Mục đích, yêu cầu: - Häc sinh hiÓu ®îc vÒ d÷ liÖu vµ kiÓu d÷ liÖu trong Tubor Pascal - Häc sinh biÕt ®îc c¸c phÐp to¸n víi kiÓu d÷ liÖu sè - Học sinh biết các phép so sánh, giao tiếp g[r]
Trang 1Tiết 7+8: chương trình máy tính và dữ liệu
I Mục đích, yêu cầu:
- Học sinh hiểu được về dữ liệu và kiểu dữ liệu trong Tubor Pascal
- Học sinh biết được các phép toán với kiểu dữ liệu số
- Học sinh biết các phép so sánh, giao tiếp giữa người và máy
- Phân biệt được kiểu dữ liệu: Kiểu số nguyên, kiểu số thực, kiểu k tự và kiểu xâu ký tự
II/ Chuẩn bị của học sinh và giáo viên:
GV: Một số chương trình mẫu
HS: Nghiên cứu trước bài
III/ Tiến trình dạy học:
1 Kiểm tra bài cũ:
? Hãy nêu các thành phần chính trong ngôn ngữ lập trình
?Hãy cho biết sự khác nhau giữa từ khóa và tên trong ngôn ngữ lập trình
? cấu trúc chung của mọi chương trình bao gồm những gì
2 Bài mới:
Hoạt động 1: Dữ liệu và kiểu dữ liệu
GV đưa ra ví dụ
Mỗi kiểu dữ liệu thường được xử lý theo
các cách khác nhau Chẳng hạn, ta có
thể thực hiện các phép toán số học với
các số, nhưng với các câu chữ thì việc
tính toán không có nghĩa
- GV giới thiệu một vài kiểu dữ liệu:
Ví dụ 1 Hình 18 dưới đây là kết quả
thực hiện của một chương trình, in ra màn hình với các kiểu dữ liệu quen thuộc là chữ và số
Dũng chữ Phộp toỏn với cỏc số
- Xâu kí tự (hay kiểu xâu) là dãy các
“chữ cái” lấy từ bảng chữ cái của ngôn ngữ lập trình, bao gồm các chữ, chữ số và một số kí hiệu khác,
ví dụ:
“Chao cac ban”,
Trang 2- Số nguyên là các số không có phần
thập phân, ví dụ số học sinh của một lớp, số sách trong thư viện,
- Số thực gồm các số nguyên và các
số có phần thập phân, ví dụ:
- Chiều cao của bạn Bình
- Điểm trung bình môn Toán
Hoạt động 2: Các phép toán với dữ liệu kiểu số
nguyên
số nguyên
Ví dụ 2 Khi lập trình, ta có thể thực
hiện phép chia 5 cho 3 Vì 5 không chia
hết cho 3 nên kết quả sẽ là một số thập
phân, là một số thực Tuy nhiên, nếu
thực hiện phép chia lấy phần nguyên và
phép chia lấy phần dư, chúng ta sẽ được
kết quả là các số nguyên:
Ví dụ 2:
Ví dụ về phép chia lấy phần dư:
5 mod 3 = 2;
19 mod 4 = 3;
Ví dụ về phép chia lấy phần nguyên:
Trang 319 div 4 = 4 Hoạt động 3: Các phép toán với dữ liệu kiểu số
GV đưa ra VD: chương trình yêu cầu
nhập năm sinh từ bàn phím Em cần gõ
một số tự nhiên ứng với năm sinh Sau
khi nhấn phím Enter để xác nhận,
chương trình sẽ tiếp tục hoạt động
- Khi ta muốn thoát khỏi một chương
trình đang chạy, chương trình có thể đưa
ra hộp thoại có dạng sau: ( GV mô tả
trên màn chiếu ):
GV giới thiệu câu lệnh thông báo kết
quả
- Giới thiệu câu lệnh chương trình tạm
ngừng
Ngoài ra còn có những trường hợp
a) Nhập dữ liệu
Ví dụ:
write('Ban hay nhap nam sinh
NS =');
readln(NS);
Hai câu lệnh trên cho kết quả sau:
b) Thông báo kết quả tính toán:
Câu lệnh:
write('Dien tich hinh tron la ',X);
cho biết diện tích hình tròn:
C) Chương trình tạm ngừng:
Câu lệnh Pascal:
Writeln('Cac ban cho 2 giay nhe ');
Delay(2000);
Ra kết quả là:
Trang 4dụng nhấn một phím cụ thể, hoặc nhấn
Readln;
3 Củng cố:
Ghi nhớ
1 Dữ liệu sử dụng trong các ngôn ngữ lập trình thường định nghĩa theo các kiểu, với
các phép toán có thể thực hiện trên từng kiểu dữ liệu đó
2 Quá trình trao đổi dữ liệu hai chiều giữa người và máy tính khi chương trình trình hoạt
động thường được gọi là giao tiếp giữa người và máy tính
Câu hỏi và bài tập:
1. Hãy nêu ít nhất hai kiểu dữ liệu và một phép toán có thể thực hiện được trên một kiểu dữ liệu, nhưng phép toán đó không có nghĩa trên kiểu dữ liệu kia
2. Cho dãy chữ số 2010 Dãy chữ số đó có thể thuộc kiểu dữ liệu nào?
3. Cho hai xâu kí tự “Lớp” và “8A” Hãy thử định nghĩa một “phép toán” có thể thực
hiện được trên hai xâu kí tự đó
4. Hãy cho biết một số ví dụ về tương tác giữa người và máy tính khi chương trình hoạt động
Tổ chuyên môn ký duyệt ngày / / 2009
TTCM
Nguyễn Thị An