áo nâu, áo xanh, nông thôn và thị thành

với sự vật được chỉ có mối quan hệ như thế nào?

(HS lần lượt chỉ ra mqh) (Quan hệ gần gũi) (ghi

nhớ s/82 ý 1 )

?Hướng dẫn tìm hiểu tác dụng của phép hoán dụ

-Nông dân cùng với công nhân

-Aó nâu liền với áo xanh

Có gì khác nhau về cách diễn đạt?Cách diễn đạt

nào hay hơn?Vì sao?

-Nông dân cùng với công nhân:diễn đạt bình

thường.

-Aó nâu liền với áo xanh: có dùng phép hoán

dụ.Hay hơn vì tăng sức gợi hình, gợi cảm.(Theo

ghi nhớ s/82(ý2) )

GV giải thích thêm vì sao gợi hình,gợi cảm.

+Gợi hình:- Aó nâu gợi hình ảnh người nông

dân với màu áo giản dị.

-Aó xanh gợi hình ảnh người nông

dân làm việc trong các nhà máy, xí nghiệp.

+Gợi cảm:Từ liền gợi sự gắn kết giữa 2 g/c

cùng chung tay góp phần xây dựng xh.

? Qua phân tích tìm hiểuVD SGK, em hiểu hoán

dụ là gì ?

(HS trả lời theo hiểu biết)

-GV gọi 2-3 HS nhắc lại (lưu ý HS không được

nhìn SGK trả lời)

-GV gọi 1-2 HS đọc ghi nhớ

Để biết hoán dụ có bao nhiêu kiểu chúng ta

sang phần II Các kiểu hoán dụ.

*Ghi nhớ 1: SGK./ 82

-HS đọc VD 1 SGK

? Bàn tay gợi cho em liên tưởng đến gì?(người lao

động)

? Giữa bàn tay và người lao động có quan hệ gì?

 Quan hệ bộ phận - toàn thể.

Vd:sgk/83

a) Bàn tay ta: người lao động.

 Bộ phận - toàn thể b) Một (số lượng cụ thể) õ số ít ( ít cây)

Trang 9

? Một, ba gợi em liên tưởng đến gì?Giua “một” với số

ít,ba với số nhiều có quan hệ gì?

 Một, ba : SL cụ thể, được dùng thay cho số ít,

nhiều nói chung Quan hệ cụ thể - trừu tượng.

? Đổ máu gợi cho em liên tưởng đến dấu hiệu gì? 

chiến tranh.”Đổ máu”_dấu hiệu thường dùng thay cho

sự hi sinh, mất mát nói chung.

 Ngày Huế đổ máu là ngày Huế bắt đầu cuộc kháng

chiến chống TD Pháp quay trở lại xâm lược (1947)

? Đó là mqh gì ?quan hệ dấu hiệu sự vật_sự vật.

* Hs đọc BT1 d) (SGK.84) (luyện tập)

? Trái đất (vật chứa đựng) gợi cho em liên tưởng

gì?(liên tưởng đến những người sống trên trái đất)

? Mối quan hệ giữa các sự vật ntn?

Trái đất: Lấy vật chứa đựng (trái đất) để biểu

thị vật bị chứa đựng (những người sống trên trái

đất)

? Qua phân tích các VD SGK, em hãy liệt kê

những kiểu hoán dụ ?

-2-3HS trả lời theo nội dung vừa học ở ghi nhớ 2

(Không nhìn SGK)

-1-2 HS đọc ghi nhớ và ghi vào vở

4/Củng cố:-Hoán dụ là gì?

-Hoán dụ có mấy kiểu?

-Gv sử dụng bảng phụ viết bài tập trắc

nghiệm

GV sử dụng bảng phụ viết bài tập số 1

Ba (số lượng cụ thể) số nhiều ( nhiều cây)

 Cụ thể - trừu tượng c) Đổ máu: dấu hiệu chiến tranh

 dấu hiệu sự vật - sự vật.

d) Trái Đất: những người sống trên Trái Đất - nhân loại

 vật chứa đựng - vật bị chứa đựng.

*Ghi nhớ 2: SGK/ 83

-GV gọi 1 HS xác định yêu cầu BT1

-1 HS đọc bài tập

-GV cho HS lên bảng trình bày

-GV gọi từng HS nhận xét BT

*Tích hợp môi trường ở câu b “Vì lợi ích mười

năm trồng cây” Để thực hiện theo lí tưởng của

Bác “trồng cây” đem lại lợi ích cải thiện môi

trường thiên nhiên trong lành và phục vụ

ngành lâm nghiệp.

-GV gọi 1 HS xác định yêu cầu BT2

-1HS đọc bài tập

III- Luyện tập:

BT1 Các phép hoán dụ và mqh :

a)Làng xóm: người nông dân

Quan hệ: vật chứa đựng với vật bị chứa đựng

b)Mười năm: thời gian trước mắt

-Trăm năm: thời gian lâu dài

Quan hệ: cụ thể – trừu tượng c)Áo chàm: người dân Việt Bắc

Dấu hiệu của sự vật với sự vật d)Trái đất: nhân loại

Quan hệ: vật chứa đựng và vật bị chứa đựng

BT2 So sánh Hoán dụ và Ẩn dụ:

- Giống: Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên gọi sự vật hiện tượng khác

- Khác:

Trang 10

Hs thảo luận.Gv phân công tổ 1 tìm điểm giống

nhau ,tổ 2 tìm điểm khác nhau , tổ 3 cho vd

-GV cho HS từng tổ lên bảng trình bày.(Các tổ

giới thiệu và trình bài)

-GV gọi HS tổ khác nhận xét, bổ sung

-GV có thể gọi HS khá giỏi đặt VD so sánh 2

trường hợp

Dựa vào quan hệ tương đồng (giống nhau) Cụ thể là tương đồng về:-Hình thức;

-Cách thức thực hiện;

-Phẩm chất;

-Cảm giác

Dựa vào quan hệ tương cận (gần gũi) .Cụ thể:

-Bo phan-toan the;

-Vat chưa đưng-vat bị chưa đưng;

-Dau hieu cua sư

vat-sư vat;

-Cu the-trưa tương

VD: Người Cha mái tóc bạc

Aån dụ phẩm chất Gv giải thích thêm : vì theo nhà thơ Minh Huệ Bác với Người cha có những phẩm chất giống nhau (tuổi tác,tình thương yêu, sự chăm sóc chu đáo đối với con,…)

- Má hồng phậàn bạc

Hoán dụ, dấu hiệu sự vật- sự vật

Gv giải thích thêm: Người con gái đẹp thường có số phận hẩm hiu, bấp bênh

5 Hướng dẫn HS học ở nhà:

- Xem lại kĩ nội dung bài học ở nhà

- Học thuộc lòng ghi nhớ

- Hoàn thành các bài SGK : +Viết thuộc lòng đoạn thơ trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ từ :

“Lần thứ ba thức dậy” đến “Anh thức luôn cùng Bác”

+Sau đó kiểm tra lại chính tả

-Soạn bài : “Tập làm thơ 4 chữ” : +Xem trước yêu cầu phần chuẩn bị ở nhà

+Xem kĩ phần Đọc thêm về thơ 4 chữ, sau bài Lượm (SGK 77) +Tìm hiểu kĩ khái niệm : Vần chân ? Vần lưng ? Vần liền ? +Tham khảo những bài thơ mẫu ở SGK, trang 85, 86

+Mỗi em cần phải cố gắng sáng tác thử 1 bài thơ trước ở nhà

*RÚT KINH NGHIỆM :

Ngày đăng: 29/03/2021, 15:27

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w