Bài giảng Ngữ văn 8 tiết 43: Câu ghép

Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi , vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.... nảy nở trong lòng tôi nhưmấy cành hoa tươimỉm cười v2.[r]

Trường thcs Đong xa

GV: Nguyễn Anh Hảo

Lop7.net

Kiểm tra bài cũ

Câu1 :Thế nào là biện pháp tu từ so sánh?

A, Là đối chiếu hai sự vật, hiện tượng có nét tương đồngđể

làm tăng sức gợi cảm cho sự diễn đạt.

B, Là một biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính

chất của sự vật, hiện tượng

C, Là một biên pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển

chuyển để tránh gây cảm giác quá đau buồn,ghê sợ,nặng nề tránh thô tục , thiếu lịch sự.

C

Câu 2: a Câu nào sau đây sử dụng biện pháp tu từ so sánh?

A, Bác trai đã khá rồi chứ ?

B Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt!

C, Nắng ấm, sân rộng và sạch.

B

b Hãy tìm cụm chủ vị của ba câu dưới đây?

A Bác trai đã khá rồi chứ ?

B Lão hãy yên lòng mà nhắm mắt!

C Nắng ấm, sân rộng và sạch

Lop7.net

ë líp 6,líp 7 c¸c em ®¨ häc c©u xét theo cấu tạo ngữ pháp c¸c

em ®¨ häc nh÷ng kiÓu c©u

- Câu trần thuật đơn :

- Câu đặc biệt

- Câu rút gọn

- Câu đơn mở rộng thành phần :

Là câu có từ hai kết cấu chủ - vị trở lên; trong đó chỉ có một kết cấu chủ vị làm nòng cốt câu , các kết cấu chủ vị còn lại giữ vai trò thành phần nào đó bên trong nòng cốt câu

C©u : “N¾ng Êm, s©n réng vµ s¹ch.” cã thuéc mét trong

nh÷ng kiÓu c©u em võa kÓ trªn kh«ng? V× sao?

Tiết: 43 câu ghép

* Đọc đoạn trích sau :

1/ Ví dụ: Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của

buổi tựu trường

Tôi quên thế nào đư ợc những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.

Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi trên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón

mẹ lần đầu tiên đi đến trường , lòng tôi lại tưng bừng rộn rã Buổi mai hôm ấy,

một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đư ờng dài và hẹp. Con đư ờng này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi , vì chính lòng tôi đang

có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

(Thanh Tịnh - Tôi đi học)

Lop7.net

Cõu a

Tôi quên thế nào đư ợc những cảm giác trong sáng ấy

nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười

giữa bầu trời quang đãng.

c1

v1

c2 v2 I -I

c 1 v1 ( nảy nở)

I -I

C V( quờn) I -I

Cõu b

Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương

thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đư ờng làng dài và hẹp.

TN

TN, C-V

Lop7.net

Cõu c.

Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính

lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

C1-V1, C2-V2: C3-V3

Kiểu cấu tạo câu Câu cụ thể

Câu có một cụm C - V

Câu có 2 hoặc nhiều cụm C-V

Cụm C - V nhỏ nằm trong cụm C - V lớn

( cụm C - V bao nhau )

Cụm C -V không bao

chứa nhau

Ví dụ

a Tôi // quên thế nào đư ợc

những cảm giác trong sáng ấy/

nảy nở trong lòng tôi như mấy

cành hoa tươi / mỉm cười giữa bầu

trời quang đãng.

b Buổi mai hôm ấy, một buổi

mai đầy sương thu và gió lạnh,

mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn

đi trên con đư ờng làng dài và

hẹp.

c Cảnh vật xung quanh tôi

đều thay đổi, vì chính lòng tôi

đang có sự thay đổi lớn: hôm

nay tôi đi học.

Câu b

Câu a

Câu c

Kết luận: Câu ghép là câu do 2 hoặc nhiều cụm C – V không bao chứa nhau tạo thành.

Mỗi cụm C – V đư ợc gọi là một vế câu. Lop7.net

Ví dụ :

N¾ng Êm, s©n réng vµ s¹ch

C V C V

Câu ghép :

Câu hỏi thảo luận ( nhóm 2- theo bàn) :

So sánh câu đơn mở rộng thành phần với câu ghép

-Giống nhau :

Đều có từ 2 cụm c – v trở lên

-Khác nhau :

*Câu đơn mở rộng thành phần có một cụm c – v làm nòng cốt , các cụm c – v còn lại bị bao chứa bên trong thành phần nào đó của câu

* Câu ghép có các cụm c – v không bao chứa nhau , mỗi cụm c – v làm thành một vế câu

Theo em, trong các câu sau đây, câu nào là câu ghép, câu nào không phải? Vì sao?

1 Vì em cố gắng học tập nên cuối năm em đạt đư ợc kết quả cao.

2 Vì cố gắng học tập nên cuối năm em đạt đư ợc kết quả cao.

3 Tay xách nón, chị Dậu bước lên thềm nhà (Ngụ Tất Tố)

Bài tập 1

Lop7.net

Bài tập 1:

1 Vì em//cố gắng học tập nên cuối năm em//đạt đư ợc kết quả cao

2 Vì cố gắng học tập nên cuối năm em//đạt đư ợc kết quả cao

3 Tay/xách nón, chị Dậu//bước lên thềm nhà (NgụTất Tố)

đáp án

Trạng ngữ chỉ cách thức

=> Câu đơn

CN

CN

CN vN

vN

Trạng ngữ chỉ nguyên nhân

CN vN

1.Xét ví dô 1

a Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn

b.Tuy nhà Nam nghèo nhưng Nam học giỏi.

c Cô tôi chưa nói dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng.

Hãy xác định C-V trong các ví dụ sau?

Cho biết các vế câu nối với nhau bằng cách nào?

Nối bằng quan hệ từ : vì

Nối bằng cặp quan hệ từ: Tuy nhưng

Nối bằng cặp phó từ: chưa đã

vì

Lop7.net

• Lưu ý:

- Các quan hệ từ đứng ở đầu mỗi vế câu.

- Có thể bớt hoặc thêm các quan hệ từ vào trước vế câu.

- Có thể đảo trật tự các vế câu.

Cách nối các vế trong câu ghép

Dùng những từ có tác dụng

nối

Nối bằng một quan hệ

từ: vì

nối câu ghép bằng cách nào?

Nối bằng cặp quan hệ từ:

Tuy nhưng

Nối bằng cặp phó từ:

chưa đã

Lop7.net

Xét ví dụ 2

Cho biết các vế trong hai câu ghép dưới đây

nối với nhau bằng cách nào nữa?

a chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

b Nắng ấm, sân rộng và sạch.

 Nối bằng dấu hai chấm ( : )

 Nối bằng dấu phẩy ( , )

Cách nối các vế trong câu ghép

Nối bằng cặp quan hệ từ:

Tuy nhưng

Nối bằng cặp phó từ:

chưa đã

Dùng những từ có tác dụng

nối

Nối bằng một quan hệ

từ: vì

nối câu ghép bằng cách nào nữa?

Không dùng từ nối

Cần có dấu phẩy, dấu hai chấm hoặc dấu chấm phẩy.

Lop7.net

Sơ đồ

Cách nối các

vế câu ghép

Một

QHT

Cặp QHT

Cặp

từ

hô ứng

Dấu phẩy

Dấu hai chấm

Dấu chấm phẩy

Dùng từ nối

Không dùng

từ nối Bài tập 2

 Dùng từ nối giữa các vế câu ghép còn

có ý chỉ quan hệ giữa các vế câu như:

nguyên nhân,điều nhượng bộ hay tăng

đẳng giữa các vế, hay liệt kê sự việc

So sánh cách không dùng từ nối giữa các vế câu ghép

với cách nối dùng quan hệ từ ?

Lop7.net

Nối một vế ở cột A với một vế ở cột B để

có những câu ghép phù hợp:

Bài tập 3

Cô giáo vào lớp

Lúa đã chín rộ

bà con nông dân tấp nập gặt hái ngoài đồng.

chúng em đứng dậy chào.

khí hậu rất dễ chịu.

, nên và