KiÕn thøc: - HS nắm được các giai đoạn lớn của Lịch sử ấn Độ từ thời kỳ cổ đại đến giữa thế kỷ XIX những chính sách cai trị của những vương triều và sự phát triển thịnh đạt của ấn Độ thờ[r]
Trang 1Ngày soạn: / /200
Tiết 1 Ngày giảng: / /200
Khái quát Lịch sử thế giới
Trung đại
Bài 1:
Sự hình thành và phát triển của xã hội
I Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức:
Học sinh nắm được quá trình hình thành XHPK ở Châu Âu, cơ cấu XH bao gồm 2 giai cấp cơ bản lãnh chúa và nông nô
Hiểu lãnh địa PK là đặc trưng của nền KT lãnh địa
Hiểu thành thị trung đại xuất hiện như thế nào KT trong thành thị khác lãnh địa
2 Tư tưởng.
Thông qua những SK cụ thể, bồi dưỡng nhận thức cho học sinh về sự phối hợp quy luật của XH loài người từ XH chiếm hữu nô lệ sang XH PK
3 Kỹ năng.
Biết sử dụng bản đồ Châu âu Để xác định vị trí các quốc gia phong kiến Châu
Âu
Biết vận dụng phương pháp so sánh đối chiếu thấy rõ sự chuyển biến
XH từ CHNL – sang PK
II Chuẩn bị:
GV: Bản đồ Châu âu thời phong kiến.
Hình ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đại
HS: Đọc trước bài ở nhà.
III Hoạt động dạy - học.
1 ổn định tổ chức.
Sỹ số:
2 Kiểm tra:
Kiểm tra sách vở học sinh
3 Bài mới:
Trang 2Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức cần đạt
HS: Đọc mục 1:
? Người giã man đã làm gì khi họ xâm
chiếm lãnh thổ của đế quốc Rôma
1 Sự hình thành xã hội phong kiến Châu âu
Người giã man thủ tiêu các quốc
cổ đại phương tây lập nên những vương quốc mới
HS: Xâm chiếm, thủ tiêu các quốc gia cổ
đại lập nên những vương quốc mới tây
gốt, đông gốt, phơ răng, ang glô xắc sông
? Lãnh chúa PK nông nô được hình thành
từ những tầng lớp nào trong XH
- Người giã man chiếm ruộng đất chia cho nhau, họ trở thành lãnh chúa là người có thế lực và giàu có
Nông nô Lãnh chúa
(Không có ruộng) Phụ thuộc (Có ruộng)
xã hội phong kiến
Nô lệ, nông dân, thành nông nô XHPK Châu âu được sáng lập
2 Lãnh địa phong kiến.
HS: Đọc phần 2
? Theo em lãnh địa là gì?
HS: là vùng đất đai rộng lớn mà các lãnh
chúa chiếm được, hay được phân phong
- Quý tộc chiến đất đai biến thành của mình gọi là lãnh địa PK
GV: ở Châu âu có rất nhiều lãnh địa người
chủ có quyền lớn hầu như không phụ
thuộc vào vua
HS: Quan sát h1, em hãy miêu tả lãnh địa
phong kiến, hào sâu, tường bao, kho, nhà
thờ, ao hồ, ruộng đất, đầm lầy
+ Đứng đầu lãnh địa là lãnh chúa
? Cuộc sống của lãnh chúa
HS: Lãnh chúa không phải lao động, sống
sung sướng
- Lãnh chúa sống sung sướng xa hoa
? Đời sống của nông nô? - Nông nô, phụ thuộc, khổ cực,
nghèo đói bị bóc lột nặng nề
GV: Quyền lực của các lãnh chúa trong
Trang 3lãnh địa có quyền sử dụng tối cao Có
quyền đặt ra các loại thuế, đứng đầu cơ
quan luật pháp
Nền kinh tế mang tính chất tư
sản tự tiêu
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại
? Thành thị trung đại xuất hiện vào thời
gian nào? và như thế nào?
HS: Xuất hiện từ cuối thế kỷ thứ XI
? Những ai sống trong thành thị họ làm
nghề gì?
HS: Thợ thủ công, thương nhân, họ vừa là
người sản xuất, buôn bán
- Do sản xuất phát trỉên sản phẩm, thủ công ngày càng nhiều
họ vẫn lập xưởng sản xuất, và
đến chỗ đông người để bán từ đó lập ra thị trấn và thành phố
HS: Quan sát tranh H2 Em có nhận xét gì
kinh tế, hàng hoá, phát triển lâu đài, nhà
thờ, kiến trúc đặc sắc, là trung tâm KT,
VH
GV: Nguồn gốc của thành thị là điểm giao
lưu tập trung dân định cư
- Chủ yếu là thợ thủ công thương nhân
4 Củng cố.
Sự hình thành XHPK Châu âu là hoàn toàn phù hợp với quy luật của XH loài người Đặc trương của lãnh địa PK là ĐV, KT, CT độc lập
5 Hướng dẫn học ở nhà.
+ Trả lời câu hỏi cuối bài
+ Đọc trước bài mới
*Rút kinh nghiệm
Trang 4Tiết 2: Ngày soạn: / /200 Bài 2: Ngày giảng: / /200
Sự suy vong của chế độ phong kiến
ở Châu Âu
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát triển địa lý như là 1 trong các nhân tố quan trọng, tạo điều kiện cho sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN Quá trình hình thành qua hệ xã hội TBCN trong lòng XH phong kiến Châu âu
2 Tư tưởng:
Qua các sự kiện Lịch sử giúp HS thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ XHPK sang XHTBCN
3 Kỹ năng.
- Biết dùng bản đồ thế giới (hay quả địa cầu để đánh dấu đường đi của 3 nhà phát kiến địa lý, được nói tới trong bài
- Biết sử dụng khai thác tranh ảnh Lịch sử
II Chuẩn bị:
- Bản đồ thế giới
- Tư liệu về các cuộc phát kiến địa lý
- Tranh ảnh về những con tầu phát kiến địa lý
III Tiêu trình dạy - học
1 ổn định tổ chức.
Sỹ số:
2 Kiểm tra:
* XHPK ở Châu âu được hình thành như thế nào?
* Nền kinh tế trong các thành thị có điểm gì khác với nền kinh tế lãnh địa
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức cần đạt
GV: Thế kỷ XV nền kinh tế hàng hoá phát
triển và đây là nguyên nhân thúc đẩy người
phương tây tiến hành cuộc phát kiến địa lý,
HS: Đọc.
1 Những cuộc phát kiến lớn
ĐL.
* Nguyên nhân:
- Do sản xuất phát triển nên đã
Trang 5? Điều kiện như thế nào để có các cuộc
phát kiến địa lý
HS: Khoa học kỹ thuật tiến bộ.
? Em hãy kể tên các cuộc phát kiến lớn về
địa lý:
1487: B Đi a xô đi vòng qua điểm cực nam
châu phi
1498: Ga ma vòng qua mũi hảo vọng đen
ấn Độ
1492: CcôLôm Bô tìm ra châu Mỹ
nẩy sinh nhu cầu thị trường nguyên liệu vàng bạc
- Khoa học kỹ thuật có tiến bộ đã
đóng được các thuyền lớn có thể vượt đại dương
1519 – 1522: MaGienLăng đi vòng
quanh trái đất
HS: Quan sát H3, H4
? Kết của của các cuộc phát kiến địa lý
HS: Thúc đẩy Châu Âu phát triển, phát
hiện ra nhiều vùng đất mới, dân tộc mới,
con đường mới
Đem về cho giai cấp tư sản Châu âu nguồn
hương liệu, gia vị, đá quý, vàng bạc
* Kết quả:
- Thúc đẩy thương nghiệp Châu
Âu phát triển
- Đem về cho giai cấp tư sản nguồn hương liệu, đá quý, vàng bạc
HS: Đọc:
?: Do đâu mà các nhà tư bản có nguồn vốn
lớn ban đầu, và đông đảo người làm thuê
HS: Cướp biển, cướp bóc tài nguyên, buôn
bán nô lệ da đen
? Biểu hiện quan hệ SX - TBCN ở Châu
Âu
HS: Các xưởng do một chủ giàu có thành
lập tập trung nhiều lao động làm thuê có
200 – 300 người, phân công chuyên môn
hoá năng xuất cao
- Thương nghiệp buôn bán QT các công ty
thương mại được hình thành
? Các giai cấp mới ở Châu Âu được hình
thành như thế nào
HS: Trả lời (SGK)
2 Sự hình thành công nghiệp tư bản ở Châu Âu.
- Nhờ cướp bóc của cải tài nguyên của các nước thuộc địa, buôn bán nô lệ da đen và cướp biển Các thương nhân Châu âu giàu lên nhanh chóng
- Các chủ xưởng, chủ đồn điền và thương nhân giàu có trở thành GCTS
Trang 6GV: Chính những cuộc phát kiến địa lý đã
làm cho giai cấp TS Châu Âu giàu lên và
thúc đẩy quan hệ xã hội TBCN nhanh
chóng ra đời
Nền SX mới TBCN ra đời ngay trong
lòng XHPK
- Những người nông dân bị mất
đất phải làm thuê họ trở thành vô sản
3 Củng cố phân tích biểu hiện sự XH – QHSX – TBCN ở Châu Âu.
* Thành thị: Công trường thủ công Thay cho phường hội
Phân công chuyên môn Lao động bằng tay.
Năng xuất lao động cao Năng xuất lao động thấp
* Nông thôn:
- Đồn điền trang trại thay cho sản xuất nhỏ
* Thương nghiệp:
- Công ty thương mại thay cho thương nội.
4 Hướng dẫn học ở nhà.
- Chuẩn bị bài mới
- Học bài cũ
* Rút kinh nghiệm
Bài 3: Ngày soạn: / /200 Tiết 3: Ngày giảng: / /200
Cuộc đấu tranh
Thời hậu kỳ trung đại ở Châu Âu
I Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức.
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá phục Hưng
- Nguyên nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong trào này đến XHPK Châu Âu lúc bấy giờ
2 Tư tưởng.
Trang 7- HS: Nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của XH loài người về vai
trò của CNTB Giúp HS thấy được loài người đang đứng trước một bước ngoặt lớn Sự sụp đổ của XHPK một chế độ XH độc đoán, lạc hậu lỗi thời
3 Kỹ năng.
Biết cách phân tích cơ cấu giai cấp chỉ ra mâu thuẫn XH từ đó thấy được nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh GC - TS chống phong kiến
II Chuẩn bị:
- Tranh ảnh thời kỳ văn hóa phục Hưng
- Đọc trước bài, học bài ở nhà
III Tiến trình dạy – học:
1 ổn định tổ chức
Sỹ số:
2 Kiểm tra.
* Các cuộc phát kiến địa lý có tác động như thế nào đến Châu Âu
* QHSX – TBCN ở Châu Âu được hình thành như thế nào?
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức cần đạt
HS: Đọc – chuẩn bị trả lời câu hỏi:
?: GCTS đứng lên đấu tranh chống quý tộc
và phong kiến
GV: Giải thích: VHPH là phục Hưng tinh
thần nền văn hoá cổ hy lạp và Rôma
? Chế độ PK ở Châu Âu tồn tại trong bao
lâu?
HS: Từ thế kỷ V XV (khoảng 10 thế
kỷ) đến thế kỷ XV nó đã bộc lộ nhiều hạn
chế
? GCTS lại chọn văn hoá làm cuộc mở
đường cho đấu tranh chống phong kiến
HS: GCTS đấu tranh nhiều lĩnh vực, khôi
phục sẽ tập hợp được đông đảo quần chúng
chống lại PK
? Kể tên những “con người khổng lồ” của
văn hoá phục Hưng
HS: Ra Bơ Le, Đê các tơ, Ne ô na đơ vanh
1 Phong trào văn hoá phục Hưng ( thế kỷ XIV – XVII)
* Nguyên nhân:
Do giai cấp tư sản có thế lực về
KT nhưng không có địa vị XH nên đấu tranh giành lại địa vị XH
- Chế độ PK đã kìm hãm sự phát triển của XH
Trang 8xi, Cô - Fec nich, Sêch – XFia.
GV: Giới thiệu tranh ảnh., tư liệu, H6.
? Thành tựu nổi bật của phong trào văn
hoá phục Hưng
HS: KH-KT tiến bộ vượt bậc, sự phong
phú về văn hoá, thành công lĩnh vực nghệ
thuật
GV Các thành tựu đến nay vẫn có giá trị.
? Nội dung của PTVH phục Hưng
HS: (SKG)
? ý nghĩa của phong trào văn hoá phục
hưng
HS: Đây là cuộc đấu tranh công khai đầu
tiên mở đường cho sự phát triển văn hoá
nhân loại:
* Nội dung:
- Phê phán, đả phá trật tự XHPK nên án giáo hội KiTô
- Đề cao giá trị con người đòi quyền tự do cá nhân
* ý nghĩa:
Đây là cuộc đấu tranh công khai
đầu tiên trên mặt trân VHTT của giai cấp TS chống lại phong kiến suy tàn
- Mở đường cho sự phát triển VH mới, VH nhân loại
2 Phong trào cải cách tôn giáo.
HS: Đọc – chuẩn bị trả lời câu hỏi:
?: Nguyên nhân nào dẫn đến PT cải cách
TG
HS: Giáo hội bóc lột ND – cản trở sự phát
triển của giai cấp tư sản
GV: Cho HS đọc tư liệu S7.
- Các tăng lữ sống xa hoa, hủ bại, chiếm
ruộng đất của ND Giai cấp TS đang lên
coi giáo hội là người cản trở giai cấp TS
? Trình bày nội dung, tư tưởng cuộc cải
cách của Lu Thơ - Cam Vanh
HS: (SGK)
GV: Giai cấp PK Châu Âu dựa vào giáo
hội, thống trị ND về tinh thần có thế lực
*Nguyên nhân:
- Phong kiến dựa vào giáo hội bóc lột nhân dân
- Giáo hội cản trở sự phát triển của GCTS
* Nội dụng của cải cách tôn giáo:
- Phủ nhận vai trò của thống trị giáo hội
- Bãi bỏ lễ nghi phiền toái
- Quay về giáo lý nguyên thuỷ
Trang 9kinh tế hùng hậu.
? Phong trào cải cách tôn giáo đã phát
triển như thế nào?
HS: Lan rộng sang nhiều nước, Tây Âu,
Anh, Pháp, Thuỵ Sỹ
? Tác động của phong trào cải cách tôn
giáo đã phát triển như thế nào?
* Tác động đến XH
- Thúc đẩy các cuộc khởi nghĩa của ND
- Đạo KiTô bị phân hoá
4 Củng cố.
- Giai cấp TS chống phong kiến trên lĩnh vực nào? Tại sao lại có những cuộc đấu tranh đó
- ý nghĩa của phong trào văn hoá phục Hưng
- Phong trào cải cách tôn giáo tác động như thế nào đến xã hội Châu âu
5 Hưỡng dẫn học ở nhà.
- Làm bài tập ở vở bài tập
- Đọc trước bài mới
- Học bài cũ
* Rút kinh nghiệm
Tiết 4: Ngày soạn: / /200 Ngày giảng: / /200
Trung Quốc thời phong kiến
I Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức:
+ Sự hình thành XH phong kiến ở Trung Quốc
+ Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc
+ Những thành tựu lớn về VH, KH - KT của Trung Quốc
2 Tư tưởng.
+ Nhận thức được Trung Quốc là quốc gia phong kiến lớn ở phương
đông
+ Là nước láng giềng với Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình
Trang 10Lịch sử ở VN.
3 Kỹ năng.
+ Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
+ Phân tích các chính sách XH của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học
II Chuẩn bị:
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
- Tranh ảnh 1 số công trình lăng tẩm
- Tư liệu về các chính sách của TQ qua các triều đại
III Hoạt động dạy – học:
1 ổn định tổ chức.
Sỹ sô:
2 Kiểm tra:
* Nội dụng của phong trào văn hoá phục hưng là gì?
* ý nghĩa của phong trào văn hoá phục hưng
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức cần đạt
HS: Đọc SGK
GV: Từ 2000 năm trước công nguyên
người TQ đã xây dựng đất nước trên lưu
vực sông Hồng Hà tồn tại nền văn minh
rực rỡ
? Sản xuất thời xuân thu – chiến quốc có
gì tiến bộ
HS: Công cụ bằng sắt ra đời kỹ thuật
canh tác phát triển mở rộng và giao trồng,
năng xuất tăng những tiến bộ về mặt sản
xuất đã tác động đến XH như thế nào
HS: XH xuất hiện giai cấp mới đẳng cấp tá
điền, nông dân lãnh chúa
? Thế nào là địa chủ
HS: Là giai cấp thống trị trong XH phong
kiến vốn là quý tộc cũ có nhiều ruộng đất,
hay là nông dân giàu
? Thế nào là tá điền
HS: Là nông dân bị mất ruộng, phải nhận
1 Sự hình thành XHPK ở Trung Quốc.
* Những biến đổi trong sản xuất
- Nhờ xuất hiện công cụ bằng sắt năng suất tăng diện tích gieo trồng tăng
* Biến đổi trong XH
- Tầng lớp quan lại, nông dân giàu thành địa chủ
Trang 11ruộng của địa chủ phải nộp tô - Nông dân mất ruộng trở thành
tá điền QHSX phong kiến được hình
thành
2 Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán.
HS: Đọc phần 2 chuẩn bị trả lời câu hỏi
? Trình bày những nét chính trong chính
sách đổi mới của nhà tần
HS: SGK
? Kể tên 1 số công trình mà Tần Thuỷ
Hoàng bắt nông dân xây dựng
HS: Vạn Lý Trường Thành, Cung A
Phòng, Năng Ly Sơn
GV: Hướng dẫn HS quan sát H8
? Nhận xét gì về những bức tượng gốm
H8
HS: Rất cầu kỳ – số lượng lớn – giống
người thật
GV: với chính sách tàn bạo, bắt lao dịch
nặng nề khiến nhân dân lật đổ nhà tần
nhà Hán được thành lập
? Nhà Hán đã ban hành những chính sách
nào?
HS: Kết thúc lao dịch, xoá bỏ sự hà khắc
của pháp luật, khuyến khích sản xuất
? Hãy so sánh sự tồn tại của nhà Tần và
nhà Hán tại sao lại có sự chênh lệch đó
HS: Nhà Tần 15 năm – nhà Hán 246
năm
? Sao lại có sự chênh lệch đó?
HS: Về chính sách của nhà Hán phù hợp
với nông dân
? Tác dụng của những chính sách đó đối
với XH
a) Thời Tần
- Chia đất nước thành quận, huyện, cử quan lại đến cai trị
- Ban hành chế độ đo lường tiền tệ
- Bắt lao dịch
b) Thời Hán:
- Xóa bỏ pháp luật hà khắc của nhà Tần, giảm tô thuế, sưu dịch
- Khuyến khích sản xuất dẫn đến kinh tế phát triển và XH ổn định
- Nhà Hán tiến hành chiến tranh xâm lược
Trang 12HS: Thế nước vững vàng ổn định.
HS: Đọc chuẩn bị trả lời câu hỏi
? Chính sách đối nội của nhà Đường có gì
đáng chú ý:
HS: Ban hành nhiều chính sách đúng đắn
mở nhiều khoa thi – khuyến khích sản
xuất chia ruộng cho dân
? Trình bày chính sách đối ngoại của nhà
Đường
HS: Mở rộng lãnh thổ bằng cách tiến hành
chiến tranh xâm lược
? Sự cường thịnh của TQ biểu hiện ở
những mặt nào
HS: Đất nước ổn đinh, kinh tế phát triển,
bờ cõi mở rộng
3 Sự thịnh vượng của TQ dưới thời đường.
a) Chính sách đối nội:
- Cử người cai quản các địa phận
- Mở khoa thi chọn nhân tài
- Kết thút chia ruộng cho dân
b) Chính sách đối ngoại:
- Tiến hành chiến tranh xâm lược
mở rộng bờ cõi thành đất nước cường thịnh nhất Châu á
4 Củng cố
HS: Làm bài tập trong vở Lịch sử
5 Hướng dẫn học nhà
- Đọc trước bài mới
- Làm bài tập ở nhà
* Rút kinh nghiệm
Tiết: 5 Ngày soạn: / /200 Ngày giảng: / /200
Trung Quốc thời phong kiến
I Tiến trình lên lớp:
1 ổn định tổ chức:
Sỹ số:
2 Kiểm tra:
* Tại sao nói XH thời đường đạt đến sự phồn thịnh
* Sau khi thống nhất đất nước nhà Tần đã thi hành những chính sách gì?