- GV: + Một số hình ảnh, phiên bản về mẫu thêu, thổ cẩm của các dân tộc ít người, nhà sàn, nhà rông, tượng nhà mồ, tháp chăm, điêu khắc chăm.. - Học sinh: SGK.[r]
Trang 1BÀI 1: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT
SƠ LƯỢC VỀ MỸ THUẬT THỜI NGUYỄN
* Thái độ: HS có nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc, trân
trọng và yêu quý các di tích lịch sử - văn hoá của quê hương
II- Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
GV: Hướng dẫn HS tìm hiểu sơ lược về
bối cảnh lịch sử thời Nguyễn
HS: Đọc mục I- SGK (T54)
Em hãy nêu một số nét về bối cảnh
lịch sử thời Nguyễn?
GV: Nhà Nguyễn là triều đại cuối cùng
của chế độ phong kiến trong lịch sử
Việt Nam Mỹ thuật thời Nguyễn
phát triển đa dạng và phong phú
còn để lại cho kho tàng văn hoá
dân tộc số lượng công trình và tác
cứ, nội chiến
Nhà Nguyễn đề cao tư tưởng nho giáo, thục hiện chính sách “Bế quan toàcảng”ít giao thiệp với bên ngoại làm chođất nước chậm phát triển, dẫn đến nguy
cơ mất nước
II Một số thành tựu về mỹ thuật.
1 Kiến trúc kinh đô huế
(sgk- 54)
Trang 2mở Có thể chi nhóm cho h/s thảo
Mỹ thuật thời Nguyễn phát triển
như thế nào? Có những thành tựu
gì?
(đa dạng, phong phú, nhiều công
trình kiến trúc quy mô lớn)
GV: Giới thiệu kiến trúc SGK-T8
GV:Hướng dẫn h/s quan sát hình trong
SGK-56
Điêu khắc thường gắn với loại hình
hội họa nào? (Kiến trúc) Được làm
Bộ tranh bách khoa thư văn hoá vật
chất của Việt Nam
* Hoạt động3: Tóm tắt một vài đặc
điểm của mỹ thuật thời Nguyễn
HS: đặc điểm chính của mỹ thuật thời
- Một số lượng tượng lớn thờ còn đếnngày nay
b Đồ hoạ và hội hoạ
"Bộ tranh bách khoa thư văn hoá vậtchất của Việt Nam."
- Một số tranh vẽ trên tường, trên cáccông trình kiến chúc cho thấysự tiếp xúcvới hội hoạ châu Âu
- Thành lập trường mỹ thuật ĐôngDương (1925)
III Một vài đặc điểm của mỹ thuật thời Nguyễn
- Kiến chúc hài hoà với thiên nhiên, luônkết hợp với nhệ thuật trang trí kết cấutổng thẻ chặt chẽ
- Điêu khắc, đồ hoạ và hội hoạ đã pháttriển đa dạng
4/ Củng cố: (5')
- Hệ thống nội dung bài học
- Vài nét về bối cảnh lịch sử, một số thành tựu về mỹ thuật (Kiến trúckinh đô huế, điêu khắc, đồ hoạ và hội hoạ)
- Một vài đặc điểm của mỹ thuật thời Nguyễn
5/ Dặn dò: (1')
- Đọc bài trong SGK
- Sưu tầm tranh ảnh, bài viết liên quan đến mỹ thuật thời Nguyễn
- Sưu tầm tranh tĩnh vật
Trang 3BÀI 2: VẼ THEO MẪU- TĨNH VẬT (LỌ HOA VÀ QUẢ- VẼ HÌNH) I- Mục tiêu:
* Kiến thức: HS biết quan sát, nhận xét tương quan ở mẫu vẽ
* Kỹ năng: HS biết bố cục và dựng hình, vẽ được hình có tỷ lệ cân đối và
giống mẫu
* Thái độ: HS yêu thích vẻ đẹp của tranh tĩnh vật
II- Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- GV: Mẫu vẽ lọ- hoa quả, lựa chọn lọ- hoa quả có tỷ lệ, hình dáng, màu sắcđơn giản và đẹp chuẩn bị một số mẫu để HS vẽ theo nhóm (Nếu có điều kiện)+ Tranh tĩnh vật (của hoạ sỹ) và một số ảnh chụp tình vật
+ Bài vẽ tiêu biểu của HS các lớp trước
+ Hình gợi ý cách vẽ (Các bức tượng hình từ khái quát đến chi tiết)
Hoạt động của GV và HS Nội dung
* Hoạt động1: Hướng dẫn Quan sát,
nhận xét 5'
GV: Cho HS quan sát một số tranh
tĩnh vật (của hoạ sỹ) và phân tích
chất liệu như chì, than, màu nước,
màu bột, sáp màu, sơn màu, sơn
- Hình dáng chung toàn bộ mẫu vật
- Hình dáng đặc điểm của từng mẫu (Lọ,hoa và quả)
- Vị trí, tỉ lệ của lọ, hoa và quả
- Độ đậm, nhạt của lọ, hoa, quả so vớinhau và so vớ nền
Trang 4các câu hỏi gợi ý.
- Mẫu vẽ gồm những gì?
- Các vật mẫu được sắp xếp như thế
nào? vật nào ở gần? vật nào ở xa?
- Hình của toàn bộ mẫu vẽ có thể
quy vào khung hình gì? khung hình
GV:Yêu cầu h/s không vẽ ngay mà
dành thời gian quan sát và nhận
xét để nắm được đặc điểm, hình
dáng chung của mẫu rồi mới vẽ
-Vẽ phác khung hình chung của lọ,
không vẽ nét đậm hoặc nhạt quá
để thuận tiện cho việc vẽ màu ở
- Chuẩn bị màu vẽ cho tiết học sau (Vẽ tĩnh vật màu)
- Sưu tầm và xem tranh tĩnh vật màu
Trang 5BÀI 3: VẼ THEO MẪU- TĨNH VẬT (LỌ HOA VÀ QUẢ- VẼ MÀU) I- Mục tiêu:
* Kiến thức: HS biết sử dụng màu vẽ (Màu bột, màu nước, sáp màu ) để vẽ
tĩnh vật
* Kỹ năng: HS vẽ được bài tĩnh vật màu theo mẫu
* Thái độ: HS yêu thích vẻ đẹp của tranh tĩnh vật màu
II- Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- GV: Mẫu vẽ lọ- hoa quả, chuẩn bị một số mẫu lọ- hoa quả khác nhau về hìnhdáng, màu sắc để HS vẽ
+ Tranh phiên bản tĩnh vật màu của hoạ sỹ
+ Bài vẽ tĩnh vật màu của các lớp trước
+ Hình gợi cách vẽ tĩnh vật màu
- Học sinh: SGK
+ Tranh, ảnh tĩnh vật
+ Bài vẽ chì của tiết trước
+ Giấy vẽ hoặc vở thực hành, bút vẽ, màu vẽ
III- Hoạt động dạy và học:
1.Ổn định(1):
2.Kiểm tra:(2') Sự chuẩn bị của HS
3.Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
* Hoạt động1: Hướng dẫn Quan sát,
nhận xét '5
GV: Giới thiệu tranh của hoạ sỹ, bài
vẽ của h/s và nêu vài nét về nội
dung tranh để dẫn dắt HS vào bài
II/ Cách vẽ mầu
- vẽ hình như đã hướng dẫn ở bài trước
- Vẽ mầu treo mảng đậm nhạt rồi điềuchỉnh ở lọ hoa lá, quả và nền
- Vẽ mầu theo mảng đậm, nhạt và mầusắc của mẫu để thể hiện ở bài vẽ cho hàihoà
Trang 6* Hoạt động 3: HS vẽ bài tiếp vào tiết
trước vẽ mầu trên giáy khổ A4.28'
GV: Quan sát h/s vẽ, hướng dẫn h/s vãe
- Chuẩn bị màu vẽ cho tiết học sau (Vẽ tĩnh vật màu)
- Sưu tầm và xem tranh tĩnh vật
Trang 7BÀI 4: VẼ TRANG TRÍ TẠO DÁNG VÀ TRANG TRÍ TÚI XÁCH I- Mục tiêu:
* Kiến thức: HS hiểu về tạo dáng và trang trí ứng dụng cho đồ vật
* Kỹ năng: HS biết cách tạo dáng và trang trí được túi xách
* Thái độ: HS có ý thức làm đẹp trong cuộc sống hàng ngàyđối với các đồ vật
II- Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- GV: Chuẩn bị một số túi xách khác nhau về kiểu dáng, chất liệu và cáchtrang trí
+ Hình ảnh về các loại túi xách
+ Hình ảnh gợi ý các bước vẽ túi xách
- Học sinh: Sưu tầm ảnh chụp vè các loại túi xách
+ Giấy vẽ hoặc vở thực hành
+ Bút vẽ, màu vẽ hoặc giấy thủ công, bìa cứng, hồ dán
III- Hoạt động dạy và học:
1.Ổn định(1):
2.Kiểm tra: (2') Sự chuẩn bị của HS
3.Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
* Hoạt động1: Hướng dẫn HS quan
sát nhận xét qua một số hình ảnh cụ
thể.5'
GV: Giới thiệu ngắn gọn để h/s tiếp
cận khái niệm tạo dáng và trang trí
túi xách
GV: Cho h/s xem một số túi xách khác
nhau (Tập trung vào túi có dạng
phận như quai sách, quai đeo,
khoá hoạ tiết và cách sắp xếp các
hình mảng trang trí.)
GV: Nêu 1 số câu hỏi để các nhóm
thảo luận
+ Về hình dáng, về cách tạo dáng
một số chi tiết về chất liệu?
GV: Gợi ý để h/s hiểu túi xách là đồ
vật rất cần thiết trong đời sống nên
mẽ, nhẹ nhàng
Trang 8cần được tạo dáng đẹp và tiện dụng.
-Tìm hình quai túi (dài, ngắn, vừa
phải) sao cho phù hợp
GV: Yêu cầu h/s làm bài theo nhóm
- Sử dụng lá dừa, giấy màu cắt
thành các nan để đan túi (Theo từng
sắp xếp hoạ tiết và vẽ màu
II Cách tạo dáng và trang trí túi xách
- Chuẩn bị cho tiết học sau
- Sưu tầm tranh ảnh phong cảnh
Trang 9BÀI 5: VẼ TRANH
ĐỀ TÀI PHONG CẢNH QUÊ HƯƠNG.
I- Mục tiêu:
* Kiến thức: HS hiểu thêm về thể loại tranh phong cảnh
* Kỹ năng: HS biết cách tìm, chọn cảnh đẹp và vẽ được tranh về đề tài phongcảnh quê hương
*Thái độ: HS yêu quê hương và tự hào về nơi mình đang sinh sống
II- Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- GV: Sưu tầm một số tranh vẽ về đề tài sinh hoạt, chân dung (để so sánh).Một số ảnh về phong cảnh quê hương
+ Một số tranh phong cảnh (Của hoạ sỹ và h/s) vẽ về các vùng miền khácnhau
- Học sinh: SGK, tranh ảnh về phong cảnh quê hương
+ Sưu tầm bài vẽ về phong cảnh quê hương của các bạn lớp trước
+ Giấy vẽ hoặc vở thực hành
+ Bút vẽ, màu vẽ, (màu nước, màu bột hoặc màu sáp )
III- Hoạt động dạy và học:
1.Ổn định(1'):
2.Kiểm tra:
3.Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
* Hoạt động1: Hướng dẫn học sinh
tìm chọn nội dung đề tài
GV: Dùng ảnh về phong cảnh quê
hương giới thiệu ngắn gọn về đặc
điểm của một số vùng, miền trên
đất nước Việt Nam Có thể dùng 1
đoạn thơ, đoạn văn ngắn để diễn tả
quê hương như bài”Nhớ con sông
quê hương- của tế Hanh"
“Quê hương tôi có con sông xanh
nào? HS: Thảo luận về tranh
phong cảnh quê hương để các em
thấy được đặc điểm của đề tài này
I Tìm chọn nội dung đề tài
- Thành phố, đồng bằng, cao nguyên,miền núi, miền biển
Trang 10* Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh
GV: Có thể cho h/s vẽ ngoài trời,
phong cảnh làng quê, phong cảnh
miền núi, phong cảnh phố xá
HS: vẽ theo nhóm để dễ kiểm tra heo
- Vẽ màu theo cảm nhận riêng chú ý tớiđậm nhạt của màu sắc và không gianchung của cảnh vật
Trang 11BÀI 6: THƯỜNG THỨC MỸ THUẬT TRẠM KHẮC GỖ ĐÌNH LÀNG VIỆT NAM.
I- Mục tiêu:
* Kiến thức: HS hiểu sơ lược về trạm khắc gỗ đình làng Việt Nam
* Kỹ năng: HS cảm nhận được vẻ đẹp của trạm khắc gỗ đình làng
* Thái độ: HS có thái độ yêu quý trân trọng và giữ gìn các công trình văn hoálịch sử của quê hương, đất nước
II- Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- GV: Sưu tầm một số ảnh về đình làng
+ Phiên bản phù điêu trạm khắc dân gian
+ Bộ ĐDDH mỹ thuật 9
- Học sinh: SGK, xem trước bài học
+ Sưu tầm các ảnh, bài viết liên quan đến bài học
III- Hoạt động dạy và học:
trung Việt Nam, theo truyền thống
mỗi làng xã thường xây dựng một
ngôi đình riêng Đình là nơi thờ
thành hoàng của địa phương, đồng
thời là ngôi nhà chung, nơi hội họp
giải quyết những công việc của
làng xã và tổ chức lễ hội Kiến trúc
được kết hợp với trạm khắc trang
trí Đình làng là niềm tự hào là
hình ảnh thân thuộc, gắn bó trong
tình yêu của người dân đối với quê
hương Những ngôi đình đẹp nổi
tiếng như Đình bảng (Bắc ninh),
Lỗ hạnh (Bắc giang), Chu quyền
Trang 12- Trạm khắc gỗ đình làng là một dòngnghệ thuật dân gian đặc sắc, độc đáotrong kho tàng nghệ thuật cổ Việt Nam.Được những người thợ trạm khắc ở làng
xã sáng tạo nên thể hiện muôn màu, muôn
vẻ, những nét lạc quan yêu đời của ngườinông dân Nghệ thuật trạm khắc gỗ đìnhlàng mang đậm đà tính dân gian và bảnsắc dân tộc
4/ Củng cố: (2') - Kể tên và địa điểm của những ngôi đình làng mà em biết
- Nêu nội dung và tính nghệ thuật của trạm khắc gỗ đình làng
5/ Dặn dò: (1')
- Sưu tầm tranh ảnh về đình làng và chạm khắc gỗ đình làng
Trang 13BÀI 7: VẼ THEO MẪU- VẼ TƯỢNG CHÂN DUNG
(TƯỢNG THẠCH CAO- VẼ HÌNH) I- Mục tiêu:
- Kiến thức: HS hiểu thêm về tỷ lệ các bộ phận trên khuôn mặt người
- Kỹ năng: HS làm quen với cách vẽ tượng chân dung và vẽ được hình với tỷ
lệ các phần chính gần đúng mẫu
- Thái độ: HS thích tượng chân dung
II- Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- GV: tượng chân dung thạch cao nam hoặc nữ (tượng đầu người có đầu cổ vàđế)
+ Hình hướng dẫn cách vẽ
+ một số bài vẽ tượng chân dung ở các hướng khác nhau của hoạ sỹ và họcsinh,
- Học sinh: chuẩn bị giấy vẽ, bút chì, tẩy
III- Hoạt động dạy và học:
- Tượng chân dung gồm có tượng
đầu, tượng bán thân
-Tượng có thể được làm bằng nhiều
chất liệu như đất nung, thạch cao gỗ,
đá, đồng, xi măng
GV: Kể tên một số bức tượng mà em
biết (Tượng phật, 1 số tượng đài ) và
cho biết chất liệu của bức tượng đó?
- Quan sát hình a, b, c SGK-T78, nhận
xét sự khác nhau của tượng ở 3 vị trí
+Ha: Khuôn mậưt cân đối giữa bên
phải và bên trái
+ Hb: Nhìn nghiêng chỉ thấy phần bên
trái của khuôn mặt
+ Hc: Phần bên phải của mặt, của đế
tượng nìn thấy ít hơn so với phần bên
I Quan sát, nhận xét.
Trang 14GV: Giới thiệu tượng mẫu cho HS vẽ
GV: gợi ý cấu trúc của tượng đầu, cổ, đế
- Nhìn mẫu vẽ nét chi tiết sao cho hình
vẽ sát với mầu, nét vẽ cần có sự thay đổi
Trang 15BÀI 8: VẼ THEO MẪU- VẼ TƯỢNG CHÂN DUNG (TƯỢNG THẠCH CAO- VẼ ĐẬM NHẠT) I- Mục tiêu:
- Kiến thức: HS nhận ra các độ đậm nhạt chính vẽ được các mảng đậm nhạtcủa tượng (ở mức độ đơn giản)
- Kỹ năng: HS vẽ được ba độ đậm nhạt chính để bước đầu tạo được khối vàánh sáng ở hình vẽ
- Thái độ: HS cảm nhận được vẻ đẹp của đậm nhạt trong tạo khối
II- Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- GV: Hình hướng dẫn cách vẽ đậm nhạt tượng chân dung
+ Một số bài vẽ tượng
+ ảnh chụp tượng chân dung sưu tầm trên sách báo
- Học sinh: Bài vẽ thực hành của tiết học trước
III- Hoạt động dạy và học:
1.Ổn định(1'):
2.Kiểm tra:Không
3.Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
* Hoạt động1 : Hướmg dẫn HS quan
+Mảng đậm, nhạt không đều nhau
mà thay đổi theo hình khối của
I Quan sát, nhận xét.
II Cách vẽ đậm nhạt.
Trang 17BÀI 9: VẼ TRANG TRÍ TẬP PHÓNG TRANH ẢNH.
I- Mục tiêu:
- Kiến thức: HS hiểu ý nghĩa và nội dung của một số lễ hội ở nước ta
- Kỹ năng: HS biết cách vẽ và vẽ được tranh về đề tài lễ hội
- Thái độ: HS yêu quê hương và lễ hội của dân tộc
II- Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- GV: ảnh về các lễ hội ở nước ta
+ Sưu tầm một số tranh của hoạ sỹ, của HS về đề tài lễ hội
- Học sinh: SGK, tranh ảnh lễ hội (nếu có)
GV: nêu 1 số tác dụng của việc phóng
tranh, ảnh phục vụ cho việc học tập,
sinh hoạt Để hướng dẫn HS vào bài
trên cơ sở sau phóng tranh, ảnh, bản
đồ phục vụ cho các môn học
- Phóng tranh ảnh để làm báo tường
- Phóng tranh ảnh để phục vụ lễ hội
GV: Cho HS xem hai bài vẽ phóng
tranh theo cách kẻ ô vuông và kẻ
đường chéo để HS thấy: muốn
phóng to và tương đối chính xác
được tranh ảnh mẫu cần phải làm
gì? (cần phải dựa vào cách nêu trên,
nếu không hình phóng sẽ bị sai
lệch)
* Hoạt động 2: Hướng dẫn HS cách
phóng tranh ảnh 7'
GV: Chọn 1 tranh, ảnh đơn giản dùng
thước kẻ ô vuông theo đương chéo
Trang 18bằng cách kéo dài OA, OB kéo dài
Gv: Lấy tranh mẫu ra và kẻ trên bảng
các đường chéo, đường ngang, dọc
để các theo tranh ảnh mẫu
GV:gợi ý HS vẽ cho HS chọn 1 tranh,
ảnh đơn giản trong SGK hoặc hình
đã chuẩn bị kẻ ô phóng to
GV: yêu cầu HS nên kẻ ô bằng bút chì
không kẻ bằng bút mực
+ước lượng độ lớn của hình định
phóng và dự kiến bố cục trên tờ giấy
Trang 19BÀI 10: VẼ TRANH ĐỀ TÀI LỄ HỘI
(KIỂM TRA 1 TIẾT) I- Mục tiêu:
- Kiến thức:HS hiểu được ý nghĩa và nội dung một số lễ hội ở nước ta
- Kỹ năng:HS: Biết vẽ và vẽ được tranh về đề tài lễ hội
- Thái độ HS: Yêu quê hương và nhữnglễ hội của dân tộc
II- Chuẩn bị:
- GV: ảnh về các lễ hội ở nước ta
- Bài vẽ về đề tài lễ hội của các lớp trước H8-SGK
- Tranh ảnh về lễ hội (nếu sưu tầm được)
nội dung, đề tài.4'
GV: Nêu 1, 2 lễ hội của Việt nam như lễ
hội đền hùng, các lễ hội của tây
nguyên
GV: Treo tranh ở điều kiện thi
GV: Bổ sung tóm tắt ý chính và nội
dung mà các nhóm đã tra đổi
GV: Gợi ý HS lựa chọn đề tài lễ hội
sống động lễ hội cầu mưa, lễ hội
+ Vẽ các hình ảnh chính, hình ảnh phụ.+ Vẽ mầu tươi sáng làm rõ trong bứctranh
III Làm bài
Trang 20GV: Theo dõi HS, uốn nắn, sửa sai nếu
có
4/ Củng cố: (5') Đánh giá kết quả học tập
- GV: Cùng HS treo tranh đã hoàn thành theo nhóm học, cá nhân
- HS: Tự nhận xét đánh giá theo cảm nhận vềbài vẽ của cá nhân
- GV: Tổng kế nhận xét đánh giá ưu, nhược điểm của một số bài vẽ
5 Dặn dò: (1')
- Chuẩn bị cho bài sau: Sưu tầm các hình ảnh và tìm hiểu về trang trí lễ hội
Trang 21BÀI 11: VẼ TRANG TRÍ - TRANG TRÍ
HỘI TRƯỜNG I- Mục tiêu:
- Kiến thức: HS hiểu một số kiến thức sơ lược về trang trí hội trường
- Kỹ năng: Vẽ được phác thảo trang trí lễ hội và hội trường
- Thái độ HS: Thấy được vẻ đẹp và sự cần thiết của trang trí hội trường
II- Chuẩn bị:
- GV: + Tranh ảnh về trang trí lễ hội
+ Một số bài vẽ trang trí lễ hội
+ Bài vẽ trang trí hội trường của học sinh
Hoạt động của GV và HS Nội dung
* Hoạt động1: Hướng dẫn HS quan
sát nhận xét.9'
GV: Có thể đặt câu hỏi để gợi ý h/s
nhớ lại những ngày lễ, ngày hội,
giúp các em có khái niệm về hội
trường
HS: Xem về hình ảnh trang trí hội
trường (Bài 11-SGK)
- Các nhóm thảo luận SGK tự tìm
hiểu về trang trí hội trường
GV: có một số câu hỏi để học sinh trả
lời
+ Hội trường là gì?
+ ở trường ta có hội trường không?
+ Em thấy ở đâu có hội trường?
- Sau khi các nhóm trao đổi
GV: tóm tắt để h/s hiểu rõ sự cần thiết
phải trang trí hội trường
* Hoạt động 2: Hướng dẫn h/s cách
trang trí hội trường.5'
GV: Cho HS xem 1 số ví dụ khác nhau
I Quan sát nhận xét.
- Ngày lễ hội cần trang trí đẹp và trangtrọng
- Phần trang trí thường là sân khấu, thiết
kế cao hơn nền nhà có treo phông màu(Xanh lá cây, đỏ cờ mận chín.)
- Cách trang trí lễ hội tuỳ buổi lễ
Có Quốc kỳ, ảnh, tượng lãnh tụ, khẩuhiệu, bàn, bục, hoa, cây cảnh
- Trang trí đối xứng, tính cân đối, thuậnmắt, màn phông, màu chữ phù hợp vớinội dung
II cách trang trí hội trưuờng.
- Xác định nội dung (tên buổi lễ hoặc hộithảo )
- Chọn kiểu chữ cho phù hợp và các hình