-- Xan-Troâ-Pan-Xa laø 1 baùc noâng daân beùo luøn, nhaän laøm giaùm maõ cho Ñoân-Ki-Hoâ-Teâ vôùi hi voïng sau naøy chuû coâng thaønh danh toaïi , baùc seõ ñöôïc laøm thoáng ñoác cai [r]
Trang 1Ngày soạn : 8 / 10 / 04 TUẦN 7 – BÀI 7
Tiết 25 , 26
(Trích Đôn - Ki - Hô -Tê )
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp học sinh :
Thấy rõ tài nghệ của Xéc -Van -Téc trong việc xây dựng cặp n/vật bất hủ Đôn - Ki - Hô -Tê, Xan -Chô - Pan - Xa tương phản về mọi mặt, đánh giá đúng các mặt tốt xấu của hai n/vật ấy
Hiểu khát vọng lớn lao của Đôn -Ki - Hô - Tê là muốn diệt trừ những kẻ gian ác, xấu xa
và giúp đỡ người lương thiện
II CHUẨN BỊ :
GV : Đọc sách GK, sách tham khảo, soạn giáo án
HS : Đọc văn bản, soạn bài theo SGK
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC :
1 ỔN ĐỊNH (1 ) Kiểm tra sĩ số, tác phong HS
2 KIỂM TRA BÀI (5)
? Kể tóm tắt chuyện Cô bé bán diêm ?
? Qua câu chuyện , em nhận thức điều sâu sắc nào về xã hội và con người mà tác giả
muốn nói với chúng ta ?
Từ đó em hiểu gì về tấm lòng mà nhà văn dành cho thế giới nhân vật tuổi thơ của mình ?
3 BÀI MỚI
GIỚI THIỆU BÀI (1)
Tính đến những năm đầu thế kỉ 21 này, cuốn tiểu thuyết Đôn - Ki - Hô - Tê của nhà văn vĩ
đại nước Tây Ban Nha Xéc Van Téc đã sống trên 300 năm và chắc còn sống lâu hơn nữa Qua
những dòng văn sinh động , hóm hỉnh, trào lộng mà thâm thúy, TG đưa chúng ta phiêu lưu hàng vạn dặm trên khắp nước Tây Ban Nha thơ mộng, chứng kiến nhiều việc làm vừa hào hiệp vừa gàn dở, khám phá nhiều ý nghĩ lúc cao thượng, khi thấp hèn của cặp nhân vật Đôn Ki Hô Tê và Xan Trô Pan Xa Một trong những cuộc phiêu lưu của họ là trận đánh nhau kì quặc với cối xay gió mà chúng ta sẽ tìm hiểu trong tiết học hôm nay
18
HOẠT ĐỘNG1
+ Nêu yêu cầu đọc :
Đọc rõ ràng, chú ý phân biệt
ngôn ngữ kể và ngôn ngữ đối
thoại của n/vật
HIỂU CHÚ THÍCH
Trang 2+ Đọc mẫu 1 đoạn
+ Gọi HS đọc
+ Hướng dẫn tìm hiểu chú thích
? Nêu những hiểu biết về tác
giả, tác phẩm
+ Xác định các phần bố cục của
văn bản ? Đoạn truyện đã được
kể theo thứ tự nào ? Có những
sự việc chủ yếu nào ?
? Như vậy phần tả
Đôn-Ki-Hô-Tê đánh nhau với cối xay gió
chỉ là 1/5 của đoạn truyện
Thực ra nội dung chính của đoạn
truyện có phảikể lại chuyện
đánh nhau ko ?
HOẠT ĐỘNG 2
? Dựa vào chú thích * , hãy hình
dung về nhân vật Đôn- Ki- Hô-
Tê ?Lão hiệp sĩ này có những
nét đặc biệt nào? Chẳng hạn về
xuất thân ? Hình dáng ? Hành
động ?
Nâng cao : Ở Tây Ban Nha ,
phần đầu tên của những người
quí tộc thường ghép với chữ Đôn
Đọc theo y/cầu
Dựa theo SGK trả lời
THẢO LUẬN NHÓM
Hướng trả lời : + Đoạn truyện chia thành 3 phần theo diễn biến trước , trong và sau khi Đôn- Ki - Hô-Têâ đánh nhau với cối xay gió
+Năm sự việc chủ yếu : Đôn-Ki-Hô- Tê và Xan-Chô -Pan-Xa nhìn thấy những chiếc cối xay gió
Hai thầy trò nhận định về những chiếc cối xay gió Đôn -Ki- Hô- Tê đánh nhau với cối xay gió
Quan niệm và cách xử sự của hai thầy trò về sự đau đớn Quan niệm của Đôn-Ki -Hô- Tê về chuyện ăn ngủ
Trả lời Nội dung chính của đoạn truyện là theo dõi cả hai nhân vật trong suốt quá trình của cuộc giao tranh
HOẠT ĐỘNG 2
Trả lời Đôn-Ki-Hô-Tê xuất thân trong 1 gia đình quí tộc nghèo ở Tây Ban Nha
Hình dáng lão gầy gò, cao lênh khênh
Lão cưỡi 1 con ngựa còm, mình mặc áo giáp, đầu đội mũ sắt, vai vác giáo dài toàn những thứ đã han gỉ của tổ tiên để lại , lão lục
TÁC GIẢ : Xéc Van Téc là nhà văn lớn
của Tây Ban Nha ( thế kỉ 16- 17)
TÁC PHẨM
Đôn Ki Hô Tê là
cuốn tiểu thuyết nổi tiếng của ông
Đánh nhau với cối xay gió trích trong
cuốn tiểu thuyết này
Nội dung : Tính
cách 2 nhân vật trog cuộc giao tranh
II ĐỌC - TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Nhân vật Đôn-Ki-Hô-Tê
Quý tộc nghèo ở Tây Ban Nha Gầy gò Cưỡi ngựa, mặc giáp, đội mũ sắt, vác giáo như những nhân vật hiệp sĩ
Trang 3tìm rồi đem đánh bóng Lão bắt chước những n/vật trong các truyện kiếm hiệp
20
? Theo dõi đoạn truyện, hãy cho
biết vì sao Đôn-Ki-Hô-Tê đánh
nhau với cối xay gió ?
Bình :
Thực ra lão muốn diệt trừ gian
ác, giúp đỡ người lương thiện, ý
muốn đó không những tốt đẹp
mà còn vô cùng lớn lao, chỉ tiếc
đầu óc lão quá hoang tưởng nên
đã nhìn sự vật sai lệch, hão
huyền
? Trận đánh đã diễn ra như thế
nào ?
? Hậu quả việc làm ấy ra sao?
? Sau khi đánh nhau với cối xay
gió, biết mình bị thương, thái độ
của lão thế nào, tại sao ?
? Đêm hôm đó, lão hiệp sĩ đã
làm gì?
? Nàng Đuyn -xi-nê-a là ai ?
? Qua các hành động và ý nghĩ
của Đôn-Ki-Hô-Tê , em có nhận
xét gì về n/vật này ?
Chốt :
Lão có những ý muốn tốt đẹp có
Trả lời Lão tưởng đó là những gã khổng lồ gian ác, sau lại tưởng là pháp thuật của pháp sư Phơ-Re-Xtôn
Lão nghĩ đây là một vận may ,
một cuộc chiến đấu chính đáng, quét sạch cái giống xấu xa này khỏi mặt đất là phụng sự Chúa
Lão chẳng biết sợ là gì, dũng
cảm lăm lăm ngọn giáo, thúc con ngựa xông vào chiếc cối xay gió gần nhất, đâm mũi giáo vào cánh quạt, gió làm cánh quạt quay tít khiến mũi giáo tan tành, kéo theo cả ngưòi và ngựa ngã văng ra xa
Đôn-Ki-Hô-Tê nằm im k o cựa quậy, con ngựa bị toạc nửa vai
Sau khi đánh nhau, bị trọng thương nhưng lão ko hề rên rỉ vì
các hiệp sĩ giang hồ có bị thương thế nào cũng k o được rên rỉ, dù xổ cả ruột gan ra ngoài
Lão bẻ 1 cành khô, rút cái mũi sắt ở chiếc cán gãy lắp vào làm thành ngọn giáo Suốt đêm lão k o ngủ để nghĩ tới nàng Đuyn-xi-nê-a
như các hiệp sĩ trong truyện, sáng
hôm sau lão cũng k o muốn ăn sáng
vì chỉ nghĩ đến người yêu cũng đủ
no rồi
Đuyn-xi-nê-a là 1 phụ nữ nông dân mà xưa kia lão đã thầm yêu, lão đã tự phong cho bà ta cái tên là công nương Đuyn -xi-nê-a
Lão có những hành động ko bình thường, điên rồ buồn cười vì đầu óc mê muội , hoang tưởng
Tưởng cối xay gió là những gã khổng lồ gian ác , thấy đây là
cơ hội để tiêu diệt giống xấu xa
Không hề sợ hãi , dũng cảm xông vào, đâm mũi giáo vào cánh quạt
Người và ngựa bị ngã văng ra, bị thương, ko cựa quậy
Bị thương nhưng ko
hề rên rỉ
Thức suốt đêm để nghĩ tới nàng Đuyn -xi-nê-a, hôm sau ko
muốn ăn sáng
Có phẩm chất tốt
đẹp nhưng hành động hoang tưởng điên rồ , buồn cười
Trang 4phẩm chất dũng cảm, can đảm
cao thượng, coi khinh những cái
tầm thường và có tình yêu say
đắm nhưng vì đọc quá nhiều
loại truyện xấu nên trở thành
nhân vật hoang tưởng , điên rồ
nực cười, đáng chê trách
HẾT TIẾT 1
15
TIẾT 2
Chuyển ý
Cuộc phiêu lưu của
Đôn-Ki-Hô-Tê luôn có sự đồng hành của
bác giám mã Xan-Trô-Pan-Xa,
chúng ta sẽ tìm hiểu nhân vật
này
? Theo dõi văn bản , cho biết
nhân vật giám mã
Xan-Trô-Pan-Xa có những đặc điểm tính
cách gì ?
? Khi Đôn-Ki-Hô-Tê chuẩn bị
đánh nhau với cối xay gió, thái
độ của bác giám mã thế nào ?
? Vì sao Xan-Trô-Pan -Xa lại có
những lời khuyên đo ù ? Tại sao
bác ko theo chủ xông vào giao
tranh mà chỉ đứng ở ngoài ?
? Trong khi chủ bị đau ko kêu
rên thì bác có thái độ gì ?
+ Yêu cầu HS đọc đoạn văn :
Xan-Trô-Pan-Xa nhắc chủ đã
đến giờ ăn thoải mái nữa là
khác và đoạn văn
Đôn-Ki-Hô-Tê suốt đêm k o ngủ đổ vào
cho đầy.
? Em hiểu gì về tính cách của
Trả lời Xan-Trô-Pan-Xa là 1 bác nông dân béo lùn, nhận làm giám mã cho Đôn-Ki-Hô-Tê với hi vọng sau này chủ công thành danh toại , bác sẽ được làm thống đốc cai trị 1 hòn đảo Giám mã đủng đỉnh cưỡi lừa đi theo chủ, lúc nào cũng mang theo bầu rượu và cái túi 2 ngăn đựng đầy thức ăn ngon
Nhìn thấy những chiếc cối xay gió, đầu óc bác hoàn toàn tỉnh táo
bác can ngăn chủ :Thưa ngài, xuất
hiện ở chỗ kia chẳng phải là các tên khổng lồ đâu mà chỉ là những cái cối xay gió
Bác biết rõ sự thật đó là cối xay gió nên k o điên rồ xông vào : Tôi
đã chẳng bảo ngài rằng phải coi chừng cẩn thận đấy ư, rằng đó chỉ là những chiếc cối xay gió , ai mà chẳng biết thế , trừ kẻ nào đầu óc quay cuồng như cối xay !
Xan-Trô-Pan-Xa cho là chỉ cần mình hơi đau 1 chút sẽ rên rỉ ngay
Bác là người thích ăn uống, biết cách ăn ngon , ham thích ngủ
2 Nhân vật Xan-Trô-Pan-Xa
Là 1 bác nông dân béo lùn , nhận làm giám mã, hi vọng sau này được làm Thống đốc cai trị 1 hòn đảo
Hoàn toàn tỉnh táo nhận ra những chiếc cối xay gió, can ngăn chủ
Tỏ ý sẽ rên rỉ nếu chỉ cần hơi đau 1 chút
Ham thích ăn ngủ
Trang 5bác giám mã qua đoạn văn ?
Chốt ý
Trong khi chủ mình đánh nhau
với cối xay gió,
Xan-Trô-Pan-Xa luôn đứng ngoài cuộc vì tỉnh
táo nhưng cũng vì sự ích kỉ, hèn
nhát Quan tâm đến những nhu
6
6
cầu vật chất hằng ngày một
cách quá đáng nên trở thành kẻ
thực dụng, tầm thường
? Đối chiếu 2 n/vật này , em cho
biết họ có những điểm khác biệt
nào ?
? Nhận xét về biện pháp nghệ
thuật nổi bật tác giả đã dùng
trong đoạn văn này ?
Giảng : Mỗi khía cạnh của nhân
vật này đều đối lập rõ rệt với
khía cạnh tương ứng của nhân
vật kia và làm nổi bật nhau lên
Tác giả đã rất thành công khi
xây dựng cặp n/vật bất hủ này
trong lịch sử văn học thế giới
Ngoài ra nghệ thuật dựng cảnh
và kể chuyện rất tài tình, giọng
văn hài hước hóm hỉnh đã tạo
nên nét biếm hoạ đặc sắc có giá
trị chế giễu tầng lớp hiệp sĩ lỗi
thời trung cổ
HOẠT ĐỘNG 3
THẢO LUẬN NHÓM
Yêu cầu trả lời : Hai nh/vật trên trái ngược nhau về nhiều mặt :
a) Dòng dõi :Đôn-Ki-Hô-Tê là quý tộc , Xan-Trô-Pan-Xa nguồn gốc nông dân
b) Hình dạng : Lão hiệp sĩ gầy gò , cao lênh khênh lại cưỡi trên lưng con ngựa còm nên càng cao thêm;
bác giám mã đã béo lùn lại ngồi trên lưng lừa nên càng lùn tịt c) Tính cách : Đôn-Ki-Hô-Tê có khát vọng cao cả, mong giúp ích cho đời, dũng cảm nhưng mê muội, hão huyền ; Xan -Trô-Pan-Xa có ước muốn tầm thường, hèn nhát chỉ nghĩ đến cá nhân mình nhưng luôn tỉnh táo, thiết thực
Phép tương phản
HOẠT ĐỘNG 3
Phát biểu theo ghi nhớ
Tỉnh táo nhưng thực
dụng ,tầm thường
3 Nghệ thuật :
Xây dựng nhân vật tương phản
Dựng cảnh và kể chuyện tài tình
Giọng văn cường điệu hài hước
Ghi nhớ /SGK
Trang 67
+ Hướng dẫn học sinh củng cố
? Đoạn văn Đánh nhau với cối
xay gió đã sử dụng những biện
pháp nghệ thuật gì ? Qua đó em
hiểu gì về 2 n/vật trong truyện ?
? Em rút ra bài học gì về 2 nhân
vật này ?
HS tự trả lời
Hướng yêu cầu : Con người muốn
tốt đẹp không được hoang tưởng và thực dụng tầm thường mà cần tỉnh táo, cao thượng
8
HOẠT ĐỘNG 4
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu1 : Nêu ý nghĩa của đoạn
trích Đánh nhau với cối xay
gió?
A/ Chế giễu tàn dư của lí tưởng
p/kiến
B/ Ghét thói ích kỉ , hèn nhát,
tầm thường
C/ Yêu quí tự do, bình đẳng, đạo
nghĩa, danh dự
D/ Tất cả đều đúng
Câu 2 :Điền vào chỗ trống
những đặc điểm của Xan -Trô-
Pan -Xa trái ngược với Đôn-
Ki-Hô-Tê
Đôn Ki HôTê X Pan Xa
A/ Cao gầy
B/ Hão huyền
C/ Dũng cảm
-D/ Ko nghĩ đến
chuyện ăn ngủ
-HOẠT ĐỘNG 4 Đáp án : Câu D A : Béo lùn B : Thực tế C : Hèn nhát D : Ham thích ăn ngủ III LUYỆN TẬP (3 )HƯỚNG DẪN HỌC TẬP : + Học bài , tập phân tích các nhân vật trong đoạn truyện + Dành cho HS khá , giỏi : Chứng minh qua văn bản này , Xéc Van Téc xây dựng 1 nhân vật bắt chước các hiệp sĩ giang hồ trong loại truyện hiệp sĩ nhưng lại nhằm phê phán loại truyện có hại ấy + Soạn bài Chiếc lá cuối cùng RÚT KINH NGHIỆM