Vì sao trong các truyện cổ tích, truyền - Giữ khoảng cách rõ rệt giữa người kể thuyết người ta hay kể chuyện theo ngôi và cả các nhân vật trong truyện?. Tæ Khoa häc X· héi..[r]
Trang 1Ngày soạn : 15 tháng 10 năm 2009
Ngày dạy: tháng 10 năm 2009
Tuần 9
Tiết 33-34 : Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự
I.Mục tiêu bài học
* Kiến thức cần đạt :Giúp học sinh :nắm vững đặc điểm của hai loại ngôi kể : ngôi thứ nhất và ngôi thứ 3, tác dụng của từng loại ngôi kể
* Kỹ năng cần rèn :Phân tích các ngôi kể trong các truyện đã học, đã đọc, chuẩn bị
lựa chọn sử dụng ngôi kể thích hợp trong bài viết của mình
* Giáo dục tư tưởng :Vận dụng những kiến thức trong bài học khi viết văn tự sự
II.Trọng tâm :Tiết 33 Mục I, tiết 34:luyện tập
III.Chuẩn bị
*Giáo viên : Giáo án, đọc các tài liệu có liên quan
*Học sinh : Soạn bài và học bài ở nhà 3KL khi đến lớp
IV.Tiến trình bài dạy
A.Kiểm tra bài cũ : (4’)
Câu hỏi : Yêu cầu học sinh trình bày Hs trình bày, Gv và lớp nhận xét phần chuẩn bị ở bài Luyện nói Gv kết luận bổ sung, đánh giá
B.Bài mới (36’ )
? ? Khi xứng ‘tôi’, tác giả nên ? Chúng ta sẽ trả lời những câu hỏi đó trong bài hôm nay
2.Nội dung bài dạy(35’
15’ Tiết 33
Yêu cầu hs đọc mục I trả lời câu hỏi
? Đoạn 1 K< kể theo ngôi nào? Dựa
vào dấu hiệu nào để nhận ra điều đó ?
? Đoạn 2 K< kể theo ngôi nào? Làm
sao nhận ra điều đó?
nhân vật (Dế Mèn) hay tác giả (Tô
Hoài) ?
? Trong hai ngôi kể trên, ngôi kể nào có
thể tự do, không bị hạn chế?
? Còn ngôi kể nào chỉ K< kể những
gì mình biết và trải qua?
I Ngôi kể và vai trò của ngôi kể trong văn tự sự.
1 Ví dụ: (Sgk)
kể giấu mình, không biết ai kể, gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng
- Đoạn 2: Kể theo ngôi thứ nhất:
Mèn
- Dế mèn không nhất thiết chính là tác giả
hoạt kể tự do những gì diễn ra với nhân vật
Trang 210’
10’
? Để kể chuyện cho linh hoạt, thú vị,
? Ngôi kể là gì ? Có mấy loại ngôi kể
điểm gì ?
? Hãy nêu đặc điểm của từng loại
ngôi kể ?
? Ngôi thứ 3 ?
Hs thảo luận, trả lời
Gv nhận xét, bổ sung, đánh giá
? Ngôi thứ nhất ?
trong văn tự sự ?
Hs thảo luận, trả lời
Gv nhận xét, bổ sung, đánh giá
trực tiếp kể ra những gì mình biết và
đã trải qua, có thể trực tiếp nói ra cảm
- Để kể chuyện cho linh hoạt, thú vị,
thích hợp
a Ngôi kể :
dụng khi kể chuyện
nhất
kể, thì gọi là ngôi kể thứ ba
2 Các ngôi kể thường gặp trong tác phẩm tự sự :
a Ngôi kể thứ 3
- KZ kể gọi tên các nhân vật : chính tên của chúng, tự giấu mình đi
- KZ kể có thể linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật
- Đây là ngôi kể hay K< sử dụng
b Ngôi kể thứ nhất
- Đây là cách chọn ngôi kể thứ nhất
kể ra những gì mình nghe, thấy, nghĩ
trong văn tự sự
3 Vai trò của các ngôi kể trong văn
tự sự.
do lựa chọn ngôi kể (hoặc ngôi thứ 3, hoặc ngôi thứ nhất)
a Ngôi kể thứ nhất : có hai kĩ năng
- Nhân vật ‘tôi’, chính là tác giả
- Nhiều khi ‘tôi’ không phải là tác giả
mà hoàn toàn do tác giả sáng tạo ra Khi ấy ‘tôi’, chỉ là một nhân vật trong truyện tự kể về mình, về những điều mình tai nghe, mắt thấy
Trang 3Học sinh đọc ghi nhớ SGK
- Khi đã sử dụng ngôi thứ nhất, tác
vật kể chuyện
- Ưu điểm : tính chủ quan
- K< điểm : tính khách quan
b Ngôi kể thứ 3
- KZ kể giấu mình, gọi tên các nhân vật bằng chính tên của chúng
- Ưu điểm : tính khách quan
- K< điểm : tính chủ quan
* Ghi nhớ : SGK
C.Luyện tập(35’)
HS suy nghĩ, thảo luận và làm bài tập
Gv gọi lên trình bày, lớp nhận xét, Gv
kết luận, đánh giá
? Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn thành
ngôi thứ ba và nhận xét ngôi kể đem lại
điều gì mới cho đoạn văn?
Hs đọc xác định yêu cầu đề bài, thảo
luận theo bàn, đại diện trả lời
Gv nhận xét, bổ sung, đánh giá
? Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn thành
ngôi thứ nhất và nhận xét ngôi kể đem
lại điều gì khác cho đoạn văn?
Hs đọc xác định yêu cầu đề bài
? Truyện Cây bút thần kể theo ngôi nào?
HS suy nghĩ, thảo luận và làm bài tập
Gv gọi lên trình bày, lớp nhận xét, Gv
kết luận, đánh giá
? Vì sao trong các truyện cổ tích, truyền
thứ ba mà không kể theo ngôi thứ nhất?
II Luyện tập
Bài 1 : Thay ngôi kể từ thứ 1 sang ngôi thứ 3 ?
Làm thế nào để thay thế ? Sau khi thay, nhận xét so sánh hai đoạn văn cũ, mới
‘Dế mèn’
là đang xảy ra, hiển hiện 3KL mắt
cuộc
Bài 2 :
- Thay tất cả từ ‘Thanh’ bằng từ ‘tôi’
Thay đổi ngôi kể thứ ba thành thứ nhất -> mang ý tự kể -> tô đậm thêm sắc thái tình cảm của đoạn văn (nội dung không thay
đổi)
Bài 3 : Truyện ‘ Cây bút thần’ kể theo ngôi thứ 3 Vì không có nhân vật nào hoạt, tự do kể những gì diễn ra với nhân Bài 4 : Trong truyền thuyết, cổ tích
mà không kể theo ngôi thứ nhất Vì
- Giữ không khí truyền thuyết, cổ tích
và cả các nhân vật trong truyện
- Vì đây là những câu chuyện kể của tập
Trang 4thể và K< %K4 truyền từ đời này sang
đời khác trong dân gian, chứ không phải theo quan sát, nhận xét của bản thân
D.Củng cố(1’)
- Nhắc lại những kiến thức đã học trong bài
E.Hướng dẫn học sinh về nhà(1’)
- Học bài, làm bài tập còn lại
- Làm bài tập Sbt và chuẩn bị bài Thứ tự kể trong văn tự sự