daën doø Xem laïi phöông phaùp laøm baøi nghò luaän TPVH Soạn «Luyện nói :nghị luận về một đoạn thơ đoạn thơ,bài thơ » Về nhà thực hiện nội dung của bài luyện nói và viết thành một bài[r]
Trang 1BẾN QUÊ(HDĐT)
NGUYỄN MINH CHÂU
I - MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Cảm nhận được ý nghĩa triết lí mang tính trả nghiệm về cuộc đời và con người mà tác giả gửi
gắm trong truyện
1 Kiến Thức:
- Những tình huống nghịch lí ,những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng trong truyện
- Những bài học mang tính triết lí về con người và cuộc đời ,những vẻ đẹp bình dị mà quý giá
từ những điều gần gũi quanh ta
2 Kĩ năng:
- Đọc –hiểu một văn bản tự sự cĩ nội dung mang tính triết lí sâu sắc
- Nhận biết và phân tíchnhững đặc sắc của nghệ thuật tạo tình huống ,miêu tả tạm lí nhân vật ,hình ảnh biểu tượng …….trong truyện
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1GV : SGK,SCKT,Giáo án
2.HS: Bài soạn
III.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
Hoạt động 1 :KTBC
Kiểm tra bảng thống kê tên bài
thơ , tác giả , năm sáng tác , thể
thơ , nội dung chính của những bài
thơ đã học
Giới thiệu bài :
Hđ2.Đọc –Tìm hiểu chú thích :
-Hãy trình bày hiểu biết của em
về Nguyễn Minh Châu ?
-Giáo viên giới thiệu Nguyễn Minh
Châu theo SGK/133
-Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc
văn bản
-Giáo viên đọc mẫu một đoạn
-Hãy giới thiệu xuất xứ truyện?
-Thể loại truyện ?
Học sinh đọc- chú thích SGK
Học sinh nghe giảng
-Học sinh đọc SGK/134
-Học sinh phát biểu về thể loại truyện
I.Đọc – Tìm hiểu chú thích
1)đọc
2)chú thích :
a)Xuất xứ:
“Bến quê” in trong tập truyện ngắn cùng tên , 1985
b)Thể loại : truyện ngắn
Trang 2-Hãy tóm tắt truyện? (SGV/132)
Hoạt động 3:
Đọc – Tìm hiểu văn bản :
Tìm hiểu giá trị nội dung và nghệ
thuật truyện :
-Nhân vật chính của truyện là ai?
-Nhân vật Nhĩ ở vào hoàn cảnh
như thế nào ?
-Khai thác tình huống nhằm thể
hiện điều gì?
-Sự khai thác tình huống của
Nguyễn Minh Châu có gì khác với
các nhà văn khác?
-Mở đầu truyện là khung cảnh
thiên nhiên vào một buổi sáng đầu
thu hiện ra qua cái nhìn của Nhĩ
như thế nào ?
-Em có nhận xét gì về bức tranh
thiên nhiên ấy?
-Bức tranh được cảm nhận qua cái
nhìn của ai?
-Tâm hồn của người ngắm cảnh?
-Vẻ đẹp của cảnh vật dấy lên
niềm khao khát gì?
-Tại sao nói ra điều khao khát của
lòng , Nhĩ có vẻ ngượng?
-Điều đó có ý nghĩa gì?
-Vẻ đẹp bến sông có lạ không?
-Tại sao đến khi nằm liệt trên
giường bệnh , lúc cuối đời Nhĩ mới
nhận ra?
-Nhĩ có làm được điều mình khao
khát không?
-Trước yêu cầu của anh , đứa con
cảm thấy như thế nào?
-Đứa con có thực hiện được điều
anh ao ước? Vì sao?
-Học sinh tóm tắt
-Học sinh trả lời
-Bị liệt Mọi sinh hoạt nhờ vào người khác , chủ yếu là Liên (vợ anh)
-Học sinh chọn chi tiết và trả lời
nhận vật Nhĩ
đ-ước một lần đặt chân sang bên kia sơng
-xa lạ vô cùng với Nhĩ
-Học sinh trả lời theo chú thích
-không
- Anh con trai miễn cưỡng Kôhng thực hiện được vì
II.Đọc – Tìm hiểu văn bản
1)Hoàn cảnh của Nhĩ : -Bị liệt …mọi sinh hoạt nhờ vào … vợ …
2)Cảm nhận của Nhĩ về thiên nhiên – cuộc đời: -Cây Bằng Lăng … đem đến … cho sông Hồng … màu đỏ nhạt … mặt sông rộng thêm, vòm trời … cao hơn …
Bức tranh thu trong sáng, thơ mộng
-…Điều ham muốn cuối cùng… sang bên kia sông
…
-Anh con trai miễn cưỡng
… mới … đi được … bên kia đường … sà vào …
Trang 3-Chơi phá cờ thế là gì?
-Khi biết con mình bị cuốn hút vào
trò chơi hấp dẫn ấy , Nhĩ ở vào
tâm trạng gì?
-Từ đó , Nhĩ nghiệm ra điều gì?
-Em hiểu gì về suy nghĩ của Nhĩ?
=>Nỗi đau về sự bất lực
-Ở cuối truyện, tác giả đã tập
trung miêu tả chân dung và cử chỉ
của Nhĩ ra sao?
Hành động này có ý nghĩa gì?
-Qua nhân vật Nhĩ , tác giả muốn
nói điều gì?
-Bên cạnh Nhĩ , Liên được miêu tả
như thế nào?
-Em có cảm nhận gì về vợ Nhĩ?
-Tình yêu chồng của Liên ra sao?
-Từ lời nói của Liên , Nhĩ cảm
nhận gì?
-Qua nhân vật Liên và lũ trẻ giúp
anh”đi nốt nửa vòng trái đất”,
Nguyễn Minh Châu muốn nói với
ta điều gì?
Tìm những đoạn thể hiện tập trung
chủ đề của truyện và nêu cảm
nhận của em ?
-Truyện để lại ấn tượng sâu sắc
cho người đọc bởi cách viết mới
như thế nào ? Truyện gởi gắm
điều gì ?
HĐ4.GHI NHỚ :
GV chốt nội dung phần ghi nhớ
và gọi hs đọc ngi nhớ
đã mê chơi
-Học sinh trả lời
Suy nghĩ và trả lời Cá nhân
Đọc lại đoạn văn và trả lời câu hỏi
Phân tích về nhân vạt Liên
=>Sự tần tảo , đức hy sinh thầm lặng của vợ là chỗ nương tựa của Nhĩ
-Học sinh suy nghĩ và nêu cảm nhận
hs đọc ghi nhớ
đám người chơi cờ thế
-Con người ta trên đường đời thật khó tránh được những điều những điều vòng vèo hoặc chùng chình …
-Mặt mũi đỏ … khác thường Hai mắt long lanh … mười đầu ngón tay bíu chặt … run lẩy bẩy … thu mọi sức lực … giơ cánh tay gầy guộc … khẩn thiết
=>Nỗi đau về sự bất lực 3)Cảm nhận của Nhĩ về người thân:
-Những ngón tay gầy guộc , âu yếm … mặc tấm áo vá
-Suốt đời chỉ làm em khổ tâm … mà vẫm nín thinh -Có hề sao đâu … miễn là anh ấy sống
=>Sự tần tảo , đức hy sinh thầm lặng của vợ là chỗ nương tựa của Nhĩ
III.Tổng kết:
Ghi nhớ SGK/135
Trang 4IV CỦNG CỐ HƯỚNG DẪN HS TỰ HỌC Ở NHÀ
1 Cùng cố Phân tích nhân vật Nhĩ và hoàn cảnh cuả anh ?Qua đó thấy được hình ảnh người vợ Nhĩ là người ntn?
GV chốt nội dung bài học
2.Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :
Về nhà học bài đã phân tích
-Soạn “Những ngôi sao xa xôi ”Xem lại tất cả nội dung của phần TV để tiết học đạt chất lượng cao
-
TUẦN 30 NS: 17 /32011 TIẾT 147,148 ND: 21,23/3/2011
ÔN TẬP TIẾNG VIỆT LỚP 9
I - MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Nắm vững những kiến thức về phần Tiếng Việt đã học trong học kì II
1 Kiến Thức:
Hệ thống hĩa kiến thức về khởi ngữ ,các thành phần biệt lập ,liên kết câu và liên kết đoạn văn,nghĩa tường minh và hàm ý
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng tổng hợp và hệ thống hĩa một số kiến thức về phần Tiếng Việt
- Vận dụng những kiên thức đã học trong giao tiếp ,đọc-hiểu và tạo lập văn bản
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS :
1GV : SGK,SCKT,Giáo án
2.HS: Bài soạn
III.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
Hoạt động 1:KTBC
Kiểm tra bài soạn ở nhà
Giới thiệu bài mới :
Hđ2:ôn từng phần
-Giáo viên kẻ bảng tổng
kết (SGK trang 109) ->
cho học sinh đọc Bài tập
1
-Cho học sinh cử mỗi tổ
1 bạn lên điền vào ->
giáo viên hướng dẫn
-Học sinh chuẩn bị
ở nhà
-4 tổ cử 4 bạn lên ghi vào bảng tổng kết
I.Khởi ngữ và thành phần biệt lập
Thành phần biệt lập Khởi
ngữ Tình
thái Cảm thán Gọi đáp Phụ chú xây dường vất vả Thưa những
Trang 5-Giáo viên cho học sinh
đọc Bài tập 2 -> cử mỗi
tổ 1 bạn lên viết đoạn
văn của tổ mình -> giáo
viên xem hướng dẫn ,
sửa
-Hoạt động 3:
-Giáo viên kẻ bảng tổng
kết trang 110 lên bảng
-Học sinh đọc bài tập 2 –
3 bạn lên chọn và điền
vào bảng tổng kết
-Giáo viên cho học sinh
đọc đoạn văn đã chuẩn
bị ở nhà viết về truyện
ngắn “Bến quê”của
Nguyễn Minh Châu
-Giáo viên cho học sinh
nhận xét->giáo viên kết
lại
Hoạt động4:
?Nhắc lại khái niệm về
nghĩa tường minh và
hàm ý và tiếp tục chữa
bài tập tong SGK/111
HĐ5:làm bài tập
-Giáo viên cho học sinh
đọc Bài tập 1/11
làm bài tập 2/111 (a)
-Học sinh đọc ->
cử bạn lên viết đoạn cho tổ mình
-> gạch dưới khởi ngữ , thành phần tình thái
-Học sinh đọc bài tập ->lên bảng điền vào
-Học sinh đọc bài làm của mình , nêu rõ nối bằng hình thức gì và nội dung
ra sao
-Học sinh đọc ->
phát biểu
Tìm hiểu phần Nghĩa tường minh và hàm ý
làng ấy
con gái
… nhìn
ta như vậy
TIẾT 2
-II.Phép liên kết
III.Nghĩa tường minh và hàm ý.
Bài tập 1/111 Trong câu in đậm ở cuối truyện , người ăn mày muốn nói với người nhà giàu rằng “Địa ngực là chỗ của các ông”
Phép liên kết
Lập từ ngữ
Đồng nghĩa, trái nghĩa và liên tưởng
Thế Nối
Từ ngữ tương ứng
Cô bé- cô bé
Cô bé – nó
“bây giờ…
nữa”, thế
Nhưng nhưng rồi và
Trang 6là gì
-Nam có trả lời theo ý đồ
đó không ? Vậy chữ in
đậm , hàm ý được tạo ra
bằng cách cố ý vi phạm
phương châm hội thoại
nào?
làm bài tập 2(b)/111
-Câu in đậm hàm ý gì?
Có đáp đúng câu hỏi của
Lan không?
-Lẽ ra Huệ phải đáp như
thế nào mới đủ ?
-Học sinh đọc bài tập 2/111 (a) -Tuấn muốn hỏi đội bóng chơi hay, (dở) ?
-Từ câu in đậm , có thể hiểu “Đội bóng chơi không hay”
Người nói cố ý vi phạm phương châm quan hệ (nói lạc đề)
-Câu in đậm hàm ý là “Tớ chưa báo cho Nam và Tuấn”
-Người nói cố ý vi phạm phương châm về lượng (Nội dung đáp con thiếu)
IV CỦNG CỐ HƯỚNG DẪN HS TỰ HỌC Ở NHÀ
1 Cùng cố : Cho 2 ví dụ câu có khởi ngữ hoặc thành phần biệt lập
Cho 1 ví dụ về phương châm về chất
2.Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :
Chuẩn bị tiết tổng kết ngữ pháp
Học sinh ôn về từ loại đã học
Soạn bài tổng kết ngữ pháp tiết tiếp theo.nội dung ôn tập thực hiện như tiết hôm nay=> Làm bài tập trang 130 ->133
Trang 7-Tiết 144 – 145 :
NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
A MỤC ĐÍCH YÊU CẦU :
Biết cách vận dụng các kiến thức và kỹ năng khi làm bài nghị luận về 1 tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích), bài nghị luận về 1 đoạn thơ, bài thơ đã học ở các tiết trước
Có những cảm nhận suy nghĩ riêng và biết vận dụng 1 cách linh hoạt các phép lập luận phân tích, giải thích, chứng minh trong quá trình làm
Có kỹ năng làm bài TLV nói chung
B:CHUẨN BỊ : SGK.đề bài
C.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY -HỌC
1.KTBC :KT sự chuẩn bị của hs
2 Viết bài
GV chép đề lên bảng Có thể chọn 1 trong 7 đề trang 99 hoặc 1 trong 8 đề trang 79, 80)
Đề bài :Hình tượng người chiến sĩ lái xe trong bài thơ « Bài thơ về tiểu đội xe không kính
« của Phạm Tiến Duật và người lính trong thơ « Đồng chí « của Chính Hữu
Cách chấm :
Về nội dung
MB (1,5đ)đủ 2ý
-Giới thiệu t/g -Giới thiệu t/p
TB : (6Đ)6Ý
-Vẻ đẹp của người lính -Bút pháp nghệ thuật
-Tư thế ung dung -Hoàn cảnh khách quan
-Ý chí chiến đấu - Liên hệ bài đồng chí
KB :(1.5)-Nêu suy nghĩ về hai bài thơ trên
-Chốt ý và nêu được nội dung bài
Hình thức :(1đ)
Trang 89Đ nội dung + 1đ hình thức =10 toàn bài
GV nhắc nhở HS ý thức làm bài
GV nhận xét giờ làm bài
3 dặn dò
Xem lại phương pháp làm bài nghị luận TPVH
Soạn «Luyện nói :nghị luận về một đoạn thơ đoạn thơ,bài thơ »
Về nhà thực hiện nội dung của bài luyện nói và viết thành một bài hàn chỉnh học thuộc và trình bày trên lớp bằng miệng