Giáo án học kì I Mỹ thuật Lớp 9 - Nguyễn Thị Hồng Xuyến

- Gi¸o viªn giíi thiÖu tranh cña ho¹ sÜ, bµi vÏ cña häc sinh vµ nªu lªn vµi nÐt vÒ néi dung tranh để dẫn dắt học sinh vào bài qua gợi ý c©u hái.. Gi¸o ¸n mÜ thuËt - Gi¸o Viªn: NguyÔn ThÞ[r]

Trang 1

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Giảng lớp:

Bài 1 - tiết 1

Thường thức mĩ thuật

sơ lược về mĩ thuật thời nguyễn

(1802 - 1945)

i mục tiêu bài học.

- Học sinh hiểu biết được một số kiến thức sơ lược về mĩ thuật thời

Nguyễn

- Phát triển khả năng phân tích, suy luận và tích hợp kiến thức của học sinh

- Học sinh có nhận thức đúng đắn về truyền thống dân tộc, biết trân trọng

và yêu quý các di tích lịch sử - văn hoá quê hương

ii Chuẩn bị.

a tài liệu tham khảo.

- Nguyễn Quốc Toản: Phương pháp giảng dạy mĩ thuật (giáo trình đào tạo Giáo viên THCS hệ CĐSP), NXB Giáo Dục 2001.

- Chu Quang Trứ, Phạm Thị Chỉnh, Nguyễn Thái Lai: Lược sử mĩ thuật và

mĩ thuật học, NXB Giáo Dục 2001

- Bảo tàng mĩ thuật Việt Nam, NXB Mĩ Thuật 2000

- Phan Cẩm Thượng: mĩ thuật của người Việt Nam, NXB Mĩ Thuật 1989

- Nguyễn Quân, Trần Mạnh Thường: Những di sản nổi tiếng thế giới, NXB Văn Hoá 2000

- Nguyễn Quốc Toản (chủ biên): Hỏi đáp về dạy học môn mĩ thuật ở THCS,

NXB Giáo Dục 2005

b Đồ dùng dạy học.

1 Giáo viên.

- Bộ ĐDDH MT9.

- ảnh chụp các công trình kiến trúc của cố đô Huế

- Tranh, ảnh giới thiệu về mĩ thuật thời Nguyễn

2 Học sinh.

- Sách giáo khoa.

Trang 2

- Sưu tầm các bài viết, tranh, ảnh giới thiệu về mĩ thuật thời Nguyễn.

c phương pháp dạy - học.

- Phương pháp trực quan.

- Phương pháp thuyết trình

- Phương pháp vấn đáp

- Phương pháp thảo luận nhóm

iii tiến trình dạy - học.

a ổn định tổ chức lớp.

b kiểm tra đầu giờ.

- Không.

c bài mới.

Hoạt động của giáo viên

và học sinh

Nội dung giáo viên ghi bảng

học sinh ghi vở

I Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm

hiểu sơ lược về bối cảnh lịch sử thời

Nguyễn.

- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần I -

SGK).

? Em hãy nêu một vài nét về bối cảnh lịch sử

thời Lê?

- Sau 10 năm kháng chiến chống quân Minh

thắng lợi, nhà Lê đã xây dựng một nhà nớc

phong kiến trung ương tập quyền hoàn thiện

với nhiều chính sách tích cực, tiến bộ

- Tuy có bị ảnh hưởng tư tưởng nho giáo và

văn hoá Trung Hoa, nhưng mĩ thuật Việt Nam

vẫn đạt đỉnh cao, đậm đà bản sắc dân tộc

? Sau khi thống nhất đất nước, nhà Nguyễn

đã làm gì?

(Thiết lập chế độ quân chủ chuyên quyền,

chấm dứt nạn cát cứ, nội chiến).

I Vài nét về bối cảnh lịch sử.

- Sau khi thống nhất đất nước, nhà Nguyễn thiết lập chế độ quân chủ chuyên quyền, chấm dứt nạn cát cứ, nội chiến

Trang 3

và học sinh

- Đề cao tư tưởng Nho giáo và tiến hành cải

cách một số nông nghiệp như: Khai hoang lập

đồn điền nhưng do ít giao thiệp với bên

ngoài => Phát triển chậm => Nguy cơ mất

nước vào tay thực dân Pháp

II Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm

hiểu sơ lược về mĩ thuật thời Nguyễn.

- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần II -

SGK).

- Giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học, kết hợp

minh hoạ với thuyết trình, gợi mở

? Xem bài 1 trang 54 và cho biết mĩ thuật

thời Nguyễn có những loại hình nghệ thuật

nào?

(Kiến trúc, điêu khắc, đồ hoạ, hội hoạ).

? Mĩ thuật thời Nguyễn phát triển như thế

nào? Có những thành tựu gì?

(Đa dạng, phong phú, nhiều công trình kiến

trúc quy mô lớn).

1 Kiến trúc: Kinh đô Huế.

- Giáo viên nhấn mạnh ý: Nhà Nguyễn rời

kinh đô vào Huế và xây dựng kinh đô mới, vì

thế kiểu kiến trúc cung đình ở Huế là tiêu biểu

cho kiến trúc thời Nguyễn

- Nhà Nguyễn là triều đại cuối cùng của chế độ phong kiến trong lịch sử Việt Nam Mĩ thuật thời Nguyễn phát triển đa dạng và phong phú, còn để lai cho kho tàng văn hoá dân tộc một số lượng công trình và tác phẩm đáng kể

II Một số thành tựu về mĩ thuật.

1 Kiến trúc: Kinh đô Huế.

- Nhà Nguyễn rời kinh đô vào

Huế và xây dựng kinh đô mới, vì thế kiểu kiến trúc cung đình ở Huế là tiêu biểu cho kiến trúc

Trang 4

và học sinh

? Kinh thành Huế nằm ở đâu?

(Nằm ở bên bờ sông Hương là một quần thể

kiến trúc rộng lớn và đẹp nhất nước ta thời

đó).

- Thành có 10 cửa để ra vào Bên trên cửa

thành xây các vọng gác có mái uốn cong hình

chim phượng Nằm giữa kinh thành Huế là

Hoàng Thành Cửa chính vào Hoàng Thành

gọi là Ngọ Môn Tiếp đến là hồ Thái Dịch,

ven hồ có hàng cây dại Cầu Trung Đạo bắc

qua hồ Thái Dịch dẫn đến điện Thái Hoà nguy

nga tráng lệ, là nơi tổ chức các cuộc lễ lớn

Quanh điện Thái Hoà là hệ thống cung điện

dành riêng cho vua và hoàng tộc

* Lăng tẩm:

? Lăng tẩm là như thế nào ?

(Là các công trình kiến trúc có gá trị nghệ

thuật cao, được xây dựng theo sở thích của

các vị vua, kết hợp hài hoà giữa kiến trúc và

thiên nhiên).

? Có những khu lăng tẩm lớn nào?

(Lăng Gia Long, Minh Mạng, Tự Đức là

những khu vườn rộng và đẹp, trong đó có cung

điện như một Hoàng Thành thu nhỏ; lăng

Khải Định nguy nga tráng lệ được trang trí

bằng các mảng hình gắn gốm, sứ rất công

phu).

? Khuynh hướng kiến trúc cung đình là gì?

(Là hướng tới những công trình có quy mô

thời Nguyễn

- Kinh thành Huế nằm ở bên bờ sông Hương là một quần thể kiến trúc rộng lớn và đẹp nhất nước ta thời đó

* Lăng tẩm;

- Là các công trình kiến trúc có giá trị nghệ thuật cao, được xây dựng theo sở thích của các vị vua

- Có những lăng tẩm lớn như: Lăng Gia Long, Minh Mạng, Tự

Đức

Trang 5

lớn, thường sử dụng những mẫu hình trang trí

và học sinh

mang tính quy phạm gắn với tư tưởng chính

thống (Nho giáo) cách thể hiện nghiêm ngặt,

chặt chẽ).

=> Yếu tố thiên nhiên và cảnh quan luôn được

coi trọng đã tạo nên nét đặc trưng riêng của

kiến trúc kinh thành Huế

- Cố đô Huế được UNESCO công nhận là :

"Di sản văn hoá thế giới".

2 Điêu khắc.

- Giáo viên hướng dẫn học sinh xem trang 56

SGK kết hợp với minh hoạ ở bộ ĐDDH

? Điêu khắc thường gắn với loại hình nghệ

thuật nào?

(Nghệ thuật kiến trúc).

? Được làm bằng những chất liệu gì?

(Bằng đá, đồng, gôc ).

- Giáo viên nhấn mạnh:

+ Điêu khắc cung đình Huế mang tính tượng

trưng rất cao (những con nghê, cửu đỉnh đúc

bằng đồng; chạm khắc trên cột đá ở lăng Trần

Khải Định; tượng người và các con vật như:

Voi, ngựa bằng chất liệu đá hoặc xi măng ).

+ Ngoài ra, điêu khắc phật giáo tiếp tục phát

huy truyền thống của khuynh hướng dân gian

làng xã Đó là các pho tượng tiêu biểu như

tượng Hộ Pháp với kích thước lớn, tượng

thánh Mẫu chùa Trăm Gian (Hà Tây), tượng

- Cố đô Huế được UNESCO công nhận là : "Di sản văn hoá thế giới".

2 Điêu khắc.

- Điêu khắc cung đình Huế mang tính tượng trưng rất cao

- Ngoài ra, điêu khắc phật giáo tiếp tục phát huy truyền thống của khuynh hướng dân gian làng xã

Trang 6

Tuyết Sơn chùa Tây Phương (Hà Tây), tượng

Tam Thế (Bắc Ninh).

và học sinh

3 Đồ hoạ, hội hoạ.

- Giáo viên nhắc lại những nét đặc sắc của

tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ và Hàng

Trống (bài 19 SGK mĩ thuật 6) và nhấn mạnh:

+ Các dòng tranh dân gian phát triển mạnh có

nội dung và hình thức ổn định Tranh dân gian

là sản phẩm của trí tuệ tập thể qua nhiều thế

hệ nên không chỉ đáp ứng được nhu cầu về

tinh thần, tâm linh và thẩm mĩ của nhân dân

lao động mà còn chứa đựng những nội dung

giáo dục đạo đức, nhân cách trong cuộc sống

hàng ngày

+ Bộ tranh "Bách khoa thư văn hoá văn hoá

vật chất của Việt Nam" là một tập hợp hơn

4000 bức vẽ, miêu tả khá đầy đủ, chi tiết về

các sinh hoạt xã hội ở các vùng đồng bằng

miền Bắc Việt Nam, các ngành nghề và đồ

dùng gia đình, dụng cụ lao động thường được

dùng củangười dân thời kì đó

- Về hội hoạ:

+ Mĩ thuật Việt Nam giai đoạn cuối thế kỉ

XIX - đầu thế kỉ XX nằm trong một quá trình

chuyển biến và phân hoá quan trọng Sự giao

tiếp với phương Tây và ảnh hưởng của văn hoá

Trung Hoa đã tạo nên một nền nghệ thuật đa

dạng, song nghệ thuật cổ điển vẫn được bảo

lưu

+ Về hội hoạ chưa có thành tựu gì đáng kể,

hiện còn một số tranh vẽ trên tường ở các

3 Đồ hoạ, hội hoạ.

- Các dòng tranh dân gian phát triển mạnh có nội dung và hình thức ổn định

- Bộ tranh "Bách khoa thư văn hoá văn hoá vật chất của Việt Nam" là một tập hợp hơn 4000

bức vẽ, miêu tả khá đầy đủ, chi tiết về các sinh hoạt xã hội

- Mĩ thuật Việt Nam với sự giao tiếp với phương Tây và ảnh hưởng của văn hoá Trung Hoa

đã tạo nên một nền nghệ thuật

đa dạng, song nghệ thuật cổ

điển vẫn được bảo lưu

- Về hội hoạ chưa có thành tựu gì đáng kể, hiện còn một số

Trang 7

chùa hay tranh vẽ trên kính ở kinh đô Huế Gii

đoạn này có một hoạ sĩ duy nhất của Việt

Nam được đào tạo tại Pháp là Lê Văn Miến

tranh vẽ trên tường ở các chùa hay tranh vẽ trên kính ở kinh đô Huế

và học sinh

(Lê Huy Miến) ông còn để lại một vài tác

phẩm sơn dầu với lối vẽ kĩ, tỷ mỉ theo xu

hướng hiện thực

+ Sau đó việc thành lập trường phái mĩ thuật

Đông Dương (1925) các hoạ sĩ Việt Nam đã

tiếp thu kiến thức hội hoạ phương Tây, song

đã biết chắt lọc, gạt bỏ những yếu tố lai căng,

pha tạp để tạo nên một phong cách hội hạo

hiện đại mang bản sắc dân tộc

III Hoạt động 3: Đánh giá kết quả học tập.

? Em hãy nêu một vài nét về bối cảnh lịch sử

thời Nguyễn?

? Kiến trúc thời Nguyễn được phát triển như

thế nào?

? Điêu khắc thường được gắn với loại hình

nghệ thuật nào?

* Bài tập về nhà:

- Đọc và học thuộc bài trong SGK

- Sưu tầm tranh, ảnh, bài viết liên quan đến mĩ thuật thời Nguyễn

- Chuẩn bị: Giấy vẽ, bút chì

Trang 8

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Giảng lớp:

Bài 2 - tiết 2

vẽ theo mẫu

tĩnh vật

(Lọ, hoa và quả - vẽ hình)

i mục tiêu bài học.

- Học sinh biết quan sát, nhận xét tương quan ở mẫu vẽ

- Học sinh biết cách bố cục và dựng hình: Vẽ được hình có tỉ lệ cân đối và giống mẫu

- Học sinh yêu thích vẻ đẹp của tranh tĩnh vật

ii Chuẩn bị.

a tài liệu tham khảo.

- Phạm Viết Song: Tự học vẽ, NXB giáo dục năm 2005

- Triệu khắc Lê, Nguyễn Thế Hùng, Vũ Kim Quyên, Nguyễn Thị Hiên: Hình mi nh hoạ và điêu khắc (giáo trình đào tạo giáo viên THCS hệ CĐSP)NXB

giáo dục năm 2001

- Nguyễn Quốc Toản (chủ biên): Hỏi đáp về dạy học môn mĩ thuật ở THCS,

NXB Giáo Dục 2005

b Đồ dùng dạy học.

1 Giáo viên.

- Mẫu vẽ: Lọ, hoa, quả có tỉ lệ, hình dáng, màu sắc đơn giản, đẹp Chuẩn bị

một số mẫu để học sinh vẽ theo nhóm (nếu có điều kiện).

- Tranh tĩnh vật của hoạ sĩ và một số ảnh chụp tĩnh vật

- Bài vẽ tĩnh vật tiêu biểu củahọc sinh các năm trước

- Hình gợi ý cách vẽ (các bước dựng hình từ khái quát đến chi tiết).

Trang 9

2 Học sinh.

- Sách giáo khoa.

- Giấy vẽ A4

- Bút chì, tẩy

c phương pháp dạy - học.

- Phương pháp trực quan.

- Phương pháp luyện tập

- Phương pháp vấn đáp - gợi mở

- Phương pháp thuyết trình nhóm

- Phương pháp đánh giá

iii tiến trình dạy - học.

a ổn định tổ chức lớp.

b kiểm tra đầu giờ.

- Kiến trúc thời Nguyễn được phát triển như thế nào?

- Điêu khắc thường được gắn với loại hình nghệ thuật nào?

c bài mới.

và học sinh

I Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh quan

sát, nhận xét.

- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần I -

SGK).

- Giáo viên cho học sinh quan sát một số tranh

tĩnh vật (của hoạ sĩ) và phân tích vài ý chính.

+ Tranh tĩnh vật là tranh vẽ các vật ở trạng

thái tĩnh, được người vẽ chọn lọc và sắp xếp

tạo nên vẻ đẹp cảm nhận riêng

+ Có thể vẽ tranh tĩnh vật bằng các chật liệu

như: Chì, than, màu nước, màu bột, sáp màu,

sơn dầu, sơn mài, lụa

- Giáo viên tiếp tục giới thiệu tranh và ảnh

I Quan sát, nhận xét.

Trang 10

tĩnh vật để học sinh so sánh: ảnh chụp tĩnh

vật khác nhau như thế nào? (Tranh vẽ, hình

ảnh).

- Giáo viên bày mẫu cho học sinh quan sát

được sự gợi ý của giáo viên

và học sinh

? Mẫu vẽ gồm những gì?

(Lọ, hoa và quả)

? Các vật mẫu được sắp sếp như thế nào?

Vật nào ở gần, vật nào ở xa?

(Sắp sếp cân đôi, hài hoà, có vật ở trước, vật

ở sau Quả ở gần, lọ và hoa ở xa)

?Hình của toàn bộ mẫu vẽ có thể quy vào

khung hình gì?

(Hình chữ nhật đứng, nằm hoặc hình vuông)

?Khung hình cụ thể của từng mẫu là gì?

(Quả: Hình vuông, lọ: Hình chữ nhật )

? So sánh tỉ lệ chiều cao, ngang của từng

phần: Tỉ lệ các phần so với nhau như thế

nào?

(Học sinh quan sát mẫu => trả lời)

II Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh cách

vẽ hình.

- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần II -

SGK).

Giáo viên yêu cầu học sinh không vẽ ngay mà

phải quan sát và nhận xét để lắm được đặc

điểm, hình dáng chung của mẫu rồi mới vẽ

II Cách vẽ hình.

- Vẽ phác khung hình chung.

Trang 11

? Vậy để vẽ được mẫu có dạng hình hộp và

hình cầu ta cần tiến hành như như thế nào?

- Vẽ phác hoạ khung hình chung (khung hình

bao quát) của lọ, hoa và quả.

và học sinh

- Vẽ phác khung hình riêng của lọ, hoa và

quả

- Vẽ hình chi tiết (phác nhẹ) từng phần của lọ,

hoa và quả

- Sửa và hoàn chỉnh hình

- Vẽ phác khung hình riêng của

lọ, hoa và quả

- Vẽ hình chi tiết (phác nhẹ)

từng phần của lọ, hoa và quả

- Sửa và hoàn chỉnh hình

Trang 12

và học sinh

III Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh làm

bài.

- Giáo viên yêu cầu học sinh vẽ vào giấy A4

Nhắc học sinh quan sát, nhận xét mẫu vẽ để

bố cục hình vẽ theo chiều ngang hay dọc của

tờ giấy cho phù hợp

- Trong khi học sinh thực hành, giáo viên cần

quan sát và hướng dẫn bổ sung

- Giáo viên nhắc nhở học sinh vẽ phác nhẹ tay

không vẽ nét đậm hoặc nhạt quá để thuận tiện

cho việc vẽ màu ở tiết sau

IV Hoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập.

- Cuối giờ, giáo viên cho học sinh tự treo bài

lên bảng và gợi ý cho học sinh nhận xét một

số bài về:

+ Bố cục

+ Hình vẽ

+ Đường nét

- Giáo viên biểu dương một số học sinh vẽ đạt

yêu cầu

- Giáo viên nhận xét, bổ sung những thiếu sót

ở một số bài chưa đạt

III Bà tập.

- Vẽ lọ, hoa và quả (vẽ hình).

- Sưu tầm tranh tĩnh vật

* Bài tập về nhà:

- Chuẩn bị màu vẽ cho tiết học

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	188,71 KB