HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC: Nội dung - Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Hoạt động 1: tìm hiểu câu lệnh lặp với số lần chưa biết trước 10 phút HS biết nhu cầu cần có câu lệnh [r]
Trang 1Ngày soạn: //2009 Ngày dạy: //2009 Tiết 37, 38 – Tuần XX
CÂU LỆNH LẶP
MỤC TIÊU:
+ Biết nhu cầu cần có cấu trúc lặp trong ngôn ngữ lập trình
+ Biết ngôn ngữ lập trình dùng cấu trúc lặp để chỉ dẫn máy tính thực hiện lặp
đi lặp lại công việc nào đó một số lần
+ Hiểu hoạt động của câu lệnh lặp với số lần biết trước for…do… trong
Pascal
+ Viết đúng được lệnh for…do… trong một số tình huống đơn giản giản + Biết lệnh ghép trong Pascal
CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: sách Tin học THCS (quyển 3), giáo án, một số chương trình
mẫu, máy tính, máy chiếu Projector
- Học sinh: sách Tin học THCS (quyển 3).
PHƯƠNG PHÁP:
- Diễn giải, minh họa
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Nội dung - Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: tìm hiểu câu lệnh lặp (10 phút)
HS biết nhu cầu cần có câu lệnh lặp
trong ngôn ngữ lập trình và ngôn ngữ lập
trình sử dụng câu lệnh lặp như thế nào
GV đặt vấn đề, HS trả lời, từ đó rút ra
kết luận
GV hướng dẫn HS tìm các VD thực tế
mang tính chất lặp đi lặp lại
GV tiếp tục giới thiệu bài toán vẽ hình
vuông (trong SGK)
Từ đó GV rút ra kết luận về sự cần thiết
của phải có câu lệnh lặp trong ngôn ngữ
lập trình
Cấu trúc lặp được sử dụng để chỉ thị cho
máy thực hiện lặp lại một vài hoạt động
nào đó cho đến khi một điều kiện nào đó
HS lấy VD
(Tiếng gà gáy, tiếng chim kêu, tiếng đồng hồ báo thức, mỗi buổi sáng đến lớp, lao động vệ sinh môi trường vào các buổi chiểu, )
HS quan sát và lắng nghe
HS lắng nghe
HS ghi vở
Bài
Trang 2được thỏa mãn.
Hoạt động 2: câu lệnh lặp for…do… (25 phút)
HS biết hoạt động của câu lệnh lặp với
số lần biết trước for…do… trong Pascal.
GV giới thiệu, HS thảo luận rút ra kết
luận
GV giới thiệu câu lệnh for…do…
For <biến đếm>:= <giá trị đầu> to <giá trị cuối>
do <câu lệnh> ;
Trong đó:
- for, to, do là các từ khóa.
- biến đếm là biến đơn có giá trị nguyên.
- giá trị đầu và giá trị cuối là các biểu thức
có cùng kiểu với biến đếm và giá trị đầu
không được lớn hơn giá trị cuối.
- câu lệnh có thể đơn hoặc ghép.
GV dùng chương trình mẫu hướng dẫn HS
tìm hiểu hoạt động của câu lệnh
HS quan sát và lắng nghe
HS ghi vở
HS quan sát chương trình minh họa, thảo luận và rút ra kết luận
Ban đầu biến đếm được gán bằng giá trị đầu, câu lệnh sau từ khóa do được thực hiện và biến đếm tăng lên một đơn vị, câu lệnh được thực hiện cho đến khi biến đếm lớn hơn
giá trị cuối
Hoạt động 3: ví dụ về câu lệnh lặp (10 phút)
HS hiểu hoạt động của câu lệnh lặp với
số lần biết trước for…do… trong Pascal.
GV hướng dẫn HS
GV đưa chương trình Lap (SGK) và thực
hiện từng bước để HS quan sát HS quan sát
Hoạt động 4: bài tập (40 phút)
HS viết đúng được lệnh for…do…
trong một số tình huống đơn giản giản và
biết lệnh ghép trong Pascal
GV hướng dẫn bài tập
GV đưa chương trình mẫu Tinh_tong như
SGK và yêu cầu HS nêu ý nghĩa từng câu
lệnh trong chương trình
GV cần chú ý giải thích câu lệnh:
S:=0;
for i:=1 to N do S:=S+i;
Tương tự như vậy, trong chương trình
Tinh_giai_thua, GV cũng cần chú ý đến
câu lệnh:
P:=1;
HS thực hiện theo yêu cầu
HS chú ý lắng nghe và ghi nhớ
HS thực hiện theo yêu cầu của GV
và lắng nghe, ghi nhớ
Trang 3for i:=1 to N do P:=P*i;
GV đưa chương trình mẫu Chao_hoi như
sau:
Program Chao_hoi;
Uses Crt;
Var ten: string; i: integer;
Begin
Clrscr;
For i:=1 to 25 do
begin
Write(‘Ban ten gi? ’); Readln(ten);
Writeln(‘Chao ban ’,ten);
end;
Readln
End.
GV thực hiện chương trình và có thể cho
một số HS lên máy tính và nhập tên của
mình vào
Qua bài tập, GV giới thiệu câu lệnh ghép.
begin
Write(‘Ban ten gi? ’); Readln(ten);
Writeln(‘Chao ban ’,ten);
end;
Mỗi khi biến đếm i trong câu lệnh lặp
nhận một giá trị thì của các câu lệnh nằm
trong cặp từ khóa begin, end đều được
thực hiện.
HS quan sát và thực hiện theo yêu cầu của GV
HS làm theo yêu cầu của GV và chương trình
HS lắng nghe và ghi nhớ
Hoạt động 5: củng cố (5 phút)
Giải đáp các câu hỏi trang 60, 61 SGK
Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết bài tập
HS lắng nghe
HS lắng nghe
RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 4Ngày soạn: //2009 Ngày dạy: //2009 Tiết 39, 40 – Tuần XXI
BÀI TẬP
MỤC TIÊU:
+ Rèn luyện kỹ năng viết câu lệnh for…do… trong Pascal
CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: sách Tin học THCS (quyển 3), giáo án, bài tập mẫu, máy chiếu
Projector, phòng máy tính
- Học sinh: sách Tin học THCS (quyển 3).
PHƯƠNG PHÁP:
- Luyện tập
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Nội dung - Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: bài cũ (5 phút)
Viết câu lệnh lặp for…do… và nêu ý
nghĩa các thành phần trong đó
HS trả lời
HS khác nhận xét cho điểm
Hoạt động 2: bài tập (40 phút)
Rèn luyện kỹ năng viết câu lệnh
for…do…
GV hướng dẫn HS luyện tập
GV đưa ra bài tập
Viết các câu lệnh thực hiện các công việc
sau đây (dùng câu lệnh for…do…):
a) Xuất ra màn hình dãy ký tự *******.
b) Tính tổng 10 số tự nhiên đầu tiên.
c) Xuất dãy số 0123456789.
d) Tính tích P=2×3×4×5×6.
GV hướng dẫn HS làm bài tập
GV yêu cầu HS trình bày kết quả
Sau khi HS trình bày kết quả, GV nhận
HS quan sát
HS thảo luận theo nhóm và kiểm tra kết quả lẫn nhau
HS trình bày kết quả
a) for i:=1 to 7 do write(‘*’);
b) S:=0;
for i:=1 to 10 do S:=S+i;
c) for i:=0 to 9 do write(i);
d) P:=1;
for i:=2 to 6 do P:=P*i;
HS trả lời
Trang 5xét và yêu cầu HS cho biết số lần lặp, giá
trị của biến đếm i sau khi kết thúc câu
lệnh lặp ở từng trường hợp
GV đưa bài tập trắc nghiệm
Câu lệnh nào sau đây không hợp lệ? Vì
sao?
a) for i:=-1 to 1 do write(‘A’);
b) S:=0;
for i:=0.5 to 1.5 do S:=S+i;
c) for i:=1 to -5 do;
d) var y: real;
for y:=0 to 9 do write(y);
a) Số lần lặp là 7 Kết thúc i=8 b) Số lần lặp là 10 Kết thúc i=11 c) Số lần lặp là 10 Kết thúc i=10 d) Số lần lặp là 5 Kết thúc i=7.
HS quan sát và suy nghĩ trả lời
a) là hợp lệ.
b) không hợp lệ vì giá trị đầu và giá trị cuối không phải số nguyên c) không hợp lệ vì giá trị đầu lớn hơn giá trị cuối.
d) biến y là biến số thực không dùng làm biến đếm trong câu lệnh lặp được.
Hoạt động 3: viết chương trình (40 phút)
Rèn luyện kỹ năng viết chương trình
GV hướng dẫn HS luyện tập
GV hướng dẫn HS viết chương trình xuất
ra dãy số 0123456789
GV có thể thêm câu lệnh đặt màu văn bản
(textcolor) và câu lệnh tạm dừng (delay)
cho chương trình thêm sinh động
for i :=0 to 9 do
begin
textcolor(i); write(i); delay(100);
end ;
GV lưu ý HS quan sát quá trình chương
trình thực thi
HS viết chương trình theo hướng dẫn
HS hoàn thành và thực thi chương trình
HS chú ý
Hoạt động 4: củng cố (5 phút)
Nhận xét buổi học
Chuẩn bị bài thực hành 5
HS lắng nghe
HS lắng nghe
RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 6Ngày soạn: //2009 Ngày dạy: //2009 Tiết 41, 42 – Tuần XXII
SỬ DỤNG LỆNH LẶP FOR…DO
MỤC TIÊU:
+ Viết chương trình Pascal có sử dụng câu lệnh lặp for…do
+ Sử dụng được lệnh ghép
+ Tiếp tục rèn luyện kỹ năng đọc hiểu chương trình có sử dụng câu lệnh lặp for…do
CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: sách Tin học THCS (quyển 3), giáo án, bài tập mẫu, phòng
máy tính, máy chiếu Projector
- Học sinh: sách Tin học THCS (quyển 3).
PHƯƠNG PHÁP:
- Hướng dẫn thực hành
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Nội dung - Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: bài cũ (5 phút)
Viết câu lệnh lặp thực hiện tính tổng
S=-1+0+1+2 và cho biết kết quả.
HS trả lời
HS khác nhận xét, cho điểm
Hoạt động 2: bài tập 1 (40 phút)
GV hướng dẫn HS nhập chương trình vào
máy tính, sửa lỗi và thực thi chương trình
Khi thực thi chương trình, GV chú ý
hướng dẫn HS nhập giá trị N nhỏ (từ 1
đến 10)
GV hướng dẫn HS thảo luận tìm hiểu ý
nghĩa của các câu lệnh trong chương trình
GV đưa ra bài tập mẫu (như yêu cầu của
bài tập 2 SGK) giới thiệu lệnh gotoxy(a,b)
và chỉ số wherex, wherey để HS biết.
HS thực hành theo hướng dẫn
HS chú ý
HS thảo luận và phát biểu
HS quan sát và lắng nghe
Hoạt động 3: bài tập 2 (25 phút)
GV đưa bài tập
Viết chương trình tính tổng các số tự
nhiên chẵn không lớn hơn 10.
GV hướng dẫn HS viết chương trình tính
HS quan sát
HS viết chương trình theo hướng
Bài thực hành 5
Trang 7tổng 10 số tự nhiên đầu tiên.
Từ đó GV hướng dẫn HS lồng ghép câu
lệnh điều kiện để thỏa mãn yêu cầu bài
toán
S:=0;
for i:=1 to 10 do
if (i mod 2 = 0) then S:=S+i;
write(‘Tong cac so tu nhien chan khong lon hon 10
la’,S);
Qua bài tập GV kết luận
Trong chương trình, câu lệnh điều kiện và
câu lệnh lặp có thể kết hợp với nhau.
dẫn
HS hoàn thành bài tập
HS chú ý ghi nhớ
Hoạt động 4: bài tập 3 (15 phút)
GV cho HS nhập chương trình vào máy
Qua chương trình, GV kết luận
Trong chương trình, câu lệnh lặp cũng có
thể lồng nhau.
HS thực hành
HS chú ý ghi nhớ
Hoạt động 5: củng cố (5 phút)
GV hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi bài
tập trang 55 SGK
GV nhận xét buổi thực hành
HS lắng nghe, suy nghĩ, trả lời
HS lắng nghe
RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 8Ngày soạn: //2009 Ngày dạy: //2009 Tiết 43,44,45,46,47,48 – Tuần XXIII,XXIV,XXV
HỌC VẼ HÌNH VỚI PHẦN MỀM GEOGEBRA
MỤC TIÊU:
+ HS biết được các đối tượng hình học cơ bản của phần mềm và quan hệ giữa chúng
+ HS biết, hiểu được các ứng dụng của phần mềm trong việc vẽ, minh họa các đối tượng hình học và thiết lập quan hệ toán học giữa các đối tượng này
+ HS biết cách sử dụng phần mềm để vẽ các hình hình học trong chương trình Toán lớp 8
+ HS có ý thức ứng dụng phần mềm trong việc học tập của mình
CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: sách Tin học THCS (quyển 3), giáo án, bài tập mẫu, phòng
máy đã cài đặt phần mềm GeoGebra (bảng tiếng Việt), máy chiếu Projector
- Học sinh: sách Tin học THCS (quyển 3).
PHƯƠNG PHÁP:
- Hướng dẫn thực hành
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Nội dung - Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
(Buổi học thứ nhất: Tiết 43, 44 – Tuần XXIII)
Hoạt động 1: giới thiệu phần mềm (10 phút)
HS tìm hiểu màn hình làm việc, giao
diện phần mềm
GV giới thiệu, HS quan sát
GV khởi động và mô tả màn hình làm
việc, các công cụ,… của phần mềm
GV giới thiệu các thao tác tạo mới, mở,
lưu, … của phần mềm để HS nắm
HS quan sát và lắng nghe
HS quan sát, lắng nghe và ghi nhớ
Hoạt động 2: tìm hiểu công cụ điểm, đoạn thẳng, đường thẳng (25 phút)
HS biết sử dụng các công cụ điểm,
đoạn thẳng, đường thẳng
GV giới thiệu, làm mẫu, HS quan sát và
Phần mềm học tập
Trang 9thực hành theo.
GV vừa giới thiệu vừa làm mẫu để HS
quan sát
HS quan sát và ghi nhớ
Hoạt động 3: thực hành 1(55 phút)
HS tạo ra các hình hình học bằng công
cụ điểm và đoạn thẳng, đường thẳng
GV hướng dẫn HS thực hành
GV đưa yêu cầu HS
- Vẽ đường thẳng qua hai điểm.
- Vẽ đoạn thẳng khi biết trước hai điểm.
- Vẽ đoạn thẳng khi biết 1 điểm và độ dài.
- Dựng đường thẳng song song, vuông góc
của một đoạn thẳng, đường thẳng.
- Dựng các đường trong tam giác.
- …
GV quan sát hướng dẫn HS thực hành
GV đưa bài tập mẫu các hình tam giác, tứ
giác và hướng dẫn HS dựng hình
GV có thể giới thiệu công cụ đa giác
HS thực hành
HS chú ý thực hành theo hướng dẫn
HS chú ý
(Buổi học thứ hai: Tiết 45, 46 – Tuần XXIV)
Trang 10Hoạt động 4: tìm hiểu công cụ đường tròn, công cụ biến đổi đối xứng (35 phút)
HS biết sử dụng các công cụ tạo đường
tròn, công cụ biến đổi đối xứng qua tâm,
qua trục
GV giới thiệu, làm mẫu, HS quan sát và
thực hành theo
GV giới thiệu
GV cho HS thực hành làm quen công cụ
HS lắng nghe, quan sát và ghi nhớ
HS thực hành
Hoạt động 5: thực hành 2 (55 phút)
HS tạo ra các hình hình học bằng công
cụ đường tròn và biến đổi qua tâm, trục
GV hướng dẫn HS thực hành
GV đưa yêu cầu HS
- Vẽ đường tròn nội tiếp, ngoại tiếp tam
giác, tứ giác.
- Vẽ tam giác cân, đều, vuông.
- Vẽ hình chữ nhật, vuông, thoi.
- …
GV giới thiệu thêm các công cụ về góc
HS thực hành
HS quan sát, thực hành
(Buổi học thứ ba: Tiết 47, 48 – Tuần XXV)
Hoạt động 6: tìm hiểu đối tượng hình học (40 phút)
HS hiểu đối tượng hình học và biết
cách thay đổi thuộc tính của đối tượng
GV giới thiệu
GV giới thiệu
Đối tượng hình học là điểm, đoạn thẳng,
đường thẳng,… của một hình hình học.
GV lấy VD minh họa và giới thiệu khái
niệm đối tượng tự do và đối tượng phụ
HS lắng nghe
HS quan sát, lắng nghe và ghi nhớ
Trang 11VD: cho trước đường thẳng d, sau đó xác
định điểm A thuộc đường thẳng d.
GV tiếp tục giới thiệu các thuộc tính của
các đối tượng hình học
GV chú ý hướng dẫn HS sử dụng thuộc
tính dấu vết khi di chuyển.
HS quan sát và ghi nhớ cách thay đổi
HS chú ý
Hoạt động 7: thực hành 3 (45 phút)
HS biết thay đổi thuộc tính cho các đối
tượng hình học
GV hướng dẫn, HS thực hành
GV yêu cầu HS mở bài tập đã làm ở các
tiết trước và hướng dẫn thực hành
GV cũng giới thiệu thêm các công cụ
HS làm theo yêu cầu
HS quan sát và thực hành
Hoạt động 8: củng cố (5 phút)
GV nhắc lại ứng dụng của phần mềm
trong việc vẽ các hình hình học
HS lắng nghe
RÚT KINH NGHIỆM:
Đối tượng phụ thuộc Đối tượng tự do
Trang 12Ngày soạn: 11/3/2009 Ngày dạy: 12/3/2009 Tiết 49, 50 – Tuần XXVI
LẶP VỚI SỐ LẦN CHƯA BIẾT TRƯỚC
MỤC TIÊU:
+ Biết nhu cầu cần có cấu trúc lặp với số lần chưa biết trước trong ngôn ngữ lập trình
+ Biết ngôn ngữ lập trình dùng cấu trúc lặp với số lần chưa biết trước để chỉ dẫn máy tính thực hiện lặp đi lặp lại công việc đến khi một điều kiện nào
đó được thỏa mãn
+ Hiểu hoạt động của câu lệnh lặp với số lần chưa biết trước while…do trong Pascal
CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: sách Tin học THCS (quyển 3), giáo án, một số chương trình
mẫu, máy tính, máy chiếu Projector
- Học sinh: sách Tin học THCS (quyển 3).
PHƯƠNG PHÁP:
- Diễn giải, minh họa
HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Nội dung - Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: tìm hiểu câu lệnh lặp với số lần chưa biết trước (10 phút)
HS biết nhu cầu cần có câu lệnh lặp với
số lần chưa biết trước trong ngôn ngữ lập
trình và ngôn ngữ lập trình sử dụng câu
lệnh lặp như thế nào
GV giới thiệu, HS lắng nghe
GV giới thiệu VD1 SGK
GV giới thiệu và hướng dẫn HS cùng
phân tích VD2 SGK
HS quan sát và lắng nghe
HS lắng nghe và phân tích theo hướng dẫn
Hoạt động 2: câu lệnh lặp while…do (25 phút)
HS biết hoạt động của câu lệnh lặp với
số lần lặp chưa biết trước while…do trong
Pascal
GV giới thiệu, HS thảo luận rút ra kết
luận
Từ các VD trên, GV giới thiệu câu lệnh
while…do
While <điều kiện> do <câu lệnh>;
Trong đó:
HS quan sát, lắng nghe và ghi vở
Bài
Trang 13- while, do là các từ khóa.
- điều kiện thường là một phép so sánh.
- câu lệnh có thể đơn hoặc ghép.
GV dùng chương trình mẫu hướng dẫn HS
tìm hiểu hoạt động của câu lệnh
GV giới thiệu lưu đồ của câu lệnh
while…do.
HS quan sát chương trình minh họa, thảo luận và rút ra kết luận
B1: Kiểm tra điều kiện.
B2: Nếu điều kiện SAI thì bỏ qua câu lệnh Nếu điều kiện ĐÚNG thì thực hiện câu lệnh và quay lại B1.
HS quan sát và ghi vở
Hoạt động 3: ví dụ về câu lệnh lặp (40 phút)
HS hiểu hoạt động của câu lệnh lặp với
số lần biết trước while…do trong Pascal.
GV hướng dẫn HS
GV đưa chương trình mẫu Chao_hoi như
sau để minh họa
Program Chao_hoi;
Uses Crt;
Var ten: string;
tl: char;
Begin
Clrscr;
tl:=‘c’;
while tl=‘c’ do
begin
Write(‘Ban ten gi? ’); Readln(ten);
Writeln(‘Chao ban ’,ten);
Write(‘Tiep tuc khong? c/k’); Readln(tl);
end;
Readln
End.
GV lần lượt giới thiệu các VD 3, 4, 5
SGK (đã chuẩn bị trước)
Ở từng VD, GV cần chú ý hướng HS đến
câu lệnh lặp với số lần lặp chưa biết trước
while…do
HS quan sát
HS chú ý từng VD một
Hoạt động 4: lỗi lặp vô hạn lần (5 phút)
HS biết lỗi lặp vô hạn lần trong câu
Sai
Điều kiện
Câu lệnh
Đúng