KiÕn thøc: HS cÇn n¾m ®îc: - Quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc và sự tan ra của hệ thống thuộc địa ở Châu á, Phi và Mỹ la tinh: những diễn biến chủ yếu của quá trình đấu tranh giải[r]
Trang 1Ngày soạn: 14/ 8/2008 Ngày dạy: 19 /8/2008
Tuần 1:
Phần I: Lịch sử thế giới hiện đại từ năm 1945 đến nay
Chương 1:
Liên xô và các nước đông âu sau chiến tranh thế giới thứ 2
từ sau năm 1945 đến giữa những năm 70 của thế kỷ XX
A Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức:
- Sau tổn thất nặng nề của Liên Xô trong chiến tranh thế giới thứ 2 nhân dân Liên Xô đã nhanh chóng khôi phục kinh tế, hàn gắn vết chiến tranh, tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất cho CNXH
1945 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX)
2
hoại và bao vây của CNDQ
3 Kỹ năng.
- Rèn cho HS kĩ năng phân tích, nhận định và đánh giá các sự kiện lịch sử trong những hoàn cảnh cụ thể
B Thiết bị và tài liệu.
- Bản đồ Liên Xô (hoặc bản đồ Châu Âu)
C Tiến trình dạy học.
- ổn định tổ chức
- Kiểm tra bài cũ
- Bài mới
Trang 2Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
GV sử dụng bản đồ Liên Xô cho
HS quan sát, xác định vị trí của
Liên Xô trên bản đồ
HS đọc trong SGK mục 1
? Vì sao chiến tranh thế giới lần
thứ 2, Liên Xô phải tiến hành
khôi phục kinh tế?
Trong chiến tranh lần thứ 2 Liên
Xô thiệt hại thế nào?
_ ! tình hình đất !
vậy, Liên Xô phải làm gì?
1 Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (194-1950)
a Những thiệt hại của Liên Xô trong chiến tranh thế giới lần thứ 2
- Thiệt hại:
+ Hơn 27 triệu b chết + 1710 thành phố bị tàn phá
+ Hơn 7 vạn làng mạc, gần 32.000 nhà máy xí nghiệp, 6,5 vạn km b sắt bị phá hoại
HS trình bày ý kiến
? Hãy cho biết những thành tựu
về kinh tế và khoa học kĩ thuật
của Liên Xô (1945-1950)
? Hãy cho biết những thành tựu
về kinh tế và khoa học kĩ thuật
của Liên Xô (từ 1950 - đầu
những năm 70 của thế kỉ XX)?
HS đọc phần (b) trong SGK
b Những thành tựu về kinh tế và khoa học - kĩ thuật của Liên Xô (1945-1950)
* Kinh tế:
+ Hoàn thành kế hoạch 5 năm (1945-1950)
! thời hạn 9 tháng + Năm 1950, công nghiệp tăng 73 %
* Khoa học kĩ thuật:
- Năm 1949 Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử
2 Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật của CN XH (từ năm 1950 đến đầu năm 70 của thế kỉ XX)
a.Thành tưu về kinh tế:
- Liên Xô thực hiện thành công hàng loạt các
kế hoạch dài hạn
- h ! chính của các kế hoạch:
+ Ưu tiên phát triển CN nặng
+ Thâm canh trong nông nghiệp
+ Đẩy mạnh tiến bộ KH - KT
+ Tăng b sức mạnh quốc phòng
+ Trong những năm 1959 - 1960 Liên Xô là
b quốc công nghiệp thứ 2 thế giới, chiếm 20% sản lựng CN thế giới
b Thành tựu khoa học kĩ thuật.
+ Năm 1975, phóng vệ tinh nhân tạo vào vũ
Trang 3? Nêu những chính sách đối
ngoại của Liên Xô trong thời kỳ
này?
trụ
+ Năm 1961, con b bay vào vũ trụ
c Chính sách đối ngoại.
+ Hoà bình, quan hệ hữu nghị với tất cả các
!7 + ủng hộ phát triển đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới
+ Là chỗ dựa vững chắc của CM thế giới
4 Củng cố
HS nhắc lại nội dung chính của bài
5 Bài tập.
HS làm bài tập trong vở bài tập lịch sử
Rút kinh nghiệm giờ dạy
…….………
………
………
……….…………
…….………
………
………
……….…………
…….………
………
………
……….…………
…….………
………
………
……….…………
Trang 4
-*** -Ngày soạn: 24/8/2008 Ngày dạy: /8/2008
Tuần 2:
Tiết 2:
Từ sau năm 1945 đến giữa những năm 70 của thế kỷ XX
(tiếp)
A Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: HS cần hiểu rõ:
- Hoàn cảnh và quá trình ra đời của các ! dân chủ ND Đông Âu Từ 1945
- 1949 các ! Đông Âu đã hoàn thành thắng lợi Các mạng dân tộc, dân chủ
những thành tựu to lớn, hầu hết các ! này đã trở thành các ! Công - Nông nghiệp
- Sự hình thành hệ thống XHCN trên thế giới
- Những thành tựu to lớn của nhân dân Đông Âu trong cuộc xây dựng CNXH, các ! này đã có sự biến đổi sâu sắc
- Liên Xô và các ! Đông Âu đã hình thành một hệ thống thế giới mới, hệ
CNĐQ, chỗ dựa vững chắc của phong trào cách mạng thế giới
3 Kỹ năng.
- Rèn cho HS kĩ năng phân tích, nhận định và so sánh các sự kiện, các vấn đề lịch sử cụ thể và kỹ năng sử dụng bản đồ
B Thiết bị và tài liệu.
- SGK và SGV
- Bản đồ các ! Đông Âu (nếu có)
C Tiến trình dạy học.
- ổn định tổ chức
- Kiểm tra bài cũ: Em hãy nêu thành tựu chủ yếu của Liên Xô trong công cuộc xây dựng CNXH (1945-1970 của thế kỷ xx): về kinh tế, KH-KT, Đẩi ngoại
Trang 5- Giới thiệu bài mới: ở lớp 8 ta đã học về cuộc tấn công của Hồng Quân LX vào Bec-lin để tiêu diệt CNPX giúp giải phóng các ! Đông Âu, hệ thống CNXH trên thế giới ra đời Tiết ! ta đã học về công cuộc XDCN XH ở LX Hôm nay ta sẽ n/c về sự ra đời và công cuộc xây % CNXH ở các ! Đông
Âu
II/ ĐÔNG ÂU Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
Giới thiệu cho HS các ! Đông Âu
HS đọc mục 1 SGK
? Các ! dân chủ nhân dân Đông Âu
ra đời thế nào?
GV: _ ! chiến tranh thế giới II hầu
hết các ! ĐÂ đều là ! lệ
thuộcvào bản tây âu
Trong chiến tranh bị các ! phát
xít nô dịch tàn bạo
Riêng ! Đức, để tiêu diệt CNPX
! Đức bị chia thành 4 khu vực chiếm
đóng của 4 b quốc: LX,Mỹ, Anh,
Pháp Thủ đô Béc-lin cũng bị chia thành
4 phần
Khu vực của LX chiếm đóng sau này
trử thành lãnh thổ của CHDC Đức, 3
khu vực còn lại trở thành lãnh thổ của
CHLB Đức
?Để hoàn thành thắng lợi cách mạng
1 Sự ra đời của các E dân chủ nhân dân Đông Âu
- Hồng quân Liên Xô trên con b truy đuổi phát xít Đức về Béc - lin (cuối
1944 đầu 1945) đã phối hợp với nhân dân Đông Âu, giúp họ khởi nghĩa giành chính quyền
- Một loạt các ! dân chủ nhân dân
Đông Âu ra đời: Ba Lan, Tiệp Khắc, Hungari…
*/ Để hoàn thành cách mạng dân chủ
Trang 6dân chủ nhân dân từ (1946-1949) các
! Đông Âu đã làm gì?
nhân dân các ! Đông Âu đã:
+ Tiến hành cải cách ruộng đất
+ Quốc hữu hoá các nhà máy, xí nghiệp của TB
+ Thực hiện các quyền tự do dân chủ
cải thiện
HS đọc mục 2 trong SGK
?Nhiệm vụ chính của nhân dân ĐÂ
trong giai đoạn XD CNXH là gì?
?Hãy cho biết những thành tựu XD
CNXH của các ! Đông Âu (từ
1950-1970)?
- H/S điểm qua các ví dụ ở sgk
2 Tiến hành XD CNXH (từ 1950 đến
đầu những năm 70 của thế kỉ XX)
a, nhiệm vụ:
+ Xoá bỏ sự bóc lột của giai cấp sản + j nông dân vào con b làm ăn tập thể
+ Tiến hành công nghiệp hoá XHCN + XD cơ sở vật chất cho XHCN
b, Thành tựu
Đầu những năm 70 Đông Âu đã thay
đổi căn bản và sâu sắc (đầu những năm
70 đã trở thành những ! công nông nghiệp)
y/c H/S đọc mục 3
? Hệ thống các ! XHCN ra đời trong
hoàn cảnh nào?
cơ sở nào?
III Sự hình thành hệ thống XHCN
1 Hoàn cảnh và những cơ sở hình thành hệ thống các E XHCN
a, Hoàn cảnh:
- Các ! Đông Âu cần có sự giúp đỡ cao hơn, toàn diện hơn của Liên Xô
- Có sự phân công sản xuất theo chuyên môn hoá , chuyên ngành giữa các !7
b, Cơ sở hình thành:
- Cùng chung mục tiêu là XD CNXH
- Nền tảng 3 là chủ nghĩa Mac- lênin
- Đều do ĐCS lãnh đạo
? Sự hợp tác trợ giữa Liên Xô và
Qua 2 tổ chức: SEV và VAC-SA-VA
2 Sự hình thành hệ thống XHCN
- Tổ chức trợ kinh tế giữa các
Trang 7? Kẻ tên các ! thành viên hội đông
trợ kinh tế SEV?
?Những thành tựu kinh tế tiêu biểu của
GV: Hạn chế của SEV:
Hoạt động khép kín, nặng về trao đổi
hàng hoá mang tính chất bao cấp, phân
công sản xuất chuyên ngành hợp
lý, cơ chế quan liêu bao cấp ko phù
hợp với tốc độ quốc tế hoá => năm 1991
tuyên bố giải thể
?Tổ chức hiệp ! Vác-sa-va ra đời với
mục đích gì?
Chống lại sự hiếu chiến của Mỹ và
khối NATO
Liên minh phòng thủ quân sự và
chính trị của các ! XHCN để duy trì
hoà bình an ninh Châu Âu và thế giới
KL: Tổ chức hiệp ! VAC-XA-VA và
SEV tan rã cùng với sự khủng hoảng và
tan rã của các ! XHCN
! XHCN: SEV (8/1/1949- 28/3/1991)
- Tổ chức hiệp ! Vác-sa-va
* Thành tựu của SEV
- Tốc độ tăng 3 CN 10% năm
- Thu nhập quốc dân (1950-1973) tăng 5,7 lần
- Liên Xô cho các ! trong khối vay
13 tỉ rúp, viện trợ không hoàn lại 20 tỉ rúp
- Tổ chức hiệp ! Vác-sa-va (14/5/1955 - 1/7/1991)
* Tác dụng:
Bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH hoà bình an ninh ChâuÂu và thế giới
* Củng cố
? Những nhiệm vụ chính của các ! Đông Âu trong công cuộc XD CNXH?
? Thành tựu XD CNXH ở Đông Âu
? Cơ sở hình thành hệ thống XHCN là gì?
Trang 8Ngày soạn: 6 / 9/2009
Ngày dạy:
Tiết 3: Liên Xô và các nước Đông Âu từ giữa
những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX
A Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức:
của chế độ XHCN ở Liên Xô và các ! Đông Âu
2 Về
sai lầm trong công cuộc XD CNXH ở Liên Xô và các ! Đông Âu (vì đó là con b hoàn toàn mới mẻ, có trong lịch sử, mặt khác là sự chống phá gay gắt của các thế lực thù địch)
! ta trong gần 20 năm qua, BD và củng cố cho HS niềm tin 3 vào thắng lợi của cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất ! theo định ! XHCN % ! sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam
3 Kĩ năng.
- Rèn luyện cho HS kĩ năng phân tích, nhận định và so sánh các vấn đề lịch sử
B Thiết bị và tài liệu.
SGK và SGV
C Tiến trình dạy học.
- ổn định tổ chức
- Kiểm tra bài cũ
- Giới thiệu bài mới
- Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
? Liên Xô cũ đã tách ra thành
cộng đồng các quốc gia độc
I Sự khủng hoảng và tan rã của liên bang xô viết
Trang 9lập thế nào?
?Nguyên nhân nào dẫn đến
công cuộc cải tổ ở Liên Xô ?
1 Nguyên nhân.
- Năm 1973, khủng hoảng kinh tế thế giới bắt đầu
từ khủng hoảng dầu mỏ đã trực tiếp ảnh 3
đến Liên Xô
- Trong hoàn cảnh đó Liên Xô không tiến hành cải cách về kinh tế, chính trị, xã hội để khắc phục khó khăn
- Đầu những năm 80, tình hình Liên Xô càng khó khăn hơn về sản xuất và đời sống
- Đất ! khủng hoảng hoàn toàn về mọi mặt
? _ ! tình hình đó, Liên Xô
đã tiến hành cải tổ thế
nào?
(HS trình bày nội dung cải tổ)
2 Diễn biến
- Tháng 3/1985 Gooc-ba-chôp đã đề ra những b lối cải tổ
- Nội dung của cải tổ:
+ Chính trị: Tập trung mọi quyền lực vào tổng thống
+ Thực hiện đa nguyên về chính trị + Xoá bỏ sự lãnh đạo độc quyền của Đảng cộng sản
? Hậu quả của công việc cải tổ
ở Liên Xô thế nào?
? Nguyên nhân nào dẫn đến sự
sụp đổ của liên bang xô viết
HS thảo luận theo nhóm
3 Hậu quả:
+ Đất ! ngày càng khủng hoảng rói loạn + Mâu thuẫn sắc tộc ngày càng bùng nổ + 19/8/1991 cuộc đảo chính Gooc-ba-chôp không thành, gây hậu quả nghiêm trọng
+ Đảng cộng sản Liên Xô bị đình chỉ hoạt động + 21/12/1991, 11 ! cộng hoà li khai, hình thành cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) + Liên Xô sụp đổ sau 74 năm tồn tại
Trang 10Hãy trình bày quá trình khủng
hoảng và sụp đổ của chế độ
XHCN ở các ! Đông Âu ?
II Cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở các >? Đông Âu
1 Quá trình.
- Từ cuối những năm 70 và đầu những năm 80 các ! Đông Âu khủng hoảng về kinh tế, chính trị trầm trọng
+ SX giảm sút + Nợ ! ngoài tăng + Đình công, biểu tình của quần chúng kéo dài + Chính phủ đàn áp quần chúng đấu tranh
+ Cuối năm 1988, cuộc khủng hoảng tới đỉnh cao bắt đầu từ Ba Lan sau đó lan nhanh khắp Đông
Âu + Mũi nhọn đấu tranh nhằm vào Đảng cộng sản
? Cuộc khủng hoảng ở các
! Đông Âu đã dẫn đến hậu
quả thế nào?
?Từ những việc sụp đổ của liên
bang xô viết , các ! XHCN
ở Đông Âu hãy rút ra bài học
kinh nghiệm?
2 Hậu quả:
+ Đảng cộng sản mất quyền lãnh đạo + Thực hiện đa nguyên hoá chính trị + Các thế lực chống CNXH thắng thế nắm chính quyền
+ 1989 chế độ XHCN sụp đổ hầu hết các !
Đông Âu + Tuyên bố từ bỏ CNXH và CN Mác - lenin + Năm 1991, hệ thống các ! XHCN bị tan rã
và sụp đổ
* Củng cố:
? Hãy nêu quá trình khủng hoảng và tan rã của các ! XHCN Đông Âu ?
? Theo em, nguyên nhân nào dẫn đến sự tan rã và sụp đổ của Liên Xô và các
! Đông Âu là gì?
Đánh giá, điều chỉnh kế hoạch bài dạy.Rút kinh nghiệm giờ dạy
Trang 11………
………
……….………
Trang 12
Ngày soạn: 13/9/2009
Ngày dạy:
Tuần 4: >A$ II:
Các nước á, phi, mỹ la tinh từ năm 1945 đến nay Bài 3:
Tiết 4: Quá trình phát triển của phong trào
giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa
A Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức:
- Quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc và sự tan ra của hệ thống thuộc địa ở Châu á, Phi và Mỹ la tinh: những diễn biến chủ yếu của quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc của các ! này, trải qua 3 giai đoạn phát triển, mỗi giai đoạn có một nét đặc thù riêng
2
HS thấy rõ:
- Quá trình đấu tranh kiên b+ anh dũng để giải phóng dân tộc của nhân dân các ! á, Phi, Mỹ la tinh
- Cần tăng b tính đoàn kết hữu nghị với nhân dân các ! Châu á, Phi,
Mỹ la tinh để chống kẻ thù chung là CNĐQ thực dân
- Nâng cao lòng tự hào dân tộc, vì trong nửa sau thế kỉ XX, chúng ta đã đánh thắng 2 đề quốc lớn mạnh là Pháp và Mĩ, đó là nguồn cổ vũ lớn lao đối với các dân tộc bị áp bức đang đấu tranh cho độc lập dân tộc
3 Kĩ năng.
- Rèn luyện cho HS ) pháp duy lôgic khái quát tổng hợp, phân tích các sự kiện lịch sử và kĩ năng sử dụng bản đồ
B Thiết bị và tài liệu
SGK và SGV
C Tiến trình dạy học.
- ổn định tổ chức
- Kiểm tra bài cũ
Trang 13? Em hãy nêu quá trình khủng hoảng và sụp đổ của các ! XHCN Đông Âu
- Giới thiệu bài mới
- Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
HS đọc mục 1 SGK
? Hãy trình bày quá trình đấu tranh giải
phóng dân tộc ở các ! Châu á, Châu
Phi và Mĩ la tinh từ năm 1945 đến giữa
những năm 60 của thế kỉ XX?
bắt đầu ngay khi các dân tộc thuộc địa
thuộc địa phong trào đấu tranh vũ trang
nổi lên đồng loạt lật đổ chính quyền cai
trị thiết lập chính quyền cách mạng
Tiêu biểu…
GV: treo bảng phụ
y/c 1 hs lên điền vào bảng phụ
KL: Đó là quá trình đấu tranh liên tục
nhằm giành thắng lợi quyết định
I Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX
* Châu á:
Th ời gian Tên n ước giành
độc lập
Châu á
Indonexia Việt Nam Lào
ấn Độ Irắc
17/8/1945 2/9/1945 12/10/1945 1946-1950 1958
Châu
phi-Mỹ
LA TINH
-Ai Cập -An giê ri -17nước Châu Phi -Cu Ba
1952 1954-1962 1960
1959
- Đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX
hệ thống thuộc địa của CNĐQ căn bản
bị sụp đổ.(chế độ thuộc địa chỉ cồn ở miền nam châu phi)
HS đọc SGK mục 2
? Hãy trình bày phong trào đấu tranh
giải phóng dân tộc trên thế giới (từ giữa
II Giai đoạn từ giữa những năm 60
đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX
Đầu những năm 60 nhân dân một số
! Châu Phi giành độc lập khỏi ách
Trang 14những năm 60 đến giữa những năm 70
của thế kỉ XX)?
GV: Liên hệ cuộc k/c chống Mỹ của
nhân dân Việt Nam, cuộc k/c chống TD
kiểu mới từ năm 1954-1975
thống trị của Bồ Đào Nha
+ Ghi-nê-bit-xao (9/1974) + Mô -dăm-bích (6/1975) + Ăng -gô - la (11/1975)
? Em hãy trình bày phong trào đấu tranh
giải phóng dân tộc trên thế giới giữa
những năm 70 đến giữa những năm 90
của thế kỉ XX?
GV: Đ Đ của phong trào giải phóng dân
tộc thời kỳ này là CNTD tồn tại % !
hình thức chủ nghĩa Apác thai
III Giai đoạn từ giữa những năm 70
đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX
- Trong thời kì này chủ nghĩa thực dân chỉ còn tồn tại % ! hình thức chủ nghĩa phân biệt chủng tộc (A - Pác -thai)
- Nhân dân các ! Châu Phi giành
+ Rô-đê -di-a (1980) + Tây Nam Phi (1990) + Cộng hoà Nam Phi (1993)
- Sau khi hệ thống thuộc địa sụp đổ hoàn toàn, nhân dân các ! á, Phi, Mĩ
la tinh đã đấu tranh kiên trì, củng cố độc lập
- Xây dựng và phát triển đất ! để khắc phục đói nghèo
* Củng cố:
Nêu các giai đoạn phát triển giải phóng dân tộc và một số sự kiện lịch sử tiêu biểu
* Bài tập: HS làm BT trong vở BTLS
... kinh tế khoa học kĩ thuậtcủa Liên Xô ( 194 5- 195 0)
? Hãy cho biết thành tựu
về kinh tế khoa học kĩ thuật
của Liên Xô (từ 195 0 - đầu
những năm 70 kỉ XX) ?
HS... SGK
b Những thành tựu kinh tế khoa học - kĩ thuật Liên Xơ ( 194 5- 195 0)
* Kinh tế:
+ Hồn thành kế hoạch năm ( 194 5- 195 0)
! thời hạn tháng + Năm 195 0, công nghiệp...
* Khoa học kĩ thuật:
- Năm 194 9 Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử
2 Tiếp tục xây dựng sở vật chất - kĩ thuật CN XH (từ năm 195 0 đến đầu năm 70 kỉ XX)
a.Thành