Giáo án Ngữ văn Lớp 6 - Tiết 30 đến 34 - Năm học 2011-2012

- Rèn luyện kĩ năng đọc kĩ đề, nhận ra các yêu cầu của đề và cách làm một đề văn tự sự ; biết dùng lời văn của mình để viết bài văn tự sự.. Bài cũ: * Bước 2: Bài mới GV thuyết trình Hướn[r]

NS 18/10/11 ND 20/10/11

Tiết 30, 31

Đọc thêm : Cây bút thần

(Truyện cổ tích Trung Quốc)

Và luyện tập cách làm đề văn tự sự

A Mục tiêu cần đạt :

1 Kiến thức :

- Quan niệm của nhân dân về công lý xã hội, mục đích của tài năng nghệ thuật và *+ mơ về những khả năng kì diệu của con *23

- Cốt truyện Cây bút thần với nhiều yếu tố thần kì.

-

2 Kĩ năng :

- Đọc- hiểu văn bản truyện cổ tích thần kì về kiểu nhân vật thông minh, tài giỏi

- Nhận ra và phân tích $*A các chi tiết nghệ thuật kì ảo trong truyện

- Rốn

dựng

B Chuẩn bị :

1 GV : 678 bài

2 HS :

C Tổ chức hoạt động dạy học:

* B

1 B C @5

2 Bài

* B

chỳng ta   cỏch làm  $ % &%'

- Bài

Hoạt động GV - HS Kiến thức cơ bản

Hoạt động 1 : GV h

* MT :

* PP : 0 trỡnh,  +

GV h

Giọng đọc chậm rãi, bình tĩnh, chú ý phân

biệt lời kể, lời 1 số nhân vật trong truyện

? Theo em truyện có thể chia làm mấy

đoạn ? Nội dung chính của mỗi đoạn ?

I Đọc diễn cảm

1 Đọc

3 Bố cục: 5đoạn

Đoạn 1: Từ đầu đến ‘ lấy làm lạ’-> Mã T*,

học vẽ và có $*A cây bút thần

Đoạn 2 : Tiếp đến ‘em vẽ cho thùng’-> ML

vẽ cho những *2 nghèo khổ

Đoạn 3 : Tiếp đến ‘phong * bay’-> ML

dùng bút thần chống lại địa chủ

Đoạn 4 : Tiếp đến ‘lớp sóng hung dữ’->ML

dùng bút thần chống lại tên vua hung ác, tham lam

Đoạn 5 : Còn lại-> Những truyền tụng về ML

Hoạt động 2 : Hướng dẫn tìm hiểu n ội

dung, ngh ệ thuật truyện

* MT : Hiểu nội dung và nghệ thuật

* PP: Vấn đỏp, phỏt hiện, tổng hợp

? Em hãy phát hiện nhân vật trung tâm của

truyện ?

? Nhân vật trung tâm gắn liền với hình

&*A nghệ thuật nào xuyên suốt ? Giải

thích vì sao ?

? ML thuộc kiểu nhân vật nào ?

( HS có thể trả lời theo suy nghĩ riêng của

mình, GV giải thích để HS hiểu rõ vì

sao ? để *+ HS tới chủ đích của

truyện)

? Mã T*, có hoàn cảnh ntn ? nét đáng

quí ở cậu bé ML ?

? Cây bút thần đến với Mã T*, trong

hoàn cảnh nào ?

? Em có nhận xét gì về giấc mơ của Mã

T*, ? Điều thú vị của giấc mơ là gì ?

? Tài năng của ML là do đâu mà có ?

+ Nguyên nhân nào giúp ML vẽ giỏi ?

+ Nguyên nhân này có ý nghĩa gì ?

Giáo viên chuyển ý 2

? Sau khi $*A bút thần Mã T*, đã dùng

để vẽ những gì cho *2 nghèo ? Vì sao ?

? Vì sao Mã T*, không vẽ *, thực,

thực phẩm để *d thụ mà chỉ vẽ công cụ

làm việc hoặc đồ dùng sinh hoạt cho những

*2 cần thiết mà thôi

- Vẽ cày, cuốc, đèn phục vụ dân nghèo

-> Đó là những công cụ hữu ích cho mọi

nhà

(Mã T*, đã không vẽ của cải vật chất

có sẵn để *d thụ, mà vẽ các @*,

tiện cần thiết cho cuộc sống để *2 dân

sản xuất, sinh hoạt, tạo ra thóc, gạo, nhà

cửa và các của cải khác Của cải mà con

*2 *d thụ phải do con *2 làm ra)

Điều đó có ý nghĩa gì ?

và cây bút thần

II Hiểu nội dung và nghệ thuật

* Hình &*A Mã T*, với cây bút thần Mã T*, là nhân vật trung tâm gắn liền với hình &*A nghệ thuật cây bút thần Cả 2 có mặt từ đầu tới cuối, góp phần thể hiện chủ đề

&* &*d của truyện và ý đồ nghệ thuật của tác giả

- Thuộc kiểu nhân vật có tài năng kì lạ-kiểu

nhân vật phổ biến trong truyện cổ tích

1 Nội dung

* Hoàn cảnh

- ML nghèo, cần cù, chăm chỉ, ham học vẽ, vẽ rất đẹp, thành tài,

* Những điều giúp ML vẽ giỏi :

-Nguyên nhân thực tế : Sự say mê, cần cù,

chăm chỉ công với sự thông minh và khiếu vẽ sẵn có

- Nguyên nhân thần kì : ML $*A thần cho

cây bút thần bằng vàng để vẽ $*A vật có khả năng * thật(chim tung cánh bay, cất tiếng hót, cá vẫy đuôi, &6*2 xuống sông, )

* Mã Lương vẽ cho những người nghèo khổ:

? Qua đó thể hiện nét đẹp gì ở ML ?

? Mã T*, đã dùng bút thần để đối phó,

chống lại và chiến thắng tên địa chủ và tên

vua độc ác * thế nào ?

? Em có nhận xét gì về tình tiết $*A sắp

xếp trong đoạn truyện ML trừng trị địa chủ

và tên vua độc ác ? Dụng ý nghệ thuật ?

* Đối phó với tên địa chủ: em vẽ bánh để

ăn, vẽ lò để F*d" vẽ thang để trốn, vẽ

cung tên để kết thúc đời tên địa chủ->

Trừng trị kẻ ác để thoát thân

* Đối với vua : Khi thời cơ đến, em vẽ

liên tục những $*2 cong lớn chôn triều

đình nhà vua *+ muôn lớp sóng bạc

đầu -> Chủ động diệt ác để trừ hoạ cho

mọi *23

=> Mã T*, rất căm ghét kẻ tham lam

độc ác, ra tay trừng trị

? Câu truyện kết thúc ra sao ?

Hoạt động 2

(Hướng dẫn hoạt động tổng kết, tìm hiểu

nghệ thuật và ý nghĩa truyện)

Khái quát giá trị nghệ thuật của truyện

Theo em truyện có ý nghĩa gì ?

=> Của cải phải do lao động mà có

-> Nhân hậu, yêu &*, con *23

* Mã Lương dùng bút thần chống lại tên

địa chủ và tên vua tham lam độc ác

=> Ước mơ của nhân dân về cuộc sống công bằng, hạnh phúc lý Cây bút thần đã trở thành

vũ khí lợi hại chiến đấu, chiến thắng kẻ thù ( để tiêu diệt những kẻ ác, chỉ có sự khảng khái, dũng cảm và cây bút thần không thôi thì * đủ Cần phải có sự * trí và sự thông minh nữa)

2 Chi tiết nghệ thuật đặc sắc: Giọt mực rơi cò trắng mở mắt bay đi

- * một nhịp cầu nghệ thuật nối liền hai cuộc đấu tranh  mạch chuyện hợp lí

- Chứng tỏ tài năng nghệ thuật của Mã T*,

- Mã T*, là họa sĩ của *2 dân lao động

 Bút thần khi ở trong tay Mã T*, – một nghệ sĩ chân chính với mục đích chính nghĩa mới có thể làm ra nghệ thuật đích thực

* Kết thúc có hậu thể hiện niềm tin của nhân dân vào khả năng của những con *2 chính nghĩa, có tài năng

- Bài 2 : Luyện tập cỏch làm đề văn tự sự

Hoạt động GV- HS Kiến thức cơ bản

Hoạt động 1 : :@ !H HS tỡm  

lý 0  $ % &%'

* MT :

* PP : 4 +  /0

I Lý 0 :

*

*

GV   @ cho hS @ 8 lý 0

? Khi làm  $ % &% ta = 0 hành

Hoạt động 2 : :@ !H HS làm bài 

* MT :

Q &%'

* PP :

?

? Trình bày W ý chính cho  $ trên ?

? U dàn bài cho  $ ?

?

GV C @ cho HS 0 -> 8 ! lên

có

và ý *'''G

*

*

'

II Luyện tập :

Cho

mà em yêu

* Tìm   :

-

-

- d  tâm : S2 /8 P

* Tìm ý :

- 3@  nhân  nêu lí do

- + + +  tình giúp i /8 bè + MC khó, % giác

* Dàn ý :

- N> bài : + Tên + Nêu lí do

- Thân bài : +

+ +  tình giúp i /8 bè

+ sát

+

- [0 bài : + Làm +

* Tôi

xe

tác  > j khác (m I tôi &Y &P 0 nào 0 0 :pL 2 /8  D

và  tôi '

* Bước 3 : :@ !H  nhà

- 4 nhà 0 thành bài $ cho  $ % &% trờn

-

-NS 23/10/11 ND 25/10/11 Tiết 32

Danh từ

A.Mục tiêu cần đạt.

1 Kiến thức:

- Khái niệm danh từ

- Các loại danh từ

- Quy

2 Kĩ năng :

- S /0 danh d chung và danh d riờng

-

B.Chuẩn bị:

1 GV : 678 bài ; Bảng phụ

2 HS :

C Tổ chức các hoạt động dạy học :

* Bước 1 :

1 B C @

2 Bài

* Bước 2 : Bài mới (GV thuyết trỡnh)Chúng ta vừa nghe bạn liệt kê một số danh từ, vậy danh

từ là gì ? danh từ có những đặc điểm gì ? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong tiết học này.

Hoạt động GV -HS Kiến thức cơ bản

Hoạt động 1 : H@ !H HS tỡm 

Gv treo bảng phụ có ghi ví dụ ở SGK, (áp

dụng kĩ thuật các mảnh ghép)- ba nhóm

* MT : H ;rS danh d và cỏc 78 danh

d

* PP :

GV U VD @ !H HS   ;rS

danh d'

?

? 4 danh d là gỡ ?

? SW d (VD nờu) trờn dựng  làm tờn

 cho cỏi gỡ ?

I Danh từ :

1.Danh d là gỡ?

Vớ !Q 1:

- Cha,

- Bàn, 0 sỏch > hoa cỳc,  mi,

-

- Vũng trũn, 2 t'''

=> Danh

2 Phõn 785

a Danh d chung:

- Vớ

78 &% G

=> Danh từ chung là tờn gọi một loại sự

? GV yêu

bài  1 ?

? Danh d riêng dùng   cho gì ?

? Em hãy tim fdanh d riêng cho ví !Q

sau ?

? d K em  danh d riêng là gì ?

‘Vua @ công j tráng &* phong là Phù

;y Thiên 4j và   2 ngay >

làng Gióng, nay

Gia Lâm, Hà S-'

Fd 2 d  d C j'''G

?

danh d riêng trong các ví !Q trên ?

(DT chung 0 2 DT riêng 0 hoa)

? GV cho ví

K ?

VD 1 : Võ

;l S ?='''

Ví

Ví

Thái,

GV

bài 

* MT : 4 !Q lí 0 làm bài 

* PP : 4 + phát '''

GV

? Các

d riêng không ? Vì sao ?

GV @ !H HS làm /8  3 treo /=

Q lên /= HS lên &W 8'

vật.

- Ví !Q 2: Vua, làng, tráng &* xã,   2 công j

b Danh d riêng:

- Ví !Q 1: Hoàng, Trang, Hà S- :=

Phòng, 2 THCS 6j Trung

=> Danh từ riêng là tên riêng của từng người, từng vật, từng địa phương,

- Ví !Q 2: Hà S- Phù ;y Thiên 4j Gióng, Gia Lâm, Phù ;y'

3

- ;P @ tên 2 tên C lí VN và tên Hán

- phiên cái riêng K'''

- Tên

* Ghi @ (SGK)

II Luyện tập:

- Bài  2 (SGK):

a, Các

G trong 2   này là danh tè riêng vì '

c, Cháy P là - d  2   này là danh d riêng dùng   tên C

j'

- Bài  3:

* B ước 3: Hướng dẫn học ở nhà: Bài tập bổ sung về nhà:

Ngày * có ông vua nọ sai một viên quan đi dò la khắp *+ tìm *2 tài giỏi Viên quan ấy

đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi *23 Đã mất nhiều

công tìm kiếm * viên quan vẫn * thấy có *2 nào thật lỗi lạc

1 Tìm danh từ trong đoạn văn trên

2

-NS 23/10/11 ND 25/10/11

Tiết 33,34

Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự

A Mục tiêu cần đạt.

1

- Khỏi

- 6% khỏc nhau W ngụi # o ba và ngụi # o 

-

2 [* $ :

- U% chon và thay y ngụi # thớch   trong $ % &%'

-

3 Thỏi - : ~   @ nhõn  khi #  vai

B Chuẩn bị:

1 GV : Đọc các tài liệu có liên quan, soạn giáo án

2 HS :

C Tổ chức các hoạt động dạy học.

*Bước 1:

1 B C @5

2 Bài

*

Vì sao có khi người kể xưng tôi, có khi không ? Khi xưng tôi, tác giả nên chọn ngôi kể như thế

nào ? Để hiểu rõ điều đó, chúng ta cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay.

Hoạt động GV - HS Kiến thức cơ bản

Hoạt động 1 : Hướng dẫn tìm hiểu :Ngôi

kể và vai trò của ngôi kể trong văn tự sự.

* MT : Thấy được ngụi kể và vai trũ

ngụi kể trong văn tự sự.

* PP : Vấn đỏp, phỏt hiện

GV cho hai 78 $ treo /= Q HS

phỏt  ngụi #'

- ;78 1 : ‘Tụi là chỳa &j lõm I' Lỳc

này khi

con trai mà tụi yờu j – tụi 8 @

I Ngôi kể và vai trò của ngôi kể trong văn

tự sự.

 ngwũi ;l  : 2 y 0

i h mà 8 nhõn d'''Fl # o

G

- ;78 2 : 6j  8 xe  0

chỳ cụng an = &V O0 #e j

2'Fl # o ba)

? S xột ngụi # trong hai 78 $

trờn ?

? Td hai 78 $ trờn em : Ngôi kể

là gì ?

? Khi kể hiện diện * tôi thì đó là ngôi

thứ mấy trong kể chuyện ?

? Khi *2 kể giấu mình đi và gọi nhân

vật bằng tên của chúng, kể * *2 ta

kể, gọi là ngôi kể thứ mấy ?

Học sinh đọc đoạn văn số 1 :

? *2 kể ở đâu ? và gọi tên các nhân

vật ntn?

? Khi sử dụng ngôi kể * thế, tác giả có

thể kể những gì ?

? Khi sử dụng ngôi kể này *2 kể có

thể kể * ngôi kể thứ 1 không ?

GV l ý cho HS: Ưu điểm : *2 kể có

thể kể linh hoạt, tự do những gì diễn ra

với nhân vật.-> Có tính khách quan

- *A điểm : Hạn chế có tính chủ quan

- Đây là ngôi kể hay $*A sử dụng

HS đọc đoạn văn thứ 2

? Trong đoạn này, *2 kể tự * mình

là gì ?

? ‘Tôi ở đây là ai ? có phải là tác giả Tô

Hoài không ?

? Vị trí của *2 kể ở ngôi kể thứ nhất,

*2 kể có thể kể những gì ?

L ý: - Ưu điểm : - *2 kể có thể trực

tiếp kể ra những gì mình nghe, thấy, trải

qua, có thể trực tiếp nói ra tình cảm, suy

nghĩ của mình

1 Ngôi kể :

- Là vị trí giao tiếp mà *2 kể sử dụng khi kể chuyện

- Khi *2 kể hiện diện * tôi  ngôi kể thứ nhất

- Khi *2 kể giấu mình, gọi sự vật bằng tên của chúng, kể * *2 ta kể-> ngôi kể thứ ba

2 Vai trò của ngôi kể trong văn tự sự

a Ngôi kể thứ 3.

- *2 kể tự giấu mình đi * là không có mặt, gọi tên các nhân vật( vua, nhà vua, thằng

bé, cha con v.) bằng chính tên của chúng

b Ngôi kể thứ nhất.

- *2 kể tự * là ‘tôi’

- Dế mèn tự * là ‘Tôi’ – * ‘tôi’

không phải là tác giả Tô Hoài

-> Nhân vật ‘tôi’ có thể là chính tác giả hoặc không phải là tác giả

+ Chính là tác giả ]&*2 gặp hồi kí, tự truyện)

+ Do tác giả sáng tạo ra Khi ấy ‘tôi’, chỉ là một nhân vật trong truyện tự kể về mình, về những điều mình tai nghe, mắt thấy

-> Có tính chủ quan

-> *A điểm : Hạn chế tính khách quan

- Đây cũng là cách kể &*2 gặp trong

hồi kí, tự truyện

? Nếu ở ngôi kể thứ 3, *2 kể có khả

năng làm $*A * thế hay không ? Vì

sao ?

? Khi kể chuyện, việc lựa chọn ngôi kể có

bắt buộc không ? Vì sao ?

Có thể ở đoạn 2 đổi ngôi kể thứ 3, bằng

cách thay tôi bằng Dế mèn

ở đoạn 1 không nên thay

GV yêu cầu học sinh trình bày đoạn văn

sau khi đã đổi ngôi kể

Học sinh đọc ghi nhớ SGK

-NS 25/10/11

Tiết 34

Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự

* Bước 1 :

1 B C @ :

2 Bài

? Cho /0 ngụi # o  ngụi o ba ?

Và vai trũ ngụi # ?

*

Hoạt động GV -HS

-Hoạt động 2 : Hướng dẫn luyện tập

* MT : 4 !Q lý 0 làm bài 

* PP :

GV C @ : Làm thế nào để thay

thế ? Sau khi thay, nhận xét so sánh hai

đoạn văn cũ, mới

Định *+3 Thay các từ ‘Tôi’ bằng từ

‘Dế mèn’

HS suy nghĩ và làm bài tập trên giấy A4

GV gọi 1 em lên trình bày, lớp nhận xét

GV kết luận, rút ra *" *A điểm của

đoạn văn mới

- Thay tất cả từ ‘Thanh’ bằng từ ‘tôi’

Bài 3: ( Sử dụng kĩ thuật khăn phủ bàn) :

Chia HS thành 6 nhóm, mỗi nhóm 4 em

- Khi đã sử dụng ngôi thứ nhất, tác giả vẫn có thể thay đổi *2 kể, nhân vật kể chuyện

- Không vì *2 kể giấu mình đi, không hiện diện nên không thể trực tiếp kể, bày tỏ tình cảm.v.v

=> Khi kể, *2 ta có thể hoàn toàn tự do lựa chọn ngôi kể (hoặc ngôi thứ 3, hoặc ngôi thứ nhất) để kể chuyện cho linh hoạt

ND 27/10/11

Kiến thức cơ bản

-II Luyện tập

Bài 1 : Thay ngôi kể từ thứ 1 sang ngôi thứ 3

- Đoạn mới nhiều tính khách quan, * là đang xảy ra, hiển hiện &6*+ mắt *2 đọc qua giọng kể của *2 trong cuộc

Bài 2 : Ngụi o ba thành ngụi o 

Bài 3 : Truyện ‘ cây bút thần’ kể theo ngôi thứ

3 Vì không có nhân vật nào * tôi khi kể ?

HS : $* ra ý kiến cá nhân của mình sau

đó tổng hợp thành ý kiến chung của cả

nhóm-> đại diện các nhóm trình bày ý

kiến của nhóm mình lên bảng

GV : Chốt lại ý kiến đúng

GV h@ !H HS làm

Bài 4 : Trong truyền thuyết, cổ tích *2 ta hay kể chuyện theo ngôi thứ 3 mà không kể theo ngôi thứ nhất Vì

- Giữ không khí truyền thuyết, cổ tích

- Giữ khoảng cách rõ rệt giữa *2 kể và cả các nhân vật trong truyện

Bài 5 : Khi viết &* cần sử dụng ngôi kể thứ nhất để bộc lộ rõ tính chủ quan, chân thực, riêng &*3

Nếu sử dụng ngôi thứ 3 thì nội dung &* lại có nguy cơ thiếu chân thực &6*+ *2 nhận

- Bài thõn

* B ước 3: Hướng dẫn học ở nhà

- Kể lại truyện cây bút thần bằng ngôi kể thứ nhất

- Nhân vật cây bút thần tự kể chuyện mình

- Nhận xét hai cách kể

1

- Khỏi

- 6% khỏc W ngụi # o ba ngụi # o 

-

2 [* $ :

- U% chon thay y ngụi # thớch   $ % &%''

-

3 Thỏi - : ~  ...

GV yêu cầu học sinh trình bày đoạn văn

sau đổi kể

Học sinh đọc ghi nhớ SGK

-NS 25/10/11

Tiết 34< /b>

Ngôi kể lời kể văn tự sự

*... thức:

- Khái niệm danh từ

- Các loại danh từ

- Quy

2 Kĩ :

- S /0 danh d chung danh d riờng

-

B.Chuẩn bị:

1 GV : 67 8 ; Bảng