Giáo án Tin học 8 - Học kì II - Nguyễn Phú Quốc Thắng

GV: Hướng dẫn cách thực hiện Thao tác: Chọn công cụ, chọn đối tượng cần biến đổi có thể chọn nhiều đối tượng bằng cách kéo thả chuột tạo thành một các công cụ biến đổi hình học khung chữ[r]

Trang 1

Tuần 19

Bài 7 CÂU LỆNH LẶP (T1)

I - MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Biết nhu cầu cần có cấu trúc lặp trong ngôn ngữ lập trình

- Biết ngôn ngữ lập trình dùng cấu trúc lặp để chỉ dẫn máy tính thực hiện lặp đi lặp lại công việc nào đó một số lần

2 Kỹ Năng

- Hiểu hoạt động của câu lệnh với số lần biết trước for do trong Pascal

3 Thái độ

- Tập trung cao độ, nghiêm túc trong giờ học

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: giáo án, máy chiếu, phần mềm Pascal.

2 Học sinh: Kiến thức cũ, sách, vở.

III - PHƯƠNG PHÁP

- Thuyết trình, giảng giải, vấn đáp

IV - TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

A - ỔN ĐỊNH (1’)

B - KIỂM TRA BÀI CŨ (0')

C - BÀI MỚI (40’)

Hoạt động 1: 15’

GV: Nêu một số công việc thường ngày

trong cuộc sống

HS: Chú ý lắng nghe

HS: Ghi chép

GV: Giới thiệu câu lệnh lặp trong Pascal

HS: Chú ý

1 Các công việc phải thực hiện nhiều lần

Trong cuộc sống hằng ngày, nhiều hoạt động được thực hiện lặp đi lặp lại nhiều lần

Có những hoạt động mà chúng ta thường thực hiện lặp lại với một số lần nhất định và biết trước, chẳng hạn đánh răng mỗi ngày hai lần, mỗi ngày tắm một lần, Chúng ta còn lặp lại những công việc với số lần không thể xác định trước: học cho đến khi thuộc bài, nhặt từng cọng rau cho đến khi xong,

Khi viết chương trình máy tính cũng vậy Để chỉ dẫn cho máy tính thực hiện đúng công việc, trong nhiều trường hợp ta cũng cần phải viết lặp lại nhiều câu lệnh thực hiện một phép tính nhất định

2 Câu lệnh lặp - một lệnh thay cho nhiều lệnh

Ví dụ 1 Giả sử ta cần vẽ ba hình vuông có cạnh 1 đơn vị

như hình 33 Mỗi hình vuông là ảnh dịch chuyển của hình bên trái nó một khoảng cách 2 đơn vị Do đó, ta chỉ cần lặp lại thao tác vẽ hình vuông ba lần Việc vẽ hình có thể thực hiện được bằng thuật toán sau đây:

Bước 1 Vẽ hình vuông (vẽ liên tiếp bốn cạnh và trở về

đỉnh ban đầu)

Bước 2 Nếu số hình vuông đã vẽ được ít hơn 3, di

chuyển bút vẽ về bên phải 2 đơn vị và trở lại bước 1;

Trang 2

GV: Cho ví dụ về vẽ hình vuông và giải

thích ví dụ cho học sinh

HS: Chú ý lắng nghe và hiểu

HS: Ghi vở

GV: Cho ví dụ về tính tổng 100 số tự

nhiên giải thích ví dụ cho học sinh

HS: Chú ý lắng nghe và hiểu

HS: Ghi vở

ngược lại, kết thúc thuật toán

Hình 33

Riêng với bài toán vẽ một hình vuông (h 34), thao tác chính là vẽ bốn cạnh bằng nhau, hay lặp lại bốn lần thao tác vẽ một đoạn thẳng Sau mỗi lần vẽ đoạn thẳng, thước

kẻ được quay một góc 90o sang phải tại vị trí của bút vẽ Thuật toán sau đây sẽ mô tả các bước để vẽ hình vuông:

Hình 34 Bước 1 k  0 (k là số đoạn thẳng đã vẽ được).

Bước 2 Vẽ đoạn thẳng 1 đơn vị độ dài và quay thước 90o

sang phải

Bước 3 k  k +1 Nếu k ≤ 4 thì trở lại bước 2;

ngược lại, kết thúc thuật toán

Lưu ý rằng, biến k được sử dụng như là biến đếm để ghi

lại số cạnh đã vẽ được

Ví dụ 2 Giả sử cần tính tổng của 100 số tự nhiên đầu

tiên, tức là tính:

S = 1 + 2 + 3 + + 100.

Hoạt động chính khi giải bài toán này là thực hiện phép cộng Thuật toán trong ví dụ 3, bài 5 đã mô tả việc thực hiện lặp lại phép cộng 100 lần

Cách mô tả các hoạt động lặp trong thuật toán như trong

ví dụ trên được gọi là cấu trúc lặp.

Mọi ngôn ngữ lập trình đều có "cách" để chỉ thị cho máy tính thực hiện cấu trúc lặp với một câu lệnh Đó là các

câu lệnh lặp

D - CỦNG CỐ (2’)

- Nhắc lại các hoạt động lặp trong cuộc sống

E - HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ (2’)

- Về nhà xem lại phần còn lại của bài tiết sau chúng ta học tiếp

Trang 3

Tiết 38 Ngày dạy:

Bài 7 CÂU LỆNH LẶP (T2)

I - MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Biết nhu cầu cần có cấu trúc lặp trong ngôn ngữ lập trình

2 Kỹ Năng

- Viết đúng được lệnh for do trong một số tình huống đơn giản

- Hiểu lệnh ghép trong Pascal

3 Thái độ

II CHUẨN BỊ

A - ỔN ĐỊNH (1’)

B - KIỂM TRA BÀI CŨ (4’)

C - BÀI MỚI (35’)

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ

TRÒ

NỘI DUNG KIẾN THỨC

GV: Giới thiệu câu lệnh lặp trong

Pascal

HS: Chú ý quan sát

GV: Nêu cú pháp của câu lệnh lặp

HS: chú ý và ghi vở

GV: Nêu một ví dụ về câu lệnh lặp

HS: Ghi chép

GV Nêu Ví dụ Để in một chữ "O"

trên màn hình, ta có thể sử dụng lệnh:

HS: Đọc kỹ ví dụ

3 Ví dụ về câu lệnh lặp

Các ngôn ngữ lập trình thường có nhiều dạng câu lệnh lặp Câu lệnh lặp đơn giản nhất trong Pascal có dạng:

for <biến đếm> := <giá trị đầu> to <giá trị

cuối> do <câu lệnh>;

Khi gặp câu lệnh lặp trên, câu lệnh được thực hiện bắt đầu với giá trị biến đếm bằng giá trị đầu Sau đó giá trị

biến đếm tăng dần một đơn vị từ giá trị đầu đến giá trị cuối và câu lệnh được thực hiện mỗi lần tăng biến đếm

cho đến khi biến đếm vượt quá giá trị cuối thì kết thúc

Như vậy biến đếm phải được khai báo là kiểu nguyên

và giá trị cuối phải không nhỏ hơn giá trị đầu

Ví dụ 3 Chương trình sau sẽ in ra màn hình thứ tự lần

lặp:

program Lap;

var i: Integer;

begin for i := 1 to 10 do

writeln('Day la lan lap thu ',i);

end

Ví dụ 4 Để in một chữ "O" trên màn hình, ta có thể sử

dụng lệnh:

writeln('O');

Nếu muốn viết chương trình mô phỏng một quả trứng

Trang 4

GV: Trình bày bằng các câu lệnh

Pascal

HS: Quan sát các câu lệnh trong

chương trình

GV: Cho ví dụ về tính tổng và tích

câu lệnh lặp

VD: Ví dụ 5 Chương trình sau đây sẽ

tính tổng của N số tự nhiên đầu tiên,

với N là số tự nhiên được nhập vào

từ bàn phím

HS: Quan sát ví dụ

Ví dụ 6. Ta kí hiệu N! là tích N số tự

nhiên đầu tiên

HS: Quan sát và tìm cách giải quyết

bài toán

GV: Hướng dẫn một số lệnh trong

Pascal sẽ được sử dụng trong bài

HS: Viết chương trình

GV: Nhận xét

HS: Ghi vở

rơi từ trên cao xuống, ta có thể lặp lại lệnh trên nhiều lần (ví dụ, 20 lần) như trong chương trình sau:

Uses crt;

Var i: integer;

begin

Clrscr;

for i:=1 to 20 do begin writeln('O');

delay(100) end;

end.

Dịch và chạy chương trình này, ta sẽ thấy kết quả như

ở hình 35 dưới đây:

Hình 35

4 Tính tổng và tích bằng câu lệnh lặp

Ví dụ 5 Chương trình sau đây sẽ tính tổng của N số tự

nhiên đầu tiên, với N là số tự nhiên được nhập vào từ

bàn phím (xem ví dụ 2)

program Tinh_tong;

var N,i: Integer;

S: longint;

begin

write('Nhap so N = ');

readln(N);

S:=0;

for i := 1 to N do S:=S+i;

writeln('Tong cua ',N,' so tu nhien dau tien S = ',S);

end

Ví dụ 6. Ta kí hiệu N! là tích N số tự nhiên đầu tiên

N! = 1.2.3 N

Dưới đây là chương trình tính N! với N là số tự nhiên

được nhập vào từ bàn phím Chương trình sử dụng một câu lệnh lặp for…do:

program Tinh_Giai_thua;

var N,i: Integer;

P: longint;

begin

write('N = '); readln(N);

P:=1;

for i:=1 to N do P:=P*i;

writeln(N,'! = ',P);

end

Lưu ý Vì N! là số rất lớn so với N, một lần nữa cần lưu

ý khai báo biến chứa giá trị của nó đủ lớn

D - CỦNG CỐ (3’)

Trang 5

- Nhắc lại một số ví dụ về câu lệnh lặp

- Về nhà xem lại phần còn lại của bài tiết sau chúng ta làm các bài tập về câu lệnh lặp

******************************************************

Tuần 20

Bài thực hành 5: dụng lệnh lặp for do (t1)

I - MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Viết được chương trình có sử dụng vòng lặp for do;

- Sử dụng được câu lệnh ghép;

2 Kỹ Năng

- Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu chương trình có sử dụng vòng lặp for do

3 Thái độ

II CHUẨN BỊ

A ỔN ĐỊNH (1’)

B KIỂM TRA BÀI CŨ

C BÀI MỚI (39’)

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ

TRÒ

NỘI DUNG KIẾN THỨC

GV: Giới thiệu qua bài tập 1 Viết

chương trình in ra màn hình bảng

nhân của các số từ 1 đến 9

HS: Gõ chương trình sau:

GV: Hướng dẫn học sinh cách sữa

các lệnh trong chương trình

HS: Chạy chương trình

Bài 1 Viết chương trình in ra màn hình bảng nhân của

các số từ 1 đến 9, số được nhập từ bàn phím và dừng màn hình để có thể quan sát kết quả:

Hình 36

a) Gõ chương trình sau đây:

uses crt;

var N,i:integer;

begin

clrscr;

write('Nhap so N='); readln(N);

Trang 6

GV: Hướng dẫn học sinh chỉnh sửa

chương trình

HS: Sửa chương trình

- Chạy chương trình

HS: Dịch chương chương với các giá

trị gõ vào từ bàn phím

writeln;

writeln('Bang nhan ',N);

writeln;

for i:=1 to 10 do writeln(N,' x

',i:2,' = ',N*i:3);

readln

end.

- Tìm hiểu ý nghĩa của các câu lệnh trong chương trình, dịch chương trình và sửa lỗi, nếu có

- Chạy chương trình với các giá trị nhập vào lần lượt bằng 1, 2, , 10 Quan sát kết quả nhận được trên màn hình

Bài 2 Chỉnh sửa chương trình để làm đẹp kết quả trên

màn hình

Kết quả của chương trình nhận được trong bài 1 có hai nhược điểm sau đây:

- Các hàng kết quả quá sát nhau nên khó đọc;

- Các hàng kết quả không được cân đối với hàng tiêu đề

Nên sửa chương trình bằng cách chèn thêm một hàng trống giữa các hàng kết quả và đẩy các hàng này sang phải một khoảng cách nào đó

Chỉnh sửa câu lệnh lặp của chương trình như sau:

for i:=1 to 10 do begin

GotoXY(5,WhereY);

writeln(N,' x ',i:2,' = ',N*i:3); writeln

end;

+ Dịch và chạy chương trình với các giá trị gõ vào từ bàn phím Quan sát kết quả nhận được trên màn hình

D - CỦNG CỐ (3’)

- Khái quát lại bài tập

- Về nhà xem lại phần còn lại của bài tiết sau chúng thực hành tiết 2

*****************************************

Tiết 40

Bài thực hành 5 Sử dụng lệnh lặp for do (T2)

I - MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Viết được chương trình có sử dụng vòng lặp for do;

- Sử dụng được câu lệnh ghép;

2 Kỹ Năng

- Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu chương trình có sử dụng vòng lặp for do

Trang 7

3 Thái độ

II CHUẨN BỊ

A - ỔN ĐỊNH (1’)

B - KIỂM TRA BÀI CŨ

C - BÀI MỚI (39’)

GV: Giới thiệu qua bài trên

HS: Gõ chương trình và tìm hiểu chương

trình sau:

GV: Hướng dẫn học sinh cách sữa các

lệnh trong chương trình

HS: Chạy chương trình

GV: Yêu cầu học sinh chạy chương trình

và quan sát kết quả

HS: Chạy chương trình và quan sát kết

Bài 3 Cũng như câu lệnh if, có thể dùng câu lệnh

for lồng trong một câu lệnh for khác khi thực hiện lặp Sử dụng các câu lệnh for…do lồng nhau để in ra màn hình các số từ 0 đến 99 theo dạng bảng như hình sau:

Hình 38

a) Tìm hiểu chương trình sau đây:

Program Tao_bang;

Uses Crt;

Var

Begin

Clrscr;{xoa man hinh}

For i:=0 to 9 do {viet theo tung hang}

begin For j:=0 to 9 do {viet theo tung cot tren moi hang}

write(10*i+j:4);

{viet cac so ij ra man hinh}

moi}

end; {xong hang thu i}

trinh de xem ket qua}

end

b) Gõ và chạy chương trình, quan sát kết quả trên màn hình Sử dụng thêm các câu lệnh

GotoXY(a,b) để điều chỉnh (một cách tương đối) bảng kết quả ra giữa màn hình

Trang 8

D - CỦNG CỐ (3’)

- Nhắc lại các hoạt động lặp trong cuộc sống

- Về nhà xem lại phần còn lại của bài tiết sau chúng thực hành

Trang 9

Tuần 21 Ngày dạy:

Tiết 41

BÀI TẬP

I - MỤC TIÊU

1 Kiến thức

2 Kỹ Năng

- Hiểu hoạt động của câu lệnh với số lần biết trước for do trong Pascal

3 Thái độ

II CHUẨN BỊ

A - ỔN ĐỊNH (1’)

B - KIỂM TRA BÀI CŨ (4’)

C - BÀI MỚI (35’)

GV: Cho bài tập bên

HS: Viết thuật toán để giải quyết bài toán

trên

HS: chú ý và ghi vở

GV: Nêu một ví dụ về câu lệnh lặp

HS: Ghi chép

GV: Yêu cầu học sinh viết các thuật toán

để thực hiện giải bài toán tính tổng dãy số

HS: Viết thuật toán

Bài tập 1:

a) Có thể mô tả các bước của thuật toán để vẽ hình a) như sau:

Bước 1 Xác định điểm bắt đầu vẽ là X

Bước 2 Đặt i = 0 và đặt hướng = lên trên.

Bước 3 Vẽ nửa đường tròn theo hướng đã đặt

Bước 4 i = i + 1

Bước 5 Nếu i > 4, chuyển bước 6; ngược lại,

đặt hướng = hướng + 1 và quay lại

bước 3

Bước 6 Kết thúc thuật toán

Lưu ý Khi trình bày thuật toán lần đầu tiên

cho học sinh không nên định nghĩa các phép toán với hướng mà nên liệt kê đủ bốn hướng trong thuật toán

b) Thuật toán tương tự như trên Thao tác chính cần

lặp lại là vẽ hình vuông Tại mỗi bước, giữ nguyên tâm hình vuông và thay đổi hướng vẽ một góc 30o

Bài tập 2:

Thuật toán tính tổng A =

) 1 (

1

5 3

1 4 2

1 3 1

1



n n Bước 1 Gán A  0, i  1

Bước 2 A  1

i i

Trang 10

GV: Kiểm tra và nhận xét

GV: Yêu cầu học sinh viết các thuật toán

để thực hiện giải bài toán tính tổng dãy số

HS: Viết thuật toán

GV: Kiểm tra và nhận xét

Bước 3 i  i + 1

Bước 4 Nếu i  n, quay lại bước 2

Bước 5 Ghi kết quả A và kết thúc thuật toán.

Bài tập 3:

Trừ d), tất cả các câu lệnh đều không hợp lệ:

a) Giá trị đầu phải nhỏ hơn giá trị cuối;

b) Các giá trị đầu và giá trị cuối phải là số nguyên; c) Thiếu dấu hai chấm khi gán giá trị đầu;

d) Thừa dấu chấm phẩy thứ nhất, nếu như ta muốn

lặp lại câu lệnh writeln('A') mười lần, ngược lại câu

lệnh là hợp lệ;

e) Biến x đã được khai báo như là biến có dữ liệu

kiểu số thực và vì thế không thể dùng để xác định giá trị đầu và giá trị cuối trong câu lệnh lặp

D - CỦNG CỐ (3’)

- Nhắc lại các thuật toán trong các bài tập trên

- Về nhà xem các bài tập còn lại, tiết sau chúng ta làm tiếp các bài tập

*******************************************

Tiết 42

Học vẽ hình Với phần mềm GeoGebra (t1)

I - MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Học vẽ hình với phần mềm

- Các lệnh của phần mềm

2 Kỹ Năng

- Các thao tác để thực hiện phần mềm

- Vẽ nhanh, chính xác với phần mềm

3 Thái độ: Nghiêm túc

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: giáo án, máy chiếu, phần mềm GeoGebra

A - ỔN ĐỊNH (1’)

B - KIỂM TRA BÀI CŨ

C - BÀI MỚI (39’)

GV: Giới thiệu phần mềm Geogebra

Chúng ta đã được học ở lớp 7 là phần mềm

Geogebra tiếng Anh

1 Em đã biết gì về GeoGebra?

- Phần mềm Geogebra là khả năng tạo ra sự gắn kết giữa các đối tượng hình học, được gọi là quan hệ như thuộc, vuông góc, song song

- Vẽ được các hình rất chính xác và có khả năng

Trang 11

HS: Chỳ ý

GV: Hướng dẫn học sinh cỏch khởi động

phần mềm

- Giới thiệu về màn hỡnh Geogebra bằng

tiếng Việt

HS: Quan sỏt phần mềm

GV: Nờu cỏc thành phần của phần mềm

GV: Thanh bảng chọn là gỡ?

HS: Trả lời

- Chứa cỏc lệnh của chương trỡnh

GV: Thanh cụng cụ là gỡ?

HS: Trả lời

- Chứa cỏc lệnh của chương trỡnh

tương tỏc như chuyển động nhưng vẫn giữ được mối quan hệ giữa cỏc đối tượng

2 Làm quen với phần mềm GeoGebra tiếng Việt

a) Khởi động

Nhỏy chuột tại biểu tượng để khởi động chương trỡnh

b) Giới thiệu màn hỡnh GeoGebra tiếng Việt

Màn hỡnh làm việc chớnh của phần mềm bao gồm bảng chọn, thanh cụng cụ và khu vực thể hiện cỏc đối tượng

Khu vực các đối tượng hình vẽ

Bảng chọn Thanh công cụ

 Bảng chọn là hệ thống cỏc lệnh chớnh

của phần mềm Geogebra Với phần mềm Geogebra tiếng Việt em sẽ thấy cỏc lệnh

Hệ thống bảng chọn và các lệnh bằng tiếng Việt.

 Thanh cụng cụ của phần mềm chứa

cỏc cụng cụ làm việc chớnh Đõy chớnh là cỏc cụng cụ dựng để vẽ, điều chỉnh và làm việc với cỏc đối tượng

Khi nhỏy chuột lờn một nỳt lệnh ta sẽ thấy xuất hiện cỏc cụng cụ khỏc cựng nhúm

Mỗi cụng cụ đều cú một biểu tượng riờng tương ứng Biểu tượng cho biết cụng dụng của cụng

cụ đú

D - CỦNG CỐ (3’)

- Cỏch khởi động và thoỏt khỏi phần mềm

- Về nhà xem lại phần mềm tiết sau chỳng ta tiếp tục tỡm hiểu về phần mềm này

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	629,88 KB