Chính vì vậy mà tôi đã suy nghĩ tìm tòi và mạnh dạn đưa ra sáng kiến “Phương pháp giải bài tập phần Nhiệt học” với mong muốn giúp các em định hướng bài tập, biết phương pháp làm bài tập,[r]
Trang 1I Phần mở đầu
I.1 Lý do chọn đề tài
tiêu giáo nay là “Nâng cao giáo …, !
-./ 01 * tiêu 2 thì , 4 giáo $5 , xuyên 78
9 chuyên môn $ # nâng cao tay ; và $5 ($ < #! các
$% pháp * - * $5 =( $ > các $% pháp * - 1 nâng cao
" - <$ ($ thu =( @/ DE 2 xây C lòng yêu thích môn - 78
9 G C C - + - sinh
0> #! phân môn H< lí $4 ! các bài trong % trình THCS xây
< @/
Qua 5 * tôi < P dù các em R làm quen 7" môn H<
lí
@ H< lí ! * W tính, V khái 4 +/ H< lí 8 các
em
)> em 7( cách làm trình bày P Y khoa -/
H< lí 8 chia làm hai $4 : $4 % - và $4 -/ - là " trong 7> $4 =( @ H< Lí % 75 trang 7W cho - sinh THCS
<$ $4 này [ không quá khó song vì các em ít ($ xúc #! bài <$
W nên # W ! 5 bài <$ còn khó =G #! các em
và các em có $% pháp 5/
I.2 Mục đích nghiên cứu.
Qua
môn H< lí vì các em cho &] bài <$ H< lí 8 nói chung và bài <$ $4
- nói riêng & khó, các em không có W ! 5 bài <$ các em
có thói quen #< V =( @ R - vào 5 bài <$ H< lí
tìm tòi và * * ra sáng =( `% pháp 5 bài <$ $4
bài
phát huy tính tích C + " + các em trong - <$ các em không còn
* - môn H< lí 8 , nâng cao 7" môn
B ; tài là ! a - sinh L #V các * bài <$ và
Trang 2$% pháp 5 các * bài <$ $4 -/ I- sinh 7( #< các =( @ R - vào 5 bài <$ E 2 trình bày bài toán H< lí P Y
và khoa -/
I.3 Đối tượng, phạm vi, kế hoạch, thời gian nghiên cứu.
3.1
- I- sinh => !$ 8
- H ; : $4 - trong % trình H< lí 8
Bài 24: Công @ tính /
Bài 25: `% trình cân 7] /
Bài 26:
Bài 28: 0" % /
3.2
-
3.3
- G - 2010- 2011
I.4 Đóng góp mới về mặt lý luậnthực tiễn.
a,
0 ! $% pháp * - theo ! tích C + " - <$ +
- sinh ] giúp các em ($ < =( @ F i $5 ! toàn 7"
viên trình bày * , 5 - sinh chép * mà giáo viên $5 là ,
@ ! a các em thông qua > các câu i N 1 các em
E 7! tìm ra $% pháp 5/
b, J% )N C k/
Trong quá trình - H< lí N &, THCS, - sinh 4 7( cách @
- sinh =_ G thói quen " <$ suy _ khoa - và , 5 $5 có % Trong
không
nào
và không
II Phần nội dung.
II.1 Thực trạng vấn đề.
II.1.1 Sơ lược về trường
$ nhà ! W $% doanh $ nhân và liên doanh #! !
Trang 3ngoài
trào giáo phát &1 *
trách
giáo
&, - là 7" $< > cán + Phòng, + KN giáo / Nhà &, trong
W $% /
II.1.2 Một số thành tựu (kết quả) đã đạt được của đề tài.
Ngay
quá trình
sinh
a các em bài <$ #< các công @ R - và ! a $% pháp
các công @ 1 làm bài <$ xác W * bài <$ và $% pháp 5 E * bài trong $4 - 7( cách trình bày bài khoa -/
II.1.3 Một số tồn tại và nguyên nhân.
Qua 5 * môn H< lí 8 $4 - tôi < # W !
Các em xác W các quá trình trao /
- Các em xác W \ > trao /
- Các em xác W các 7! 5 bài <$/
- ^_ G #< =( @ toán vào tính toán còn * (/
H< nguyên nhân nào làm cho các em không có W ! 5 bài <$
( ?
Theo tôi có
nguyên nhân khách quan Tôi xin ra " )> nguyên nhân sau :
e5 thân - sinh còn + quan, <$ trung nghe 5 nên ($ thu
=( @ 4 + các em tích C + " trong - <$ do
#< # W ! 5 bài <$ >/
Trang 4-có ( bài <$ nên giáo viên rèn =_ G cho - sinh Trong khi N !$ 6 và !$ 7 các em ít làm quen #! bài <$ W
là $4 -/ Vì #< > #! các em mà nói bài <$ H< lí - không khó song không
! 5 bài <$ - + các em còn khó
II.1.4 Một số vấn đề đặt ra.
01 C ; tài trên tôi R C sau :
- Xây
- Áp
: i/ khá, trung bình
-II.2.1 Các bước tiến hành.
1 Để giảng dạy tốt bài tập phần Nhiệt học giáo viên cần phải chuẩn bị tốt một số công việc sau :
- Giáo viên )- bài =_
- ^L sâu các =( @ % 75/
- Giáo viên
- H! t bài <$ $5 giúp - sinh W ! $% pháp 5
#; * toán % 75 1 khi P$ bài khác - sinh có 1 #< 5 tránh 5 <$ khuôn máy móc
- % #W/
- v t ( - $5 dành , gian ! a - sinh làm bài <$ N nhà Luôn ! $% pháp * và - giúp - sinh phát huy
=5 G duy + 75 thân
2 Giáo viên cần hệ thống các kiến thức cần thiết để giải bài tập phần Nhiệt học.
- Công @ tính i ra, thu vào
Q = m.c t ( t = t1-t2)
Q:
m:
c:
t: " G x 5 y " + (°C)
- `% trình cân 7]
Q
-
Q = m.q
Q:
Trang 5q:
- Công
H =
Qi : có ích (J)
Qtp : toàn $4 (J)
H =
A: công mà " % C (J)
Q:
II.2.2 Bài dạy minh hoạ
Dạng 1: Bài tập chỉ có một quá trình thu nhiệt của các chất
Bài
nhiêu?
Phân tích bài:
? Bài toán trên có > tham gia thu /
?
Giáo viên > * : Bài toán trên có hai > tham gia thu là 0,5kg nhôm N 25°C và 2 lít ! N 25°C
! 1 nó G E 25°C ( 100°C và cung $ cho nhôm 1
nó G E 25°C ( 100°C
DE phân tích trên ta có , 5 sau :
tp
i
Q Q
Q A
Bài giải Nhiệt lượng cần để đun 0,5 kg nhôm từ 25°C đến 100°C là :
Q1 = m1.c1.t = 0,5.880 (100 – 25) = 33000(J)
Nhiệt lượng cần để đun 2 kg nước từ 25°C đến 100°C là :
Q2 = m2.c2.t = 2.4200.(100 – 25) = 604800 (J)
Nhiệt lượng cần để đun sôi ấm nước là
Q = Q1+ Q2 = 33000 + 604800 = 637800 (J)
Tóm tắt
m1 = 0,5kg
m2 = 2kg
c1 = 880J/kg.K
c2 = 4200J/kg.K
Q = ?
Trang 6Cách giải : e! 1: Phân tích tìm các > thu
e! 2: Dùng công @ Q = m.c t 1 tính theo yêu
Dạng 2: Bài tập có cả quá trình thu nhiệt và quá trình toả nhiệt.
Bài tập1 : , ta 5 " ( 8 => 0,5kg vào 500g !/
7] bao nhiêu và nóng lên thêm bao nhiêu " ?
Phân tích bài
? Bài toán trên có > tham gia vào quá trình trao / ?
? Yêu
?
? thu vào tính ( nào
?
Giáo viên > *M Bài toán trên có hai > tham gia vào quá trình trao
DE phân tích trên ta có , 5 sau:
Chú ý : Bài
" cân 7] + quá trình trao thì ta [ 5 % C/
Cách
/
ra, thu vào
Tóm tắt
m1= 0,5kg
m2 = 500g = 0,5kg
t1 = 80°C
t = 20°C
c1 = 880J/kg.K
c2 = 4200J/kg.K
Q2 = ?
t2 = ?
Bài 5
Q1 = m1.c1.t1= 0,5.880.(80 – 20) = 26400 (J)
ra ta có :
Q2 = m2.c2.t2 = Q1= 26400(J)
! nóng lên thêm là
t2 =
2 2
2
.c
m
Q
4200 5 , 0 26400
13°C
Trang 7
tính
Bài tập 2: 0 738 g ! N " 15°C vào " =( 7] 8
có => 100g, &8 5 vào 2 " ( 8 có => 200g N
riêng + 8 dung riêng + ! là 4186J/kg.K
Phân tích bài toán : Bài toán trên có 3 > tham gia vào quá trình trao / ! và =( là #< thu còn ( 8 là #<
i / ! và =( thu vào 7]
Dạng 3: Bài tập có liên quan đến hiệu suất.
Bài
trong
Z dung riêng + ! là 4200J/kg.K, + nhôm là 880J/kg.K,
6J/kg
Phân tích bài toán
? Bài toán trên có
?
? nào là có ích
? nào là toàn $4/
?
?
nào
Bài giải
Nhiệt lượng nước và nhiệt lượng kế thu vào
là :
Q1= m1.c1 t1 =0,738.4186 (17 – 15)
=6179(J)
Q2 = m2.c2 t2 = 0,1.c2 (17 – 15) = 0,2 c2 Nhiệt lượng do miếng đồng toả ra là :
Q3 = m3.c2.t3 = 0,2.c2 (100 -17) = 16,6 c2
Vì nhiệt lượng đồng toả ra bằng nhiệt lượng nước và nhiệt lượng kế thu vào nên :
Q1 + Q2 = Q3
Thay số vào phương trình trên tính được giá trị của c2
c2 = 377J/kg.K
Tóm tắt
m1=738g =
0,738kg
m2 = 100g = 0,1kg
m3 = 200g = 0,2kg
t1 = t2 = 15°C
t3 = 100°
t = 17°C
c1 = 4186 J/kg.K
c2 = ?
Trang 8Giáo viên > *M Bài <$ này có :
- Hai > thu 2 là ! và nhôm
2 ích là làm nóng ! và
-thành có ích
-Chú ý : bài
ta [ làm % C/
Cách giải : e! 1: Phân tích ; bài xác W xem có ích dùng
e! 2: Dùng > liên H = suy
quan
Bài tập 2: " ôtô * quãng , 100 km #! C kéo trung bình
700N, tiêu
Phân tích bài:
? Nêu công
? Tính công mà " % C ( nào
Tóm tắt
m1 = 2kg
m2 = 0,5kg
t1 = 20°C
t2 = 20°C
c1 = 4200J/kg.K
c2 = 880J/kg.K
q = 46.106 J/kg
m = ?
Qtp Qi
Bài giải Nhiệt lượng cần thiết để đun nóng nước từ 20°C đến 100°C là :
Q1 = m1.c1.t = 2.4200.(100 -20) = 672000(J) Nhiệt lượng cần thiết để đun nóng ấm từ 20°C đến 100°C là :
Q2 = m2.c2.t = 0,5.880.(100 – 20) = 35200(J) Nhiệt lượng cần thiết để đun sôi ấm nước là :
Q = Q1+ Q2 = 672000 + 35200 = 707 200 (J) Nhiệt lượng do dầu hoả toả ra là :
Qtp = .Q
30
100
= .( ) 30
100
2
Q =
707200
30
100
=2357333(J) Lượng than cần thiết để đun sôi ấm nước là :
Qtp = m.q m =
q
Q tp
=
46000000 2357333
= 0,051(kg)
Trang 9?
Chú ý : Bài toán này có
=> ta [ làm % C/
Cách
nhiên
liên quan
II.3 Phương pháp nghiên cứu và kết quả sau thực nghiệm.
II.3.1 `% pháp
1
- Nghiên
sách giáo khoa, sách giáo viên, các
- }* - theo $% pháp ! theo $% pháp P # ; và
- J4 trang 7W cho - sinh > các =( @ 4 ( 1 5 bài <$
-/
- Phân
2
-trong " &, / Chú ý ! sai sót , L $5/ quan sát &C ($
cách trình bày bài + - sinh
- D, xuyên C , G !$ + 8 $ 1 rút rs kinh trong 5 */
- Giáo viên
sinh
- Qua
kinh \ rút - - thành bài - #; $% pháp 5 toán
II.3.2 Kết quả
Tóm tắt
s = 100km =
100000m
F= 700N
m = 4kg
q= 46.106J/kg
H = ?
Q A
Bài giải Công mà động cơ thực hiện được là :
A = F.s = 700.100000 = 70 000 000 (J) Nhiệt lượng do xăng bị đốt cháy toả ra là :
Q = m.q = 4 46.106 = 184 000 000 (J) Hiệu suất của động cơ là :
184000000
70000000
Q A
38%
Trang 10Qua =(
:
pháp C - C phát # ; 7( < * " )> bài toán, L
#V cách 5/ ^_ G trình bày " bài toán khoa - rõ ràng
-C bài
- I- sinh & có @ thú 1 5 bài <$ $4 - nói riêng và H<
lí nói chung
khi
98% trên trung bình
III Phần kết luận và kiến nghị
III.1 Kết luận
`% pháp 5 bài <$ $4 - có vai trò > các công
@ % 75 trong " )> bài <$ 1/ Trong quá trình 5 * tôi R hình thành cho - sinh V $% pháp 5 cac * bài <$/ I- sinh
có 1 #V vàng C - =( @ công @ phù $ #! E * bài
+ bài toán 1/ DE 2 rèn cho - sinh $% pháp làm " bài <$ H<
lí,
* tôi luôn 5 ( $% pháp 5 * tinh 5 =( @ 2 #; *
III.2 Kiến nghị
- H! nhà &, : DG , C , G !$ 1 rút kinh cho
- H! phòng GD 0D và KN GD 0D : D @ các chuyên ; 1 trao
kinh /
Trang 11Mục lục
Trang I I.1 Lý do - ; tài ……….1
I.2 Tính 4 ( + ; tài ……….2
I.3 I.4 I.5 II `4 " dung ……… 3
II.1 DC &* # ; ………3
II.1.1 K% #; &, ………3
II.1.2 II.1.3 " )> 8 * và nguyên nhân ………4
II.1.4 " )> # ; P ra ………5
II.2 Áp trong 5 * ……….5
II.2.1 Các 7! ( hành ……… 5
II.2.2 Bài II.3 II.3.1 `% pháp ……… 11
II.3.2 III III.1 III.2 ^( W ………13