Vậy làm như thế nào để vừa đáp ứng được nhu cầu lương thực ngày cao của con người vừa không làm mất đi độ phì nhiêu của đất.. Để trả lời câu hỏi đó chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu nội [r]
Trang 1Tuần 02 – Tiết 03
Ngày soạn: 10/08/2015
Ngày dạy: 18/08/2015
BÀI 6 BIỆN PHÁP SỬ DỤNG, CẢI TẠO VÀ BẢO VỆ ĐẤT
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Hiểu được vì sao phải sử dụng đất hợp lí
- Biết được các biện pháp thường dùng để cải tạo và bảo vệ đất
2 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh
- Đưa ra được những biện pháp sử dụng, bảo vệ và cải tạo đất phù hợp
3 Thái độ
- Yêu thích môn học
- Có í thức chăm sóc, bảo vệ tài nguyên môi trường đất
II CHUẨN BỊ
- Giáo viên:
+ Nghiên cứu kĩ nội dung bài học trong SGK và các tài liệu liên quan khác
+ Tranh hình 3, 4, 5 SGK phóng to
+ Bảng phụ
- Học sinh:
+ Đọc trước nội dung bài học ở nhà, liên hệ thực tế cách sử dụng, cải tạo
và bảo vệ đất của gia đình
+ Phiếu học tập
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định lớp (1’)
Lớp trưởng báo cáo sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ (7’)
HS 1: Nêu thành phần cơ giới của đất ?
HS 2: Độ phì nhiêu của đất là gì? Muốn cây trồng có năng suất cao theo em cần có những điều kiện gì ?
3 Bài mới
Trang 2Giới thiệu bài: Dân số tăng nhanh khiến nhu cầu sử dụng lương thực thực
phẩm ngày càng cao Trong khi đó thì diện tích đất canh tác ngày càng bị thu
hẹp do quá trình đô thị hóa Mặt khác một bộ phận diện tích đất không nhỏ còn
bị nhiễm chất độc hại, bị thoái hóa, bị xói mòn rửa trôi Vậy làm như thế nào
để vừa đáp ứng được nhu cầu lương thực ngày cao của con người vừa không
làm mất đi độ phì nhiêu của đất ? Để trả lời câu hỏi đó chúng ta sẽ cùng nhau
tìm hiểu nội dung bài học hôm nay
Hoạt động 1: Tìm hiểu lí do cần phải sử dụng đất hợp lí (12’)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức
GV yêu cầu HS đọc mục I SGK
- HS đọc bài
GV: Như Mac nói: Đất là kho tàng cung cấp
cho con người mọi thứ cần thiết…Tuy nhiên
diện tích đất có hạn, mà dân số lại không
ngừng tăng nhanh, đồng nghĩa với việc
thiếu đất, nhất là đất canh tác trong thời gian
không xa Ở nước ta tỉ lệ tăng dân số cao,
nên nhu cầu lương thực, thực phẩm cũng
tăng rất nhiều, trong khi đó diện tích đất
trồng còn có nguy cơ bị thu hẹp Vậy đứng
trước tình hình đó chúng ta phải sử dụng đất
như thế nào?
- HS: Phải sử dụng đất một cách hợp lí
GVKL: Để sử dụng đất hợp lí, có hiệu quả
đòi hỏi chúng ta phải có những biện pháp sử
dựng đất khoa học, phù hợp Những biện
pháp đó như thế náo và mục đích của các
biện pháp đó là gì chúng ta sẽ cùng nhau
hoàn thành bảng theo mẫu SGK/14
- HS nghiên cứu và hoàn thành bảng
GV giải thích: “ vừa sử dụng, vừa cải tạo”
tức là trong quá trình trồng cây tiến hành
các biện pháp kĩ thuật đi kèm như: làm đất,
bón phân, tưới nước…góp phần cải tạo đất
GV gọi đại diện HS trả lời
- HS trình bày kết quả làm được
GV gọi HS nhận xét, bổ sung, sau đó GV
tổng kết và chốt lại kiến thức
I.Vì sao phải sử dụng đất hợp lí?
Do nhu cầu lương thực, thực phẩm ngày càng tăng mà diện tích đất trồng trọt có hạn, vì vậy phải sử dụng đất một cách hợp lí
Biện pháp sử dụng đất
Mục đích
1.Thâm canh, tăng vụ
- Không để đất trống giữa các vụ, tăng tổng sản phẩm thu hoạch 2.Không bỏ đất
hoang
- Tăng diện tích đất canh tác, tránh lãng phí đất 3.Chọn cây trồng
phù hợp với đất
- Để cây trồng sinh trưởng tốt nhất, cho năng suất cao nhất 4.Vừa sử dụng,
vừa cải tạo
- Duy trì độ phì nhiêu của đất
Trang 3GVKL: Sử dụng đất hợp lí để duy trì và
tăng độ phì nhiêu cho đất, giúp cho cây
trồng có năng suất cao
Hoạt động 2: Tìm hiểu các biên pháp cải tạo và bảo vệ đất(15’)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức
GV gọi HS đọc mục II.SGK/14
- HS đọc bài
? Nguyên nhân nào làm làm đất xấu và diện
tích đất xấu ngày càng tăng?
?Theo em, đất phải như thế nào thì được coi
là đất tốt, cây trồng mới có thể cho năng
suất cao?
- HS: Đất phải đủ dinh dưỡng, đủ nước, đủ
không khí và không có chất độc hại
? Trong các loại đất: đất bạc màu, đất đồi
trọc, đất phèn, đất cát ven biển, đất phù sa
sông Hồng và đất đồng bằng sông Cửu
Long Loại đất nào tốt cần được bảo vệ, loại
nào xấu cần được cải tạo?
- HS:
+ Đất tốt cần được bảo vệ là đất phù sa
Sông Hồng và đồng bằng Sông Cửu Long
+ Đất xấu cần được cải tạo là đất đồi trọc,
đất phèn, đất cát ven biển và đất bạc màu
? Vậy cải tạo đất nhằm mục đích gì?
GV yêu cầu HS quan sát hình 3, 4, 5
SGK/14
- Hs quan sát
? Dựa vào nội dung SGK và thực tế, em hãy
kể tên các biện pháp cải tạo đất
II Biện pháp cải tạo và bảo vệ đất
Nguyên nhân:
+ Sự gia tăng dân số + Tập quán canh tác lạc hậu, không đúng kĩ thuật
+ Đốt phá rừng tràn lan + Lạm dụng phân hóa học và thuốc bảo
vệ thực vật
Mục đích: Biến đổi đất xấu ( đất kém phì nhiêu) thành đất phì nhiêu, tăng năng suất cây trồng
Biện pháp:
+ Cày sâu, bừa kĩ kết hợp bón phân hữu cơ
+ Làm ruộng bậc thang
Trang 4GV chia lớp thành 4 nhóm theo 4 tổ tiến
hành thảo luận nhóm hoàn thành bài tập
mục II SGK/15
- HS chia nhóm và thảo luận
GV gọi đại diện nhóm đọc kết quả, gọi HS
nhóm khác nhận xét và chấm điểm sau đó
GV nhận xét và chốt lại kiến thức
+ Trồng xen cây nông nghiệp giữa các băng cây phân xanh
+Cày nông, bừa sục, giữ nước liên tục, thay nước thường xuyên
+ Bón vôi + Ngoài ra còn biện pháp thủy lợi và biện pháp bón phân
Bi n pháp c i t o ện pháp cải tạo đất ải tạo đất ạo đất đất t M c ích ục đích đ Áp d ng cho lo i ục đích ạo đất đất t
1 Cày sâu, b a k k t h pừa kĩ kết hợp ĩ kết hợp ết hợp ợp
bón phân h u cữu cơ ơ
- T ng b dày l p đ t canh tác ăng bề dày lớp đất canh tác ề dày lớp đất canh tác ớp đất canh tác ất canh tác (l p đ t m t)ớp đất canh tác ất canh tác ặt)
- Đất canh tác ạc màut b c màu
2 Làm ru ng b c thangộng bậc thang ậc thang - H n ch dòng n c ch y, ạc màu ết hợp ướp đất canh tác ảy,
h n ch xói mòn, r a trôiạc màu ết hợp ửa trôi
- Đất canh tác ốc, đất đồi, núit d c, đ t đ i, núiất canh tác ồi, núi
3 Tr ng xen cây nông ồi, núi
nghi p gi a các b ng cây ệp giữa các băng cây ữu cơ ăng bề dày lớp đất canh tác
phân xanh
- T ng đ che ph , ch ng xói ăng bề dày lớp đất canh tác ộng bậc thang ủ, chống xói ốc, đất đồi, núi mòn
- Đất canh tác ốc, đất đồi, núit d c, đ i tr cồi, núi ọc
4 Cày nông, b a s c, ừa kĩ kết hợp ục,
gi n c liên t c, thay ữu cơ ướp đất canh tác ục,
n c th ng xuyênướp đất canh tác ường xuyên
- Không x i l p đ t phèn t ngớp đất canh tác ớp đất canh tác ất canh tác ở tầng ầng
d i lên, hòa ch t phèn trong ướp đất canh tác ất canh tác
n c, t o môi tr ng y m ướp đất canh tác ạc màu ường xuyên ết hợp khí, tháo n c phèn thay th ướp đất canh tác ết hợp
b ng n c ng tằng nước ngọt ướp đất canh tác ọc
- Đất canh tác t phèn
6 Th y l i + bón phânủ, chống xói ợp - Thau chua, r a m n, th phènửa trôi ặt) ổ phèn
- B sung dinh d ng cho đ tổ phèn ưỡng cho đất ất canh tác
- Đất canh tác t chua, đ t m n, đ t ất canh tác ặt) ất canh tác phèn
4 Củng cố bài học (5’)
?Những câu khẳng định sau đúng hay sai? Vì sao?
A Đất phèn cần cày sâu, bừa kĩ kết hợp bón phân hữu cơ
B Đất trống, đồi trọc là loại đất không thể sử dụng và cải tạo được, nên bỏ
không
C Đất đồng bằng châu thổ không cần cải tạo nhưng cần bảo vệ và sử dụng
hợp lí
D Bảo vệ đất cát ven biển bằng việc trồng cây chắn gió,cố định cát
Trang 5cát ven biển.
? Đất canh tác của gia đình ( địa phương) em thuộc loại nào? Các biện pháp
sử dụng, cải tạo đất chủ yếu là gì? Đã hợp lí chưa ?
5 T ng k t, d n dò (5’) ổng kết, dặn dò (5’) ết, dặn dò (5’) ặn dò (5’)
- GV g i HS đ c ghi nh SGK trang 15ọc ọc ớp đất canh tác
- GV h ng d n HS tr l i 3 câu h i cu i bài.ướp đất canh tác ẫn HS trả lời 3 câu hỏi cuối bài ảy, ờng xuyên ỏi cuối bài ốc, đất đồi, núi
- D n dò HS:ặt)
+ Làm câu h i trong v bài t pỏi cuối bài ở tầng ậc thang + H c thu c bài cọc ộng bậc thang ũ
+ Đọcc tr c n i dung bài th c hành ( bài 4) và chu n b tr c ướp đất canh tác ộng bậc thang ực hành ( bài 4) và chuẩn bị trước ẩn bị trước ị trước ướp đất canh tác
m t s m u đ t theo yêu c u.ộng bậc thang ốc, đất đồi, núi ẫn HS trả lời 3 câu hỏi cuối bài ất canh tác ầng
-*** -XÁC NH N C A T CHUYÊN MÔN ẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN ỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ổ CHUYÊN MÔN