Tổ chức xã hội - Người tối cổ sống theo bầy - Người tinh khôn sống thành các thi tộc *Giới thiệu bài : Qua phần LS thế giới, chúng ta đã nắm bắt được khái quát về các giai đoạn phát triể[r]
Trang 1Ngày soạn : 20/10/2009 Ngày dạy: 23/10/2009
PHẦN II
LỊCH SỬ VIỆT NAM
CHƯƠNG I BUỔI ĐẦU LỊCH SỬ NƯỚC TA
TIẾT : 9 BÀI :8
THỜI NGUYÊN THUỶ TRÊN ĐẤT NƯỚC TA
1 MỤC TIÊU
a Về kiến thức
Giúp HS
- Trên đất nước ta từ xa xưa đã có con người sinh sống
- Trải qua hàng chục vạn năm con người đã chuyển dần từ người tối cổ - đến người Tinh khôn
- Thông qua sự quan sát các công cụ giúp HS phân biệt và hiểu được giai đoạn phát triển của người nguyên thuỷ trên đất nước ta
b Về kĩ năng
- Rèn luyện cách quan sát, nhận xét và bước đầu biết so sánh các sự kiện LS
c Về thái độ
- Bồi dưỡng cho HS ý thức về :
+ Lịch sử lâu đời của đất nước ta
+ Lao động xây dựng sản xuất
2 CHUẨN BỊ CỦA GV & HS
a Chuẩn bị của GV : Nghiên cứu soạn giảng + Bản đồ Việt Nam + công cụ
đã phục chế
- Soạn giáo án
b Chuẩn bị của HS : Đọc và tìm hiểu bài theo câu hỏi SGK
3 TIẾN TRÌNH BÀI DẠY (45’)
a kiểm tra bài cũ (5’)
1>Câu hỏi : Đặc điểm khác nhau giữa người tối cổ và người tinh khôn ?
2>Đáp án : a Con người
* Người tối cổ : ( xuất hiện 4 đến 7 triệu năm)
- Dáng đứng thẳng, hai tay giải phóng
- Trán thấp vát ra sau, u lông mày nổi cao
- Xương hàm bạnh nhô ra phía trước
- Hộp sọ và thể tích não nhỏ hơn, có lớp lông
* Người tinh khôn
- Dáng đứng thẳng xương nhỏ nhắn hơn
- Tay khéo léo hơn, trán cao mặt phẳng
- Họp sọ thể tích não lớn hơn
- cơ thể gọn, linh hoạt hơn, không còn lớp lông
b Công cụ lao động
* Người tối cổ
Trang 2Công cụ bằng đá ghè dẽo thô sơ => mài 1 bên : mảnh tước đá, rừu tay ghè dẽo mài 1 mặt, cuốc thuổng
* Người tinh khôn
- Công cụ đá mài tinh xảo hơn : cuốc, rừu, mai, thuổng
- Công cụ bằng đồng : cuốc, liềm, mai ,thuổng
- Đồ trang sức : đá, đồng ,vòng đeo cổ, đeo tay
c Tổ chức xã hội
- Người tối cổ sống theo bầy
- Người tinh khôn sống thành các thi tộc
*Giới thiệu bài :
Qua phần LS thế giới, chúng ta đã nắm bắt được khái quát về các giai đoạn phát triển của loài người từ khi xuất hiện trên trái đất cho đến thời cổ đại Việt Nam chúng ta là quốc gia châu á gần gũi với những vùng quê hương của loài người cũng như những quốc gia cổ đại,do đó cũng có 1 lịch sử lâu đời, cũng có những thành tựu văn hoá đáng tự hào Bài học hôm nay mở đầu với thời kì đầu tiên trong lịch sử xã hội nguyên thuỷ
b Dạy nội dung bài mới (36’)
Hoạt động của thầy,trò Nội dung cần đạt
H
?
H
?
H
?
H
?
H
?
H
?
Đọc SGK
Nước ta nằm ở vi trí nào trên thế giới ?
=> Đông Nam lục địa châu á, phía Bắc giáp
Trung Quốc, phía Tây giáp Lào,
Cam-pu-chia, phía Đông giáp biển Đông
Điều kiện tự nhiên nước ta có những đặc
diểm gì ?
=> Rừng rậm rạp, nhiều hang động, nhiều
sông suối ,vùng ven biển dài : sông Hồng,
sông Cửu Long
=> Khí hậu hai mùa rõ rệt
=> Đất đai màu mỡ, đồng bằng phì nhiêu,
phù xa màu mỡ
Với điều kiện tự nhiên nước ta như vậy sẽ có
ảnh hưởng ( tác động ) gì đến cuộc sống con
người và muôn thú ?
=> Đó là những điều kiện thuận lợi cho cuộc
sống của con người
Tại sao thực trạng cảnh quan đó lại rất cần
thiết đói với người nguyên thuỷ ?
=> Vì đời sống dựa vào thiên nhiên
Vào năm 60-65 các nhà khảo cổ học đã phát
hiện ra điều gì ?
=>Phát hiện hàng loạt di chỉ của người tối cổ
Nguời tối cổ là người như thế nào ?
1 / những dấu tích của người tối cổ được tìm thấy ở đâu ? (
13 ’ )
Trang 3?
H
?
?
H
?
H
G
?
G
?
?
=> Cách đây khoảng 4- 5 triệu năm 1 loài
vượn cổ từ trên cây chuyển xuống dưới đất
kiếm ăn, biết dùng những hoàn đá để ghè đẽo
vào nhau tạo thành mảnh tước để đào bới
thức ăn, giải phóng hai chi trước Đó là mốc
đánh dấu người tối cổ ra đời
=> Cuộc sống hoàn toàn phụ thuộc vào thiên
nhiên
Di tích người tối cổ được tìm thấy ở đâu trên
đất nước ta ? Họ tìm thấy những gì ?
=> Hang thẩm hai ,Thẩm Khuyên - Bình Gia
-Lạng Sơn, trong lớp đất đá chứa nhiều than
xương động vật cổ cách đây 40- 30 vạn năm
người ta phát hiện ra những chiếc răng của
người tối cổ =>răng này vừa có đặc điểm của
răng vượn vừa có đặc điểm răng người vì họ
còn ăn sống nuốt tươi
Ngoài di chỉ Lạng Sơn người tối cổ còn cư
chú ở những địa phương nào trên đất nước
ta?
chỉ trên lược đồ ?
Việc tìm thấy những chiếc răng của người tối
cổ ở Lạng Sơn, những công cụ đá ở Thanh
Hoá- Đồng Nai đã nói lên điều gì ?
Xem lược đồ
Em có nhận xét gì về địa điểm sinh sống của
người tối cổ trên đất nước ta ?
=>Sinh sống trên mọi miền đất nước chủ yếu
ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ (vùng rừng núi )
Chuyển ý :
Người tối cổ phát triển 1 bước thành người
tinh khôn => người tinh khôn sống như thế
nào ?
Đọc SGK
Người tối cổ trở thành người tinh khôn từ
bao giờ trên đất nước ta ?
- Hang Thẩm Hai, Thẩm Khuyên
( Lạng Sơn )=>Tìm thấy răng của người tối cổ
- Núi Đọ, Quan Yên (Thanh Hoá)
Xuân Lộc ( Đồng Nai )
=>Tìm thấy công cụ đá ghè đẽo thô sơ
=> Việt Nam cũng là một trong những quê hương của loài người
2 / Giai đoạn đầu người tinh khôn sống như thế nào ? ( 10 ‘ )
- Cách đây khoảng 2-3 vạn năm người tối cổ chuyển dần thành
Trang 4?
H
?
H
?
H
?
G
H
?
H
?
H
G
?
H
?
H
Giai đoạn đầu người tinh khôn sống như thế
nào ?
Xem hình 19, 20 so sánh công cụ ( một số
công cụ bằng đá đã phục chế ) rút ra nhận xét
?
=> Thời Núi Đọ : ghè đẽo thô sơ nhiều chỗ
=> Thời sau : được ghè đẽo ở phần lưỡi, chế
tác tinh sảo hơn, gọn hình thù rõ ràng sác bén
hơn
Qua đây em có nhận xét gì về việc chế tác
công cụ lao động ?
sự tiến bộ của con người trong chế tác
công cụ lao động
Tác dụng của công cụ ?
Tăng nguồn thức ăn
Dấu tích của người tinh khôn được tìm thấy
ở đâu trên đất nước ta ?
Chuyển ý :trong cuộc sống người tinh khôn
có gì mới ?
Đọc SGK
Những dấu tích của người tinh khôn được
tìm thấy ở đâu trên đất nước ta ?
=>Hoà Bình, Bắc Sơn ( Lạng Sơn )
Quỳnh Văn ( Nghệ An )
Bàu Tró ( Quảng Bình )
So sánh địa bàn sinh sống của người tinh
khôn?
=>Trong quá trình kiếm sống ở vùng núi gỗ
đá con người đã nghĩ ra làm công cụ tốt hơn
- Vì vậy dấu tích để lại thể hiện sự tiến bộ
này
=>Bằng phương pháp phóng xạ các bon
người ta đã xác định địa điểm sinh sống của
người tinh khôn khoảng 10000- 4000 năm
cách ngày nay =>Gọi tắt giai đoạn này : Giai
đoạn Hoà Bình Bắc Sơn
Xem hình 20, 21, 22, 23, so sánh công cụ
hình 20 – với hình 21,22,23 có gì khác ?
=>Khác trước : hình thù rõ ràng hơn Nguyên
liệu gồm nhiều loại đá Đặc biệt mài đá ban
người tinh khôn
- Họ cải tiến dần việc chế tác công cụ đá => tăng nguồn thức
ăn
- Dấu tích: Mái đá Ngườm (Thái Nguyên), Sơn Vi ( Phú Thọ )
- Lai Châu,Sơn La,Thanh Hoá, Nghệ An
3 / Giai đoạn phát triển của người tinh khôn có gì mới ?(
13 ’ )
- Chỗ ở lâu dài
Trang 5H
?
H
?
H
G
đầu ở lưỡi rìu
Rìu mài lưỡi tiến bộ hơn ghề đẽo ở chỗ nào?
=>Sắc nhọn dễ cầm, đẹp => Hiệu quả lao
động cao hơn
Mài đá có phải là một phát minh không ?
Thảo luận
=> Đúng vì muốn mài cần phải có tảng đá
làm bàn mài NTN cho nhanh
Tại sao lại có sự tiến bộ đó ?
=> Do lao động sản xuất =>chế tác công cụ
lao động =>sự cố gắng của người tinh khôn
Giá tri của sự tiến bộ đó ?
=> Tạo điều kiện mở rộng sản xuất nâng cao
dần, cuộc sống thay đổi
ở giai đoạn này có đặc điểm gì mới ?
=>Công cụ cải tiến, dùng nhiều loại đá khác
nhau
=> Trong chế tác công cụ lao động họ biết
mài cho sắc
=> Ngoài ra còn có công cụ bằng xương,
sừng, đồ gốm
Thời nguyên thuỷ trên đất nước ta trải qua 2
giai đoạn
- Người tối cổ ( cách đây hàng triệu năm )
- Người tinh khôn cách đây hàng vạn năm
- Cải công cụ lao động : nhiều loại hình công cụ lao động mới – mài lưỡi
- Làm đồ gốm
c Củng cố, luyện tập (3’)
Đọc câu nói của Bác và giải thích ?
- Người VN phải biết LSVN, biết quá trình phát triển của các giai đoạn để hiểu và rút ra kinh nghiệm của quá khứ Sống trong hiện tại tốt đẹp và tương lai tươi sáng
- HS lập bảng thống kê các giai đoạn phát triển thời nguyên thuỷ : Thời gian, địa điểm công cụ
d hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)
- Nắm chắc nội dung bài học
- Hoàn thiện bài tập trong vở bài tập
- Chuẩn bị bài : Đời sống của người nguyên thuỷ trên đất nước ta theo câu
hỏi SGK