bài 1 dân số địa lí 7 lê thương huyền thư viện giáo án điện tử

- Biết được đới nóng vừa đông dân, vừa có sự bùng nổ dân số trong khi nền kinh tế còn đang trong quá trình phát triển, chưa đáp ứng được các nhu cầu cơ bản của người dân.. - Biết được s[r]

Trang 1

Ngày soạn:

PHẦN HAI: CÁC MÔI TRƯỜNG ĐỊA LÍ

CHƯƠNG I: MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI NÓNG

Tiết 5 Bài 5 : ĐỚI NÓNG MÔI TRƯỜNG XÍCH ĐẠO ẨM

I MỤC TIÊU CỦA BÀI HỌC:

2 Kiểm tra bài cũ: ( 3 phút): Bài thực hành của HS.

3 Dạy bài mới: 35 phút * GV giới thiệu bài: (1phút)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động

của học sinh

Nội dung ghi bảng

HĐ1( 15 phút):Tìm hiểu về

đới nóng

-Yêu cầu HS quan sát Bản đồ

các môi trường địa lí - H5.1: - Quan sát

I Đới nóng:

Trang 2

? So sánh diện tích đới nóng với

diện tích đất nổi trên TĐ?

- Dựa vào H5.1, hãy:

? Nêu tên các kiểu môi trường

đới nóng?

? Đặc điểm tự nhiên ở đới nóng

có ảnh hưởng ra sao đến ĐV-TV

và dân cư khu vực này?

+ Là khu vực tập trung nhiều

nước đang phát triển

+ 70% loài cây, chim thú trên

?Quốc gia nào trên H5.1 nằm

trọn trong môi trường xích đạo

ẩm? (Singapo)

?Xác định vị trí của Singapo

trên bản đồ? (10B)

- Quan sát biểu đồ H5.2 :

? Nhận xét t0 và lượng mưa của

Singapo trong năm?

+ Dao động t0 mùa đông và mùa

hè > 25)C

+ Tháng nào cũng mưa và mưa

nhiều:>170mm

? Rút ra đặc điểm chung của KH

môi trường xích đạo ẩm?

- Có 4 kiểu môi trường:+ Xích đạo ẩm

+ Nhiệt đới+ Nhiệt đới gió mùa+ Hoang mạc

+ Chênh lệch t0 giữa cáctháng thấp( 3°c)

+ Lượng mưa lớn: 1500 ->

2500mm/năm+ Độ ẩm: > 80%

Trang 3

- Quan sát H5.3 và H5.4, cho

biết:

? Rừng có mấy tầng chính? Giới

hạn mỗi tầng?

? Quan sát H5.5, mô tả tranh?

? Đặc điểm của kiểu rừng rậm

xanh quanh năm?

- Trả lời

2 Rừng rậm xanh quanh năm:

- Rừng rậm rạp, nhiều tầng(cao 40 - 50m) cây xanh tốtquanh năm, nhiều chim thúsinh sống

- Vùng cửa sông, ven biển

có rừng ngập mặn

4 Củng cố: ( 5phút )

- Hệ thống kiến thức

- Học sinh trả lời câu hỏi SGK

5 Hướng dẫn học sinh học và làm bài về nhà:( 1phút )

- Học bài

- Tìm hiểu bài 6

V RÚT KINH NGHIỆM :

Trang 4

Ngày soạn:

Tiết: 6 Bài 6 : MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI

1 Kiến thức:

- Nắm được đặc điểm của môi trường nhiệt đới (nóng quanh năm, có thời kỳ

khô hạn và khí hậu nhiệt đới)

- Bản đồ các môi trường địa lí

- Ảnh: xavan, trảng cỏ nhiệt đới và các động vật trên xavan Châu Phi, Úc (sưutầm)

2 Học sinh:

- SGK+ vở ghi

IV: TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:

1.Ổn định tổ chức: ( 1phút )

2 Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút):

7A

7B

? Hãy kể tên các kiểu môi trường ở đới nóng?

? Trình bày vị trí và đặc điểm của môi trường xích đạo ẩm? Vì sao môi trườngxích đạo ẩm có rừng rậm xanh quanh năm?

3 Dạy bài mới: 32phút

Trang 5

* GV giới thiệu bài: (1phút)

? Xác định giới hạn vị trí của môi

trường nhiệt đới?

- GV giới thiệu và cho HS xác

định vị trí của Ma-la-can và

Gia-mê-na( đại diện cho môi trường

* H6.3: Xavan Kênia cỏ thưa,

không xanh tốt, ít cây cao, không

có rừng hành lang.

* H6.4: Xavan Trung Phi thảm

cỏ dày xanh, nhiều cây cao phát

vụ và thảo luận

- Đại diện các nhóm trình bày

- Lượng mưa: từ 1500mm tập trung vào mùamưa

500 Càng gần 2 chí tuyến thời

kì khô hạn càng kéo dài, biên

độ nhiệt trong năm càng lớn,lượng mưa giảm dần

2 Tìm hiểu các đặc điểm khác của môi trường:

- Thực vật thay đổi theo mùa(mùa mưa xanh tốt, mùa khôhéo úa)

Trang 6

hơn -> cây cối ít hơn, không xanh

tốt

? Sự thay đổi lượng mưa của môi

trường nhiệt đới ảnh hưởng tới

thiên nhiên ra sao?

( Thực vật như thế nào? Mực

nước sông ra sao? Mưa tập trung

1 mùa ảnh hưởng tới đất ntn?)

- GV giải thích vì sao đất có màu

đỏ vàng.

? Cần thực hiện những biện pháp

gì để hạn chế quá trình rửa trôi

đất?

? Tại sao KH nhiệt đới có 2 mùa:

mưa và khô rõ rệt nhưng lại tập

trung đông dân?

(Do điều kiện KH và đất thuận

lợi)

? Vì sao diện tích xavan đang mở

rộng?

(Mưa ít, xavan và cây bụi bị phá

làm nương rẫy và bị lấy làm củi)

- Sông có 2 mùa: Lũ và cạn

- Đất Feralit đỏ vàng: dễ bịxói mòn, rửa trôi -> trồngcây che phủ đất & canh táchợp lí

- Thuận lợi cho trồng câylương thực và CN

- Là nơi đông dân cư nhất thếgiới

- Học bài

- Hướng dẫn học sinh làm bài tập 4 ( SGK – 22)

- Tìm hiểu: Việt Nam thuộc môi trường nào? Có đặc điểm khí hậu ra sao?

V RÚT KINH NGHIỆM

Kí duyệt, ngày tháng năm 2015

Ngày soạn:

Trang 7

Tiết: 7 Bài 7 : MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI GIÓ MÙA

- Nắm được sơ bộ nguyên nhân hình thành gió mùa ở đới nóng và đặc điểm

của gió mùa mùa hạ, gió mùa mùa đông

- Nắm đựơc 2 đặc điểm cơ bản của môi trường nhiệt đới gió mùa Đặc điểmnày chi phối thiên nhiên và hoạt động của con người theo nhịp điệu của gió mùa

- Hiểu được môi trường nhiệt đới gió mùa là môi trường đặc sắc và đa dạng ởđới nóng

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng đọc bản đồ, ảnh địa lí, biểu đồ t0 và lượng mưa Nhận biết

KH nhiệt đới gió mùa qua biểu đồ

- Bản đồ các môi trường địa lí; Bản đồ khí hậu Việt Nam

- Tranh ảnh cảnh quan nhiệt đới gió mùa (rừng tre nứa, rừng mưa mùa, rừngngập mặn, rừng thông ) ở nước ta

2 Học sinh:

- SGK+ vở ghi

2 Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút):

Trang 8

của HS

ND ghi bảng

HĐ1(20phút):Tìm hiểu đặc

điểm khí hậu môi trường nhiệt

đới gió mùa:

? Xác định vị trí môi trường nhiệt

đới gió mùa qua H5.1?

- GV giải thích: "Gió mùa"

(Là loại gió thổi theo mùa trên

những vùng rộng lớn ở lục địa

Châu á, Phi, Ôxtraylia chủ yếu

vào mùa hè và mùa đông)

- Quan sát H7.1, H7.2, cho biết:

? Màu sắc hướng mũi tên biểu thị

yếu tố gì?

? Nhận xét hướng gió thổi vào

mùa hè và mùa đông ở các khu

vực? Tính chất của 2 loại gió này?

? Nhận xét lượng mưa trong 2

mùa ở các khu vực? Giải thích tại

sao lượng mưa có sự chênh lệch

- Lượng mưa: >1700mm, mưa theo

mùa (Lượng mưa mùa đông lớn

>Mumbai)

Nhóm 2: Biểu đồ Mumbai

- t0: T1: 300C, T7: 230C(nóng

quanh năm)

- Lượng mưa: >1700mm, mưa theo

mùa (Lượng mưa ít hơn Hà Nội)

? Kết luận gì về đặc điểm KH

nhiệt đới gió mùa?

? Rút ra sự khác nhau cơ bản giữa

biểu đồ t0 và lượng mưa của: KH

- Trả lời

1.Khí hậu:

* Vị trí: - Bao gồm khu vựcĐNA và Nam Á

- VN nằm trong khu vực giómùa điển hình

* Đặc điểm khí hậu:

- Mùa hạ: gió Tây Nam thổi

từ đại dương tới tạo mưa lớn,không khí mát mẻ

- Mùa đông: Gió Đông Bắcthổi từ lục địa ra nên khôngkhí khô và lạnh

- T0 và lượng mưa thay đổitheo mùa gió

+ T0 TB năm: >200C+ Biên độ nhiệt: 80C+ Lượng mưa trung bìnhnăm: >1000mm (mùa khôngắn, mưa ít)

- Thời tiết diễn biến thất

Trang 9

nhiệt đới và KH nhiệt đới gió

mùa

- GV dùng bản đồ khí hậu VN để

nói về gió mùa ảnh hưởng đến

nước ta

*HĐ2(13 phút) : Tìm hiểu các

đặc điểm khác của môi trường:

- Quan sát H7.5 và H7.6:

? Mô tả sự thay đổi cảnh sắc TN

theo mùa qua 2 ảnh?

? Hai cảnh sắc đó là biểu hiện sự

thay đổi theo yếu tố nào? Nguyên

nhân sự thay đổi đó?

? Có sự khác nhau giữa nơi mưa

nhiều và nơi mưa ít không?

? Liên hệ: VN có sự khác nhau

giữa MBắc và MNam không?

? Môi trường NĐGM ảnh hưởng

tới sản xuất và đời sống ra sao?

(Cây lúa nước có khả năng nuôi

sống con người => thu hút nhiều

LĐ)

- Quan sát

- Trả lời

- Liên hệ

- Trả lời

thường (hay có thiên tai)

2 Các đặc điểm khác của môi trường:

- Cảnh sắc thiên nhiên thay đổi theo mùa

- Môi trường NĐGM là môi trường đa dạng và phong phú nhất đới nóng

- Thích hợp trồng cây lương thực( lúa nước) và cây CN

- Là nơi tập trung đông dân

- Học bài

- Ôn tập lại những kiến thức đã học

Ngày soạn:

Tiết: 8: ÔN TẬP

Trang 10

- Củng cố các kiến thức về thành phần nhân văn của môi trường: Dân số, sự

phân bố dân cư, các chủng tộc trên thế giới, các kiểu quần cư

Đặc điểm riêng biệt các kiểu môi trường trong đới nóng : Môi trường xích đạo ẩm, môi trường nhiệt đới, môi trường nhiệt đới gió mùa

2 Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong giờ

3 Dạy bài mới: 40 phút

của HS

HĐ1(19phút): Hệ thống kiến

thức về các thành phần nhân

văn của môi trường

?Tháp tuổi cho biết những đặc

điểm gì của dân số?

- Mô tả đặc điểm của dạng tháp

tuổi: trẻ, già, ổn định

?Bùng nổ dân số xảy ra khi nào?

Nguyên nhân, hậu quả và

hướng giải quyết?

- Trả lời

I Các thành phần nhân văn của môi trường:

1 Dựa vào tháp tuổi biết:

- Tổng số nam, nữ từng độtuổi của địa phương

- Nguồn lao động

2 Bùng nổ dân số xảy ra khi:

Dân số tăng nhanh và độtngột, tỉ lệ gia tăng dân số trên

Trang 11

? Hiện nay trên Thế giới, sự bùng

nổ dân số xảy ra ở những nước

nào? Tại sao?

-GV:Treo biểu đồ phân bố dân cư

thế giới

? Dân cư thế giới thường sống ở

những khu vực nào?Tại sao?

?Mật độ dân số là gì? Nêu cách

tính? ở đới nóng những khu vực

nào có mật độ dân số cao?

?Căn cứ vào đầu người ta chia

dân cư thế giới thành các chủng

tộc? ?Mỗi chủng tộc có đặc điểm

sinh sống ở đâu? Có chủng tộc

nào được coi là thượng đẳng hay

thấp kém không? Tại sao?

?Sự khác nhau cơ bản giữa quần

cư nông thôn và quần cư đô thị?

Tại sao có sự khác nhau đó?

- Hướng giải quyết: Giảm tỉ lệsinh bằng cách thực hiện tốtc/s dân số, phát triển kinh tế,nâng cao CLCS

3 Sự phân bố dân cư:

Dân cư sống tập trung nhiềuở: Đồng bằng, ven biển và đôthị(Vì: Điêù kiện tự nhiênt/lợi, giao thông thuận tiện,kinh tế phát triển.)

4 Mật độ dân số:Là số cư

dân trung bình sống trên 1

đơn vị S lãnh thổ (người/km2)

5 Các chủng tộc trên thế giới:

3chủng tộc: ơrôpêô

-ít :Trắng ( Châu Âu)Môn-gôlô-it:Vàng ( Châu Á),Nê-grô-it : Đen ( Châu Phi)

6.Quần cư nông thôn & đô

thị

a Quần cư nông thôn:

- HĐ kinh tế chính:Nông ,lâm, ngư nghiệp

- Đặc điểm nhà ở thưa, có xenruộng,

II Môi trường đới nóng:

1 Trên thế giới có 3 môi trường địa lí

- Môi trường đới nóng giữa

Trang 12

?Trên thế giới có những môi

trường địa lí nào? Chỉ bản đồ

ranh giới các môi trường

- Nêu tên các kiểu môi trường

trong đới nóng? Sự khác nhau về

đặc điểm tự nhiên các kiểu môi

trường: Xích đạo ẩm, Nhiệt đới,

Nhiệt đới gió mùa?

? Vẽ sơ đồ liên hoàn biểu hiện

mối quan hệ giữa sự tăng nhanh

dân số với tài nguyên, môi

tr-ường và sự phát triển kinh tế

- Trả lời

- Vẽ vào

vở Một HS

vẽ trên bảng

2 S khác nhau gi a cácự khác nhau giữa các ữa các

ki u môi trểu môi trường ở đới nóng ường ở đới nóngng ở đới nóng đới nóngi nóng

Vị trí XĐ

ẩm

NhiệtĐới

NĐGM

KhíhậuCảnhquan

Ngày soạn:

Tiết: 9 Bài 9 : HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI NÓNG

- Kinh tế…

- Chất lượng CS

- Tài nguyên…

- Môi trường

Dân số tăng nhanh

Trang 13

- Nắm được các mối quan hệ giữa khí hậu với nông nghiệp và đất trồng, giữakhai thác đất đai với bảo vệ đất Biết được một số cây trồng, vật nuôi ở các kiểumôi trường khác nhau của đới nóng.

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện cách mô tả hiện tượng địa lí qua tranh, củng cố kĩ năng đọc ảnh địa

lí cho học sinh Rèn kĩ năng phán đoán cho học sinh về mối quan hệ giữa khíhậu với nông nghiệp và đất trồng, giữa khai thác và bảo vệ đất trồng

2 Kiểm tra bài cũ: (15 phút):

? Kể tên các kiểu môi trường có ở đới nóng Việt Nam thuộc kiểu môi trườngnào? Trình bày đặc điểm khí hậu môi trường đó

3 Dạy bài mới:26 phút

? Đặc điểm chung của KH đới

nóng? (Nóng quanh năm, mưa

nhiều)

?Vậy những đặc điểm này có

ảnh hưởng ra sao tới cây trồng

và mùa vụ?

- Tổ chức cho HS thảo luận

nhóm về nội dung sau:

t0 và độ ẩm cao quanh năm

-> cây trồng phát triển quanhnăm, xen canh, gối vụ

* Khó khăn:

- Nóng ẩm -> nấm mốc, sâu

Trang 14

? Nêu những thuận lợi, khó

khăn của khí hậu ở đới nóng và

biện pháp khắc phục?

+ N1: Tìm hiểu đặc điểm môi

trường xíchđạo ẩm?

+ N2: Tìm hiểu đặc điểm môi

trường nhiệt đới và nhiệt đới gió

? Nêu nguyên nhân dẫn đến xói

mòn ở môi trường xích đạo ẩm?

(Lớp mùn bảo vệ mỏng, đất dốc,

mưa quanh năm, rừng bị phá)

? Biện pháp bảo vệ? Liên hệ về

vấn đề xói mòn đất ở Việt Nam

*HĐ2(10 phút) : Tìm hiểu các

sản phẩm nông nghiệp ở đới

nóng:

? Chỉ và kể tên các cây lương

thực và hoa màu chủ yếu ở ĐB

và vùng núi nước ta?

? Tại sao sắn (khoai mì) trồng ở

vùng đồi núi, khoai trồng ở

? Vậy loại cây lương thực phát

triển tốt ở đới nóng là cây gì?

? Tại sao vùng trồng lúa nước

- Các nhóm nhận nhiệm

- Đảm bảo tính chất mùa vụ

2.Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu:

a Trồng trọt:

- Cây lương thực: lúa nước,ngô, khoai, sắn, cao lương

Trang 15

lại thường trùng với vùng đông

dân bậc nhất thế giới?

?Các cây công nghiệp ở đới

nóng là những cây gì? Phân bố

chủ yếu ở đâu?

? Tên các cây CN chủ yếu ở

nước ta và nêu sự phân bố?

? Các con vật được nuôi ở đâu?

Tại sao lại phân bố ở những khu

vực đó?

(Mối quan hệ giữa đặc điểm

sinh lí vật nuôi với KH và

nguồn thức ăn thích hợp)

? Liên hệ chăn nuôi ở địa

phương em

- Trả lời

- Cây CN: phong phú, có giá trị XK

+Cà phê: ĐNA, T.Phi, N.Mĩ + Cao su: ĐNA

+ Dừa: ven biển ĐNA + Bông: NA

+ Mía, lạc: N.Mĩ

b.Chăn nuôi:

Chưa phát triển bằng trồng trọt

+ Chăn nuôi du mục: dê, cừu, trâu, bò

+Chăn nuôi lợn, gia cầm (Vùng nhiều ngũ cốc và đông dân)

4 Củng cố: (2phút )

- Học sinh trả lời câu hỏi SGK – 32 Câu 3 không yêu cầu học sinh làm

- Học bài

Ngày soạn:

Tiết: 10 Bài 10 : DÂN SỐ VÀ SỨC ÉP DÂN SỐ TỚI TÀI NGUYÊN , MÔI TRƯỜNG Ở ĐỚI NÓNG

Trang 16

- Biết được đới nóng vừa đông dân, vừa có sự bùng nổ dân số trong khi nền kinh

tế còn đang trong quá trình phát triển, chưa đáp ứng được các nhu cầu cơ bảncủa người dân

- Biết được sức ép của dân số đối với đời sống và các biện pháp mà các nướcđang phát triển áp dụng để giảm tỉ lệ gia tăng dân số, bảo vệ tài nguyên và môitrường

- Bản đồ dân cư thế giới; Biểu đồ gia tăng dân số tự nhiên ở các nước đang phát

triển ; ảnh về tài nguyên môi trường bị huỷ hoại do khai thác bừa bãi

2 Học sinh:

- SGK+ vở ghi

7 A

7B

? Đặc điểm khí hậu đới nóng có thuận lợi và khó khăn gì đối với sản xuất nôngnghiệp? Biện pháp khắc phục?

của HS

HĐ1(13phút): Tìm hiểu dân số

ở đới nóng:

- Quan sát H2.1 (bài 2) hoặc

bản đồ phân bố dân cư TG, cho - Quan sát.

1 Dân số:

Trang 17

? Trong 3 đới môi trường, dân

cư tập trung đông nhất ở đới

nào? Tại sao?

? Dân cư phân bố chủ yếu ở

những khu vực nào của đới

- Quan sát H1.4 (bài 1) cho biết:

? Tình hình gia tăng dân số hiện

nay của đới nóng diễn ra ntn?

? Dẫn chứng cho sự tác động

đó?

+ Gây sức ép cho cải thiện đời

sống ND

+ Ảnh hưởng đến phát triển kinh

tế và TN -MT (ô nhiễm môi

? SL lương thực tăng hay giảm

? Gia tăng dân số tự nhiên diễn

- Dân cư tập trung chủ yếu ở

1 số khu vực (ĐNA, NA,TâyPhi, Đông Nam Braxin)

- Tăng tự nhiên quá nhanh

=> bùng nổ dân số => tácđộng xấu đến tài nguyên -môi trường

2 Tìm hiểu sức ép của dân

số tới tài nguyên môi trường:

Trang 18

tăng dân số?(cả hai đều tăng

nhưng LT tăng không kịp với đà

tăng của dân số)

? Vậy nguyên nhân nào làm cho

BQLT/người sụt giảm? Biện

pháp để nâng BQLT/người lên?

? Phân tích bảng số liệu về mối

tương quan giữa dân số và S

động xấu đến môi trường?

(Phá rừng lấy đất canh tác, xây

dựng nhà máy, lấy củi đun, lấy

gỗ làm nhà hoặc XK để nhập

lương thực )

? Biện pháp để bảo vệ tài

nguyên môi trường? Liên hệ ở

địa phương em

- Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài tập 1-2 ( SGK)

- Học bài

Kí duyệt, ngày tháng năm 2015Ngày soạn:

Tiết: 11 Bài 11 : DI DÂN VÀ SỰ BÙNG NỔ ĐÔ THỊ Ở ĐỚI NÓNG

Trang 19

- Nắm được nguyên nhân của di dân và đô thị hóa ở đới nóng, biết được nguyênnhân hình thành và những vấn đề đặt ra cho các đô thị và siêu đô thị ở đới nóng.

- Bản đồ phân bố dân cư và đô thị thế giới.

- Ảnh về các đô thị hiện đại ở châu Á và ảnh về hậu quả đô thị hóa tự phát ở đớinóng

2 Học sinh:

- SGK+ vở ghi; Tranh ảnh về các đô thị ở đới nóng

7 A

7B

? Nêu và lấy dẫn chứng về hậu quả của việc gia tăng dân số quá nhanh ở đớinóng? Biện pháp bảo vệ tài nguyên, môi trường ở đây?

của HS

*HĐ1( 15 phút): Tìm hiểu về

hoạt động di dân ở đới nóng:

?Em hiểu thế nào là "di dân"

? Nhận xét tình trạng di dân và - Trả lời

1 Sự di dân:

- Đới nóng là nơi có làn sóng

Trang 20

nguyên nhân dẫn đến di dân ở

các nước đang phát triển

+ 1950: Không có đô thị 4 triệu

- Nguyên nhân:

* Di dân có kế hoạch:

+ Sự phát triển của CN vàdịch vụ

+ Lập đồn điền, XD vùngkinh tế mới

* Di dân tự do:

+ Thiếu việc làm, thiên tai+ Xung đột, chiến tranh

→ Có tác động tích cực vàtiêu cực đến sự phát triển kt-xh

- Biện pháp di dân hợp lí:+ Tiến hành di dân có tổchức và kế hoạch

+ Phát triển kinh tế ở vùngnúi và ven biển

2 Đô thị hoá:

* Thực trạng:

- Tốc độ ĐTH rất cao

- Tỷ lệ dân thành thị tăngnhanh

- Số siêu đô thị ngày càngnhiều

- Di dân tự do => ĐTH tựphát

Trang 21

nóng gấp đôi dân số đô thị đới

ôn hoà

- Quan sát H3.3, hãy:

? Đọc tên các siêu đô thị có > 8

triệu dân ở đới nóng?

* Hậu quả của ĐTH tự phát:

ô nhiễm môi trường, ùn tắcgiao thông, thất nghiệp, dịchbệnh, tệ nạn XH

* Biện pháp:

- Gắn ĐTH với phát triểnkinh tế

- Phân bố dân cư hợp lí

- Giáo viên yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi ( SGK - 38)

- Ôn lại đặc điểm khí hậu 3 kiểu môi trường đới nóng

- Các dạng biểu đặc trưng của 3 kiểu môi trường trên

Ngày soạn:

Tiết: 12 Bài 12 : THỰC HÀNH NHẬN BIẾT ĐẶC ĐIỂM MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG

Trang 22

- Giúp HS củng cố các kiến thưc về: Đặc điểm các kiểu khí hậu (xích đạo, nhiệtđới và nhiệt đới gió mùa) thuộc đới nóng.

2 Kĩ năng:

- Rèn các kỹ năng: so sánh, phân tích, mô tả và nhận biết môi trường đới nóngqua ảnh, qua biểu đồ Biết phân tích mối quan hệ giữa chế độ mưa với chế độsông ngòi, giữa khí hậu với môi trường

- Tranh ảnh về môi trường tự nhiên ở địa phương (sưu tầm)

- Biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của địa phương (sưu tầm)

2 Học sinh:

- SGK+ vở ghi

2 Kiểm tra bài cũ: (4phút):

7 A

7B

? Nêu nguyên nhân và tác động của sự di dân ở đới nóng? Biện pháp khắc phục?

? Quá trình đô thị hóa ở đới nóng diễn ra như thế nào? Tác động của đo thị hóa

tự phát là gì? Biện pháp?

của HS

- Yêu cầu HS nhắc lại những

đặc điểm cơ bản nhất về khí

hậu và môi trường của MT xích

đạo ẩm, nhiệt đới, nhiệt đới gió

mùa trong đới nóng

- Nhắc lạikiến thức

Trang 23

môi trường nào?

+ Xác định tên môi trường

- Đại diệncác nhómtrình bày

- Không có động,thực vật

- Đồng cỏ xen lẫncây cao

- Phía xa là rừnghành lang

- Rừng rậm nhiềutầng xanh tốt pháttriển bên bờ sông

- Sông đầy ắp nước

- Xavan là thảmthực vật tiêu biểucủa môi trườngnhiệt đới

- Cảnh quan của MTnắng nóng và mưanhiều quanh nămvùng xích đạo

Tên của môi

- Mời HS đọc yêu cầu bài tập

? Nhắc lại đặc điểm nhiệt độ,

lượng mưa với chỉ số đặc trưng

của các kiểu khí hậu đới nóng?

( Nóng quanh năm, nhiệt độ Tb

trên 200C, nhiệt đới có 2 lần

nhiệt độ tăng cao, mưa theo

mùa,xích đạo ẩm có mưa

- Đọc

- Nhắc lạikiến thức

2 Bài tập 4:

Trang 24

quanh năm)

- GV hướng dẫn, đối chiếu các

trị số của nhiệt độ và lượng

mưa từng biểu đồ, bằng phương

- Yêu cầu HS liên hệ với khí

hậu và cảnh sắc thiên nhiên ở

địa phương rồi cho biết kiểu khí

hậu ở địa phương mình?

- Cho HS quan sát ảnh và biểu

đồ để thấy rõ điều này

- Đối chiếu với các biểu đồ

- Trả lời

- Liên hệ

- Quan sát

Chọn biểu đồ B (kiểu KHnhiệt đới gió mùa) vì:

+ t0 quanh năm cao:>250C+ Lượng mưa TB năm:

>1500mm+ Mùa mưa vào mùa hạ, mùakhô vào mùa đông

- GV khái quát lại cách phân tích 1 biểu đồ khí hậu

- Cho điểm nhóm làm tốt

- Nhận xét giờ thực hành

- Ôn lại: Kỹ năng phân tích biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa

Thành phần nhân văn của môi trường

-Giờ sau ôn tập: Chuẩn bị đề cương

Trang 25

2 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng đọc phân tích biểu đồ, bản đồ, sơ đồ

- Vẽ sơ đồ liên hoàn

2 Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong giờ

Hoạt động của giáo viên Hoạt

động của HS

phần nhân văn của môi trường và

các môi trương ở đới nóng đã được

ôn tập trong tiết 8 Tiết học này chủ

yếu ôn tập lại về hoạt động kinh tế

của con người ở đới nóng

? Sản xuất nông nghiệp ở đới nóng

có đặc điểm gì? ( Thuận lợi, khó

khăn, biện pháp khắc phục?)

- Trả lời

-Lắngnghe

Trang 26

? Kể tên các sản phẩm nông nghiệp

ở đới nóng?

? Dân số ở đới nóng có đặc điểm gì?

? Dân số đông và tăng nhanh gây

sức ép như thế nào đế tài nguyên,

môi trường ở đới nóng?

? Những biện pháp tích cực để bảo

vệ tài nguyên, môi trường ?

? Di dân và đô thị hóa tự phát ở đới

quanh năm→ Trồng và nuôinhiều loại cây, vật nuôi

+ MTNĐ, NĐAGM: nóng quanhnăm, mưa theo mùa→chủ động

bố trí thời vụ

-Khó khăn: Nóng ẩm dẽ gây nấmmốc, sâu bệnh; Đất dễ rửa trôi;Hay xảy ra lũ lụt, hạn hán

-Biện pháp: Bảo vệ rừng, phòng

chống thiên tai

* Các sản phẩm nông nghiệp:

- Trồng trọt: Cây lương thực,CCN

- Chăn nuôi: chưa phát triển

2 Dân số và sức ép của dân số tới tài nguyên, môi trường ở đới nóng:

- ĐĐ: Đông dân, phân bố khôngđều, gia tăng dân số nhanh

- Sức ép dân số tới TN, MT:Suy thoái môi trường, can kiệtTNTN

- Biện pháp:

+ Di dân có kế hoạch+Gấn ĐTH với phát triển kinh tế+ Phân bố dân cư hợp lí

II Thực hành:

1 Bài tập 1:

Tính mật độ dân số của một số quốc gia năm 2004

Trang 27

nhận xét.

- Đưa ra b i t p YC HS tính toánài tập YC HS tính toán ập YC HS tính toán

Tên nước Diện

tích(km2)

Dân sốTriệungườiViệt Nam 330.000 82

đới nóng và biểu đồ khí hậu MT đới

nóng YCHS lựa chọn biểu đồ phù

hợp với nội dung ảnh

- YC HS trao đổi theo cặp

- Mời đại diện 1 số nhóm trình bày

- Nhận xét, kết luận

-Tính toántheo cặp-Trìnhbày

- Trao đổi

và trìnhbày

2 Bài tập 2:

Nhận biết môi trường qua ảnh vàbiêu đồ khí hậu

- Giáo viên chốt lại nội dung và nhấn mạnh trọng tâm ôn tập

- Ôn lại các kiến thức đã học

- Chuẩn bị tiết 14 kiểm tra viết 1 tiết

Trang 28

- Kiểm tra mức độ nắm vững kiến thức, kĩ năng cơ bản ở 3 cấp độ nhận thức:biết, hiểu và vận dụng sau khi học xong nội dung: Thành phần nhân văn của môitrường, Môi trường đới nóng và hoạt động kinh tế của con người ở môi trườngđới nóng (chủ đề các môi trường địa lí và hoạt động kinh tế của con người).

2 Bài kiểm tra:

A Ma trận đề: Chủ đề,

- Nơi phân

bố chủ yếucủa chủng tộc

đô thị

1 câu 2điểm

- Dựa vàobảng sốliệu, tínhmật độdân sốcủa cácnước

- Ảnh hưởng của môi trường nhiệt đới gió mùa đối với sản xuất

- Giải

thích đớinóng còn

có tên lànội chítuyến

- Nguyênnhân dẫn

Trang 29

5 câu

5điểm=

50% TSĐ

2 câu 1điểm

nông nghiệp

1 câu

3 điểm

đến làn sóng di dân ở đớinóng

B Đề bài từ ma trận:

I Trắc nghiệm khách quan: ( 2 điểm)

* Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời đúng:

Câu 1: Bùng nổ dân số xảy ra khi tỉ lệ gia tăng tự nhiên của dân số có giá trị bao nhiêu?

A Trên 1,5% B Trên 2,1% C Trên 3,0% D Trên 3,5%

Câu 2:Môi trường xích đạo ẩm nằm trong khoảng vĩ tuyến:

A Vĩ tuyến 50B- 50N C Vĩ tuyến 50- 300 ở cả hai bán cầu

B Vĩ tuyến 300B- 300N D Từ chí tuyến Bắc đến chí tuyến Nam

Câu 3:Chủng tộc Môn- gô- lô- ít phân bố chủ yếu ở châu lục nào?

A Châu Âu B Châu Mĩ C Châu Phi D Châu Á

Câu 4:Nguyên nhân dẫn đến làn sóng di dân ở đới nóng:

A Thiên tai liên tiếp, mất mùa C Do yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội

B Xung đột, chiến tranh, đói nghèo D Tất cả câu trả lời trên đều đúng

Câu 5:Tại sao đới nóng còn có tên là “Nội chí tuyến”:

A Do nằm ở khoảng giữa hai chí tuyến Bắc và Nam

B Do có đường chí tuyến Bắc đi qua

C Do có đường chí tuyến Nam đi qua

D Do nằm gần đường xích đạo

Câu 6:Dân cư ở đới nóng chiếm bao nhiêu phần dân số thế giới:

A 30% B 40% C 50% D 60%

II Tự luận: ( 7 điểm)

Câu 1( 2 điểm): So sánh những điểm khác nhau cơ bản giữa quần cư nông thôn với quần cư đô thị?

Câu 2( 3 điểm): Môi trường nhiệt đới gió mùa có những thuận lợi và khó khăn

gì đối với sản xuất nông nghiệp? Để khắc phục những khó khăn trên, trong sản xuất nông nghiệp cần thực hiện những biện pháp chủ yếu nào ?

Câu 3( 2 điểm): Cho bảng số liệu về diện tích và dân số của một số quốc gia

Châu Á năm 2004:

(km2)

Dân số(Triệu người)

Trang 30

a Quần cư nông thôn :

- Hoạt động sản xuất chủ yếu: nông, lâm và ngư nghiệp (0,25 điểm)

- Mật độ dân số : khá thấp, phân tán (0,25 điểm)

- Cách thức tổ chức cư trú : làng mạc, thôn xóm xen với đất canh tác, đất đồng

cỏ, đất rừng hay mặt nước.(0,5 điểm)

b Quần cư đô thị :

- Hoạt động kinh tế chủ yếu: công nghiệp và dịch vụ.(0,25 điểm)

- Mật độ dân số : cao, tập trung (0,25 điểm)

- Cách thức tổ chức cư trú : các khu phố, dãy nhà xen lẫn với một số nhà máy, xínghiệp, cơ sở kinh doanh (0,5 điểm)

Câu 2 ( 3đ)

* Thuận lợi : Nhiệt độ, lượng mưa thay đổi theo mùa gió-> chủ động bố trí mùa

vụ và lựa chọn cây trồng phù hợp.(0,5 điểm)

* Khó khăn: Mưa tập trung theo mùa dễ gây lũ lụt, xói mòn đất đai, mùa khô kéo dài dễ gây hạn hán (0,5 điểm)

* Biện pháp (1,0 điểm) :

- Phát triển thuỷ lợi và trồng cây che phủ đất

- Chú ý đến tính chất chặt chẽ của mùa vụ và có những biện pháp phòng chống thiên tai (bão, lũ lụt, hạn hán)

Trang 31

- Nhận xét giờ kiểm tra.

5 Hướng dẫn học sinh học và làm bài về nhà:

Tìm hiểu bài 13

V RÚT KINH NGHIỆM:

Kí duyệt của tổ trưởng

Ngày…… tháng…… năm 2015

Ngày soạn:

CHƯƠNG II MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HOÀ HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI ÔN HOÀ

Tiết: 15 Bài 13 : MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HOÀ

Trang 32

- Nắm được 2 đặc điểm cơ bản của môi trường đới ôn hoà; tính chất thất thường

do vị trí trung gian và tính đa dạng thể hiện ở sự biến đổi của thiên nhiên trong

cả thời gian và không gian

Hiểu và pbiệt được sự khác nhau giữa các kiểu khí hậu của đới ôn hoà qua biểu

- Bản đồ tự nhiên thế giới, Bảng phụ: Thời gian 4 mùa, thời tiết từng mùa, tranh

cảnh quan đới ôn hoà

2 Học sinh:

- SGK+ vở ghi

2 Kiểm tra bài cũ:

của HS

*HĐ1( 16 phút): Tìm hiểu về đặc

điểm khí hậu đới ôn hòa:

- GV treo bản đồ: các môi trường địa lí

(Hoặc H5.1)

? Xác định vị trí của đới ôn hoà? So

sánh S của đới này ở cả 2 bán cầu?

- Quan sát

- Xác định vịtrí và so sánh

1 Khí hậu:

*Vị trí :

Nằm giữa đới nóng vàđới lạnh (khoảng từ chí

Trang 33

? Với vị trí nằm giữa đới nóng và đới

lạnh thì KH có đặc điểm gì?

? Phân tích bảng số liệu( tr.42) để thấy

tính chất trung gian của KH đới ôn hoà?

+ Biểu hiện ở vị trí (510B): giữa đới

nóng (270B) và đới lạnh (630B)

+ Đặc điểm t0: không nóng và không

mưa nhiều như ở đới nóng, không quá

lạnh và không mưa như ở đới lạnh

- Theo dõi H13.1, cho biết:

? Các mũi tên biểu hiện yếu tố gì? Nó

ảnh hưởng ra sao đến thơì tiết đới ôn

hoà?

?Nguyên nhân gây ra thời tiết thất

thường ở đới ôn hoà?

*HĐ2(22 phút): Tìm hiểu về các môi

trường đới ôn hòa:

- Cho HS quan sát ảnh bốn mùa ở đới

ôn hòa và cho nhận xét biến đổi cảnh

sắc thiên nhiên qua bốn mùa

? Sự phân hóa của môi trường thể hiện

như thế nào?

? Thời tiết từng mùa có đặc điểm gì?

? Quan sát H13.1 cho biết:

+ Nêu tên và xác định vị trí của các kiểu

môi trường đới ôn hòa

( Gần hay xa biển, gần cực hay gần chí

tuyến, phía tây hay phía đông lục địa)

+ Các dòng biển và gió Tây ôn đới có

ảnh hưởng có ảnh hưởng ntn đến môi

trường chúng đi qua?

? Sự thay đổi khí hậu theo vĩ độ làm

thảm thực vật thay đổi ntn?

- Trả lời

- Phân tíchbiểu đồ

- Trả lời

tuyến -> vòng cực ở 2bán cầu)

* Đặc điểm khí hậu:

- KH mang tính chấttrung gian giữa đớinóng và đới lạnh

- Thời tiết nhiều biếnđộng thất thường, do:+ Vị trí trung gian giữađới nóng (có khối khíchí tuyến khô nóng) vàđới lạnh (có khối khícực lục địa)

+ Vị trí trung gian giữahải dương (có khối khíẩm) và lục địa (có khốikhí khô lạnh)

2.Sự phân hóa của môi trường:

- Sự phân hóa của môi

trường ôn đới thể hiện

ở cảnh sắc thiên nhiênthay đổi theo 4 mùa rõrệt: xuân, hạ , thu,đông

- Phân hóa theo khônggian:

+ Thiên nhiên thay đổi

Trang 34

YC HS thảo luận theo nhóm để phân

tích 3 biểu đồ khí hậu của 3 môi trường:

ôn đới lục địa, ôn đới hải dương và Địa

Trung Hải ( Mỗi nhóm thảo luận 1 biểu

và thảo luận

- Đại diệntrình bày

từ Bắc xuống Nam theo

vĩ độ+ Thay đổi từ Đôngsang Tây theo ảnhhưởng của dòng biển vàgió Tây ôn đới

TBnăm

Tháng1

Tháng7

Ôn đới hải

dương

( Bret- 480B)

Mùa hè mát mẻ, mùa đông ấm; mưa quanh năm nhiều nhất vào mùa thu

Ôn đới lục địa

(

Matxcova-560B)

Mùa đông rét, mùa hè mát, mưanhiều

Địa Trung Hải

Mùa hè nóng mưa ít; mùa đôngmát, mưa nhiều

- Hệ thống kiến thức Trả lời câu hỏi cuối bài

- Học bài Tìm hiểu bài 16

Ngày soạn:

Tiết: 16 Bài 14: HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HOÀ

- Hiểu cách sử dụng đất đai trong nông nghiệp ở đới ôn hoà

-Biết được nền nông nghiệp đới ôn hoà có những biện pháp tốt tạo ra khốilượng hàng hoá nông sản cao, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu, cách

Trang 35

khắc phục rất hiệu quả những bất lợi do thời tiết – khí hậu gây ra trong nôngnghiệp.

-Biết 2 hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp chính theo hộ gia đình và theotrang trại

- Bản đồ nông nghiệp Hoa Kỳ, Tranh ảnh về sản xuất chuyên môn hoá ở đới ôn

hoà (trồng trọt, chăn nuôi)

2 Học sinh:

- SGK+ vở ghi

7 A

7B

? Nêu đặc điểm khí hậu của 3 kiểu môi trường chính ở đới ôn hoà (ôn đới hảidương, ôn đới lục địa, ĐTH)

+ Hộ gia đình

Trang 36

+ Giống nhau: Trình độ SX, sử

dụng dịch vụ trong NN (dùng máy

móc, phân bón, chú ý đến giống

cây con cho năng xuất cao)

+ Khác nhau: quy mô ruộng đất

nào có trình độ cơ giới hoá cao

hơn? (trang trại)

? Tại sao để phát triển NN ở đới

ôn hoà, con người phải khắc phục

những khó khăn do thời tiết và KH

gây ra?

(Do thời tiết biến động thất

thường: nóng lạnh đột ngột)

? Vậy ở đới ôn hoà đã áp dụng

những biện pháp khoa học kĩ thuật

+ H14.5: Phun sương tự động, tưới

nước ấm khi thời tiết quá lạnh

? Nêu 1 số biện pháp khác?

(Che nhựa trong, trồng cây trong

nhà kính, tạo giống cây con thích

+ Hệ thống thủy lợi hoànchỉnh

+ Tưới nước tự động, phunsương

- Tổ chức SX quy mô lớn

Trang 37

hàng hoá lớn có chất lượng cao và

đồng đều, đới ôn hoà ứng dụng

bằng cách nào?

- GV mở rộng 1 số biện pháp hữu

hiệu của 1 số nước:

+ Tạo giống bò cho nhiều sữa,

trồng hoa hồng đen ở Hà Lan

+ Tạo giống lợn nhiều nạc, ít mỡ ở

Tây Âu

? Nhắc lại đặc điểm khí hậu 3 kiểu

môi trường ở đới ôn hoà: ôn đới

hải dương, ôn đới lục địa, ĐTH

- GV bổ sung 2 môi trường khác:

+ Cận nhiệt đới gió mùa: mùa

đông ấm và khô, mùa hạ nóng ẩm

+ Hoang mạc: rất nóng và khô

*HĐ2(19 phút) : Tìm hiểu về các

sản phẩm nông nghiệp chủ yếu ở

đới ôn hòa.

- Quan sát H13.1 và nội dung

nhóm tìm hiểu về 1 môi trường)

- Mời đại diện các nhóm trình bày

=> Tạo ra khối lượng nôngsản hàng hóa lớn có chấtlượng cao và đồng đều

2 Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu:

- Các sản phẩm nông nghiệp

thay đổi theo kiểu môitrường:

*Cận nhiệt đới GM: Lúa

nước, đậu tương, bông hoaquả nhiệt đới

*Hoang mạc ôn đới: Chăn

nuôi cừu

*ĐTH: Nho, rượu vang, cam,

chanh, ô liu

*Ôn đới hải dương: Lúa mì,

củ cải đường, hoa quả và chăn nuôi bò

*Ôn đới lục địa: Lúa mì, đại

mạch

* Thảo nguyên đất đen;

trồng lúa mí, khoai tây, ngô

Trang 38

? Rút ra nhận xét về các sản phẩm

NN ở đới ôn hoà?

- Trả lời và chăn nuôi gia súc.

*Ôn đới lạnh: Lúa mạch đen,

khoai tâyChăn nuôi hươu: Bắc Cực

* KL: Sản phẩm NN đa dạng

- Sản phẩm phù hợp với đấtđai và đặc điểm KH từngmôi trường

- Giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi cuối bài( SGK)

- Học bài

Trang 39

Ngày soạn:

Tiết: 17 Bài 15: HOẠT ĐỘNG CÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HOÀ

7 A

7B

? Để sản xuất ra khối lượng nông sản lớn, có giá trị cao, nền nông nghiệp tiêntiến ở đới ôn hòa đã áp dụng những biện pháp gì?

? Trình bày sự phân bố các loại cây trồng và vật nuôi chủ yếu ở đới ôn hòa?

3 Dạy bài mới: 34 phút

của HS

HĐ1(16phút): Tìm hiểu về nền

công nghiệp ở đới ôn hòa

? Bằng kiến thức LS, cho biết các

quốc gia ở đới ôn hoà bước vào - Trả lời

1.Nền công nghiệp hiện đại

có cơ cấu đa dạng

- Nền CN phát triển sớm(cách đây  250 năm)

Trang 40

cuộc CMCN từ thời gian nào?

móc từ đơn giản đến tinh vi, tự

động hoá công nghệ cao

+ Thế mạnh: các ngành truyền

thống phát triển từ lâu: Lkim, cơ

khí, hoá chất

Tuy nhiên: Phần lớn nguyên liệu,

nhiên liệu nhập từ đới nóng

? Vậy nêu vai trò của CN ở đới

quan công nghiệp ở đới ôn hòa

- Đọc 2 dòng đầu để hiểu thuật

ngữ "Cảnh quan CN hoá"

? Cảnh quan CN biểu hiện ntn?

? Thế nào là khu CN, trung tâm

- CN bao gồm 2 ngành:

+ CN khai thác+ CN chế biến

- Chiếm 3/4 sản phẩm côngnghiệp thế giới

2 Cảnh quan công nghiệp

Định dạng
Số trang	179
Dung lượng	352,95 KB