Giáo án môn Vật lý Lớp 8 - Chương trình cả năm - Năm học 2011-2012

- Từ dự đoán về tác dụng của hai lực cân bằng lên vật đang chuyển động và làm thí nghiệm kiểm tra dự đoán để khẳng định: " Vật đang chuyển động chịu tác dụng của hai lực cân bằng thì vẫn[r]

Soạn: 25/8/2011

Giảng: 27/8/2011

Tiết 1: Chuyển động cơ học.

I - Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Nêu được một số ví dụ về chuyển động cơ học trong đời sống hàng ngày

- Nêu được một số ví dụ về tính tương đối của chuyển động và đứng yên, đặc biệt biết xác định trạng thái đối với mỗi vật so với vật mốc

- Nêu được trạng thái, các dạng chuyển động cơ học thường gặp, chuyển động thẳng, chuyển động cong, chuyển động tròn

2 Kỹ năng:

- Rèn luyện kĩ năng phân tích, tổng hợp, so sánh rút ra kết luận

3 Thái độ:

- Có thái độ nghiêm túc trong học tập, yêu thích môn học

II - Chuẩn bị:

- Tranh vẽ hình 1.1 SGK, hình 1.2 SGK hình 1.3 SGK

III Các hoạt động dạy học :

HĐ1 : Giới thiệu bài học(5’)

- GV : Giới thiệu nôi dung chương trình bộ môn vật lý 8, và các yêu cầu của bộ môn

HĐ 2:Tổ chức tỡnh huống học tập(7')

- Giáo viên cho các nhóm học sinh trả

lời câu hỏi C1

GV: Chốt lại các phương án trả lời nêu

cách chung để nhận biết một vật chuyển

động hay đứng yên Trong vật lý để

nhận biết vật chuyển động hay đứng yên

người ta chọn vật làm mốc, dựa vào sự

thay đổi vị trí của vật này so với vật khác

làm mốc

I - Làm thế nào để biết một vật đang chuyển động hay đứng yên,

HS: Khi vị trí của vật thay đổi với vật mốc

theo thời gian thì vật chuyển động so với vật mốc

Chuyển động này gọi là chuyển động cơ học

( gọi tắt là chuyển động)Câu C1 Vật không thay đổi vị trí so với vật mốc thì được coi là

đứng yên so với vật mốc

HĐ3: Tìm hiểu tính tương đối của chuyển động: (15')

? Trên cơ sở đã học em trả lời câu hỏi

C2, C3

- GV Y/C Học sinh trả lời câu hỏi C4,

C5

? Qua các câu trên em có kết luận gì ?

II - Tính tương đối của chuyển động và

đứng yên.

- Học sinh trả lời câu hỏi C2, C3

- Học sinh hoạt động cá nhân trả lời câu hỏi C4, C5

Trả lời câu hỏi C6

? Tìm ví dụ trong thực té khẳng định

chuyển động hay đứng yên có tính chất

tương đối?

GV Y/C HS Trả lời câu hỏi C8

So với nhà ga thì hành khách chuyển động nhưng so với tàu thì hành khách lại đứng yên

HS: Trả lời câu hỏi theo yêu cầu của GV:

HS: Một vật là chuyển động so với vật này nhưng lại là đứng yên so với vật khác ta nói chuyển động và đứng yên có tính chất tương đối

HĐ4: Tìm hiểu các dạng chuyển động thường gặp (7’)

GV: Đưa hình vẽ 1.3 cho HS quan sát

chuyển động thẳng, chuyển động tròn,

chuyển động cong

? Em hãy nêu thêm ví dụ về chuyển động

thẳng, chuyển động cong, chuyển động

tròn thường gặp trong đời sống

III - Một số chuyển động thường gặp.

HS : hđ cá nhân nghiên cứu SGK tìm hiểu các dạng chuyển động

- Chuyển động thẳng, chuyển động cong, chuyển động tròn

HS : Trả lời câu hỏi của GV

- Lấy VD

HĐ5: Vận dụng – Củng cố – Hướng dẫn về nhà:(11’)

* Vận dụng

- GV: Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C10,

C11 SGK

GV: nhận xét kết quả và đưa ra đáp án

cuối cùng

* Củng cố bài: - GV: dùng hệ thống câu

hỏi củng cố bài

- Thế nào là chuyển động cơ học ?

- Tại sao nói chuyển động hay đứng

yên có tính tương đối ?

- Trong thực tế ta thường gặp các

dạng chuyển động nào ?

* Hướng dẫn về nhà: HS đọc thuộc phần

ghi nhớ

Làm bài tập: 1, 2, 3, 4, 5, 6 SBT trang 3,

4

IV - Vận dụng.

HS : thảo luận nhóm hoàn thành C10, C11 SGK

Ô tô dứng yên so với người lái xe, chuyển

động so với người đứng bên đường và cây cột điện

Người lái xe đứng yên so với ô tô, chuyển

động so với người đứng bên đường và cây cột điện

Người đứng bên đường: Chuyển động so với ô tô và người lái xe, đứng yên so với cây cột điện, cây cột điện dứng yên so với người đứng bên đường, chuyển động so với người lái xe và ô tô

Soạn: 01/9/2011

Giảng: 03/9/2011

Tiết 2: Vận tốc.

I - Mục tiêu:

1 Kiến thức.

- Từ thí dụ, so sánh quãng đường chuyển động trong một giây của mỗi chuyển động

để rút ra cách nhận biết sự nhanh, chậm của chuyển động ( gọi là vận tốc )

- Nắm vững công thức tính vận tốc v = và ý nghĩa của các khái niệm vận tốc

- Đơn vị hợp pháp của vận tốc là m/s, km/h Cách đổi đơn vị vận tốc,

2 Kỹ năng: - Vận dụng công thức tính vận tốc để tính quãng đường, thời gian chuyển

động

3 Thái độ: - Cẩn thận , nghiêm túc và lòng yêu thích môn học

II - Chuẩn bị.

*GV: - Bảng phụ,tranh vẽ hình 2.2 SGK

*HS: - Đọc tìm hiểu trước bài 2 Vận tốc

III - Các hoạt động dạy học.

HĐ1 : Kiểm tra bài cũ - Đặt vấn đề (8phút)

HS1: - Làm thế nào để biết một vật chuyển động hay đứng yên ? Tại sao nói chuyển động hay đứng yên có tính tương đối? Làm bài tập 1.2 SBT

HS2: - Nêu các dạng chuyển động thường gặp ? Lấy ví dụ

GV: - Đặt vấn đề như SGK

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

HĐ2 : Vận tốc là gì ? (10phút)

GV: Đưa bảng phụ kẻ sẵn hình 2.1

GV : Yeu cầu HS trả lời câu hỏi C1 , C2

GV: Quãng đường đi được trong một giây

gọi là vận tốc

GV : Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C3

HS : Quan sát bảng phụ HS: Hoạt động cá nhân trả lời câu hỏi C1 , C2

HS: Trả lời câu hỏi C3

Độ lớn của vận tốc cho biết sự nhanh, chậm của chuyển động Độ lớn của vận tốc cho biết quãng đường vật đi được trong một đơn vị thời gian

HĐ3 : Công thức tính vận tốc (4phút)

GV Đưa ra công thức tính vận tốc

v =

v là vận tốc

s là quãng đường vật đi được

HS: Ghi công thức vận tốc vào vở

t S

t s

t là thời gian vật đi hết quãng đường đó

HĐ4: Đơn vị vận tốc.(12 phút)

GV: Giới thiệu như SGK

GV: Yêu cầu HS hoạt động cá nhân trả lời

C4

Đơn vị vận tốc thường dùng là km/h, m/s

GV: Yêu cầu HS hoạt động cá nhân trả lởi

C5

Câu C6 t = 1,5 h

s = 81 km

v = ? km/h = ? m/s

HS : Hoạt động cá nhân làm C4 HS: Đọc và trả lời câu hỏi C5

C5: a) 1 giờ ô tô đi được 36 km

1 giờ xe đạp đi được 10,8 km

1 giây tà hoả đi được 10 m

b) 36 km/h = 10,8 km/h = Vậy ô tô và tầu hoả nhanh như nhau, xe

đạp chậm nhất

Câu C6: Vận tốc của tàu là: v =

54 >15 Chú ý khi so sánh vận tốc ta phải chú ý cùng loại đơn vị, khi nói 54 > 15 không

có nghĩa là hai vận tốc khác nhau

HĐ5: Vận dụng - Củng cố (10 phút)

*Vận dụng : GV yêu cầu HS trả lời C7,

C8

Câu C7: t = 40 phút V = 12km/h s = ?

Câu C8: v = 4km/h, t= 30 phút, s = ?

*Củng cố: GV Củng cố lại toàn bộ kiến

thức bái học

Câu C7: 40 phút = Quãng đường đi được là: s = vt = 12

Câu C8: t= 30 phút = Quãng đường từ nhà đến nơi làm việc là: s

= vt = 4 1HS đọc to phần ghi nhớ cuối bài

HĐ6: Hướng dẫn về nhà (1 phút)

- Làm bài tập trong SBT

- Học thuộc phần ghi nhớ

- Đọc tìm hiếu trước bài 3 Chuyển động đều - Chuyển động không đều

s

m /

10 3600

36000 

s

m /

3 3600

10800 

s m h

3600

54000

/ 54 5 , 1

81







h

3

2 60

40 

km

8 3

2 

h

2

1 60

30 

km

2 2

1 

Soạn: 08/9/2011

Giảng: 10/9/2011

Tiết 3 : Chuyển động đều- chuyển động không đều.

I - Mục tiêu:

1 Kiến thức: - Phát biểu được định nghĩa chuyển động đều, chuyển động không đều và

nêu được những thí dụ về chuyển động đều thường gặp , chuyển động không đều

2 Kỹ năng: - Vận dụng tính vận tốc trung bình trên một đoạn đường.

3 Thái độ: - Cẩn thận , nghiêm túc và lòng yêu thích môn học

II - Chuẩn bị.

*GV: - Bảng phụ, tranh vẽ hình 3.1 SGK, bảng 3.1 SGK

*HS : - Đọc tìm hiểu trước bài 3 Chuyển động đều - Chuyển động không đều

III - Các hoạt động dạy học.

HĐ1 : Kiểm tra bài cũ - Đặt vấn đề (8’)

*Kiểm tra bài cũ :

HS1 : Viết công thức tính vận tốc của chuyển động, giải thích các ký hiệu các đại lượng

có trong công thức Làm bài tập 2.1SBT

HS2 : Nêu tên các đơn vị vận tốc thường dùng

- Đổi 54 km/h ra m/s Làm bài tập 2.2 SBT

*Đặt vấn đề: GV đặt vấn đề như SGK.

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

HĐ 2: Định nghĩa (12’)

GV: Đưa thông báo định nghĩa :

Dưa bảng phụ vẽ các vị trí của xe lăn chuyển

động trên máng nghiêng và trên đường nằm

ngang

GV: Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C1 C2.

Câu C2: Chuyển động a là đều, chuyển động

b,d,e là không đều

HS : Ghi định nghĩa vào vở

- Chuyển động đều là chuyển

động mà vận tốc có độ lớn không thay đổi theo thời gian

- Chuyển động không đều là chuyển động mà vận tốc có

độ lớn thay đổi theo thời gian

HS : Trả lời C1 Trên đoạn đường AB, BC, CD là chuyển động không đều

Trên đoạn đường DE, DF là chuyển động đều

Câu C2: Chuyển động a là đều, chuyển động b,d,e là không đều

HĐ3 : Vận tốc trung bình của chuyển động không đều (12’)

GV: Trên các đoạn đường AB, BC,

CD trung bình 1 giây xe lăn được bao HS : Hoạt động cá nhân trả lời C3

D C

B

A

F E

nhiêu m ?

GV: Trên quãng đường AD xe chuyển

động nhanh lên hay chậm đi?

GV: Tính vận tốc trung bình trên cả

đoạn đường AD?

H: Muốn tính vận tốc trung bình ta

làm thế nào?

GV: Đưa ra công thức tính vận tốc

trung bình

HS : Tính …

HS : Trả lời…

HS : Ghi công thức vận tốc trung bình vào vở

Vtb =

HĐ 4 : Vận dụng - Củng cố (12’)

*Vận dụng

GV : Y/C HS đọc và trả lời câu hỏi

C4, C5

GV : Y/C HS trả lời câu C6

*Củng cố: GV Củng cố lại toàn bộ

kiến thức bái học

HS : Đọc và trả lời câu hỏi C4, C5

C4: Chuyển động của ô tô từ Hà Nội đến Hải Phòng là chuyển động không đều vì trong các khoảng thời gian như nhau thì quãng đường

đi được khác nhau

Khi nói ô tô chạy với vận tốc 50km/h là nói tới vận tốc trung bình của ô tô trên cả đoạn

đường

C5: s1 = 120m , s2 = 60m , t1 = 30s,

t2 = 24s tính vtb

VTB2 =

VTB =

C6: Quãng đường tàu đi là: s = vtb.t = 30.5

=150km

HĐ 5 : Hướng dẫn về nhà (1’)

- Làm bài thực hành câu C7 Làm bài tập trong SBT

- Học thuộc phần ghi nhớ

- Đọc tìm hiểu trước bài 4 Biểu diễn lực

Soạn:15/9/2011

Giảng:17/9/2011

Tiết 4 : Biểu diễn lực

A Mục tiêu:

1 Kiến thức: Nêu được ví dụ cụ thể thể hiện lực tác dụng làm thay đổi vận tốc.

2 Kỹ năng: Nhận biết được lực là đại lượng vec tơ.

n

n

t t

t

s s

s













2 1

2 1

1

1

t

s

s

m /

4 30

120 

s m t

s

/ 5 , 2 24

60

2

2  

s m t

t

S S

/ 3 , 3 54

180 24

30

60 120

1 2

2











T 1

S 1

S 2

T 2

3 Thái độ: - Cẩn thận , nghiêm túc và lòng yêu thích môn học

B Chuẩn bị:

*GV: Xe lăn, giá, nam châm, quả bóng cao xu, tranh vvẽ hình 4.3 và 4.4 SGK, bảng phụ, thước thẳng

*HS: - Đọc tìm hiểu trước bài 4 Biểu diễn lực

C Các hoạt động dạy học.

HĐ 1 : Kiểm tra bài cũ - Đặt vấn đề (10’)

*Kiểm tra bài cũ :

Hs1: Thế nào là chuyển động đều, chuyển động không đều ? Viết công thức tính vận tốc trung bình của chuyển động không đều, nêu ký hiệu của các đại lượng có mặt trong công thức

1 Làm bài tập 3.6 SBT

*Đặt vấn đề: GV đặt vấn đề như SGK.

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Hoạt động 2 : - Ôn lại khái niệm lực.(10’)

GV: Y/C HS đọc câu hỏi thắc mắc phần

mở bài

GV: Nhắc lại tác dụng của lực ở lớp 6

GV: Làm thí nghiệm hình 4.1 và 4.2

SGK

HS: Trả lời câu hỏi C1

? Lực tác dụng của nam châm vào xe có

phương và chiều như thế nào?

? Lực tác dụng của ngón tay vào quả

bóng có phương và chiều như thế nào?

HS: Đọc câu hỏi thắc mắc phần mở bài

Hoạt động 3: Biểu diễn lực (12’)

GV: Thông báo : Những đại lượng vừa

có phương, chiều và độ lớn gọi là đại

lượng véc tơ

GV: Đưa hình vẽ 4.3 cho học sinh phân

tích các yếu tố về điểm đặt, phương,

chiều và độ lớn của các lực

1- Lực là đại lượng vec tơ.

Lực là đại lượng vừa có phương, chiều và

độ lớn lực là đại lượng véc tơ

2 - Các cách biểu diễn lực.

a Biểu diễn lực bằng mũi tên có:

- Gốc là điểm đặt lực

- Phương và chiều của mũi tên là phương và chiều của lực

- Độ bài mũi tên biểu diễn cường độ của lực theo tỷ xích cho trước

b Ký hiệu vec tơ lực: F

Hoạt động 4 : Vận dụng - Củng cố (12’)

*Vận dụng

GV: Đưa tranh vẽ hình 4.4 trả lời câu

hỏi C3

GV:Y/C HS câu C2 Học sinh tự lên bảng

làm

*Củng cố: GV Củng cố lại toàn bộ kiến

thức bái học

HS: Hoạt động cá nhân trả lời Câu C3:

Ha: Lực tác dụng vào điểm A có phương thẳng đứng, chiều từ dưới lên trên và có

độ lớn F1 = 20N

Hb: Lực tác dụng vào điểm B có phương nằm ngang, chiều từ trái sang và có độ lớn

F2 = 30N

Hc: Lực tác dụng vào điểm C có phương xiên góc 300 so với phương nằm ngang, chiều hướng lên và có độ lớn F3 = 30N Học sinh tự lên bảng làm câu C2

Hoạt động 5 : Hướng dẫn về nhà (1’)

- Làm bài tập trong SBT

- Học thuộc phần ghi nhớ

- Đọc tìm hiểu trước bài5 Sự cân bằng lực - Quán tính

Tíêt 5 :

Bài 5: Cân bằng lực- quán tính.

A Mục tiêu:

1 Kiến thức: - Nêu được một số thí dụ về hai lực cân bằng, nhận biết được đặc điểm của

hai lực cân bằng và biểu thị hai lực cân bằng bằng vec tơ lực

- Từ dự đoán về tác dụng của hai lực cân bằng lên vật đang chuyển động và làm thí nghiệm kiểm tra dự đoán để khẳng định: " Vật đang chuyển động chịu tác dụng của hai lực cân bằng thì vẫn chuyển động thẳng đều"

- Nêu được một số ví dụ về quán tính, giải thích được hiện tượng quán tính

2 Kỹ năng: - Biết suy đoán.

- Kỹ năng tiến hành thí nghiệm phải có thao tác nhẹ nhàng

3 Thái độ: - Cẩn thận , nghiêm túc và hợp tác khi làm thí nghiệm

B Chuẩn bị:

*GV : Xe lăn, búp bê, máy A tút, bảng phụ

*HS: - Đọc tìm hiểu trước bài ở nhà

C Các hoạt động dạy học.

HĐ 1 : Kiểm tra bài cũ - Đặt vấn đề (8phút)

*Kiểm tra bài cũ :

HS1: Biểu diễn bằng vec tơ các lực tác dụng lên quyển sách đặt trên mặt bàn nằm ngang có trọng lượng 3N tỷ xích 1cm ứng với 1N,

- Biểu diễn các lực tác dụng lên quả cầu có trọng lượng 5N treo trên sợi chỉ tơ

tỷ xích 1cm ứng với 1N

HS2 : Biểu diễn bằng vec tơ các lực tác dụng vào quả bóng nằm yên trên mặt bàn nằm ngang có trọng lượng 5N, theo tỷ xích tuỳ chọn

- Tại sao nói lực là đại lượng vec tơ? Mô tả cách biểu diễn lực bằng vec tơ lực?

*Đặt vấn đề: GV đặt vấn đề như SGK

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

HĐ 2 : Lực cân bằng (14phút)

GV: Từ các câu hỏi bài cũ cho học sinh

nhận xét độ lớn, phương, chiều của hai

lực cân bằng,

GV: Cho học sinh nhắc lại tác dụng của

hai lực cân bằng lên vật đang đứng yên

GV: Dự đoán tác dụng của hai lực cân

bằng lên vật đang chuyển động?

GV: Cho các nhóm học sinh làm thí

nghiệm với máy A Tút

GV: Qua thí nghiệm em rút ra kết luận

gì? Dưới tác dụng của hai lực cân bằng

lên vật đang chuyển động vât như thế

nào?

1- Hai lực cân bằng là gì ?

HS: Hai lực cân bằng là hai lực có cùng

độ lớn, phương cùng nằm trên một

đường thẳng, chiều ngược nhau

2- Tác dụng của hai lực cân bằng lên

vật đang chuyển động.

a- Dự đoán.

HS: Dự đoán…

HS: Hoạt động nhómlàm thí nghiệm

b- Thí nghiệm kiểm tra.

Kết luận: Dưới tác dụng hai lực cân bằng

lên vật đang chuyển động vẫn cứ tiếp tục chuyển động thẳng đều của

HĐ 3 : Quán tính (17phút)

GV : Y/C HS đọc SGK

GV: Trả lời câu C6 làm thí nghiệm

chứng minh

HS : Đọc SGK rút ra nhận xét

1- Nhận xét: Mọi vật đều không thay đổi

vận tốc một cách đột ngột được vì mọi vật

GV: Trả lời câu C7 làm thí nghiệm

chứng minh

GV : Y/C HS đọc và trả lời câu C8

đều có quán tính

2-Vận dụng:

HS : Tự làm câu C6 ,C7 Câu C6: Búp bê ngã về phía sau vì chân búp

bê chuyển động theo xe nhưng thân chưa kịp chuyển động theo nên ngã về phía sau Câu C7: Búp bê ngã về phía trướcd vì chân búp bê không chuyển động theo xe nhưng thân vẫn chuyển động theo nên ngã về phía sau

HS đọc và trả lời câu C8

HĐ4 : Củng cố (5 phút)

- Hai lực cân bằng là gì?

- Vật đang đứng yên chịu tác dụng của

hai lực cân bằng sẽ như thế nào?

- Vật đang chuyển động chịu tác dụng

của hai lực cân bằng sẽ như thế nào?

- Vì sao mọi vật không thể thay đổi vận

tốc một cách đột ngột được?

HS: Hoạt động cá nhân trả lời…

HĐ 5 : Hướng dẫn về nhà (1 phút)

- Làm bài tập trong SBT

- Học thuộc phần ghi nhớ

- Đọc tìm hiểu trước bài 6 Lực ma sát

D Rút kinh nghiệm:

tuần vi : ngày soạn: 16/ 09/ 2010

Ngày dạy : Sáng 28/ 09/ 2010.Tiết 2 lớp 8B ;Sáng 01/ 10/ 2010.Tiết 1 lớp 8A

Điều chỉnh :……… Tíêt 6 :

Bài 6: Lực ma sát.

A Mục tiêu:

1 Kiến thức: Bước đầu nhận biết thêm một loại lực cơ học là lực ma sát, bước đầu phân

biệt sự xuất hiện loại lực là lực ma sát, ma sát trượt, ma sát nghỉ, ma sát lăn Đặc điểm của mỗi loại ma sát này

2 Kỹ năng:- Làm thí nghiệm để phát hiện lực ma sát nghỉ.

- Kể và phân tích được một số hiện tượng về ma sát có lợi, ma sát có hại trong đời sống và trong kỹ thuật

- Nêu được cách khắc phục làm giảm ma sát có tác hại, tăng ma sát có lợi trong từng trường hợp

3 Thái độ : - Cẩn thận , nghiêm túc và hợp tác khi làm thí nghiệm