Bµi míi Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: giới thiệu bài Mét truyÒn thèng nh©n v¨n næi bËt cña d©n téc ta lµ: Thương người như thể thương thân Thật vậy: Người thầy thu[r]
Trang 1Tuần 1 - Tiết 1
Ngày soạn: 20/8/2008 Ngày dạy : 22/8/2008
Lớp : 7A+B+C+D
Bài 1 : Sống giản dị
a mục tiêu bài học
1 Kiến thức : Giúp học sinh hiểu:
- Thế nào là sống giản dị và không giản dị ?
- Tại sao phải sống giản dị?
2 Thái độ
- Hình thành ở học sinh thái độ quý trọng sự giản dị, chân thật, xa lánh lối sống
xa hoa, hình thức
3 Kĩ năng
- Giúp học sinh có khả năng tự đánh giá hành vi của bản thân và của người khác
về lối sống giản dị ở mọi khía cạnh: Lời nói, cử chỉ, tác phong, cách ăn mặc và thái
độ giao tiếp với mọi người, biêt xây dựng kế hoạch tự rèn luyện, tự học tập những tấm gương sống giản dị của mọi người xung quanh để trở thành người sống giản dị
B phương pháp
- Thảo luận nhóm- Trò chơi sắm vai
- Nêu và giải quyết tình huống
c tài liệu và phương tiện
- Tranh ảnh, câu chuyện, băng hình (nếu có) thể hiện lối sống giản dị
- Thơ, ca dao, tục ngữ nói về tính giản dị
d các hoạt động dạy và học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra: Sách vở của học sinh
3 Bài mới
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
GV: Nêu tình huống (TH) cho học sinh trao đổi: (TH trình bày trên bảng phụ)
1 Gia đình An có mức sống bình thường (bố mẹ An đều là công nhân) Nhưng
An ăn mặc rất diện, còn học tập thì lười biếng
2 Gia đình Nam có cuộc sống sung túc Nhưng Nam ăn mặc rất giản dị, chăm học, chăm làm
Em hãy nêu suy nghĩ của em về phong cách sống của bạn An và bạn Nam? HS: Trao đổi
GV: Chốt vấn đề và giới thiệu bài học
Hoạt động 2: Nhóm/cá nhân
Trang 2
tìm hiểu truyện đọc
GV :Hướng dẫn HS tìm hiểu truyện :
HS: - Thảo luận - Nhận xét, bổ sung
GV: Chốt ý đúng
I Truyện đọc:
Bác Hồ trong ngày Tuyên ngôn độc lập
1 Tìm chi tiết biểu hiện cách ăn mặc,
tác phong và lời nói của Bác
1 Cách ăn mặc, tác phong và lời nói của Bác:
- Bác mặc bộ quần áo Kiến ka-ki, đội mũ vải đã ngả màu và đi một đôi dép cao su
- Bác cười đôn hậu và vẫy tay chào mọi người
- Thái độ của Bác: Thân mật như người cha đối với các con
- Câu hỏi đơn giản: Tôi nói đồng bào nghe rõ không?
2 Em có nhận xét gì về cách ăn mặc,
tác phong và lời nói của Bác Hồ trong
truyện đọc?
2 Nhận xét:
- Bác ăn mạc đơn sơ, không cầu kì, phù hợp với hoàn cảnh đất nước
- Thái độ chân tình, cởi mở, không hình thức, lễ nghi nên đã xua tan tất cả những gì còn cách xa giữa vị Chủ tịch nước và nhân dân
Lời nói của Bác dễ hiểu, gần gũi thân thương với mọi người
3) Hãy tìm thêm ví dụ khác nói về sự
giản dị của Bác
4) Hãy nêu tấm gương sống giản dị ở
lớp, trường và ngoài xã hội mà em
biết
- Giản dị được biểu hiện ở nhiều khía cạnh Giản dị là cái đẹp Đó là sự kết hợp giữa vẻ đẹp bên ngoài và vẻ đẹp bên trong Vậy chúng ta cần học tập những tấm gương ấy để trở thành người có lối sống giản dị
GV: Tổ chức cho HS thảo luận theo
nội dung: Tìm hiểu biểu hiện của lối
sống giản dị và trái với giản dị.
GV: Chia HS thành 5 nhóm và nêu
yêu cầu thảo luận: Mỗi nhóm tìm 5
biểu hiện trái với giản dị? Vì sao em
lại lựa chọn như vậy?
HS: thảo luận, cử đại diện ghi kết
quả ra giấy to
GV: Gọi đại diện một số nhóm trình
bày
HS: Các nhóm khác bổ sung
* Biểu hiện của lối sống giản dị:
- Không xa hoa lãng phí
- Không cầu kì kiểu cách
- Không chạy theo những nhu cầu vật chất và hình thức bề ngoài
- Thẳng thắn, chân thật, gần gũi, hoà hợp với mọi người trong cuộc sống
* Trái với giản dị:
- Sống xa hoa, lãng phí, phô trương về hình thức, học đòi trong ăn mặc, cầu kì trong cử chỉ sinh hoạt, giao tiếp
- Giản dị không có nghĩa là qua loa, đại
Trang 3
GV: Chốt vấn đề
GV nhấn mạnh kiến thức bài học
khái, cẩu thả, tuỳ tiện trong nếp sống, nếp nghĩ, nói năng cụt ngủn, trống không, tâm hồn nghèo nàn, trống rống Lối sống giản dị phải phù hợp với lứa tuổi, điều kiện gia đình, bản thân và môi trường xã hội xung quanh
Hoạt động 3: Cá nhân/cặp đôi
hướng dẫn học sinh tìm hiểu nội dung bài học HS: Đọc nội dung bài học (SGK-Tr4(
GV: Đặt câu hỏi:
1 Em hiểu thế nào là sống giản dị?
Biểu hiện của sống giản dị là gì?
1 Sống giản dị là sống phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của bản thân, của gia
đình và xã hội
Biểu hiện: Không xa hoa lãng phí, cầu kì, kiểu cách không chạy theo những nhu cầu vật chất và hình thức bề ngoài
2 ý nghĩa của phẩm chất này trong
cuộc sống?
GV: Chốt vấn đề bằng nội dung bài
học SGK
2 Giản dị: là phẩm chất đạo đức cần có
ở mỗi người Người sống giản dị sẽ được mọi người xung quanh yêu mến, cảm thông và giúp đỡ
Hoạt động 4: cá nhân
hướng dẫn học sinh luyện tập GV: Nêu yêu cầu của bài tập
HS: Làm việc cá nhân
GV: Gọi HS nhận xét tranh
HS: Nhật xét
GV: Chốt ý đúng
?: Hãy nêu ý kiến của em về việc làm
sau: Sinh nhật lần thứ 12 của Hoa
được tổ chức rất linh đình.
III Bài tập:
1 Bức tranh nào thể hiện tính giản dị của HS khi đến trường? (SGK - Tr5)
- Bức tranh 3: Thể hiện đức tính giản dị:
Các bạn HS ăn mặc phù hợp với lứa tuổi Tác phong nhanh nhẹn, vui, thân mật
2 Đáp án:
- Lời nói ngắn gọn dễ hiểu
- Đối xử với mọi người luôn chân thành cởi mở
3.Đáp án:
+ Việc làm của Hoa là xa hoa lãng phí, không phù hợp với điều kiện của bản thân
Hoạt động 5 : Trò chơi
Củng cố và giải quyết tình huống GV: Tổ chức HS chơi trò chơi sắm vai
HS: Phân vai để thực hiện
GV: Cho HS nhập vai giải quyết tình huống:
TH1: Anh trai của Nam thi đỗ vào trường chuyên THPT của tỉnh, có giấy nhập
Trang 4
học, anh đòi bố mẹ mua xe máy Bố mẹ Nam rất đau lòng vì nhà nghèo chỉ đủ tiền ăn học cho các con, lấy đâu tiền mua xe máy!
TH2: Lan hay đi học muộn, kết quả học tập chưa cao nhưng Lan không cố gắng
rèn luyện mà suốt ngày đòi mẹ mua sắm quần áo, giày dép, thậm chí cả đồ mĩ phẩm trang điểm
GV: Nhận xét các vai thể hiện và kết luận:
- Lan chỉ chú ý đến hình thức bên ngoài
- Không phù hợp với tuổi học trò
- Xa hoa, lãng phí, không giản di
Là HS chúng ta phải cố gắng rèn luyện để có lối sống giản dị Sống giản dị phù hợp với điều kiện của gia đình cúng là thể hiện tình yêu thương, vâng lời bố mẹ,
có ý thức rèn luyện tốt
4 Hướng dẫn học và làm bài về nhà:
- Về nhà làm bài d, điểm e (SGK - Tr 6)
- Học kỹ phần bài học
- Chuẩn bị Bài 2: Trung thưc
* Yêu cầu HS nắm được :
- Biểu hiện của lòng trung thực và vì sao cần phải trung thực?
- ý nghĩa của trung thực
* Tư liệu tham khảo
Tục ngữ: - Ăn lấy chắc, mặt lấy bền.
- Nhiều no, ít đủ
- Ăn cần, ở kiệm
Danh ngôn : - Lời nói giản dị mà ý sâu xa là lời nói hay ( Mạnh Tử )
Tuần 2 - Tiết 2 Ngày soạn: 28/08/2008
Ngày dạy : 30 / 08/2008
LớP 7A+B
Bài 2 : Trung thực
a mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
- Thế nào là trung thực
- Biểu hiện của lòng trung thực và vì sao cần phải trung thực?
- ý nghĩa của trung thực
2 Thái độ
- Hình thành ở học sinh thái độ quý trọng và ủng hộ những việc làm trung thực, phản đối, đấu tranh với những hành vi thiếu trung thực
3 Kĩ năng
- Giúp học sinh có khả năng tự đánh giá hành vi của bản thân và của người khác về lối sống trung thực và không trung thực trong cuộc sống hàng ngày
Trang 5
- Tự kiểm tra hành vi của mình và có biện pháp rèn luyện tính trung thực
B phương pháp
- Giải quyết tình huống
- Thảo luận nhóm
- Tổ chức trò chơi sắm vai
c tài liệu và phương tiện
- Chuyện kể, tục ngữ, ca dao nói về trung thực
- Bài tập tình huống - Giấy khổ lớn, bút dạ
d các hoạt động dạy và học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Nêu ví dụ về lối sống giản dị của những người sống xung quanh em.?
Câu 2: Đánh dấu x vào đặt sau các biểu hiện sau đây mà em đã làm được để rèn
luyện đức tính giản dị ? Kết quả của việc rèn luyện ấy như thế nào?
- Chân thật, thẳng thắn trong giao tiếp
- Trang phục, đồ dùng không đắt tiền
- Sống hoà đồng với bạn bè
3 Bài mới
Hoạt động 1: giới thiệu bài
GV cho HS làm bài tập sau:
a) Trong những hành vi sau đây, hành vi nào sai?
- Trực nhật lớp mình sạch, đẩy rác sang lớp bạn
- Giờ kiểm tra miệng giả vờ đau đầu để xuống phòng y tế
- Xin tiền học để chơi điện tử
- Ngủ dậy muộn, đi học không đúng quy định, báo cáo lí do ốm
b) Những hành vi đó biểu hiện điều gì ?
GV dẫn dắt từ bài tập trên đề vào bài Trung thực
Hoạt động 2: Cả lớp/ nhóm
Phân tích truyện đọc: một tâm hồn cao thượng
Trang 6
GV: Cho HS đọc truyện
HS: Đọc diễn cảm truyện độc
GV: Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi sau:
1 Bra-man-tơ đã đối xử với
Mi-ken-lăng-giơ như thế nào?
2 Vì sao Bra-man-tơ có thái độ như
vậy?
3 Mi-ken-lăng-giơ có thái độ như thế
nào?
4 Vì sao Mi-ken-lăng-giơ xử sự như
vậy?
5 Theo em ông là người như thế nào?
GV: Nhận xét và ghi các ý kiến của
học sinh lên bảng
GV: Rút ra bài học qua câu truyện trên
I Truyện đọc
Một tâm hồn cao thượng
-> Không ưa thích, kình địch, chơi xấu, làm giảm danh tiếng, làm hại sự nghiệp…
-> Sợ danh tiếng của Mi-ken-lăng-giơ nối tiếp lấn át mình.
-> Công khai đánh giá cao Bra-man-tơ
là người vĩ đại.
-> Ông thẳng thắn, tôn trọng và nói sự thật, đánh giá đúng sự việc.
- Ông là người trung thực, tôn trọng chân lí, công minh chính trực.
Hoạt động 3: Nhóm
Rút ra nội dung bài học GV: Cho HS cả lớp cùng thảo luận sau
đó mời 3 em lên bảng trình bày Số HS
còn lại theo dõi và nhận xét HS trả lời
câu hỏi sau:
II Nội dung bài học
Câu1: Tìm những biểu hiện tính trung
thực trong học tập?
+ Học tập: Ngay thẳng, không gian
dối với thầy cô giáo, không quay cóp, nhìn bài của bạn, không lấy đồ dùng học tập của bạn
Câu 2: Tìm những biểu hiện tính trung
thực trong quan hệ với mọi người
+ Trong quan hệ với mọi người: Không
nói xấu, lừa dối, không đổ lỗi cho người khác, dũng cảm nhận khuyết
điểm
Câu 3: Biểu hiện tính trung thực trong
hành động
+ Hành động: Bênh vực, bảo vệ cái
đúng, phê phán việc làm sai GV: Yêu cầu HS lên bảng trình bày
theo 3 phần
HS: Trả lời vào phiếu, nhận xét phần
trả lời của 3 bạn
GV: Nhận xét, bổ sung, rút ra bài học
Câu 1: Biểu hiện của hành vi trái với
trung thực?
+ Nhóm 1: Trái với trung thực là dối
trá, xuyên tạc, bóp méo sự thật, ngược lại chân lý
Câu 2: Người trung thực thể hiện hành
động tế nhị khôn khéo như thế nào?
+ Nhóm 2: Không phải điều gì cũng
nói ra, chỗ nào cũng nói, không phải
Trang 7
nghĩ gì là nói, không nói to, ồn ào, tranh luận gay gắt…
Câu 3: Không nói đúng sự thật mà vẫn
là hành vi trung thực? Cho VD cụ thể
HS: Các nhóm thảo luận, ghi ý kiến
vào giấy khổ lớn
- Cử đại diện lên trình bày HS cả lớp
nhận xét, tự do trình bày ý kiến
GV: Nhận xét, bổ sung và đánh giá
hướng dẫn HS rút ra khái niệm, biểu
hiện và ý nghĩa của trung thực
HS: trả lời các câu hỏi sau:
+ Nhóm 3: Che giấu sự thật để có lợi
cho xã hội như bác sĩ không nói thật bệnh tật của bệnh nhân, nói dối kẻ
địch, kẻ xấu…Đây là sự trung thực với tấm lòng, với lương tâm
1 Thế nào là trung thực? 1 Trung thực là: tôn trọng sự thật, tôn
trọng lẽ phải, tôn trọng chân lý
2 Biểu hiện của trung thực? 2 Biểu hiện: Ngay thẳng, thật thà,
dũng cảm nhận lỗi
3 ý nghĩa của trung thực?
GV: Cho HS đọc câu tục ngữ
"Cây ngay không sợ chết đứng" và yêu
cầu giải thích câu tục ngữ trên
GV: Nhận xét ý kiến của HS và kết
luận rút ra bài học
HS: Có thể nêu ra ý kiến, có trường
hợp người trung thực bị thua thiệt
GV: Sẽ có trường hợp như vậy nhưng
trước sau người đó sẽ được giải oan và
xã hội công nhận phẩm giá tốt đẹp của
mình
GV: Đọc câu danh ngôn trong SGK và
HS tự suy nghĩ để tham khảo
3 ý nghĩa:
+ Đức tính cần thiết quý báu + Nâng cao phẩm giá
+ Được mọi người tin yêu kính trọng + Xã hội lành mạnh
- Sống ngay thẳng, thật thà, trung thực không sợ kẻ xấu, không sợ thất bại
Hoạt động 4 : Cá nhân
Củng cố và hướng dẫn làm bài tập
Trang 8
* Bài tập cá nhân:
GV: Phát phiếu học tập
HS: Trả lời bài tập a, SGK/.8 Những
hành vi sau đây, hành vi nào thể hiện
tính trung thực? Giải thích vì sao?
1 Làm hộ bài cho bạn
2 Quay cóp trong giờ kiểm tra
3 Nhận lỗi thay cho bạn
4 Thẳng thắn phê bình khi bạn mắc
khuyết điểm
5 Dũng cảm nhận lỗi
6 Bao che khuyết điểm cho bạn vì bạn
đã giúp đỡ mình
7 Phân công trực nhật không công
bằng
GV: Giải đáp bài tập trên đèn chiếu
HS: Trả lời, cho biết ý kiến đúng
Lưu ý:
GV cần giải thích rõ đáp án và giải
thích vì sao các hành vi còn lại không
biểu hiện tính trung thực
III Bài tập
- Đáp án 4, 5, 6
-> Thực hiện hành vi trung thực giúp con người thanh thản tâm hồn.
Hoạt động 5: Cả lớp
Hướng dẫn học tập và giao bài về nhà GV: Giải thích những điều cần chú ý cho các bài tập còn lại
- Cần lí giải hành động của bác sĩ xuất phát từ tấm lòng nhân đạo, mong muốn bệnh nhân sống lạc quan, có nghị lực và hy vọng sẽ chiến thắng bệnh tật
GV: Giao bài về nhà
HS: Lập phiếu rèn luyện tính trung thực bằng các việc làm cụ thể, thông thường gần gũi nhất
GV tổng kết toàn bài rút ra bài học và ý nghĩa của trung thực:
Trung thực là một đức tính quý báu, nâng cao giá trị đạo đức của mỗi con người Xã hội sẽ tốt đẹp lành mạnh hơn nếu ai cũng có lối sống, đức tính trung thực
4 Dặn dò
GV: + Giao bài về nhà :b,c,d,đ
+ Sưu tầm các câu tục ngữ, ca dao nói về trung thực
- Chuẩn bị bài 3: Tự trọng
* Lưu ý HS cần nắm được:
- Thế nào là tự trọng và không tự trọng?
- Biểu hiện và ý nghĩa của lòng tự trọng
* Tư liệu tham khảo
Tục ngữ: - Ăn ngay nói thẳng
Trang 9
- Thuốc đắng dã tật sự thật mất lòng
- Đường đi hay tối nói dối hay cùng
- Thật thà là cha quỷ quái
Ca dao: - Nhà nghèo yêu kẻ thật thà.
Nhà quan yêu kẻ vào ra nịnh thần
Truyện ngụ ngôn:
Chú bé chăn cừu
Có một chú bé chăn cừu nọ, trong khi chăn đàn cừu của mình đã nghĩ ra một trò đùa tai quái Chú kêu thật to "Có chó sói!" Thế là mọi người từ khắp nơi trong làng chạy ra giúp đỡ chú, nhưng chẳng thấy sói đâu cả Lần thứ nhất, lần thứ hai và
đến lần thứ 3 thì dân làng đã biết họ bị lừa Một hôm khác, có chó sói đến bắt cừu thật, chú bé lại kêu to "Có chó sói !" nhưng lần này thì không còn ai đến giúp chú cả…
Tuần 3 – Tiết 3 Ngày soạn:07/9/2008
Ngày dạy: 13/9/2008
Lớp : 7C+D
Bài 3 : Tự trọng
a mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
- Thế nào là tự trọng và không tự trọng?
- Biểu hiện và ý nghĩa của lòng tự trọng
2 Thái độ
- HS có nhu cầu và ý thức luyện tính tự trọng
3 Kĩ năng
- HS biết tự đánh giá hành vi của bản thân và của người khác
- Học tập những tấm gương về lòng tự trọng
B phương pháp
- Kể chuyện phân tích - Thảo luận
- Tổ chức trò chơi
c tài liệu và phương tiện
- Câu chuyện về tính tự trọng
- Tục ngữ, ca dao, danh ngôn nói về tự trọng
d các hoạt động dạy và học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Em cho biết ý kiến đúng về biểu hiện của người thiếu trung thực?
1 Có thái độ đường hoàng, tự tin
2 Dũng cảm nhận khuyết điểm
Trang 10
3 Phụ họa, a dua với việc làm sai trái
4 Đúng hẹn, giữ lời hứa
5 Xử lí tế nhị, khôn khéo ( Đáp án: 1,2,3,5 )
Câu 2: Trung thực là biểu hiện cao của đức tính gì? Cho ví dụ cụ thể?
3 Bài mới
Hoạt động 1: giới thiệu bài
- GV : Có thể vận dụng câu hỏi kiểm tra bài cũ (câu 2) để vào bài
- HS sẽ trả lời: Trung thực là biểu hiện cao của đức tính: Tự trọng
- Từ đó GV dẫn dắt HS vào bài mới
Hoạt động 2: Nhóm
Phân tích truyện đọc: một tâm hồn cao thượng GV: Hướng dẫn HS đọc truyện bằng
cách phân vai
GV: Đặt câu hỏi
HS: Trả lời các câu hỏi sau:
1 Hành dộng của Rô-be qua câu
truyện trên
I Truyện đọc Nhóm 1: (Câu 1)
Hành động của Rô-be
- Là em bé mồ côi nghèo khổ đi bán diêm
- Cầm đồng tiền vàng đổi lấy tiền lẻ trả lại cho người mua diêm
- Khi bị xe chẹt và bị thương nặng
Rô-be đã nhờ em mình trả lại tiền cho khách
2 Vì sao Rô-be lại nhờ em mình trả lại
tiền cho người mua diêm?
Nhóm 2: (câu 2)
Vì sao Rô-be lại làm như vậy?
- Muốn giữ đúng lời hứa
- Không muốn người khác nghỉ mĩnh nghèo mà nói dối để ăn cắp tiền
- Không muốn bị coi thường, danh dự
bị xúc phạm, mất lòng tin ở mình
3 Các em có nhận xét gì về hành động
của Rô-be?
Nhóm 3: (câu 3)
Nhận xét của Rô-be
- Có ý thức trách nhiệm cao
- Giữ đúng lời hứa
- Tôn trọng người khác và tôn trọng chính mình
- Tâm hồn cao thượng tuy cuộc sống rất nghèo