- Giúp Hs biết tự đánh giá hành vi của bản thân và người khác về những biểu hiện của tính kỉ luật của một cá nhân hoặc một tập thể theo chuẩn mực đạo đức, pháp luật đã học... các hoạt độ[r]
Trang 1Ngày 18/8/2008
Tiết 1
Bài 1 Sống giản dị
I mục tiêu bài học :
- Giúp HS hiểu thế nào là sống giản dị và không giản dị, tại sao cần phải sống giản dị
- Hình thành ở HS thái độ quý trọng sự giản dị, chân thật, xa lánh lối sống xa hoa, hình thức
- Giúp HS biết tự đáng giá hành vi của bản thân và của người khác về lối sống giản
dị ở mọi khía cạnh : lời nói, cử chỉ, tác phong, cách ăn mặc và thái độ giao tiếp với mọi người, biết xây dựng kế hoạch tự rèn luyện, học tập những tấm gương sống giản dị của mọi người xung quanh để trở thành người sống giản dị
II chuẩn bị :
- Tranh ảnh, băng hình, câu chuyện, tình huống thể hiện lối sống giản dị
- Tìm thêm một số câu thơ, câu ca dao hoặc tục ngữ nói về tính giản dị ở nhiều khía cạnh khác nhau
III Các hoạt động dạy học chủ yếu :
Hoạt động 1 : giới thiệu bài :
Gv kể một câu chuyện về Bác Hồ :
Chiếc nhà sàn đơn sơ cũng là nơi ở, nơi
họp bộ chính trị, đôi dép cao su, bộ
quần áo kaki đã bạc màu…
Từ đó, Gv hỏi Hs suy nghĩ gì về Bác
qua những điều đó
Hoạt động 2 : Tìm hiểu truyện đọc :
Bác hồ trong ngày tuyên ngôn độc
lập.
Gọi Hs đọc truyện
i Tìm hiểu bài
Trang 2Bằng hiểu biết của em về lịch sử, hãy
cho biết ngày mùng 2 tháng 9 là ngày
có ý nghĩa như thế nào trong lịch sử
của dân tộc ta ?
Trong thời khắc thiêng liêng ấy, mọi
người hình dung như thế nào về sự xuất
hiện của Bác Hồ ?
Nhưng trái với những hình dung ấy,
Bác Hồ xuất hiện trong ngày 2/9 với cử
chỉ, lời nói và trang phục ra sao?
Em có suy nghĩ gì về những cử chỉ,
hành động, lời nói đó của Bác ?
GV chốt tất cả những biểu hiện ấy cho
ta thấy Bác là một người rất giản dị
Vậy em hiểu sống giản dị là sống như
thế nào ? Những biểu hiện của lối sống
giản dị ? Vì sao phải sống giản dị ?
HS dựa vào hiểu biết và những thông
tin trong nội dung bài học để trả lời
GV khái quát, nhắc lại nội dung bài
học
Hoạt động 3 : Liên hệ thực tế để thấy
được những biểu hiện đa dạng,
Ngày Quốc khánh của nước Vn, đó là một ngày có ý nghĩa trọng đại trong tiến trình lịch sử của dân tộc
Bác mặc bộ quần áo ka – ki, đội mũ vải
đã bạc màu và đi đôi dép cao su
Bác cười đôn hậu và vẫy tay chào đồng bào
Thái độ như người cha hiền đối với các con
Bác hỏi đồng bào : Tôi nói đồng bào
có nghe rõ không ?
Bác ăn mặc đơn giản, không cầu kì, phù hợp với hoàn cảnh đất nước lúc đó Thái độ chân tình, cởi mở đã xua tan tất cả những gì còn là xa cách giữa Bác
Hồ – Chủ tịch nước với nhân dân
Lời nói của Bác dễ hiểu, gần gũi thân thương với mọi người
ii nội dung Bài học :
Trang 3phong phú của lối sống giản dị :
Hãy tìm những tấm gương sống giản dị
trong nhà trường, trong cuộc sống và
trong sách báo mà em biết Gọi một số
HS phát biểu
GV kể một số câu chuyện khác về lối
sống giản dị của Bác : Từ trong cuộc
sống hàng ngày đến lời nói, việc làm,
cách cư xử với những người xung
quanh
Từ đó, Gv chốt lại :
- Trong cuộc sống quanh ta, sự
giản dị được biểu hiện ở nhiều khía
cạnh khác nhau Giản dị chính là cái
đẹp, song nó không chỉ là vẻ đẹp biểu
hiện ở lời nói, ở cách ăn mặc và việc
làm mà còn thể hiện qua suy nghĩ, hành
động của mỗi người trong cuộc sống và
trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất
định
- Mỗi HS chúng ta cần học tập
các tấm gương ấy để trở thành những
người có lối sống giản dị Bởi lẽ, một
HS sống giản dị sẽ có nhiều thời gian,
điều kiện để học hành, đỡ phí tiền của
cha mẹ vào những chi tiêu chưa cần
thiết
Hoạt động 4 : Thảo luận nhóm để
HS tìm ra những biểu hiện trái với
giản dị, hoặc không giản dị :
Gv chia nhiều nhóm và yêu cầu Hs tìm
Trang 4những hành vi trái với lối sống giản dị,
hoặc chia hai nhóm, một nhóm tìm
những hành vi thể hiện lối sống giản dị,
nhóm còn lại tìm những hành vi trái với
những biểu hiện đó
GV nhận xét và bổ sung bằng cách đưa
ra một số hành vi gợi ý để các nhóm
thảo luận và từng HS tự rút ra nhận xét,
đánh giá như :
- Mặc bộ quần áo lao động đi dự các
buổi lễ
- Có những nhu cầu đòi hỏi về ăn mặc,
tiện nghi, vui chơi vượt quá khả năng
kinh tế cho phép của gia đình và bản
thân
- Có những hành vi, cử chỉ, cách ăn
mặc lạc lõng, xa lạ với truyền thống
của dân tộc
GV giúp Hs phân tích cả ba hành vi
trên đều thể hiện lối sống không phù
hợp với điều kiện, hoàn cảnh của bản
thân, gia đình, xã hội
GV hướng HS khái quát các ý chính và
kết luận :
- Trái với giản dị là lối sống xa hoa,
lãng phí, phô trương về hình thức, học
đòi trong ăn mặc, cầu kì trong cử chỉ,
sinh hoạt, giao tiếp
- Giản dị không có nghĩa là qua loa, đại
khái, cẩu thả, tuỳ tiện trong nếp sống,
nếp nghĩ, nói năng cộc lốc, trống
Trang 5không, tâm hồn nghèo nà, trống rỗng.
- Hành vi thể hiện lối sống giản dị phải
phù hợp với lứa tuổi, với điều kiện của
gia đình, bản thân và môi trường xã hội
xung quanh
Hoạt động 5 : Hướng dẫn HS luyện
tập, củng cố bài tại lớp :
- GV hướng dẫn HS làm các bài tập ở
mục 3
- Bài tập về nhà : Yêu cầu mỗi HS tự
xây dựng kế hoạch rèn luyện bản thân
để trở thành người có lối sống giản dị
3 Bài tập :
Tiết 2
Bài 2 :
Trung thực Ngày soạn :22/8/2008
i mục tiêu bài học :
- Giúp Hs hiểu thế nào là trung thực, biểu hiện của lòng trung thực và vì sao cần phải trung thực
- Hình thành ở Hs thái độ quý trọng, ủng hộ những việc làm trung thực và phản đối những hành vi thiếu trung thực
- Giúp Hs biết phân biệt các hành vi thể hiện tính trung thực và không trung thửctong đời sống hàng ngày, biết tự kiểm tra hành vi của mình và rèn luyện để trở thành người trung thực
ii chuẩn bị :
- Tranh ảnh, tài liệu, băng hình
- Một số mẩu chuyện, câu nói của các vị danh nhân
Trang 6* Kiểm tra bài cũ :
Sống giản dị là gì ? những biểu hiện cụ thể của lối sống giản dị ? Vì sao chúng ta phải sống giản dị ?
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài :
_ Gv thông qua một tình huống để giới
thiệu
Hoạt động 2 : Phân tích truyện đọc :
Sự công minh chính trực của một
nhân tài
- Gv gọi Hs đọc
- Qua câu chuyện, em thấy
Brâmntơ đối xử với Mikenlănggiơ như
thế nào ?
Trước những hành động đó của
ramantow, Miken có thái độ như thế nào
?
Em có nhận xét gì về lời nhận
xét đó
1 Tìm hiểu truyện đọc :
Rất oán hận vì Bramantow luôn chơi xấu, kình địch, làm giảm danh tiếng và làm hại không ít đến sự nghiệp của ông
Vẫn công khai đáng giá rất cao Bra, và khẳng định : “ Với tư cách là một nhà kiến trúc, Bram thực sự vĩ đại, không một ai thời cổ có thể sánh bằng”
Là sự đề cao, trân trọng và khẳng định tài năng của Bram, đó cũng không phải là lời nịnh bởi nó được nhìn nhận dưới góc độ của một nhà kiến trúc
Trang 7Vì sao Miken lại xử sự như vậy ?
Điều đó chứng tỏ ông là người
có đức tính trung thực, trọng chân lí và
công minh chính trực
Hoạt động 3 : Liên hệ thực tế để thấy
được nhiều biểu hiện khác nhau của
tính trung thực :
Hãy lấy một số vd về tính trung
thực mà em được biết
GV kể thêm một số câu chuyện
của chính bản thân, và một số VD khác
như : Mai – cơn Pha – ra - đây ngồi
lặng trước chiếc đèn thợ mỏ Ông
chưa tin rằng nó đã hoàn thiện, có thể
đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người
thợ trong hầm lò, vì chỉ một tia lửa rất
nhỏ trong hầm đầy khí than cũng có
thể gây ra vụ nổ lớn, vùi lấp hàng
nghìn người Nhưng đây là phát minh
của Giáo sư Nam tước Đê – vi –
thầy học và là ân nhân của Pha – ra
- đây Chính giáo sư đã nhận Pha vào
làm trợ tá phòng thí nghiệm của Giáo
sư khi Pha là một chàng trai nghèo
khổ Nhờ sự giúp đỡ của Giáo, nhờ
tinh thần say mê học tập, Pha đã vươn
lên thành một nhà khoa học có tên
Vì ông là người sống thẳng thắn, luôn tôn trọng và nói lên sự thật, không
để tình cảm cá nhân chi phối làm mất khách quan khi đánh giá sự viẹc
Trang 8tuổi ơn của Đê – vi đối với ông thật
lớn Làm sao ông có thể ngăn cản
phát minh của Đe – vi? ông đã thuyết
phục đê – vi nhưng không được vì
Giáo sư quá tự tin ở mình
Vì tính mạng của bao nhiêu
người thợ, Pha đã phản kháng lên Hội
đồng khoa học hoàng gia Anh Sau
hàng trăm lần thí nghiệm, người ta đã
tìm ra chỗ chưa tốt của các chiếc đèn
để hoàn thiện nó Vì việc này mà Pha
bị đê – vi ghét bỏ, ngăn cản không
cho gia nhập Hội đồng Khoa học
Hoàng gia
GV cho Hs đánh giá, nhận xét
Gv nhắc nhở Hs, tính trung thực
biểu hiện ở các khái cạnh khác nhau :
+ Trong học tập : ngay thẳng,
không gian dối : không quay bài, không
chép bài của bạn…
+ Trong quan hệ với mọi người :
Không nói xấu hay tranh công đổ lỗi
cho người khác, dũng cảm nhận khuyết
điểm…
+ Trong hành động : bênh vực,
bảo vệ chân lí, lẽ phải và đấu tranh, phê
phán những việc làm sai trái
GV nhấn mạnh :
+ Trung thực biểu hiện ở nhiều
khía cạnh khác nhau trong cuộc sống :
qua thái độ, hành động, qua lời nói của
Trang 9con người, không chỉ trung thực với mọi
người mà cần trung thực với bản thân
+ Mỗi Hs chúng ta cần học tập
các tấm gương ấy để mỗi chúng ta sẽ trở
thành người trung thực
Hoạt động 4 : Hướng dẫn hs thảo luận
nhóm để tìm ra những biểu hiện của
hành vi trái với tính trung thực và
phân biệt rõ sự khác nhau giữa các
hành vi dối trá, thiếu trung thực với
việc có thể không nói lên sự thật trong
những trường hợp cần thiết :
GV chia nhóm để thảo luận
Hs trình bày Gv tổng hợp, bổ
sung :
+ Trái với trung thực là dối trá,
xuyên tạc, trốn tránh hoặc bóp méo sự
thật, ngược với chân lí, lương tâm
Những hành vi thiếu trung thực thường
gây ra những hậu quả xấu trong đời
sống xã hội hiện nay như tham ô, tham
nhũng…
+ Người trung thực cũng phải
biết hành động tế nhị, khôn khéo mà vẫn
bảo vệ được sự thật, không phải biết gì ,
nghĩ gì cũng nói ra bất cứ lúc nào, ở
đâu Có những trường hợp có thể che
giấu sự thật nhưng không phải biểu hiện
của hành vi thiếu trung thực vì điều đó
không dẫn đến những hậu quả xấu mà
ngược lại đem đến những điều tốt đẹp
Trang 10hơn cho xã hội và mọi người.
VD :
+ đối với kẻ gian, kẻ địch ta
không thể nói hết sự thật Hành động
này là biểu hiện của tinh thần cảnh giác
cao
+ Đối với bệnh nhân, trong một
số trường hợp, thầy thuốc không thể nói
hết sự thật về căn bệnh , điều đó thể hiện
lòng nhân ái, lối sống nhân văn với mọi
người
+ Người vợ yếu đau, nhưng sợ
chồng và các con lo lắng nên bà vẫn bảo
khoẻ và cố gắng đi làm Điều đó thể
hiện sự chịu đựng hi sinh, tình yêu
thương tha thiết của người vợ dành cho
chồng và của người mẹ dành cho con
Hoạt động 5 : Rút ra bài học và liên hệ
thực tế :
Gv hướng dẫn hs rút ra nội dung
bài học
Hs đọc ghi nhớ – SGK
Yêu cầu Hs tự liên hệ, kể những
việc làm thể hiện tính trung thực của bản
thân
Hoạt động 6 : Luyện tập, củng cố và
hướng dẫn học tập :
Gọi Hs làm bài, Gv nhận xét cho
điểm:
2 Bài học :
3 Bài tập :
Trang 11+ Bài tập a : Hs phải giải thích hành vi 1,2,3,7 lại không phải là biểu hiện của tính trung thực
+ Bài tập b : Hành động của bác
sĩ là biểu hiện của tinh thần nhân đạo…
+ Bài tập c : Rèn tính trung thực
từ những việc nhỏ
tiết 3
Tự trọng
Ngày soạn :
i mục tiêu bài học :
- Giúp Hs hiểu được thế nào là lòng tự trọng, không tự trọng, vì sao phải có lòng tự trọng
- Hình thành ở Hs nhu cầu và ý thức tự trọng ở bất cứ điều kiện, hoàn cảnh nào trong cuộc sống
- Giúp Hs biết tự đánh giá hành vi của bản thân và người khác về những biểu hiện của tính tự trọng, học tập những tấm gương về lòng tự trọng của những người sống xung quanh
ii chuẩn bị :
- Tranh ảnh, tài liệu, băng hình
- Một số mẩu chuyện, câu nói của các vị danh nhân
iii các hoạt động dạy học chủ yếu :
* Kiểm tra bài cũ :
Trang 12Kể một câu chuyện thể hiện tính trung thực Từ câu chuyện đó, em rút ra
được bài học gì cho bản thân ?
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài :
- Gv thông qua một tình huống
để giới thiệu
Hoạt động 2 : Phân tích truyện đọc :
Một tâm hồn cao thượng
Hs đọc diễn cảm câu chuyện
Phân tích, nhận xét về hành
động của Rô - be trong truyện
Vì sao Rô - be lại làm như vậy ?
Em có nhận xét về hành động
1 Tìm hiểu truyện đọc :
- Hành động : + Là em bé mồ côi nghèo khổ đi bán diêm
+ Cầm một đồng tiền vàng đi đổi lấy tiền lẻ để trả lại tiền thừa cho người mua diêm
+ Không thể đem trả tiền thừa cho tác giả vì trên đường đi em bị chẹt
xe và bị thương rất nặng
+ sai em mình đến tận nhà để trả lại cho tác giả
+ Muốn giữ đúng lời hứa của mình
+ Không muốn mọi người nghĩ rằng mình vì nghèo mà phải nói dối để lấy tiền
+ Không muốn bị người khác coi thường, muốn giữ lời hứa và niềm tin
ở người khác
+ Thực hiện lời hứa bằng bất cứ giá nào với trách nhiệm cao
Trang 13Rô - be :
Hoạt động 3 : Liên hệ thực tế
và tổ chức thảo luận nhóm :
Hs tìm những vd ở thực tế cuộc
sống
Chia nhóm thảo luận để tìm
những hành vi biểu hiện của đức tính
trên
Hs trình bày, Gv chốt :
+ Lòng tự trọng được biểu hiện ở
mọi nơi, mọi lúc, trong mọi hoàn cảnh,
cả khi ta chỉ có một mình, biểu hiện từ
cách ăn mặc, cách cư xử với mọi người
đến cách tổ chức cuộc sống cá nhân
Tục ngữ có câu : Đói cho sạch…
+ Mọi người đều cần phải có
lòng tự trọng, bởi nhờ đó con người sẽ
quan tâm và tôn trọng các chuẩn mực xã
hội và hành động phù hợp với các chẩn
mực đó, tránh được những việc làm xấu
có hại cho bản thân, gia đình và xã hội
+ Khi có lòng tự trọng, con
người sẽ nghiêm khắc với bản thân, có ý
chí tự hoàn thiện mình, luôn vươn lên
để sống tốt đẹp hơn – cao cả hơn
+ Người có lòng tự trọng phải
luôn trung thực với mọi người và chính
bản thân mình, vì trung thực là biểu hiện
+ Biết tôn trọng người khác + Vẻ bề ngoài nghèo khổ nhưng
ẩn chứa một tâm hồn cao thượng
Trang 14của lòng tự trọng Vì vậy, những kẻ trốn
tránh trách nhiệm, nịnh trên, nạt dưới,
xun xoe, luồn cúi, không biết xấu hổ và
ăn năn hối hận khi làm điều sai trái… là
những kẻ vô liêm sỉ, không có lòng tự
trọng
Chú ý : Gv tuỳ theo điểm chốt
để lấy vd cho phù hợp
Hoạt động 4 : Rút ra bài học và liên hệ
:
Gv hướng dẫn Hs chốt kiến thức
ở nội dung bài học
Yêu cầu Hs liên hệ và kể ra
những việc làm của bản thân hay các
bạn trong lớp thể hiện tính tự trọng hay
chưa tự trọng và thái độ của mình trước
những biểu hiện ấy
Gv đọc cho hs nghe câu danh
ngôn : Chỉ có tính tự lập và tự trọng mới
có thể nâng chúng ta lên trên những nhỏ
nhen của cuộc sống và những bão táp
của số phận – Pus – kin
Hoạt động 5 : Luyện tập, củng cố :
Gv hướng dẫn để hs làm bài
Trang 153 Bài tập :
+ Bài tập a: Gv hướng dẫn Hs có thể phân tích được lí do vìa sao 2 hành
vi đầu là biểu hiện của tính giản dị, còn
3 hành vi sau là biểu hiện của tính tự trọng
Tuần 4 bài 4 tiết 4 :