Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả, nhưng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết được điều đó.. Chỉ đến khi mắc những [r]
Trang 1Tuần : 1 Ngày soạn :4/9/2013
Tiết 2 MẸ TÔI
(Trích Những tấm lòng cao cả_Et-môn-đô đơ A-mi-xi)
I Mức độ cần đạt :
1 Kiến thức :
- Sơ giảng về tác giả Et-môn-đô đơ A-mi-xi
- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc tế nhị, có lí và có tình của người cha khi con
mắc lỗi
- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư
2 Kĩ năng :
- Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư
- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) và
người mẹ nhắc đến trong bức thư
3 Thái độ :
Hiểu tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng đối với mỗi
con người
II Giáo dục kỹ năng sống :
- Tự nhận thức đánh giá về tình cảm quan hệ trong gia đình
- Trình bày suy nghĩ của bản thân
III Kỹ thuật phương pháp dạy học :
- Động não, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ
- Thảo luận nhóm
IV Phương tiện dạy học :
- Một số câu ca dao về tình cảm gia đình, tình cảm mẹ con
V.Tiến trình lên lớp :
1 Ổn định lớp :
- Ổn định trật tự
- Kiểm tra sĩ số
- Kiểm tra bài cũ : Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra từ văn bản « Cổng
trường mở ra » là gì ?
2 Giới thiệu bài mới :
Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả, nhưng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết được điều đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Văn bản “Mẹ tôi” sẽ cho ta 1 bài học
Hoạt động 1: Giới thiệu:
-Mục tiêu: HS nắm được tác giả tác phẩm, đại ý
của bài
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ
- Gv gọi hs đọc
I.Giới thiệu chung.
1 Tác giả: E Amixi ( 1846
-1908), nhà văn Ý là tác giả của rất nhiều tác phẩm nổi tiếng cho
Trang 2? Trình bày ngắn gọn những hiểu biết của em về
tác giả?
GV bổ sung:
Cuộc đời hoạt động, cuộc đời văn chương là 1
Tình yêu thương & hạnh phúc của con người là lí
tưởng cảm hứng sáng tác văn chương của ông kết
tinh thành một chủ nghĩa nhân văn lấp lánh
? Em biết gì về tác phẩm “Những tấm lòng cao
cả ” của tác giả ?
Hoạt động 2: Đọc, hiểu chú thích, thể loại
-GV: hướng dẫn HS đọc: Giọng chậm rãi, tình
cảm, tha thiết và nghiêm
- GV: đọc mẫu.
- GV: gọi 3 – 4 HS đọc tiếp cho đến hết
- GV: nhận xét.
- Gọi học sinh đọc lại chú thích sách giáo khoa
- GV: giải thích từ: Khổ hình (hình phạt nặng
nề, tàn nhẫn, làm đau đớn kéo dài); Vong ân bội
nghĩa (quên ơn, phản lại đạo nghĩa); Bội bạc (phản
lại người tốt, người từng có ơn, từng giúp đỡ
mính)
? Theo em, bài văn chia làm mấy phần ? Đó
là những phần nào? Nội dung chính của từng
phần
? Em hãy tóm tắt nội dung chính của văn
bản
* Tóm tắt: En-ri-cô ăn nói thiếu lễ độ với mẹ.
Bố biết chuyện, viết thư cho En-ri-cô với lời lẽ
vửa yêu thương vừa tức giận Trong thư, bố nói
về tình yêu, về sự hi sinh to lớn mà mẹ đã dành
cho En-ri-cô…Trước cách ứng xử khéo léo và tế
nhị nhưng kiên quyệt, gay gắt của bố, En-ri-cô
vô cùng hối hận
Tại sao văn bản là một bức thư người bố gửi
cho con nhưng nhan đề lại lấy tên là “Mẹ Tôi”?
Thứ 1, nhan đề ấy là của chính tác giả
A-Mi-Xi đặt cho đoạn trích Mỗi truyện nhỏ trong
“Những tấm lòng cao cả” đều có một nhan đề do
tác giả đặt
Thứ 2, khi đọc kỹ chúng ta sẽ thấy tuy bà mẹ
không xuất hiện trực tiếp trong câu chuyện nhưng
đó lại là tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều
hướng tới để làm sáng tỏ
thiếu nhi
2 Tác phẩm: Văn bản “ Mẹ tôi” trích trong tác phẩm “ Những tấm lòng cao cả” 1886
II Đọc, hiểu chú thích, bố cục, thể loại.
1.Đọc:
2.Chú thích: (Sgk) 3.Bố cục: 3 phần
- Phần 1: Nêu hoàn cảnh người
bố viết thư cho con
- Phần 2: Tâm trạng của người
bố trước lỗi lầm của người con
- Phần 3: Bố muốn con xin lỗi
mẹ; thể hiện tình yêu của mình với con
4 Thể loại:
Thư từ - biểu cảm
Trang 3- Văn bản được viết theo thể loại nào? Về hình
thức văn bản có gì đặc biệt?
( Mang tính chuyện nhưng được viết dưới hình
thức bức thư ( qua nhật ký của con)
Hoạt động 3: Tìm hiểu văn bản.
-Mục tiêu: Phân tích và hiểu được nội dung văn
bản.
-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,
phân tích ,nêu và giải quyết vấn đề
- Nhan đề “ mẹ tôi”
- Tại sao đây là bức thư người bố gửi con mà tác
giả lấy nhan đề là “ mẹ tôi”? (Con ghi nhật ký)
- Mẹ là tiêu điểm để hướng tới, để làm sáng tỏ mọi
vấn đề
- Nêu nguyên nhân khiến người cha viết thư cho
con?
- Chú bé nói không lễ độ với mẹ -> cha viết thư
giáo dục con
- Những chi tiết nào miêu tả thái độ của người cha
trước sự vô lễ của con?
- Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào
tim bố vậy
- Bố không thể nén được cơn giận
- Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư?
- Thà bố không có con còn hơn là thấy con bội
bạc Con không được tái phạm nữa
- Trong một thời gian con đừng hôn bố
- Em có nhận xét gì về nghệ thuật sử dụng trong
phần trên?
- So sánh => đau đớn
- Câu cầu khiến => mệnh lệnh
- Câu hỏi tu từ => ngỡ ngàng
- Qua các chi tiết đó em thấy được thái độ của cha
như thế nào?
GV phân tích thêm đoạn “ Khi ta khôn lớn -> đó”
? GV nêu vấn đề :
Có ý kiến cho rằng bố En-ri-cô quá nghiêm khắc
có lẽ ông không còn yêu thương con mình? Ý kiến
của em?
GV: Bố rất yêu con nhưng không nuông chiều,
xem nhẹ, bỏ qua Bố dạy con về lòng biết ơn kính
trọng cha mẹ Những suy nghĩ và tình cảm ấy của
người Ý rất gần gũi với quan niệm xưa nay của
chúng ta “bất trung, bất hiếu là 1 tội lớn” Phần
hay nhất và cảm động nhất trong bức thư là người
III Tìm hi ểu văn bản :
1 Thái độ của người cha trước lỗi lầm của con
- Sự hỗn láo của con như nhát dao đâm vào tim bố => so sánh
- Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư? => câu hỏi tu từ
- Thà bố không có con… bội bạc => câu cầu khiến
- Người cha ngỡ ngàng , buồn
bã , tức giận ,cương quyết , nghiêm khắc nhưng chân thành nhẹ nhàng
Trang 4bố núi với con về người mẹ yờu dấu.
- Những chi tiết nào núi về người mẹ?
- Hỡnh ảnh người mẹ được tỏc giả tỏi hiện qua
điểm nhỡn của ai? Vỡ sao?
(Bố -> thấy hỡnh ảnh, phẩm chất của mẹ -> tăng
tớnh khỏch quan, dễ bộc lộ tỡnh cảm thỏi độ đối với
người mẹ, người kể)
- Từ điểm nhỡn ấy người mẹ hiện lờn như thế nào?
văn lời dịch: Nhưng thà rằng bố phải thấy con chết
đi cũn hơn là thấy con bội bạc với mẹ
? Thỏi độ của người bố đối với người mẹ như thế
nào? (Trõn trọng, yờu thương)
Một người mẹ như thế mà En-ri-cụ khụng lễ độ ->
sai lầm khú mà tha thứ Vỡ vậy thỏi độ của bố là
hoàn toàn thớch hợp
GV giải thớch: nguyờn nhõn đạt khỏ cực đoan ->
nhưng cú tỏc dụng đề cao người mẹ, nhấn mạnh ý
nghĩa giỏo dục và thỏi độ của bố đề cao mẹ
- Trước thỏi độ của bố En-ri-cụ cú thỏi độ như thế
nào?
- Xỳc động vụ cựng
- Điều gỡ đó khiến em xỳc động khi đọc thư bố?
(- Bố gợi lại những kỉ niệm mẹ và En-ri-cụ
- Lời núi chõn thành, sõu sắc của bố
- Em nhận ra lỗi lẫm của mỡnh
- Đó bao giờ em vụ lễ chưa? Nếu vụ lễ em làm gỡ?
- HS độc lập trả lời
GV: Trong cuộc sống chỳng ta khụng thể trỏnh
khỏi sai lầm, điều quan trọng là ta biết nhận ra và
sửa chữa như thế nào cho tiến bộ
- Gv goi 2 -3 Hs đọc phần ghi nhớ
GV
: “Mẹ tụi” chứa chan tỡnh phụ tử, mẫu tử, là
bài ca tuyệt đẹp của những tấm lũng cao cả
Amixi đó để lại trong lũng ta hỡnh ảnh cao đẹp
thõn thương của người mẹ hiền, đó giỏo dục bài
học hiếu thảo đạo làm con
* HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tổng kết
+ MT: Nắm khái quát nội dung, nghệ thuật và ý
nghĩa văn bản
PP: Khái quát hóa,vấn đáp
?Em cảm nhận được những gỡ về nội dung, nghệ
thuật?
2 Hỡnh ảnh người mẹ
- Thức suốt đờm, quằn quại, nức
nở vỡ sợ mất con
- Người mẹ sẵn sàng bỏ hết hạnh phỳc trỏnh đau đớn cho con
- Cú thể đi ăn xin để nuụi con, hi sinh tớnh mạng để cứu con
- Dịu dàng, hiền hậu
-> Là người hiền hậu, dịu dàng, giàu đức hi sinh, hết lũng yờu thương , chăm súc con -> người
mẹ cao cả, lớn lao
3- Thỏi độ của En - ri - cụ:
- Xỳc động vụ cựng
- Em nhận ra lỗi lẫm của mỡnh
IV Tổng kết:
Nội dung:
- Người mẹ cú vai trũ vụ cựng quan trọng trong gia đỡnh
- Tỡnh thương yờu, kớnh trọng cha mẹ là tỡnh cảm thiờng liờng nhất đối với mỗi con người Nghệ thuật:
Trang 5? Hãy nêu ý nghĩa văn bản?
- Sáng tạo lên hoàn cảnh xảy ra chuyện En –ri-cô mắc lỗi với mẹ
- Lồng trong câu chuyện một bức thư có nhiều chi tiết tiêu biểu
- Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp, có ý nghĩa giáo dục, thể hiện thái độ nghiêm khắc của người cha đối với con
c Ý nghĩa văn bản :
-Người mẹ có vai trò vô cùng quan trọng trong gia đình
-Tình yêu thương, kính trọng cha
mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người
IV Luyện tập
Đọc những bài ca dao, bài thơ nói về tình cảm cha mẹ dành cho con và ngược lại
D Hướng dẫn tự học:
- Hướng dẫn về nhà: Tóm tắt vb , Học thuộc phần ghi nhớ , làm hết bài tập
-Sưu tầm những bài ca dao, thơ nói về tìnhcảm của cha mẹ dành cho con và tình
cảm của con đối với cha mẹ
- Soạn bài “ Cuộc chia tay của những con búp bê”.