- Hiểu : Sự xâm lược của các nước tư bản và phong trào đấu tranh của nhân dân ở Ấn Độ, các nước Đông Nam Á: Cuộc khởi nghĩa Xi-pay, hoạt động của đảng Quốc Đại, phong trào đấu tranh chố[r]
Trang 1Ngày soạn: 2/10/2015
Tiết 15.Tuần 8
Tên bài dạy : Chương III : CHÂU Á THẾ KỈ XVIII – ĐẦU THẾ KỈ XX.
BÀI 9 : ẤN ĐỘ THẾ KỈ XVIII – ĐẦU THẾ KỈ XX
I Mục tiêu bài học :
1.Kiến thức :
- Hiểu : Sự xâm lược của các nước tư bản và phong trào đấu tranh của nhân dân ở Ấn Độ, các nước Đông Nam Á: Cuộc khởi nghĩa Xi-pay, hoạt động của đảng Quốc Đại, phong trào đấu tranh chống thực dân ở In-đô-nê-xi-a, Phi-líp-pin và ba nước Đông Dương
2 Kĩ năng :
- Phân biệt khái niệm « cấp tiến » « ôn hòa », đánh giá vai trò giai cấp tư sản
- Chiến tranh gây ra ảnh hưởng môi trường.
3 Thái độ :
- Bồi dưỡng, gd lòng căm thù đối với sự thống trị dã man của Anh gây ra cho ấn Độ, cảm phục cuộc đấu tranh của ND Ấn Độ.
II Chuẩn bị :
- G: Bản đồ PTGPDT Á, Phi, Mỹ La-tinh
- H: SGK và sưu tầm tài liệu liên quan
III Các bước lên lớp :
1 Ổn định :
2 KTBC :
Nêu những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật thế kỉ XVIII- XIX ?
Nếu sau này trở thành nhà khoa học, em sẽ làm gì cho đất nước mình ?
3 Nội dung bài mới :
HĐ 1 : Những nét chính về tình hình kinh tế, chính
trị - xã hội Ấn Độ nửa sau thế kỉ XIX, nguyên nhân
của tình đó
- Dùng bản đồ PTGPDT giới thiệu Ấn Độ
Là 1 quốc gia rộng lớn (hơn 3 tr Km2) đông dân ở
Nam Á với nhiều dãy núi cao ngăn cách
(Hymalaya)->Ấn Độ giống như 1 "tiểu lục địa" giàu
có về TNTN và có nền VH- LS lâu đời- nơi phát
sinh của nhiều tôn giáo lớn trên TG (Hinđu {Ấn độ
giáo} đạo phật) AĐ trở thành xứ sở giàu hương
liệu, vàng bạc, kích thích các thương nhân Châu Âu
và CNTB phương Tây xâm lược
Từ TK XVI- XVII Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh,
Pháp, Đan Mạch và nhiều nước khác lần lượt đặt
chân lên mảnh đất phì nhiêu này Các nước Châu
Quan sát, nghe
I Sự xâm lược và chính sách cai trị thống trị của Anh.
1 Quá trình thực dân Anh xâm lược.
Trang 2Âu đều thực hiện mưu đồ xâm lược thông qua hoạt
động của các nước c.ti Đông Ấn Độ
Cuộc xung độ tranh giành giữa Anh- pháp diễn ra
ở Ấn Độ ở đầu TK XVIII (1746-1763) => kết quả
Anh đánh bại Pháp -> 1829 hoàn thành xâm lược và
áp đặt chính sách cai trị ở Ấn Độ
- Em hãy cho biết sự kiện nào c.tỏ TD Anh đã
xl được ÂĐộ?
* G nêu cs cai trị ở ÂĐộ dưới danh nghĩa là kẻ
được nhà vua Đại Mơgon ban cho quyền hành đó ->
gcpk trở thành chỗ dựa của chúng và Hoàng đế
Mơgon thành Vua bù nhìn trong t đầu, chính sách
cai trị chủ yếu là quân đội, bộ máy tư bản pháp và
thu thuế
Chiến tranh gây ra ảnh hưởng nôi trường nơi
đây ra sao ?
Qua bảng thống kê sgk/56, em có nhận xét gì
chính sách thống trị của thực dân Anh và hậu
quả của nó đối với Ấn Độ ?
* Cai trị: Thực dân Anh lợi dụng sự khác biệt về
đẳng cấp, tôn giáo và sự tồn tại của nhiều vương
quốc để áp dụng chính sách chia để trị
@ KT: * Chế độ RĐ: Anh ban hành 1 số chính sách
RĐ nhằm tạo đk cho việc vơ vét
* Công thương nghiệp: Thực hiện chính sách thuế
quan không bình đẳng:
* Văn hoá giáo dục: Thi hành chính sách ngu dân:
Khuyến khích những tập quán lạc hậu và phản động
thời cổ xưa
G kết luận: Nhân dân ÂĐộ >< sâu sắc với Thực
Dân Anh.
G liên hệ với chính sách tự trị của Pháp ở Việt
Nam: Giống nhau, rất thâm độc (là những tên thực
dân kiểu cũ, áp dụng chính sách thực dân kiểu cũ)
chia để trị, Việt Nam bị chia làm 3 miền chế độ
chính trị khác nhau, vơ vét bóc lột KT kìm hãm sự
phát triển của thuộc địa
Cuộc sống nhân dân Ấn Độ ra sao ? Theo em
phải làm gì đối với bọn thực dân ?
HĐ 2 : Những vấn đề chủ yếu trong phong trào
đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ
từ giữa thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX
Chuyển ý: Sự xâm lược và tự trị tàn bạo của Thực
Môi trường không tốt
-Nhận xét, bổ sung
+ Nhóm 1;2 nêu mối quan hệ giữa lương thực và xuất khẩu và
số người chết đói?
+ Nhóm 3;4: Nhận xét về chính sách tự trị của Thực Dân Anh và hậu quả của
nó đối với ÂĐộ?
+ Ra sức chống giặc, giải phóng đất nước
- Đầu thế kỉ XVIII, thực dân Anh hoàn thành việc xâm lược và đặt ách thống trị nước
Ấn Độ
- Ấn Độ trở thành thuộc địa quan trọng nhất của Anh, phải cung cấp nhiều lương thực, nguyên liệu cho chính quốc
2 Chính sách thống trị của thực dân Anh:
- Chính phủ Anh cai trị trực tiếp Ấn Độ
- Thực hiện nhiều chính sách
để củng cố ách thống trị của mình như: “ chia để trị” khoét sâu sự cách biệt về chủng tộc, tôn giáo và đẳng cấp trong xã hội
-II phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ:
Trang 3dân Anh đã chà đạp lên quyền tự do thiêng liêng
của nhân dân ÂĐộ >< tự do gay gắt, cuộc đấu
tranh của nhân dân ÂĐộ bùng nổ là tất yếu
Nêu nguyên nhân khởi nghĩa Xi-pay ?
Trình bày diễn biến ?
G trình bày cuộc KL Xipay trên biểu đồ:
- Giải thích từ Xipay: Tên gọi những đội quân
(ÂĐộ đánh thuê cho Đế Quốc Anh, >< DT ở ÂĐộ
được phản ánh rõ nét trong tình hình của những đơn
vị Xipay Đội quân Xi-pay là một trong những ccxl
và tự trị của dân tộc Anh Những người lính Ấn Độ
đó không thể không thấy nỗi khổ nhục của dân tộc
mình dưới sự nô dịch của nước ngoài bản thân họ
cũng bị đối xử tồi tệ như là từ sau khi việc xâm
chiếm hoàn thành,danh dự của họ bị hạ thấp, nhiều
trung đoàn bị điều đi đánh chiếm Apganittan, IRan,
Miến Điện, Trung Quốc Điều vi phạm nghiêm
trọng đến tinh thần dân tộc và tín ngưỡng của binh
lính ÂĐộ là việc nhập các loại đạn pháo được tẩm =
mỡ bò hay mỡ lợn (theo tục lệ người ÂĐộ hồi giáo
không ăn thịt bò, người hồi giáo không ăn thịt lợn)
Vậy mà khi sử dụng đạn họ phải dùng răng để tháo
giấy bọc ra nên họ không thể chịu đựng được, một
nhóm binh sỹ bị bọn Anh bắt tù đày vì không chịu
sử dụng loại đạn đó Lòng căm phẫn lan tràn trong
quân đội và nhân dân
Khởi nghĩa bùng nổ ngày 10/05/1857 ở Bêrut (cách
Đêli 70Km vè phía Bắc) 60000 lính Xipay và nhân
dân nổi dậy VTKN các làng lân cận thành phố ra
nhập nghĩa quân
*Yêu cầu học sinh quan sát H41: Hình 41 giúp
em hiểu gì về cuộc Kn Xipay?
Sau khi giết hết bọn chỉ huy Anh nghĩa quân tiến
về Đêli được nhân dân và đơn vị Xipay ở đó ủng hộ
=> dành thủ đô về tay mình Nghĩa quân hướng về
cung điện Tôn đại biểu cuối cùng của triều đại Lô
gôn là vương công Bahađôn là đại vương tối cao
của ÂĐộ nhưng thực tế quyền điều hành nằm trong
tay của các uỷ ban nghĩa quận
PT còn bùng nổ ở nhiều nơi, Đ.biệt là vùng Trung
ấn nghĩa quân liên tiếp giải phóng các thành phố
lớn Aliga (21/05), Lắclao (31/05), Canpua (04/06),
Arababat (6/6) và lập chính quyền ở 3 thành phố
lớn: Các uỷ ban nghĩa quân đề ra một số biện pháp
tiến bộ như bải bỏ thuế muối, đường nhưng phải
Trình bày, bổ sung
Trình bày, bổ sung
Nhận xét
a Khởi nghĩa Xi –pay:
- Nguyên nhân:
+ Chính sách “ chia để trị” + Khơi sâu sự khác biệt chủng tộc, tôn giáo và đẳng cấp trong xã hội
+ Binh lính Xi- pay bất mãn bọn chỉ huy Anh
- Diễn biến:
Ngày 10-5-1857, hàng vạn lính Xi-pay khởi nghĩa vũ trang, được hưởng ứng đông đảo nông dân Nghĩa quân lập chính quyền, giải phóng 1 số thành phố lớn
1859, khởi nghĩa bị đàn áp đẫm máu
Trang 4bọn đầu cơ lương thực, buộc bọn nhà giàu phải
đóng thuế, cảnh cáo bọn quan lại, thân vg tham
nhũng, chia ruộng đất cho gia đình các binh sỹ tử
trận TD Anh vây hãm và tấn công nghĩa quân =>
Tháng9/1857 => Đêli, Canpua thất thủ
Đầu năm 1858 Anh điều động lực lượng từ IRan
và Trung Quốc về => tháng 3 chúng chiếm được
Lắclao và tiến hành khủng bố ráo riết và tàn sát
đẫm máu
Sau khi Lắc-lao mất chiến tranh du kích trở thành
hình thức đấu tranh chủ yếu ở miền trung ÂĐộ cuộc
chiến đấu kéo dài tới năm 1859 thì bị dập tắt
Khởi nghĩa thất bại nhưng có ý nghĩa gì ?
- Nhận xét, phân tích
Giảng
- Giải thích khái niệm : « ôn hòa » « cáp tiến »
Từ khi Đảng Quốc đại bị phân hóa thì có những
cuộc đấu tranh nào ?
Nguyên nhân nào các cuộc đấu tranh đều thất bại ?
- Các phong trào chưa có sự lãnh đạo thống nhất,
chưa liên kết với nhau, chưa có đường lối đấu tranh
đúng đắn
Nêu ý nghĩa
-Nghe
Nghe Trình bày sgk
Tìm nguyên nhân, phát biểu- nhận xét
- Ý nghĩa:
+ Tinh thần đấu tranh bất khuất của nhân dân Ấn Độ chống chủ nghĩa thực dân, giải phóng dân tộc
+ Thúc đẩy phong trào đấu tranh chống thực dân Anh giành độc lập
b Phong trào đấu tranh chống thực dân Anh cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX:
- Từ giữa thế kỉ XIX, giai cấp tư sản và tầng lớp trí thức
Ấn Độ đã ý thức đấu tranh
- Cuối năm 1885, Đảng Quốc đại thành lập, giai cấp
tư sản Ấn Độ bước lên vũ đài chính trị
- Trong quá trình hoạt động,Đảng Quốc đại bị phân hóa: phái “ôn hòa” chủ thương thỏa hiệp và “cấp tiến” do Ti-lắc cầm đầu chống Anh
- Năm 1905, nhân dân tiến hành nhiều cuộc biểu tình chống chính sách “ chia để trị” xứ Ben-gan
- Tháng 7-1908, công nhân Bom-bay tổ chức nhiều cuộc
Trang 5Có ý nghĩa gì ?
* Ý nghĩa: Cổ vũ tinh thần yêu nước thúc đẩy
ptđtgpdt ở ÂĐộ phát triển mạnh mẽ ở giai đoạn sau
Trình bày ý nghĩa bãi công chính trị, lập các đơn
vị chiến đấu… Thực dân Anh đàn áp dã man
Sơ kết bài : Sự xâm lược và thống trị tàn bạo của Thực Dân Anh ở Ấn Độ đã đưa các pt gpdt ở ÂĐộ
phát triển manh mẽ Tuy thất bại nhưng các phong trào đã có ý nghĩa to lớn đặt cơ sở cho thuận lợi ở giai đoạn sau
4/ Củng cố:
Trình bày tóm tắt Kn Xipay 1857 - 1859 ?
5/ Hướng dẫn về nhà: học bài Làm bài tập 1;3
IV Rút kinh nghiệm:
- Ưu : ………
- Khuyết: ………
- Định hướng lần sau:………
*********************************************************************************** Ngày soạn: 2/10/2015
Tiết 16.Tuần 8
Tên bài dạy : Bài 10: TRUNG QUỐC GIỮA THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX
I Mục tiêu bài học :
1.Kiến thức :
- Hiểu: Tình hình Trung Quốc trước sự xâm lược của các nước tư bản
- Biết:Một số phong trào tiêu biểu từ giữa TK XIX đến cuộc CM Tân Hợi (1911), cuộc vận động Duy tân (1898), phòng trào Nghĩa Hòa đoàn, Tôn Trung Sơn và cách mạng Tân Hợi 1911
2 Kĩ năng :
- Biết nhận xét , đánh giá triều đình Mãn Thanh
- Chiến tranh gây ra ảnh hưởng môi trường
3 Thái độ :
Tỏ rõ thái độ phê phán triều đình Mãn Thanh trong việc Trung Quốc trở thành miếng mồi ngon của đế quốc; khâm phục cuộc đấu tranh của nhân dân TQ đặc biệt cuộc cách mạng Tân Hợi
II Chuẩn bị :
- G: Bản đồ các nước xâu xé TQ
- H: SGK và sưu tầm tài liệu liên quan
III Các bước lên lớp :
1 Ổn định :
2 KTBC :
Nêu các phong trào đấu tranh của nhân dân Ấn Độ cuối tế kỉ XVIII- đầu thế kỉ XX?
Trình bày tóm tắt Kn Xipay 1857 - 1859 trên lược đồ?
3 Nội dung bài mới :
Trang 6HĐ của thầy HĐ của trò ND
HĐ 1 : Những nét chính quá trình phân
chia, xâu xé TQ của các nước đế quốc
từ giữa TK XIX- đầu TK XX :
- Dựa vào SGK, nêu tình hình TQ
nửa sau TK XIX? Theo em, vì sao các
nước ĐQ tranh nhau xâu xé TQ?
* Y/c H quan sát H42 SGK => Hình đó
nói lên điều gì?
* Y/c H x/đ các khu vực bị ĐQ xâm
chiếm trên b.đồ?
G kết luận:
Để bảo về quyền lợi giai cấp, ích kỷ
của mình => Mãn Thanh khuất phục
phục phương Tây => Hậu quả nặng nề:
TQ bị biến thành nước nửa PK nửa
thuộc địa
Em hiểu Cđộ PK, nửa thuộc địa là
ntn ?(C.Độ XH còn tồn tại c.Độ Pk độc
lập về chính trị nhưng thực tế chịu ảnh
hưởng chi phối về KT- chính trị của 01
hoặc nhiều nửa PK)
=> còn gọi là nước phụ thuộc
* G liên hệ với c.độ nửa PK nửa thuộc
địa ở VN: về cơ bản là nước nửa PK
(giống TQ) nhưng t.tế bị chi phối về
KT - CT của P => nửa thuộc địa nửa PK
HĐ 2 : Những nét chính : tên phong
trào,thời gian, lãnh đạo, kết quả, ý nghĩa
HĐ 3 : Biết về Tôn Trung Sơn, học
thuyết Tam dân ; trình bày được nguyên
nhân, diễn biến, ý nghĩa của cuộc cách
mạng Tân Hợi
- Trình bày vài nét về Tôn Trung Sơn
và học thuyết Tam dân
Nguyên nhân nào dẫn đến cách mạng ?
Dựa vào SGK t.lời Qsát H42 & nhận xét
Qsát b/đồ TQ bị các ĐQ chia xẻ
Giải thích
Nghe giảng
-Quan sát hình 44 sgk tìm hiểu nét chính về cuộc đời
và hoạt đông TTS
sgk
I Trung Quốc bị các nước chia xẻ
- Triều Mãn Thanh suy yếu
=> các ĐQ: Anh, Đức, Pháp, Nga,Nhật, Mỹ, Aó-Hung, I-ta-li-a xâu xé (chiếm nhiều vùng đất của TQ làm thuộc địa)
=> TQ trở thành nước nửa PK nửa thuộc địa
-II PTĐT của NDTQ cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX: ( Hướng dẫn lập niên biểu)
-III.Cách mạng Tân Hợi 1911:
- Tôn Trung Sơn và học thuyết Tam dân
+ T.T.Sơn (1866 - 1925) lãnh tụ của phong trào cách mạng theo khuynh hướng dân chủ tư sản ở TQ
+ Tháng 8-1905, ông thành lập
TQ Đồng minh hội – chính đảng của giai cấp tư sản TQ, đề ra học thuyết Tam dân
- Nguyên nhân:
Ngày 9 -5-1911, chính quyền Mãn Thanh trao quyền kinh doanh đường sắt cho đế quốc, bán rẻ quyền lợi dân
Trang 7Trình bày diễn biến.
Nguyên nhân nào cách mạng Tân
Hợi thất bại ?
Mặc dù thất bại nhưng có ý nghĩa
gì ?
Tuy nhiên cách mạng vẫn còn nhiều hạn
chế, đó là không nêu vấn đề đánh đuổi
đế quốc, không tích cực chống phong
kiến đến cùng( thương lượng với Viên
Thế Khải), không giải quyết được vấn
đề ruộng đất cho nông dân
Trình bày những nét chính
Dựa vào lược đồ 45 sgk xác định phạm vi của cách mạng
- Giai cấp tư sản thương lượng với triều đình, không kiên quyết tiêu diệt phong kiến, đế quốc
Trả lời
tộc
- Diễn biến:
+ 10/10/1911 KN ở Vũ Xương t.lợi, rồi lan rộng ra miền Nam và miền Trung + 29/12/1911 Trung Hoa dân quốc ra đời Tôn Trung Sơn làm tổng thống
+ 2/1912 CM thất bại
- Nguyên nhân thất bại:
Gcts sợ PTĐT của nhân dân, thương lượng với triều đình, thoả hiệp với các nước ĐQ
-T/c - ý nghĩa:
+ Là cuộc CM TSDC không triệt để
+ Tạo đk cho CNTB pt mạnh ở TQ, ảnh hưởng lớn đến PTGPDT ở châu Á (Việt Nam)
4 Củng cố:
- Vì sao các nước đế quốc xâu xé TQ?
- Trình bày diễn biến cuộc cách mạng Tân Hợi? Ý nghĩa cuộc cách mạng Tân Hợi?
- Nơi nào có chiến tranh thì nơi đó sự sống con người ra sao?
5 Hướng dẫn về nhà:
- Lập bảng niên biểu tóm tắt phong trào đấu tranh của nhân dân TQ chống đế quốc phong kiến từ năm
1840 đến năm 1911?
1 1851
-1864 Hồng Tú Toàn Phong trào nông dân Thái bình Thiên quốc chống Anh ở Nam Kinh Thất bại
Nêu cao tinh thần dân tộc; thúc đẩy
ND tiếp tục cuộc đấu tranh chống ĐQ
Lương Khải Siêu, vua Quang Tự
Cuộc vận động Duy tân tiến hành
3 1899
-1901
PT nông dân Nghĩa Hoà đoàn chống liên quân 8 nước (Bùng
nổ ở Sơn Đông => lan rộng nhiều nơi trong toàn quốc
Thất bại
- Chuẩn bị bài 11
IV Rút kinh nghiệm:
Trang 8- Ưu : ………
- Khuyết: ………
- Định hướng lần sau:……… ……… Tân Phong, ngày 3 tháng 10 năm 2015
TT
QUÁCH KIM XIẾU