Bài 1. Những cuộc cách mạng tư sản đầu tiên

- Mặc dù thất bại xong các cuộc KN trong phong trào Cần Vương đã nêu cao tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu kiên cường, quật khởi của nhân dân ta, làm cho TD Pháp bị tổn thất nặng nề, h[r]

N¨m häc: 2014 – 2015 Gi¸o viªn: NguyÔn ThÞ H¬ng

Phần một

- Lịch sử thế giới

Lịch sử thế giới cận đại(từ giữa thế kỉ XVI đến năm 1917) Ngày soạn: 18/8/2013

Ch ơng I:

thời kì xác lập của chủ nghĩa t bản

(từ giữa thế kỉ xvi đến nửa sau thế kỉ XIX)

Bài 1:

Những cuộc cách mạng t sản đầu tiên

I Mục đích yêu cầu:

1, Kiến thức: Giúp học sinh nhận biết:

- Những chuyển biến lớn về kinh tế, chính trị, xã hội ở Châu Âu trong các thế kỉXVI- XVII

- Mâu thuẫn ngày càng sâu sắc giừa lực lợng sản xuất mới- TBCN với chế độ PK Từ

đó thấy đợc cuộc đấu tranh giữa t sản và quí tộc PK tất yếu nổ ra

- CM Hà Lan- Cuộc CM TS đầu tiên

- CMTS Anh thế kỉ XVII ý nghĩa lịch sử và hạn chế của CM TS Anh

- Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ mang tính chất một cuộcCMTS

- Sự ra đời của Hợp chúng quốc Mĩ- nhà nớc T sản

2, T tởng:

Thông qua các sự kiện cụ thể, bồi dỡng cho HS:

- Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng

- Nhận thấy chủ nghĩa t bản có mặt tiến bộ, song vẫn là chế độ bóc lột thay thế chochế độ phong kiến

Bản đồ thế giới để xác định vị trí địa lí các nớc đang học

- Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử trong bài, su tầm một vài tài liệu thamkhảo cần thiết, liên quan đến những nội dung cơ bản của bài

III Hoạt động dạy học :

1, Giới thiệu bài mới :

- Giới thiệu đôi nét về chơng trình Lịch sử lớp 8

- Trong lòng chế độ phong kiến suy yếu đã nảy sinh và bớc đầu phát triển nền sảnxuất của CNTB , dẫn tới mâu thuẫn ngày càng tăng giữa phong kiến với t sản và cáctầng lớp nhân dân lao động Một cuộc cách mạng sẽ nổ ra

2, Dạy và học bài mới :

Tiết1 :

I , Sự biến đổi về kinh tế, xã hội Tây Âu trong các thế kỉ XV-XVII Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI

1, Một nền sản xuất mới ra đời.

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự phát triển của nền sản xuất mới và tác động của nó đến kinh

tế, xã hội

Hỏi: Vào thế kỉ XV, một nền sản xuất

mới đã ra đời, em hãy nêu những biểu

hiện của nền sản xuất đó?

-Thế kỉ XV, ở Tây Âu:

+ Xuất hiện các xởng dệt vải, luyện kim,nấu đờng có thuê mớn nhân công.+ Thành thị trở thành trung tâm sản xuất

và buôn bán

+ Các ngân hàng đợc thành lập và có vai

Hỏi: Nền sản xuất ấy tác động nh thế nào

đến xã hội?

HS đọc phần chữ nhỏ.

Hỏi: Trong xã hội xuất hiện những mâu

thuẫn nào? Vì sao có những mâu thuẫn

2, Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI

Hoạt động 2 : Trình bày diễn biến, kết quả, tính chất của cách mạng Hà Lan

Hỏi: Vì sao nhân dân vùng Nê-đéc-lan

nổi dậy?

Hỏi: Diễn biến của cách mạng?

Hỏi: Kết quả của cuộc cách mạng?

Hỏi: Tính chất của cuộc cách mạng?

- Tính chất : Là cuộc cách mạng t sản đầu

tiên trên thế giới, mở ra thời kì lịch sử thế

+ Chính sách cai trị hà khắc của PK TâyBan Nha ngày càng tăng thêm mâu thuẫndân tộc

- Diễn biến:

+ 8-1566 nhân dân Nê-đéc-lan nổi dậy +1581 nớc cộng hoà Hà Lan đợc thànhlập

II Cách mạng Anh giữa thế kỉ XVII

1, Sự phát triển của chủ nghĩa t bản ở Anh

Hoạt động 3: Tìm hiểu sự phát triển của chủ nghĩa t bản ở Anh để giải thích nguyênnhân nổ ra cách mạng t sản

Hỏi: Những sự kiện nào chứng tỏ quan hệ

t bản chủ nghĩa lớn mạnh ở Anh?

Hỏi: Sự phát triển chủ nghĩa t bản ở Anh

đa đến những hệ quả gì?

GV giải thích khái niệm Quí tộc mới.

Hỏi: Nhận xét gì về vị trí, tính chất của

tầng lớp quí tộc mới trong xã hội Anh trớc

cách mạng?

Hỏi: Vì sao chủ nghĩa t bản phát triển

mạnh mà nông dân phải rời bỏ quê hơng

đi nơi khác sinh sống?

- Kinh tế: CNTB ở Anh phát triển lớnmạnh:

+ Nhiều công trờng thủ công ra đời

+ Nhiều trung tâm lớn về công nghiệpthơng mại, tài chính đợc hình thành + Nhiều phát minh mới về kĩ thuật

- Xã hội: Xuất hiện tầng lớp quí tộc mới

có thế lực lớn về kinh tế , nông dân trởnên nghèo khổ

=>Mâu thuẫn xã hội gay gắt

GV tổng kết ngắn gọn, nhấn mạnh các

mâu thuẫn gay gắt dẫn tới sự bùng nổ của

cách mạng.

Luyện tập: - Nêu nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa của cách mạng Hà Lan?

- Điểm giống nhau giữa CM Hà Lan và CM Anh về nguyên ngân là gì?

Tiết 2:

1 Kiểm tra bài cũ:

? Nêu nguyên nhân dẫn đến các cuộc cách mạng ở Hà Lan và ở Anh?

2 Định hớng vào bài mới:…

Giới thiệu về Crôm-oen: xuất thân quí tộc

mới hạng trung, đại biểu Quốc hội, là ngời

kiên quyết chống vua và Giáo hội Anh.

Ông đã tổ chức một đội quân với nòng cốt

là những nông dân căm thù chế độ phong

kiến, có tinh thần chiến đấu và kỉ luật cao.

GV cho HS quan sát bản đồ và tranh, sau

đó trình bày ngắn gọn diễn biến.

Hỏi: Qua vùng đất chiếm giữ, em thấy lực

lợng so sánh 2 bên nh thế nào?

Hỏi: Kết quả giai đoạn 1 ntn?

HS đọc phần đầu GV nhấn mạnh những

kết quả mà cách mạng đạt đợc.

GV tờng thuật quang cảnh xử tử Sác-lơI.

Hỏi: Việc xử tử Sác-lơ I có ý nghĩa ntn?

GV giải thích khái niệm Cộng hoà.

Hỏi: Cuộc đảo chính 1688 dẫn đến kết quả

( Chống lại cuộc đấu tranh của nhân dân,

bảo vệ quyền lợi của quí tộc mới và t sản)

a, Giai đoạn 1 ( 1642- 1648)

Nhà vua ( Sác-lơ I) > < Quốc hội(t sản,quí tộc mới, nhân dân - Ô-li vơ Crôm-oen)

- 8-1642 nội chiến bùng nổ

- 1648 cuộc nội chiến chấm dứt.Quốc hộithắng lợi

-30-1-1649 Sác-lơ I bị xử tử Nớc Anhthành nớc cộng hoà

b, Giai đoạn 2 (1649-1688)

- Quí tộc mới liên minh với t sản tiếp tụccuộc cách mạng 12-1688, Quốc hội đảochính, thành lập chế độ quân chủ lậphiến

3, ý nghĩa lịch sử của cách mạng t sản Anh giữa thế kỉ XVII

Hoạt động 5: Tìm hiểu tính chất, ý nghĩa của cách mạng Anh thế kỉ XVII

Hỏi:Cuộc cách mạng do ai lãnh đạo?

Hỏi: Mục đích của cuộc cách mạng?

Hỏi: Cuộc cách mạng đa lại quyền lợi

cho ai?

-Cách mạng lật đổ chế độ phong kiến, mở

đờng cho chủ nghĩa t bản phát triển mạnh

mẽ, đem lại thắng lợi cho g/c t sản và quítộc mới

Hỏi: Theo em, Cách mạng t sản Anh có ý

- Là cuộc cách mạng t sản không triệt để

- Hình thức: là một cuộc nội chiến

IV Củng cố và luyện tập :

Phát phiếu học tập cho học sinh:

1, Nối các cột sau đây cho đúng:

* 8/1566 *Nội chiến ở Anh

* 8/1642 *Xử tử Sác-lơ I Anh thành nớc Cộng hoà

* 30/1/1649 *Cách mạng Hà lan

2, Khoanh tròn vào chữ cái đứng trớc ý trả lời đúng

a, Cách mạng Hà Lan là cuộc cách mạng t sản đầu tiên trên thế giới

b,Cuộc cách mạng t sản Anh nổ ra dới hình thức nội chiến

c,Sau cuộc đảo chính 12/1688, Anh là nớc cộng hoà

d, Cách mạng Anh thành công đã đem lại nhiều quyền lợi cho nhân dân lao

động

5 H ớng dẫn tự học ở nhà :

1, Trả lời các câu hỏi SGK

2, Vẽ sơ đồ cuộc cách mạng Anh

3, Vẽ lợc đồ cuộc nội chiến ở Anh

6 Tài liệu tham khảo:

- Xử tử Sác-lơ I: Ngày 30-1-1649, đông đảo nhân dân tụ họp tại quảng trờng trớc lâu

đài “Phòng Trắng” ở Luân Đôn để dự buổi hành hình nhà vua ở giữa quảng trờng đặtmột sàn gỗ cao, xung quanh có lính canh gác, nhà vua bị dẫn lên sàn, có vệ binh, đaophủ, linh mục đi theo Một ngời đọc bản án, kết tội nhà vua là phản quốc Nhà vua bịbắt quì, kê đầu trên một chiếc bục Một nhát rìu giáng xuống cổ nhà vua giữa tiếngreo hò của quần chúng, ngời đao phủ giơ cao chiếc đầu lâu của ông vua chuyên chế

Cách mạng t sản: Cuộc cách mạng do g/c t sản lãnh đạo( ở Anh là quí tộc mới) nhằm

đánh đổ chế độ phong kiến đã lỗi thời, mở đờng cho chủ nghĩa t bản phát triển, xáclập sự thống trị của g/c t sản

Cộng hoà: thể chế chính trị của một nớc không có vua đứng đầu.

Quân chủ lập hiến: Chế độ chính trị của một nớc, trong đó quyền lực của vua bị hạn

chế bằng một hiến pháp do Quốc hội định ra nhà vua tuy ở ngôi( trị vì) nhng khôngcai trị

Quí tộc mới: Tầng lớp quí tộc phong kiến đã t sản hoá, kinh doanh t bản chủ nghĩa,

xuất hiện ở châu Âu vào thế kỉ XVI, mạnh nhất ở Anh, là lực lợng quan trọng lãnh

đạo cách mạng t sản Anh thế kỉ XVII

Trình bày kết quả và ý nghĩa của cách mạng Anh

2.Giới thiệu bài mới :

Chúng ta đã tìm hiểu cuộc cách mạng t sản Hà lan và cách mạng t sản Anh, tronggiờ học hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu về cuộc cách mạng t sản Mĩ- một trongnhững cuộc cách mạng t sản lớn trong thời kì này

1.Dạy và học bài mới :

1, Tình hình các thuộc địa Nguyên nhân của chiến tranh :

Hoạt động 1 : Tìm hiểu sự thành lập và phát triển của các thuộc địa, từ đó thấy đợcnguyên nhân của cuộc chiến tranh

Hỏi :Nêu vài nét về tình hình ở châu Mĩ

sau khi đợc tìm thấy

Hỏi: Thái độ của chính quốc đối với sự

phát triển kinh tế ở thuộc địa ?

Hỏi : Thái độ đó đã dẫn đến hệ quả gì ?

- Từ XVII đến đầu XVIII, Anh đã thànhlập 13 thuộc địa của mình ở Bắc Mĩ

- Kinh tế của 13 thuộc địa phát triển theocon đờng t bản chủ nghĩa-> Thực dân Anhkìm hãm

-> Mâu thuẫn giữa chính quốc với thuộc

địa

2, Diễn biến của cuộc chiến tranh.

Hoạt động 2 : Trình bày diễn biến của cuộc chiến tranh

Hỏi : Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc chiến

tranh là gì ?

Hỏi : Cuộc chiến tranh bùng nổ vào thời gian

nào? Do ai chỉ huy ?

GV giới thiệu về G Oa-sinh-tơn :Sinh ngày

22/2/1732 trong một ngôi nhà ở phía nam bờ

sông Pô-tô-mác Oa-sinh-tơn có dáng ngời to

khoẻ, cao1,88m, nặng gần 80kg Cha ông là

một chủ đồn điền Ông học rất giỏi toán.

Năm1749 ông làm nghề vẽ bản đồ địa hình.

Năm1752 ông tham gia lc lợng quân sự.

Năm1775, Oa-sinh-tơn đợc bầu làm Tổng t

lệnh Với một đội quân còn cha đợc huấn luyện

chu đáo, cha vào khuôn phép, chủ yếu đợc lập

nên từ các lực lợng dân quân, tớng Oa-sinh-tơn

đã lãnh đạo cuộc đấu tranh

chống lại cả một đội quân tinh nhuệ của Anh

cộng với các lính đánh thuê đợc trang bị đầy

đủ Quân đội Mĩ đã chiến đấu ngoan cờng và

chiến thắng quân Anh Năm 1789, Oa-sinh-tơn

đắc cử Tổng thống, nhiệm kì thứ nhất.

Gv thông tin: 4/7/1776

Hỏi: Theo em tính chất tiến bộ của tuyên ngôn

đợc thể hiện ở những điểm nào?

Hỏi: Với tính chất tiến bộ của nó, tuyên ngôn

có ý nghĩa to lớn đối với tiến trình cuộc đấu

tranh giành độc lập Vì sao vậy? Lhệ với TN

Độc lập của chủ tịch HCM năm 1945

Hỏi: Sợ kiện nào đánh dấu bớc ngoặt của cuộc

- Nguyên nhân:

- 12-1773, nhân dân Boxtơn nổidậy

- 4- 1775 chiến tranh bùng nổ.Nghĩa quân do Giooc-giơ Oa-sinh-tơn chỉ huy

- 4-7-1776, Tuyên ngôn độc lập đợccông bố, xác định quyền của conngời và quyền độc lập của cácthuộc địa

- 17-10-1777, quân khởi nghĩa

chiến? Vì sao? thắng lớn ở Xa-ra-tô-ga ->bớc

Hoạt động 3 : Trình bày kết quả, ý nghĩa, tính chất của cuộc chiến tranh

Hỏi : Cuộc chiến tranh giành độc lập của

13 thuộc địa đạt đợc kết quả gì ?

Hỏi : Những điểm nào thể hiện sự hạn

chế của Hiến pháp 1787 của Mĩ ?

Hỏi : Mục đích của cuộc chiến tranh là

gì ?

Hỏi: Ngoài việc đạt đợc mục đích đó,

cuộc chiến tranh còn đa lại kết quả gì ?

Hỏi: Cuộc cách mạng này có ảnh hởng

ntn đến các nớc khác?

Hỏi : Vậy cuộc đấu tranh giành độc lập

này có phải là cuộc cách mạng t sản

+ Tổng thống nắm quyền hành pháp,Quốc hội nắm quyền lập pháp

+ Quyền dân chủ bị hạn chế

*ý nghĩa:

+ Giải phóng nhân dân Bắc Mĩkhỏi ách đô hộ của chủ nghĩa thực dân,làm cho nền kinh tế t bản Mĩ phát triển + ảnh hởng đến phong trào đấutranh giành độc lập của nhiều nớc cuốiXVIII đầu XIX

* Tính chất: Là một cuộc cách mạng t sảnthực hiện nhiệm vụ giải phóng dân tộc

Hoạt động 4: Sơ kết bài học, GV nhấn mạnh một số vấn đề cơ bản:

- Mâu thuẫn giữa chế độ phong kiến với sự phát triển của nền sản xuất t bản chủnghĩa dẫn tới những cuộc cách mạng t sản, đầu tiên là cách mạng Hà Lan, tiếp đó làcách mạng Anh và chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

- Nhân dân có vai trò quan trọng, quyết định thắng lợi của cách mạng

- Thắng lợi của các cuộc cách mạng mở ra một thời kì mới trong lịch sử

4 Củng cố và luyện tập:

Phát phiếu học tập cho HS:

Điền Đúng, Sai trong các câu sau:

a, Cuộc chiến tranh giành độc lập của13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ là cuộc cách mạng tsản

b, Tuyên ngôn Độc lập của nớc Mĩ khẳng định sự bình đẳng giữa mọi ngời

c, Nớc Mĩ là nớc quân chủ lập hiến

d, Hiến pháp 1787 của Mĩ cho phép ngời nghèo,phụ nữ đợc quyền ứng cử và bầu cử

5 H ớng dẫn tự học ở nhà :

1, Bài tập 1: Niên biểu có 2 cột( niên đại, các sự kiện chính).

2, Bài tập 2: Xác lập sự thắng lợi của chủ nghĩa t bản đối với chế độ phong kiến( ở

các mức độ khác nhau), tạo điều kiện cho sản xuất t bản chủ nghĩa phát triển( ở những

điểm nào) nhng không triệt để( biểu hiện?)

6 Tài liệu tham khảo:

- “ Mĩ tuy rằng cách mạng thành công đã hơn 150 năm nay( tính đến năm1927) nhngcông nông vẫn cứ cực khổ, vẫn cứ lo tính cách mệnh lần thứ hai ấy là vì cách mệnh

Mĩ là cách mệnh t bản, mà cách mệnh t bản cha phải là cách mệnh đến nơi”

( Theo : Hồ Chí Minh, toàn tập, tập2, NXB Chính trị quốc gia H., 1996,tr.270)

2, Dân Mĩ không đợc lập ra các lò máy và các hội buôn bán.

3, Các nớc không đợc vào buôn bán với Mĩ, chỉ có Anh đợc buôn bán mà thôi

Vì ba điều ấy, lại thêm thuế má nặng nề, làm cho kinh tế Mĩ khốn đốn, nên từ năm

1770, dân Mĩ tức mình tẩy chay Anh

(Đờng cách mệnh Tập 2.Tr.269)

Rút kinh nghiệm:

HS biết và hiểu :

- Chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát triển kinh tế của nớc Pháp

- Xã hội Pháp với 3 đẳng cấp và mâu thuẫn gay gắt

- Những tiền đề dẫn tới cách mạng Các nhà t tởng tiến bộ lúc bấy giờ đã góp phầnthúc đẩy cách mạng nổ ra

2.T tởng :

Thấy đợc vai trò to lớn của quần chúng nhân dân

3.Kĩ năng :

- Vẽ, sử dụng bản đồ, lập niên biểu, bảng thống kê

- Biết phân tích, so sánh các sự kiện, liên hệ kiến thức đang học với cuộc sống

II Đồ dùng dạy học :

- Tranh tình cảnh ngời nông dân Pháp trớc CM

- Tra cứu các thuật ngữ, khái niệm và thu thập một số tài liệu cần thiết

III.Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ :

Kiểm tra phần làm bài tập của HS

2 Giới thiệu bài mới:

Cách mạng t sản đã thành công ở một số nớc mà chúng ta đã học và tiếp tục nổ ra,trong đó ở nớc Pháp đạt đến sự phát triển cao Vì sao cách mạng t sản nổ ra và pháttriển ở Pháp? Cách mạng trải qua những giai đoạn nào? ý nghĩa lịch sử ra sao? Đó lànhững vấn đề cơ bản mà chúng ta sẽ nghiên cứu trong bài 2

3 Dạy và học bài mới:

Hỏi: Tính chất lạc hậu của nền nông

nghiệp Pháp thể hiện ở những điểm

nào? Nguyên nhân này là do đâu?

( Sự bóc lột của phong kiến địa chủ)

Hỏi: Công thơng nghiệp phát triển ntn?

Chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát

triển ấy ra sao?

- Nông nghiệp lạc hậu

- Công thơng nghiệp phát triển mạnh mẽnhng bị chế độ phong kiến kìm hãm

sơ đồ sự phân chia đẳng cấp trong xã

hội Pháp? GV có thể gợi ý cho HS

Đẳng cấp thứ ba T sản TLND khác

- Không có quyền gì

- Phải đóng thuế và làm nghĩa vụ

Hỏi: Quan sát hình 5, hãy miêu tả tình

cảnh ngời nông dân trong xã hội Pháp

lúc bấy giờ (Ngời nông dân già, tay

chống cuốc( tiêu biểu cho nền nông

nghiệp lạc hậu), cõng trên lng Quí tộc

và Tăng lữ( chịu sự áp bức) Trong túi

áo, túi quần ngời nông dân có những

tờ văn tự vay nợ, cầm cố ruộng đất.

Các hình chim , thỏ nói lên đặc quyền

của chế độ phong kiến( có quyền nuôi

các loài vật này, nếu nông dân bắt giết

Hỏi: Có những nhà t tởng tiêu biểu nào? Họ đại

diện cho g/c nào?

Hỏi: Dựa vào các đoạn trích (chữ nhỏ) trong

SGK, em hãy nêu một vài điểm chủ yếu trong t

t-ởng của các nhà t tt-ởng

(Mông-te-xki-ơ và Rút-xô nói về quyền tự do

của con ngời và việc đảm bảo quyền tự do

Vôn-te thể hiện quyết tâm đánh đổ bọn phong kiến

thống trị(Sự dối trá) và tăng lữ( bọn đê tiện).

Hỏi: Tác dụng của các luồng t tởng ấy?

Là tiếng nói của g/c t sản đấu tranh không

khoan nhợng với chế độ phong kiến, đóng góp

tích cực về mặt t tởng cho việc thực hiện quyết

tâm đánh đổ chế độ phong kiến đã lỗi thời.

- Các nhà t tởng tiêu biểu: Sác-lơMông –te-xki-ơ, Vôn-te, GiăngGiắc Rút-xô

- Nội dung:

+ Tố cáo, phê phán gay gắt chế độquân chủ chuyên chế

+ Đề xớng quyền tự do của conngời và việc đảm bảo quyền tự do.+ Thể hiện sự quyết tâm đánh đổchế độ phong kiến

-> Triết học ánh sáng

II Cách mạng bùng nổ

1, Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế

Hoạt động 4: Tìm hiểu những khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế

Hỏi: Sự suy yếu của chế độ quân chủ chuyên chế thể

hiện ở những điểm nào?

Hỏi: Vì sao nhân dân đứng lên đấu tranh?

GVnhắc lại đôi nét về tình hình nớc Pháp trớc cách

mạng ở mụcI và sự khủng hoảng của chế độ quân chủ

chuyên chế để gợi ý HS trả lời về hệ quả tất yếu đó là

cuộc cách mạng chống phong kiến, do g/c t sản đứng

đầu sẽ nổ ra.

Dới thời vua Lu-i XVI, chế

độ phong kiến ngày càngsuy yếu: nợ t sản, công th-

ơng nghiệp đình đốn ->Nhân dân đấu tranh mạnhmẽ

2, Mở đầu thắng lợi của cách mạng

Hoạt động 5: Trình bày bớc đầu của cuộc cách mạng

Hỏi: Vì sao nhà vua triệu tập hội nghị?

Hỏi: Hội nghị 3 dẳng cấp diễn ra ntn? - 5-5-1789 Hội nghị ba đẳng cấpkhai mạc: Quí tộc, tăng lữ ủng hộ

nhà vua >< Đẳng cấp thứ ba

- 17-6 đại biểu đẳng cấp ba thànhlập Quốc hội lập hiến Nhà vua dùngquân đội để uy hiếp Quốc hội

Hỏi: Nhân dân đã có thái độ ntn trớc tình hình

đó ?

GV dùng bức tranh 9 SGK để nói về cuộc đấu

tranh của quần chúng nhân dân: Pháo đài

Ba-xti đợc xây dựng để bảo vệ kinh thành Pa-ri, có

hào sâu xung quanh ngăn cách, có cầu treo và

đại bác phòng giữ Về sau, pháo đài đợc dùng

để giam cầm, giết hại những ngời chống chế độ

phong kiến Ngục Ba-xti là tợng trng cho uy

quyền của chế độ phong kiến Sáng sớm ngày

14-7, 300 000 quần chúng Pa-ri cầm vũ khí

kéo đến bao vây, tấn công ngục Ba-xti Sau 4

giờ chiến đấu, quần chúng ùa vào, đội bảo vệ

đầu hàng, giết chết viên sĩ quan chỉ huy chống

cự lại.

Hỏi: Vì sao việc đánh chiếm pháo đài Ba-xti đã

mở đầu cho thắng lợi của cách mạng?

( Chế độ quân chủ chuyên chế bị giáng đòn

đầu tiên quan trọng, cách mạng bớc đầu thắng

lợi)

- Nhân dân tự vũ trang chống lại nhàvua

- 14-7 quần chúng tấn công pháo

đài- nhà tù Ba-xti rồi làm chủ các vịtrí quan trọng trong thành phố

 Mở đầu thắng lợi của cáchmạng

4 Củng cố và luyện tập: Câu trả lời nào sau đây em cho là đúng nhất:Nguyên nhân

dẫn đến cách mạng t sản Pháp là:

1, Kinh tế nông nghiệp lạc hậu

2, Chế độ phong kiến kìm hãm sự phát triển của công thơng nghiệp

3, Mâu thuẫn giữa các đẳng cấp trong xã hội

4, Chế độ quân chủ chuyên chế khủng hoảng

5,Tất cả các ý trên

5 H ớng dẫn tự học ở nhà :

- Trả lời các câu hỏi cuối mỗi mục

- Lập niên biểu các sự kiện chính của cách mạng Pháp

- Cách mạng Pháp triệt để hơn cách mạng Anh ở chỗ nào?

6 Tài liệu tham khảo:

Vì sao Pháp có phong trào cách mệnh?

Hồi thế kỉ XVIII vua thì kiêu sa dâm dật, quí tộc và bọn cố đạo hoành hành, thuếnặng dịch phiền, dân tình khốn khó Phần thì Canađa và ấn Độ nguyên là thuộc địacủa Pháp nay bị Anh chiếm Phần thì những ngời học thức nh ông Mông-te-xki-ơ,Vôn-te, Rút-xô tuyên truyền chủ nghĩa tự do bình đẳng Nhất là vì t bản mới lại bị tụiphong kiến ngăn trở, dân thì bị vua, quí tộc và cố đạo áp bức Vậy nên t bản mới liênhiệp với học trò, dân cày và ngời thợ để phá phong kiến

(Đờng cách mệnh Tập 2 Tr.271)

Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 31/8/2012

Tiết 5:

III Sự phát triển của cách mạng

I Mục đích yêu cầu:

1 Kiến thức : HS biết và hiểu :

- Những sự kiện cơ bản về diễn biến của cách mạng qua các giai đoạn, vai trò củanhân dân trong việc đa đến thắng lợi và phát triển của cách mạng.

- Vẽ, sử dụng bản đồ, lập niên biểu, bảng thống kê

- Phân tích, so sánh các sự kiện , liên hệ kiến thức đang học với thực tiễn

II Đồ dùng dạy học :

- Tranh ảnh, sơ đồ , lợc đồ liên quan đến bài học

- Tra cứu các thuật ngữ, khái niệm và các tài liệu cần thiết

III Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ :

Nguyên nhân nào dẫn tới cuộc cách mạng Pháp 1789?

2 Giới thiệu bài mới:

Do mâu thuẫn găy gắt giữa chế độ phong kiến với t sản và quần chúng nhân dânlao động nên cuộc cách mạng đã nổ ra vào ngày 14-7-1789 Cuộc tấn công pháo

đài Ba-xti đã mở đầu cho những thắng lợi to lớn của cách mạng Pháp cuối thế kỉXVIII

3 Dạy và học bài mới:

1, Chế độ quân chủ lập hiến ( từ ngày 14-7-1789 đến ngày10-8-1792)

Hoạt động 1: Trình bày giai đoạn đầu tiên của cách mạng Pháp

Hỏi: Tình hình nớc Pháp sau ngày 14-7?

HS đọc nội dung Tuyên ngôn.

Hỏi :Qua những điều trên, em có nhận xét gì

về Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền ?

LHệ TNĐL của Bác Hồ năm 1945

Hỏi : Tuyên ngôn và Hiến pháp phục vụ

quyền lợi của ai là chủ yếu ? Quần chúng có

 Nhà vua liên kết với bọn phản độngtrong và ngoài nớc chống phá cáchmạng

2, B ớc đầu của nền cộng hoà ( từ ngày 21-9-1792 đến ngày 2-6-1793)

Hoạt động 2 : Trình bày giai đoạn nền cộng hoà đầu tiên của nớc Pháp

GV nhắc lại kết quả mà cuộc khởi nghĩa

ngày10-8-1792 mang lại

Hỏi : Sau cuộc khởi nghĩa, chính quyền nằm

trong tay ai ?

Hỏi : Kết quả này có cao hơn giai đoạn trớc

không ? Thể hiện ở những điểm nào ? Có đợc

kết quả này là do ai ?

Hỏi : Tình hình chiến sự trên đất Pháp

- T sản công thơng nghiệp nắm chínhquyền, gọi là phái Gi-rông-đanh

+ 21-9-1792, nền cộng hoà đợc thànhlập

+21-1-1793, xử tử vua Lu-i XVI

->Chiến thắng ngoại xâm

- Mùa xuân 1793, nớc Pháp gặp khó

-> Ngày 2-6-1793, nhân dân Pa-ri dới

sự lãnh đạo của Rô-be-spie, đã khởinghĩa thắng lợi lật đổ phái Gi-rông-

đanh

3, Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh(từ ngày2-6-1793 đến 27-7-1794)

Hoạt động 3 :Trình bày giai đoạn chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh

Hỏi :Việc làm đầu tiên của phái Gia-cô-banh là

gì ?

Hỏi: Nêu một vài phẩm chất tốt đẹp của

Rô-be-spie?

(Kiên quyết cách mạng, không chịu khuất phục

trớc kẻ thù, là con ng“ ời không thể bị mua

Hỏi: Những biện pháp đó có tác dụng ntn?

Hỏi: Vì sao sau chiến thắng phái Gia-cô-banh

mất đi sự ủng hộ của quần chúng nhân dân?

(mâu thuẫn nội bộ, nhân dân xa rời chính phủ

do thái độ của g/c t sản).

Hỏi: Vì sao sau năm 1794, cách mạng t sản Pháp

không thể tiếp tục phát triển?

(Giai cấp t sản muốn dừng cách mạng)

- Phái Gia-cô-banh(dân chủ cáchmạng) nắm chính quyền

+ Quốc hội cử ra uỷ ban cứu nớc

do Rô-be-spie đứng đầu

+ Thi hành nhiều chính sách tiếnbộ.(SGK)

->26-6-1794, quân đội cách mạngchiến thắng ngoại xâm, nội phản

- 27-7-1794, t sản phản cách mạngtiến hành đảo chính Rô-be-spie bị

xử tử Cách mạng t sản Pháp kếtthúc

4, ý nghĩa lịch sử của Cách mạng t sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

Hoạt động 4: Trình bày ý nghĩa, tính chất, bài học kinh nghiệm của cmts Pháp

Hỏi: Đối với nớc Pháp, cuộc cách mạng

+ Là cuộc cách mạng triệt để nhất ( lật

đổ chế độ phong kiến, đa giai cấp t sảnlên cầm quyền, mở đờng cho chủ nghĩa tbản phát triển nhanh chóng)

+ Góp phần thúc đẩy cuộc đấu tranh chomục tiêu dân tộc, dân chủ ở nhiều nớcchâu Âu và thế giới

- Bài học kinh nghiệm: kiên quyết đấutranh bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ thành quảcủa cách mạng

- Hạn chế: SGK Hoạt động 5: Sơ kết bài học: GV nhấn mạnh các điểm chủ yếu:

- Cách mạng Pháp 1789 là cuộc cách mạng t sản triệt để nhất; nó đã lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế trong nớc và có ảnh hởng đến sự phát triển của lịch sử thế giới,

để lại dấu ấn sâu sắc ở châu Âu trong suốt thế kỉ XIX và sang cả thế kỉ XX, đ ợc Lê-nin đánh giá là “ Đại cách mạng Pháp”

- Quần chúng nhân dân có vai trò to lớn trong việc đa đến thắng lợivà phát triển của Cách mạng t sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

- Tuy có nhiều hạn chế, nhng Cách mạng t sản Pháp1789 đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm

4 Củng cố và luyện tập:

1.Dựa vào SGK, chọn các sự kiện cơ bản để lập niên biểu, nói lên tiến trình phát triển của cách mạng

2 Về vai trò của quần chúng trong cách mạng, nêu các sự kiệnvề cuộc đấu tranh của nhân dân đã đa cách mạng đến thắng lợi và phát triển

3 Các sự kiện tấn công pháo đài Ba-xti , lập chế độ quân chủ lập hiến, chế độ cộng hoà, chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh

4.Dựa vào SGK,đoạn sơ kết bài học để nêu lên kết quả, mặt tích cực cũng nh hạn chế

của cách mạng t sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

5 H ớng dẫn tự học ở nhà:

1, Cách mạng công nghiệp là gì? Vì sao cách mạng công nghiệp lại diễn ra trớc tiên ở Anh?

2, Hệ quả của cách mạng công nghiệp?

6 Tài liệu tham khảo:

Cách mệnh Pháp làm gơng cho chúng ta về việc gì?

1, Dân chúng công nông là gốc của cách mệnh, t bản là hoạt đầu(kẻ có cơ hội chủ nghĩa) khi nó không lợi dụng đợc dân chúng nữa thì nó phản cách mệnh

2, Cách mệnh thì phải tổ chức thật bền vững mới thành công

3, Đàn bà, trẻ con cũng giúp việc cách mệnh đợc

4, Dân khí mạnh thì súng ống nào, quân lính nào cũng không chống lại nổi

( Đờng cách mệnh Tập2 Tr.274)

Rút kinh nghiệm:

- Cách mạng công nghiệp khởi đầu ở Anh và lan rộng ra nhiều nớc.

- Hệ quả của cách mạng công nghiệp

2 T tởng:

- Nhân dân là ngời sáng tạo, chủ nhân của các thành tựu kĩ thuật, sản xuất

3 Kĩ năng:

- Khai thác nội dung và sử dụng kênh hình SGK

- Biết phân tích sự kiện để rút ra kêt luận, nhận định, liên hệ thực tế

II Đồ dùng dạy học:

- Tìm hiểu nội dung kênh hình SGK

- Đọc và sử dụng các bản đồ SGK

- Su tầm một số tài liệu tham khảo cần thiết cho bài giảng

III Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ :

Trình bày ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm của cách mạng t sản Pháp 1789

2 Giới thiệu bài mới:

Sau khi cách mạng t sản thành công, Anh đã khởi đầu cuộc cách mạng côngnghiệp Cuộc cách mạng nhanh chóng lan ra các nớc t bản khác Đồng thời, cáchmạng t sản tiếp tục thành công ở nhiều nớc với những hình thức khác nhau, đánh dấu

sự thắng lợi của chủ nghĩa t bản trên phạm vi thế giới

3 Dạy và học bài mới:

1, Cách mạng công nghiệp ở Anh

Hoạt động 1: Trình bày cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh

Hỏi: Đến những năm 60-XVIII, trong ngành dệt

xuất hiện nét mới nào?

Hỏi: Tại sao máy móc lại đợc phát minh trớc hết

trong ngành dệt?

( là ngành sản xuất chủ yếu của Anh)

Hỏi: Quan sát hình 12 và 13, em hãy cho biết

cách sản xuất và năng suất lao động khác nhau

ra sao?

Hỏi: Theo em, máy kéo sợi Gien-ni đợc sử dụng

rộng rãi có tác động nh thế nào tới ngành dệt ?

( Thúc đẩy năng suất lao động trong ngành dệt

tăng nhanh, đòi hỏi phải tiếp tục cải tiến, phát

minh máy móc)

Khi Giêm Oát mất, ngời ta đã ghi dòng chữ: “Kỉ

niệm ngời đã nhân sức mạnh gấp bội cho con

ngời.”

Hỏi: Vì sao máy móc đợc sử dụng nhiều trong

giao thông vận tải?

GV hớng dẫn HS quan sát hình 15 rồi tờng

thuật: Đây là buổi lễ khánh thành đờng sắt đầu

* Từ những năm 60 của thế kỉXVIII, máy móc đợc phát minh và

sử dụng:

- Trong ngành dệt:

+ 1764, Giêm Ha-gri-vơ sáng chếmáy kéo sợi Gien-ni

+1769, Ac-crai-tơ phát minh máykéo sợi chạy bằng sức nớc

+ 1785, ét-mơn Các-rai chế tạomáy dệt

- 1784, máy hơi nớc của Giêm Oat

đợc đa vào sử dụng

- GTVT : tàu thuỷ, đầu máy xe

tiên ở Anh vào năm 1825 Nhân dân suốt đêm

không ngủ, tụ tập dọc con đờng sắt đợc xây

dựng lần đầu tiên trên thế giới Đến giờ qui

định, xe lửa chuyển bánh Đầu máy kéo theo 33

toa, do Gióoc-giơ Xti-phen-xơn lái Ông là thợ

cơ khí, tự học thành kĩ s chế tạo đầu máy xe lửa

hoàn hảo nhất Quần chúng đi trớc rồi đến một

ngời cầm cờ cỡi ngựa, theo sau là đoàn kị sĩ.

Khi đến con đờng dốc, Xti-phen-xơn ra hiệu

tránh đờng, rồi tăng tốc độ lên 24km/h Đoàn

tàu lao về phía trớc, bỏ xa các kị sĩ phía sau.

Trong đám đông quần chúng đông đúc, nhiều

ngời kêu to tỏ vẻ vui mừng, song cũng hãi hùng

và kinh ngạc.

Hỏi: Vì sao giữa thế kỉ XIX, Anh đẩy mạnh sản

xuất gang thép và than đá?

( máy móc và đờng sắt phát triển-> công nghiệp

nặng( gang thép, than đá) phải phát triển đáp

Thảo luận: Vì sao cuộc cách mạng công nghiệp

diễn ra sớm ở Anh? (G/c TS A cần nhiều lợi

nhuận; TS A sớm giành đợc chính quyền và có

vốn lớn nhờ cớp biển và buôn bán nô lệ da đen

cuối thời trung đại.)

- Kết quả : +Sản xuất phát triển nhanh chóng,của cải dồi dào

+Anh trở thành nớc công nghiệpphát triển nhất thế giới

2, Cách mạng công nghiệp ở Pháp- Đức( Đọc thờm)

Hoạt động 2 :Trình bàydiễn biến cuộc cách mạng công nghiệp ở Pháp và Đức để thấy

rõ tốc độ phát triển nhanh, mạnh ở những nớc này

Hỏi : Khi tiến hành cách mạng công

nghiệp, Pháp và Đức có khó khăn và

thuận lợi gì ?

- Khó khăn : Kinh tế Pháp lạc hậu ; Đức

cha thống nhất.

- Thuận lợi : Thừa hởng kinh nghiệm và

thành tựu của Anh.

Hỏi : Sự phát triển của cách mạng công

và công nghiệp luyện kim

3, Hệ quả của cách mạng công nghiệp:

Hoạt động 3: Nêu lên hệ quả của cuộc cách mạng công nghiệp đối với kinh tế và xãhội

GV hớng dẫn HS quan sát hai lợc đồ 17, 18 và nêu lên những biến đổi của nớc Anhsau khi hoàn thành cách mạng công nghiệp theo bảng thống kê sau:

Nớc Anh giữa thế kỉ XVIII Nớc Anh nửa đầu thế kỉ XIX

- Chỉ có một số trung tâm sản xuất thủ

công - Xuất hiện vùng công nghiệp mới baotrùm hầu hết nớc Anh

- Xuất hiện các trung tâm khai thác than

đá

- Có 4 thành phố trên 50 000 dân - Có 14 thành phố trên 50 000 dân

- Cha có đờng sắt - Có mạng lới đờng sắt nối liền các thành

phố, hải cảng, khu công nghiệp

Hỏi: Vậy biến đổi to lớn nhất về kinh tế ở

các nớc t bản sau cách mạng công nghiệp

ntn?

Hỏi: Trong xã hội có sự biến đổi ra sao?

Hỏi: Địa vị của các G/C trên và quan hệ

giữa các g/c đó ra sao? ( TS có thế lực về

kinh tế – bóc lột; VS bị áp bức, bóc lột ->

sớm > < với nhau)

a, Về kinh tế

- Nhiều khu công nghiệp lớn, nhiều thành phố mọc lên

b, Xã hội :

- Hình thành hai giai cấp cơ bản của xã hội t bản: g/c t sản và g/c vô sản

4 Củng cố – luỵện tập:

? Thế nào là CMCN? Vì sao CMCN sớm diễn ra ở Anh?

? Trong các phát minh ở A TK XVIII, phát minh nào quan trọng nhất? Vì sao?

Bài tập: HS lập bảng thống kê – mẫu sau:

TT Máy đợc phát minh Thời gian phát

minh

Tên nhà bác học

1

2

3

4

5 Tài liệu tham khảo:

Nhu cầu về vải tăng lên buộc kĩ thuật dệt vải phải cải tiến Năm 1733, nhà kĩ thuật Giôn Cây phát minh ra thoi bay Trớc kia ngời thợ dệt phải dùng tay đẩy con thoi chạy qua hàng sợi thì tới nay, họ chỉ cần sức chân là có thể đẩy con thoi chạy đi chạy lại đợc Thoi bay làm cho năng suất lao động tăng lên gấp đôi, đòi hỏi phải tăng mức sản xuất sợi Nhu cầu về sợi đã đòi hỏi phải có máy thay thế cho hai bàn tay của con ngời Năm 1764, ngời thợ dệt Giêm Ha-gri-vơ phát minh ra máy kéo sợi mang tên con gái ông là Gien-ni Máy Gien-ni vẫn phải quay bằng tay, nhng trớc đây chỉ có một cọc suốt thì nay lên tới 16-18 cọc suốt mà vẫn do một công nhân điều khiển Nhờ vậy, sợi

đợc sản xuất ra nhiều hơn trớc Trớc kia một ngời thợ dệt cần 3 ngời thợ kéo sợi luôn tay mới đủ, thì nay sợi lại nhiều quá sức làm của thợ dệt Có thể coi máy kéo sợi

Gien-ni là phát minh đầu tiên làm thay đổi sâu sắc tình hình trớc đây của lao động Anh, vì

nó mở đầu cho sự phân công lao động giữa việc kéo sợi và việc dệt vải trong xã hội Năm 1769, máy kéo sợi chạy bằng sức nớc ra đời mang tên Ac-rai-tơ Năm 1785, kĩ

s Et-mơn Các-rai-tơ sáng tạo ra máy dệt Máy dệt đã đa tốc độ sản xuất tăng lên tới 39 lần

( Theo : Vũ Dơng Ninh- Nguyễn Văn Hồng,)

Rút kinh nghiệm :

Hỏi: Sang thế kỉ XIX, các cuộc cách

mạng t sản còn có nguyên nhân nào nữa?

Hỏi : Nguyên nhân nào đã thúc đẩy cuộc

đấu tranh giành độc lập lên cao ở Mĩ

La-tinh?

GV hớng dẫn HS quan sát lợc đồ 19

(khu vực này nguyên là thuộc địa của Tây

Ban Nha và Bồ Đào Nha) và cho lập

bảng thống kê các quốc gia t sản ở khu

vực theo thứ tự niên đại thành lập

Hỏi: ở châu Âu phong trào cách mạng

TL nhóm : Vì sao nói các cuộc đấu tranh

thống nhất ở I-ta-li-a, Đức, cuộc cải cách

nông nô ở Nga đều là cuộc cách mạng t

diễn ra dới nhiều hình thức khác nhau,

song nguyên nhân sâu xa và mục đích cơ

- Nguyên nhân:

+ Kinh tế t bản chủ nghĩa phát triểnnhanh chóng-> cần phải gạt bỏ trở ngạitrên con đờng phát triển( chế độ phongkiến)

+ảnh hởng của cách mạng t sản Pháp,Mĩ

- Các cuộc cách mạng tiêu biểu:

+ Khu vực Mĩ La-tinh: hàng loạt quốc gia

t sản mới đợc thành lập

+ Châu Âu:

* 1848-1849, cách mạng t sản diễn

ra ở nhiều nớc châu Âu

* I-ta-li-a: Ca-vua- một quí tộc t sảnhoá đã lãnh đạo nhân dân thống nhất 7quốc gia ở bán đảo I-ta-li-a thành Vơngquốc I-ta-li-a( 1859-1870)

* Đức: Từ 1864-1871, nớc Đức đợcthống nhất từ 38 quốc gia lớn nhỏ bằngcác cuộc chiến tranh do quí tộc quânphiệt Phổ đứng đầu

* Nga:2-1861, Nga hoàng ban bố

“Sắc lệnh cải cách nông nô”

- Kết quả: Giữa thế kỉ XIX, chủ nghĩa tbản đã thắng lợi trên phạm vi toàn thếgiới

bản đều giống nhau, đó là sự mở đờng

cho chủ nghĩa t bản phát triển

2, Sự xâm l ợc của t bản ph ơng Tây đối với các n ớc á , Phi :

Hoạt động 2 : Trình bày sự xâm lợc của các nớc Tây Âu đối với các nớc á, Phi từ nhu cầu thị trờng

Hỏi : Vì sao chủ nghĩa t bản phát triển

càng thúc đẩy các nớc t bản đi xâm chiếm

thuộc địa ?

phần chữ nhỏ SGK.

GV yêu cầu HS dùng bản đồ thế giới

đánh dấu những nớc bị thực dân phơng

Tây xâm lợc

Hỏi : Kết quả của việc đẩy mạnh xâm lợc

thuộc địa ?

- Nguyên nhân : Do nhu cầu thị trờng, nhân công và nguyên liệu phục vụ sản xuất

- Diễn biến : + Anh, Pháp đẩy mạnh việc xâm lợc

ph-ơng Đông

+ Nửa sau thế kỉ XIX, thực dân phơng Tây tiến sâu vào đất liền châu Phi

- Kết quả : hầu hết các nớc á, Phi lần lợt trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của thực dân phơng Tây

Hoạt động 3 : Sơ kết bài học :

- Cách mạng t sản lần lợt nổ ra ở nhiều nớc Âu- Mĩ, đánh đổ chế độ phong kiến và xác lập chủ nghĩa t bản trên phạm vi thế giới

- Cuộc cách mạng công nghiệp khởi đầu ở Anh, lan rộng ra nhiều nớc t bản làm cho sản xuất t bản chủ nghĩa phát triển, do máy móc đợc phát minh và sử dụng rộng rãi

Đồng thời, cuộc cách mạng công nghiệp cũng dẫn đến việc phân chia xã hội t bản thành hai g/c cơ bản, đối lập- t sản và vô sản

- Chủ nghĩa t bản phát triển, do nhu cầu về nguyên liệu, nhân công, thị trờng tiêu thụ hàng hoá, bọn thực dân đã tăng cờng xâm chiếm thuộc địa, gây nhiều tội ác với nhân dân các nớc này

4: Củng cố, luyện tập:

HS làm bài tập: Hãy xác định thời gian, hình thức đấu tranh của các cuộc cách mạng

t sản:

T/ gian Tên các cuộc cách mạng Hình thức

1642 Cách mạng t sản Hà Lan Nội chiến

1789 Cách mạng t sản Anh Giải phóng dân tộc

1566 Cách mạng t sản Mĩ Nội chiến

1859 Cách mạng t sản Pháp Chiến tranh giành độc lập, Nội chiến

1776 Cách mạng Nga Thống nhất bằng chiến tranh xâm lợc

1861 Cách mạng Đức Cải cách chế độ nông nô

1871 Cách mạng I-ta-li-a Đấu tranh của quần chúng

5 H ớng dẫn học tập ở nhà :

1, Các hình thức đấu tranh của công nhân buổi đầu?

2, Kể tên các cuộc đấu tranh của công nhân trong những năm 1830-1840?

Rút kinh nghiệm:

I Phong trào công nhân nửa đầu thế kỉ XIX

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: HS biết và hiểu:

Buổi đầu của phong trào công nhân- đập phá máy móc và bãi công trong nửa đầuthế kỉ XIX.Đây là sự phát triển từ thấp lên cao với các hình thức khác nhau

III Hoạt động dạy và học:

1 Kiểm tra bài cũ :

Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà của HS

2 Giới thiệu bài mới :

Hệ quả quan trọng nhất trong cuộc cách mạng công nghiệp là việc ra đời hai g/c cơ

bản trong xã hội: g/c t sản và g/c vô sản Công nghiệp càng phát triển thì lực lợng

công nhân càng đông đảo và họ ngày càng ý thức rõ về sứ mạng lịch sử của mình

trong sự phát triển của xã hội Ngay từ khi mới ra đời g/c công nhân đã vùng lên đấu

tranh Vì sao họ đấu tranh và cuộc đấu tranh diễn ra ntn- chúng ta cùng tìm hiểu bài

3 Dạy và học bài mới:

1, Phong trào đập phá máy móc và bãi công.

Hoạt động 1:Trình bày hình thức đấu tranh đầu tiên của g/c công nhân, đó là đập phá

máy móc và bãi công

Hỏi: Vì sao ngay từ lúc mới ra đời, g/c công

nhân đã đấu tranh chống chủ nghĩa t bản?

Hỏi: Vì sao công nhân lại đập phá máy móc?

Hành động này thể hiện nhận thức ntn của

2, Phong trào công nhân trong những năm 1830-1840.

Hoạt động 2: Trình bày phong trào đấu tranh của công nhân trong những năm 30-40

của thế kỉ XIX

Hỏi: Nét mới trong phong trào đấu

tranh thời kì này ntn?

Hỏi: Phong trào đấu tranh đã diễn

ra ntn?

GV chia nhóm thực hiện những

thông tin trong ô trống

.GV giới thiệu: Li-ông là một trung

tâm công nghiệp lớn của Pháp, sau

lột và quyết tâm chiến đấu để bảo

vệ quyền lao động của mình)

GV giới thiệu hình 25 và cho HS

đọc đoạn chữ nhỏ.

GV trình bày:Công nhân kí tên vào

các bản kiến nghị gửi lên Nghị viện

đòi đợc quyền tuyển cử phổ thông.

Hàng triệu ngời đã kí vào bản kiến

nghị 5-1842, hơn 20 công nhân

khiêng chiếc hòm to có bản kiến

- Giai cấp công nhân lớn mạnh, tiến hành đấu tranhtrực tiếp chống g/c t sản

- Cụ thể:

Tênnớc Th/gian,nơi diễn

ra ĐT

Hình thức

đấu tranh Kết quả, ý nghĩaPháp 1831

(Li-ông) Khởi nghĩavũ trang +Đều thất bại dothiếu lãnh đạo và

thiếu đờng lối ĐT

tr-và tạo tiền đề cho

sự ra đời lí luận cách mạng

Anh

1836-1847 Đấu tranhchính trị

nghị với trên 3 triệu chữ kí tới Nghị

viện Theo sau là hàng nghìn ngời.

Nhân dân đứng hai bên đờng hân

hoan đón chào, nhng Nghị viện

không chấp nhận kiến nghị này.

GV giải thích: phong trào này có

tính quần chúng rộng rãi, tính tổ

chức và mục tiêu rõ nét

Hỏi: So với thời kì trớc, phong trào

đấu tranh thời kì này có gì tiến bộ

1,Tuyên ngôn của ĐCS ra đời trong hoàn cảnh nào? Nội dung chủ yếu?

2, Hoàn cảnh ra đời của Quốc tế thứ nhất

Rút kinh nghiệm:

II Sự ra đời của chủ nghĩa Mác( Đọc thờm)

1, Mác và Ăng-ghen

Hoạt động 1: Nêu tiểu sử và t tởng của Mác và Ăng –ghen

Hỏi: Nêu vài nét tiêu biểu về tiểu sử của Mác và

T liệu: - Nhà thơ Tố Hữu ca ngợi T/b giữa 2 ngời:

“Trên đờng xa ấy trong sơng gió

Đôi bạn kề nhau bóng cạnh hình

Mác với Ăng-ghen đồng lý tởng

Say nhau nh một cặp tình nhân”

Và: “ ăng ghen gấp sổ đi tìm bạn

Gặp gỡ vui nh buổi ban đầu

Ôi buổi ban đầu lu luyến ấy

Ngàn năm hồ dễ mấy ai quên”

- 1 năm xa nhau 2 ngời đã gửi cho nhau tới 200 bức th

- Nỗi đau buồn khi biết Mác bị bệnh hiểm nghèo, nỗ lực

của ăng ghen tìm thày thuốc chữa bệnh cho Mác

- Khi Mác và gien ni qua đời, ăng ghen đứng ra nuôi 5

ng-ời con gái của họ

- Mác qua đời để lại bản thảo dở dang, chữ xấu khó đọc,

chính ăng ghen đã hoàn thiện bản thảo đó chính là chủ

nghĩa xã hội khoa học – học thuyết Mác ăng ghen

Hỏi: Nêu điểm giống nhau trong t tởng của Mác và Ăng

–ghen?

- Các Mác: (1818 –1883), sinh ra trong 1gia đình trí thức ở thànhphố Tơ-ri-ơ(Đức)

- Phri-đrích Ăng-ghen:(1820- 1895) trong 1 gia

đình chủ xởng giàu có ởthành phố Bác- men(Đức)

->1844, Ăng –ghen vàMác gặp nhau ở Pháp; từ

đó họ bắt đầu một tìnhbạn vĩ đại và cao đẹp

- T tởng chung: Đấutranh chống chế độ t bản,

xây dựng một xã hội tiếnbộ.

2, Đồng minh những ng “ ời cộng sản và Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” “ ”

Hoạt động 2: Trình bày đợc sự thành lập tổ chức Đồng minh và sự ra đời của bản Tuyên ngôn cùng với nội dung, ý nghĩa của nó.

Hỏi: Chính đảng độc lập đầu tiên của

thất bại Đến khi chủ nghĩa Mác(tức

chủ nghĩa xã hội khoa học) ra đời,

phong trào công nhân kết hợp với

chủ nghĩa Mác mới trở thành phong

trào cộng sản quốc tế.

- Mác và Ăng-ghen thành lập“Đồng minhnhững ngời cộng sản”- chính đảng độc lập đầutiên của vô sản quốc tế

- 2-1848, cơng lĩnh của tổ chức do Mác và

Ăng ghen soạn thảo đợc công bố dới dạng mộtbản tuyên ngôn-Tuyên ngôn của Đảng Cộngsản :

+Nêu rõ qui luật phát triển của xã hội loài

ng-ời là sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hội

+G/c vô sản là lực lợng lật đổ chế độ t bản vàxây dựng chế độ XHCN

+ Nêu cao tinh thần đoàn kết quốc tế vô sản.-> ý nghĩa:

+ Là học thuyết về chủ nghĩa xã hội khoahọc, ngắn gọn, rõ ràng, có hệ thống.(sau này

đợc gọi là chủ nghĩa Mác) +Là vũ khí lí luận của g/c vô sản trongcuộc đấu tranh chống g/c t sản

3, Phong trào công nhân từ năm 1848 đến năm 1870- Quốc tế thứ nhất.

Hoạt động 3:Trình bày sự phát triển mạnh mẽ của phong trào công nhân trong thời kìnày để thấy rõ tác động cuả chủ nghĩa Mác.Nêu hoàn cảnh, hoạt động tiêu biểu và vaitrò to lớn của Mác đối với Quốc tế thứ nhất

Hỏi: Phong trào đấu tranh của công nhân

từ 1848 – 1870 có nét gì nổi bật?Vì sao

thời kì này họ đấu tranh quyết liệt hơn?

Vì lí luận cách mạng chỉ ra cho họ thấy

vai trò to lớn của g/c mình.

Hỏi: Vì sao g/c công nhân ngày càng

nhận thức rõ tầm quan trọng của sự đoàn

kết quốc tế?( Có chung kẻ thù, đoàn kết

mới có sức mạnh)

Hỏi: Quốc tế thứ nhất đợc thành lập ngày

tháng năm nào? ở đâu?

GV giới thiệu cuộc đấu tranh trong Quốc

tế thứ nhất với các phái: Pru-đông, Chủ

nghĩa công đoàn Anh, Lát-san, Ba-cu-nin.

Các phái trên đều chống lại chủ nghĩa

Mác, làm nguy hại đến phong trào công

nhân.

Hỏi: Quốc tế thứ nhất có vai trò ntn đối

với phong trào công nhân quốc tế?

b, Quốc tế thứ nhất:

-Hoàn cảnh: Phong trào công nhân các

n-ớc phát triển mạnh đòi hỏi phải có tổ chức

để thống nhất đờng lối lãnh đạo

- 28/9/1864, tại Luân đôn, Hội liên hiệpquốc tế lao động đợc thành lập Mác đợc

cử vào Ban lãnh đạo

- Hoạt động: 1864-1870:

Vai trò: + Đấu tranh bền bỉ, kiên quyếtchống những luồng t tởng phi vô sản.+ Thúc đẩy phong trào công nhân quốc tế

lập quốc tế thứ nhất?

( chuẩn bị cho sự thành lập, đa Quốc tế

thứ nhất đấu tranh chống các t tởng sai

lệch và thông qua những nghị quyết Đại

hội hết sức đúng đắn(đòi làm 8 giờ, thành

lập công đoàn ) cũng nh tiến hành hoạt

động cụ thể( vận động vô sản quốc tế ủng

hộ công nhân Anh, Pháp bãi công đến

thắng lợi ), nhấn mạnh: kết hợp lí luận

với thực tiễn cụ thể.

- Trong phong trào công nhân, chủ nghĩa xã hội khoa học đợc hình thành đánh dấubằng việc ra đời Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, nêu lên sứ mệnh lịch sử và sự đoànkết quốc tế của g/c vô sản để đánh đổ chế độ t bản, xác lập xã hội xã hội chủ nghĩa

4 Củng cố, luyện tập:

Bài tập 1: GV hớng dẫn HS tìm tài liệu và viết về một vấn đề, một khía cạnh.

Bài tập 2:Vai trò của Quốc tế thứ nhất đợc thể hiện ở hai mặt chủ yếu: Đấu tranh

chống những t tởng sai lệch và thúc đẩy phong trào công nhân phát triển

3.Chuẩn bị bài học sau

5 H ớng dẫn học tập :

1,Tại sao nói công xã Pa-ri là nhà nớc kiểu mới?

6 Tài liệu tham khảo:

1, Cuộc khởi nghĩa 6-1848 tại Pa-ri:

Từ sáng sớm 23-6, công nhân bắt đầu xây dựng các ụ chiến đấu, có những ụcao bằng ngôi nhà 3-4 tầng Trên ụ chiến đấu, những lá cờ đỏ tung bay với khẩu hiệu

“ Sống trong lao động hoặc chết trong chiến đấu” “ Nền cộng hoà dân chủ và xã hộichủ nghĩa muôn năm” Trong hai ngày đầu,23 và24-6, quân khởi nghĩa tấn công vàotoà Thị chính, có đơn vị chỉ cách toà nhà này 25 bớc Song đến chiều, quân chính phủ

đợc tăng viện tới từ 250 000 đến 300 000 ngời, trong khi công nhân khởi nghĩa chỉ có

40 000- 50 000 ngời Ngày 25-6, cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt trên từng chiến luỹ, ờng phố Ngày 26-6, nghĩa quân rút khỏi thành phố sau một cuộc chiến đấu ngoan c -ờng G/c t sản điên cuồng khủng bố, giết hết những nghĩa quân bị thơng, bắn xả vào

đ-vợ con công nhân, bắt giam 25 000 ngời Nhiều ngời bị kết án tử hình, 3 500 ngời bị

đày đi các thuộc địa

2, Quốc tế thứ nhất:

Ngay từ năm 1862 và 1863, công nhân Anh và Pháp đã có những cuộc trao đổi

ý kiến để thành lập một tổ chức quốc tế của công nhân Công nhân Anhgửi th chocông nhân Pháp, kêu gọi đoàn kết để bọn t bản không thể xúi giục công nhân các nớcchống lại nhau

Trong th gửi những ngời bạn và những ngời anh em ở Anh, những ngời vô sảnPháp viết: “Các bạn đã nói đúng, biện pháp cứu vãn chúng ta chính là sự đoàn kết”

Đại hội là cơ quan lãnh đạo cao nhất của quốc tế Trong thời gian giữa hai kì

đại hội, Hội đồng TW là cơ quan lãnh đạo thờng trực, ở mỗi thành phó và mỗi nớcthành lập các phân bộ của Quốc tế, đó là những tổ chức địa phơng Hội đồng TW đặttại Luân Đôn

3, Phái Pru-đông: Bảo vệ chế độ t hữu của những ngời sản xuất nhỏ và phủ nhận đấu

tranh chính trị của công nhân, phản đối việc bãi công, xây dựng đảng và công đoàn

Phái Lát-xan chủ trơng dựa vào chính phủ t sản(ở Đức) để xây dựng chủ nghĩa

xã hội, chứ không qua đấu tranh g/c và cách mạng

Chủ nghĩa công đoàn Anh hạn chế hoạt động của công nhân trong phạm vi kinh

tế, đồng thời phản đối công nhân bãi công; chủ trơng thoả hiệp với t bản

Phái Ba-cu-nin rơi vào khuynh hớngphản đối việc thành lập mọi hình thức nhà

nớc, kể cả chuyên chính vô sản( gọi là phái vô chính phủ)

- Mâu thuẫn giai cấp ở P trở nên gay gắt và xung đột giữa t sản và công nhân

- Công xã PA-ri; cuộc khởi nghĩa ngày 18/3/1871 thắng lợi

- Một số chính sách quan trọng của Công xã Pa-ri

- ý nghĩa lịch sử của Công xã Pa-ri

- Nâng cao khả năng trình bày, phân tích một sự kiện lịch sử

- Su tầm, phân tích tài liệu tham khảo có liên quan

- Liên hệ kiến thức đã học với cuộc sống hiện nay

II Đồ dùng dạy học:

- Bản đồ Pa-ri và vùng ngoại ô, nơi xảy ra Công xã Pa-ri (Nếu có)

- Vẽ sơ đồ bộ máy Hội đồng công xã

III Hoạt động dạy học:

1.Kiểm tra bài cũ :

Kiểm tra phần làm bài tập ở nhà của HS

2.Giới thiệu bài mới :

CNTB ra đời, cuộc đấu tranh giữa vô sản và t sản ngày càng quyết liệt Nhng mãi đếnnăm 1871, chỉ trong 72 ngày tồn tai của mình, g/c công nhân, nhân dân lao động Pa-rimới giành đợc chính quyền về tay mình, thiết lập nhà nớc kiểu mới Vậy CX Pa-ri đợcthành lập ntn? Tại sao gọi đây là nhà nớc kiểu mới?

3 Dạy và học bài mới :

I Sự thành lập công xã

1, Hoàn cảnh ra đời của Công xã.

Hoạt động 1: Trình bày nguyên nhân dẫn tới cuộc cách mạng 18-3-1871

Hỏi: Pháp gây chiến với Phổ nhằm mục đích

gì?

(gây chiến tranh với bên ngoài để tăng cờng

đàn áp phong trào đấu tranh của công nhân ở

trong nóc, ngăn cản sự thống nhất Đức)

Hỏi: Kết cục của cuộc chiến tranh ntn?

Hỏi: Tình hình trong nớc diễn biến ntn sau khi

đợc tin Pháp thua trận?

Hỏi:Thái độ của chính phủ t sản và của nhân

dân ntn trớc sự tấn công của quân Phổ?

-> Quân Phổ tiến sâu vào đất Pháp,

Hỏi: Vì sao t bản Pháp đầu hàng quân Phổ?

( “T bản Pháp thà chịu nhục với Đức chứ

không chịu hoà cách mệnh”- Hồ Chí Minh)

chính phủ t sản đầu hàng

2, Cuộc khởi nghĩa ngày 18-3-1871 Sự thành lập Công xã.

Hoạt động 2:Trình bày cuộc khởi nghĩa 18-3-1878 và sự thành lập Công xã để qua đóthấy đợc vai trò của quần chúng trong đấu tranh cách mạng, sự phản bội của g/c t sản,tính chất của cuộc khởi nghĩa

Hỏi: Nh vậy nguyên nhân trực tiếp dẫn

tới cuộc khởi nghĩa của công nhân là gì?

(chống lại sự đầu hàng của t bản Pháp để

bảo vệ Tổ quốc)

Hỏi: Đỉnh điểm của mâu thuẫn này là sự

kiện nào?

Hỏi: Diễn biến của cuộc khởi nghĩa?

Hỏi: Kết quả của cuộc khởi nghĩa?

Hỏi: Tại sao cuộc bầu cử Công xã thực sự

là ngày hội của quần chúng?

Hỏi: Đây có phải là cuộc cách mạng vô

- Kết quả: Nhân dân làm chủ Pa-ri

26-3-1871, nhân dân Pa-ri tiến hànhbầu Hội đồng Công xã theo nguyên tắcphổ thông đầu phiếu những ngời trúng cử

đại diện cho nhân dân lao động

- Tính chất: Khởi nghĩa 18-3-1871 là

cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thếgiới

II Tổ chức bộ máy và chính sách của công xã Pa-ri

Hoạt động 3 : Gọi HS đọc thêm

GV đa sơ đồ bộ máy Hội đồng Công xã

và nêu tính chất dân chủ của nó: do dân

bầu, chịu trách nhiệm trớc nhân dân vì

quỳen lợi của nhân dân

Hỏi:Công xã đã thi hành những chính

sách mới ntn?

TL nhóm: Nhận xét về những chính sách

ấy của Công xã Pa ri?

GV: Công xã Pa-ri là nhà nớc kiểu mới,

phục vụ cho quyền lợi của đa số, đối lập

với nhà nớc của g/c t sản nên g/c t sản

tìm mọi cách tiêu diệt công xã, đa đến

cuộc nội chiến.

- Cơ quan cao nhất của Nhà nớc là Hội

đồng Công xã

- Hội đồng Công xã có nhiệm vụ ban bốpháp luật và lập ra 10 uỷ ban để thi hànhPháp luật

- Chính sách của Nhà nớc: SGK( yêu cầu

HS học thuộc )-> Công xã Pa-ri trở thành nhà nớc kiểumới

III Nội chiến ở Pháp ý nghĩa lịch sử của Công xã

Pa-ri (Đọc thêm)

Hoạt động 4: Đọc thêm để tham khảo

Hỏi:Tại sao Đức ủng hộ Chính phủ

Vec-xai trong việc chống lại Công xã?

Hỏi: Cuộc chiến đấu của các chiến sĩ

Công xã và quân Chi-e diễn ra ntn?

Hỏi: Nêu nguyên nhân thất bại của Công

xã Pa-ri?( thiếu chính đảng mác-xit, cha

liên minh đợc với nông dân, vô sản Pa-ri

còn yếu, cha kiên quyết trấn át kẻ thù)

Hỏi: Nêu ý nghĩa lịch sử của Công xã

Pa Nội chiến diễn ra từ 20-5 đến 28-5-1871

- Tuần lễ đẫm máu.Công xã thất bại

Hoạt động 5 : Sơ kết bài học

Nêu câu hỏi yêu cầu HS nắm đợc:

- Cuộc đấu tranh của g/c vô sản đa đến thắng lợi của cách mạng 18-3-1871, thành lậpCông xã Pa-ri

- Công xã Pa-ri là nhà nớc vô sản kiểu mới vì đã thực hiện nhiều chính sách tiến bộ,phục vụ quyền lợi của nhân dân lao động, đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân

- Tuy thất bại vì bị đàn áp dã man và do những nguyên nhân chủ quan, song Công xãPa-ri có ý nghĩa lịch sử to lớn và để lại nhiều bài học quí

5 Củng cố, rèn luyện: Làm bài tập:

1, Vì sao nói công xã Pa ri là nhà nớc kiểu mới?

2, Lập niên biểu gồm hai mục: niên đại và sự kiện

5 H ớng dẫn học tập :

Làm bài tập và chuẩn bị bài mới

Suy nghĩ trả lời câu hỏi: Dấu hiệu nào chứng tỏ chủ nghĩa t bản ở các nớc Anh Pháp,

Đức, Mĩ bớc sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa?

Rút kinh nghiệm:

- Nâng cao nhân thức về bản chất của chủ nghĩa t bản

- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo vệhoà bình

- Lợc đồ các nớc đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX

- Những t liệu nói về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của các nớc t bản chủ yếutrong giai đoạn này

III Hoạt động dạy học :

1 Kiểm tra bài cũ : Trình bày ý nghĩa lịch sử của Công xã Pa-ri.

2 Giới thiệu bài mới :

Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, chủ nghĩa t bản chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa tbản độc quyền hay chủ nghĩa đế quốc, tiêu biểu là Anh, Pháp, Đức, Mĩ Sự phát triểncủa các nớc đó ntn, chúng ta tìm hiểu trong bài 6

3 Dạy và học bài mới:

1, Anh

Hoạt động 1: Nêu những nét nổi bật về tình hình kinh tế, chính trị ở Anh để có thể rút

ra kết luận về đặc điểm của đế quốc Anh

GV nhắc lại vài nét về tình hình nớc Anh

đã học

Hỏi: Nêu tình hình KT Anh cuối thế kỉ

XIX đầu TK XX?

Hỏi: Vì sao từ thập niên70 của thế kỉ

XIX, tốc độ kinh tế của Anh phát triển

chậm lại, bị Mĩ rồi Đức vợt qua?

Cuối thế kỉ XIX công nghiệp Anh phát

triển chậm hơn các nớc Mĩ, Đức vì máy

móc trang thiết bị lạc hậu và t bản Anh

chú trọng đầu t vào các nớc thuộc địa

Hỏi: Vì sao Anh lại chú trọng đầu t vào

các nớc thuộc địa?(Vốn ít, lãi nhanh)

Hỏi: Sang thế kỉ XX, kinh tế Anh phát

triển NTN? ( Sự phát triển của đế quốc ở

Anh thể hiện nổi bật trong vai trò của các

nhà băng( ngân hàng) kết hợp với các

công ti độc quyền công nghiệp Những

nhà băng lớn nhất của Anh tập trung ở

khu Xi-ti – trung tâm Luân Đôn, cho vay

khắp thế giới Tiền cho vay lãi và bóc lột

thuộc địa đã đem lại cho t sản Anh những

lợi nhuận lớn)

Hỏi: Nền chính trị của Anh có đặc điểm

gì?

Hỏi: Vì sao hai đảng thay nhau cầm

quyền qua bầu cử là một thủ đoạn của g/c

t sản nhằm lừa gạt và xoa dịu nhân dân?

Hỏi: Đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc

Anh là ntn? Vì sao lại nói nh vậy?

a, Kinh tế:

- Trớc 1870, đứng đầu TG về SX côngnghiệp, nhng từ sau 1870, A tụt xuốnghành thứ 3 (sau Mĩ và Đức)

- A vẫn đứng đầu TG về xuất khẩu t bản,thơng mại và thuộc địa Nhiều công ti độcquyền về công nghiệp và tài chính ra đời,chi phối toàn bộ đời sống kinh tế

b, Chính trị:

Là nớc quân chủ lập hiến, hai đảng Đảng

Tự do và Đảng Bảo thủ thay nhau cầmquyền, bảo vệ quyền lợi cho g/c TS

Về đối ngoại: Đẩy mạnh xâm lợc thuộc

địa Năm 1914 Thuộc địa của A là 33triệu km2 với 400 Tr dân

-> Đặc điểm của ĐQ A là “chủ nghĩa đếquốc thực dân”

2, Pháp:

Hoạt động 2: Trình bày sự phát triển của nớc Pháp và đặc điểm của nó

Gợi cho HS nhớ lại: nớc Pháp sau năm

1871 là nớc thua trận, phải bồi thờng

chiến tranh và diễn ra cách mạng vô

sản.Nớc Pháp nghèo tài nguyên hơn các

nớc t bản khác nên t sản Pháp chú ý

nhiều đến xuất cảng t bản hơn là xây

dựng, phát triển công nghiệp trong nớc.

Hỏi: Tình hình phát triển công nghiệp của

Pháp cuối thế kỉ XIX ntn?

Hỏi: Vì sao có tình trạng này?

Hỏi : Các công ti độc quyền ở Pháp ra đời

trong hoàn cảnh nào ?

Hỏi : Sự đầu t t bản của Pháp có giống sự

đầu t của Anh không ?( Pháp đầu t cho

- T bản P vẫn phát triển mạnh nhất là khai

mỏ, luyện sắt Các công ti độc quyền ra

đời chi phối nền KT đặc biệt trong lĩnhvực ngân hàng, P cho vay với lãi suất cao.-> Đặc điểm của ĐQ P là “chủ nghĩa đếquốc cho vay lãi”

b, Chính trị: Sau 1870, nền cộng hoà thứ

3 đợc thiết lập đã thi hành chính sách đàn

áp nhân dân và tăng cờng xâm lợc thuộc

Hoạt động 3: Trình bày sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế Đức.

HỏI : Kinh tế Đức phát triển ntn ? Tại sao

có đợc kết quả nh vậy ?

Hỏi : Các công ti độc quyền ở Đức ra đời

trong điều kiện kinh tế ntn ?

Hỏi: tình hình chính trị của Đức ra sao?

Hỏi : Đăc điểm của chủ nghĩa đế quốc

Đức ?Vì sao có đặc điểm ấy ?

a, Kinh tế :

- Trớc 1870 CN đứng thứ 3, sau khi thốngnhất đ.n, công nghiệp Đức phát triển rấtnhanh, vợt qua A và P, đứng hàng thứ haithế giới sau Mĩ

- Sự phát triển mạnh của CN dẫn đến việctập trung t bản cao độ, nhiều công ti độcquyền ra đời, nhất là về luyện kim,sắt,thép chi phối nền kinh tế Đức

b, Chính trị :

Là nớc quân chủ lập hiến theo thể chếliên bang thi hành chính sách đối nội, đốingoại hết sức phản động: đề cao dân tộc

đ, truyền bá bạo lực hung hãn đòi dùng

vũ lực chia lại thị trờng

Đặc điểm của ĐQ Đ là “chủ nghĩa đếquốc quân phiệt, hiếu chiến”

4, Mĩ :

Hoạt động 1 : Trình bày sự phát triển của Mĩ và sự ra đời các công ti độc quyền

Hỏi : Hãy nêu tình hình kinh tế Mĩ trớc

Hỏi: Vì sao nông nghiệp Mĩ thu đợc

nhiều thành tựu?( ĐK tự nhiên thuận lợi,

áp dụng phơng thức canh tác hiện đại)

Hỏi: Tình hình chính trị của Mĩ cuối TK

CN gấp đôi A và bằng 1/2 các nớc Tây Âugộp lại

- xuất hiện các công ti độc quyền khổnglồ:“vua đầu mỏ“ Rôc-phe-lơ,“Vua thép“Mooc-gan,“vua ôtô“ Pho , đã chi phốitoàn bộ đến nền kinh tế

- Nông nghiệp: đáp ứng đủ nhu cầu lơngthực trong nớc, xuất khẩu cho thị trờngchâu Âu

b, Chính trị : - Mĩ theo thể chế cộng hoà

Tổng thống đứng đầu, do đảng Cộng hoà

và đảng Dân chủ thay nhau cầm quyền thihành chính sách đối nội, đối ngoại phục

vụ cho giai cấp t sản

- Mĩ tăng cờng bành trớng ở khu vực TháiBình Dơng, tranh giành thuộc địa, dùng

vũ lực và đồng đô la để can thiệp vào Mĩla-tinh

4 Củng cố, luyện tập:

? Em hiểu gì về các nớc A,P,Đ,M cuối thế kỉ XI X đầu TK XX?

- Sự phát triển của Anh chậm hơn các nớc khác, song vẫn đứng đầu thế giới về một sốlĩnh vực và mang đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc thực dân

- Pháp nổi bật với đặc điểm của đế quốc cho vay lãi

- Đức phát triển nhanh sau khi thống nhất đất nớc, trở thành đế quốc quân phiệt hiếuchiến.

- Mĩ phát triển mạnh nhất với các công ti độc quyền lớn

5 H ớng dẫn học sinh học tập :

Bài tập 1: Trong bảng điền vào các ô tên nớc đế quốc có vị trí tơng ứng Vídụ:năm 1870, Anh đứng hàng thứ nhất, đến năm 1913- rơi xuống hàng thứ ba; Pháp:năm 1870- đứng hàng thứ hai, năm 1913- đứng hàng thứ t

BT2: ( Có thể dùng sơ đồ để diễn đạt) Trớc – sau 1870

Nghiên cứu bài tiếp theo, trọng tâm là tiểu mục 1

6 Tài liệu tham khảo:

1, Xanh-đi-ca than đá Rai-nơ Ve-xpha-len thành lập năm 1893, trải qua cuộc cạnh

tranh giữa các chủ mỏ, cuối cùng một chủ mỏ mạnh nhất lập ra một tổ chức thu hútcác chủ mỏ yếu khác để kinh doanh theo sự chỉ đạo chung Đầu thế kỉ XX, công tinày có khoảng 100 mỏ than, cùng nhau qui định giá bán than, phân phối than cho các

xí nghiệp sản xuất và bán than thông qua các cơ quan quản lí của mình Năm 1893.xanhđica này mới kiểm soát 87% số than khai thác ở vùng Rua; đến 1910- lên tới95% và xanhđica này kiểm soát 50% số than khai thác ở toàn nớc Đức

2, Tơ-rớt: Vua dầu mỏ Rốc-phe-lơ ra đời khoảng những năm 60 của thế kỉ XIX,

khi ở Mĩ bắt đầu khai thác dầu mỏ rất có lãi 1872, do khủng hoảng kinh tế, hàng loạtcông ti khai thác dầu mỏ bị phá sản Công ti Gim-prô-mên giàu lên vì sự khánh kiệtcủa các công ti khác Giôn Rốc- phe-lơ là một trong 12 triệu phú sáng lập công ti trên,tiền thân của công ti Xtan-đa Oi Công ti độc quyền của Rốc không từ một thủ đoạnnào để cạnh tranh tiêu diệt các công ti khác, nh tấn công vũ trang, đánh mìn các côngxởng, nhà máy, đốt cháy các tháp khoan, nắm đờng sắt vận chuyển, khống chế cảnghành thơng nghiệp bán lẻ Cuối cùng các công ti nhỏ phá sản bị công ti Rốc nuốtchửng Thành lập năm 1870 , vốn của công ti này chỉ có 5 triệu đô la thế mà đến cuốithế kỉ XIX, công ti đã làm chủ nhiều mỏ dầu, hàng chục nghìn km ống dẫn dầu, hàngtrăm tàu chở dầu, bể chứa, bến cảng không chỉ ở Mĩ mà còn ở nhiều nớc, Rốc còn

bỏ vốn chi phối nhiều nhà băng lớn, các xí nghiệp công nghiệp hơi đốt, điện, các nhàmáy đúc đồng, chì

3, Bức tranh SGK: con rắn khổng lồ có cái đuôi quấn chặt vào trụ sở chính

quyền ( Nhà Trắng), há to mồm đe doạ, nuốt sống ngời dân( đối với những nhà ttởng t sản châu Âu và Mĩ, ngời phụ nữ tợng trng cho tự do).Điều này thể hiện vai trò,quyền lực của các công ti độc quyền (Mĩ), cấu kết chặt chẽ và chi phối Nhà nớc t sản

để thống trị và khống chế cuộc sống của nhân dân, đợc xem là “tự do” ở các nớc đếquốc

I.Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX

Quốc tế thứ hai (Đọc thờm)

II Phong trào công nhân Nga và cuộc cách mạng 1905-1907.

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

HS và hiểu:

- Công lao và vai trò to lớn của Lê- nin đối với phong trào CN

- Nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa của CM Nga 1905-1907

2 T tởng:

- Nhận thức đúng đắn về cuộc đấu tranh của g/c vô sản chống g/c t sản vì quyền tự do,tiến bộ

- Bồi dỡng tinh thần quốc tế vô sản, lòng biết ơn đối với các lãnh tụ cách mạng quốc

tế, niềm tin vào thắng lợi của cách mạng vô sản

- Tiểu sử của Lê-nin

- Các tài liệu tranh ảnh về các cuộc đấu tranh của g/c công nhân

III Hoạt động dạy và học : I.Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX

Quốc tế thứ hai( Đọc thêm)

II Phong trào công nhân Nga và cuộc cách mạng 1905-1907

2 Giới thiệu bài mới:

Trong cuộc đấu tranh chung của g/c công nhân trên toàn thế giới, công nhânNga cũng đã thành lập đợc cho mình một tổ chức riêng, đó là Đảng vô sản kiểu mới

Đầu thế kỉ XX, một cuộc đấu tranh mạnh mẽ của g/c công nhân Nga đã nổ ra, chứng

tỏ sự đúng đắn trong đờng lối lãnh đạo của Đảng, dới sự lãnh đạo của Lê-nin

3 Dạy và học bài mới:

1, Lê-nin và việc thành lập Đảng vô sản kiểu mới ở Nga.

Hoạt động 1: Trình bày tiểu sử Lê-nin và quá trình thành lập đảng vô sản kiểu mới

Hỏi: Cho biết vài nét về cuộc đời và sự nghiệp của

Lê-nin?

Hỏi: Đảng vô sản kiểu mới ở Nga đợc thành lập

ntn?

Trong Đại hội đã chia 2 phái khi bầu cử các cơ

quan TW: phái đa số theo Lê-nin(bôn), phái thiểu

số cơ hội chủ nghĩa(men)

Hỏi: Trình bày nội dung chủ yếu của Cơng lĩnh

cách mạng?

Thảo luận nhóm: Những điểm nào chứng tỏ Đảng

Công nhân xã hội dân chủ Nga là Đảng kiểu mới?

Đặc trng của Đảng kiểu mới: Đảng của Lê-nin

triệt để đấu tranh vì quyền lợi của g/c công nhân,

mang tính g/c, tính chiến đấu triệt để Đảng của

Lê-nin chống chủ nghĩa cơ hội và tuân theo những

nguyên lí cơ bản của chủ nghĩa Mác(đánh đổ chủ

nghiã t bản, thực hiện chuyên chính vô sản, xây

dựng xã hội cộng sản) Đảng của Lê-nin dựa vào

quần chúng nhân dân và lãnh đạo nhân dân đấu

tranh cách mạng.

a, Tiểu sử Lê-nin:

- Sinh ngày 22-4-1870 trong mộtgia đình nhà giáo tiến bộ ở thànhphố Xim-biếc

- Tên thật là Vlađimia IlíchUlianốp, bí danh là Lênin

- Tham gia hoạt động cáchmạng từ rất sớm

b, Đảng vô sản kiểu mới:

- 1903, Đảng Công nhân xã hộidân chủ Nga đợc thành lập, C-

ơng lĩnh của Đại hội đã đợcthông qua:

+ Nhiệm vụ chủ yếu của Đảng

là tiến hành cách mạng XHCN,

đánh đổ chính quyền của g/c tsản, thành lập chuyên chính vôsản

+ Nhiệm vụ trớc mắt là đánh

đổ chế độ Nga hoàng, thành lậpnớc cộng hoà

=>Là Đảng vô sản kiểu mới

2, Cách mạng Nga 1905-1907

Hoạt động2: Trình bày cuộc cách mạng 1905-1907 ở Nga

Hỏi: Tình hình nớc Nga đầu thế kỉ

XX?

Hỏi: Tình hình đó tác động ntn đến xã

hội nớc Nga?

HS đọc đoạn chữ nhỏ SGK sau đó

trình bày tóm tắt diễn biến, kết quả

Hỏi: Tại sao cuộc cách mạng bùng nổ

mạnh mẽ lại đi đến thất bại?

Những ngời công nhân khởi nghĩa

thiếu kinh nghiệm đấu tranh vũ trang,

thiếu vũ khí, thiếu sự phối hợp thống

nhất toàn quốc, không chuẩn bị kĩ

+ chiến tranh Nga- Nhật Nga thất bại, Ndcàng chán ghét chế độ-> ĐT

-> Mâu thuẫn giữa các tầng lớp, g/c trongxã hội gay gắt

- Diễn biến:

+ 9/1/1905 , 14 vạn công nhân Pêtecbua kéo

đến cung điện Mùa Đông đa yêu sách ->Ngahoàng ra lệnh đàn áp->“Ngày chủ nhật đẫmmáu”

+5-1905: nông dân nhiều nơi nổi dậy

+6-1905, thuỷ thủ chiến hạm Pôtemkin khởinghĩa

+ 12/1905: Khởi nghĩa vũ trang bùng nổ ởMat-xcơ-va-> đỉnh cao của cách mạng

- PT vẫn tiếp tục phát triển, năm 1907 mớitạm dừng

- ý nghĩa:

+ Giáng một đòn nặng nề vào nền thống trịcủa địa chủ và t sản

+ Làm suy yếu chế độ Nga hoàng, chuẩn bịcho cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa

+ Là bớc chuẩn bị cần thiết cho cuộc CMVS

Nga là cuộc CM dc TS kiểu mới?

- Tính chất:Là cuộc cách mạng dân chủ t sảnkiểu mới

2, Nêu ý nghĩa của cách mạng Nga 1905-1907 đối với trong nớc và thế giới

3, Hãy nêu các sự kiện tiêu biểu trong phong trào công nhân quốc tế từ sau Công xãPa-ri 1871 đến những năm 1905-1907

4, Tìm hiểu thành tựu về kĩ thuật, văn học, nghệ thuật…

6 Tài liệu tham khảo:

1 Khi Lê-nin mới 17 tuổi, bị đi đày, tên cảnh sát áp giải hỏi: “Này anh chàng trẻ tuổikia, các anh nổi loạn nh thế phỏng có ích lợi gì không? Các anh nên biết trớc mặt cácanh là một bức tờng”

Lê-nin trả lời ngay: “ Một bức tờng ? Đúng, nhng đấy là một bức tờng đã mục nát

- 1895 lập Hội liên hiệp đấu tranh giải phóng g/c công nhân

- 12-1895 bị bắt đày đi Xi-bi-ri ba năm

Tiết 12: Bài 8:

Sự phát triển của kĩ thuật, khoa học, văn học

và nghệ thuật thế kỉ XVIII- XIX

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

Giúp cho HS hiểu rõ:

- Sau thắng lợi của các cuộc cách mạng t sản, g/c t sản đã tiến hành các cuộc cáchmạng công nghiệp làm thay đổi toàn bộ nền kinh tế của xã hội Chủ nghĩa t bản chỉ cóthể thắng thế hoàn toàn chế độ phong kiến khi nó thúc đẩy sự phát triển nhanh hơncủa lực lợng sản xuất, làm tăng năng suất lao động và đạc biệt là ứng dụng nhữngthành tựu của khoa học kĩ thuật

- Sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế với sự xâm nhập của kĩ thuật tiên tiến vào tất cảcác lĩnh vực của đời sống xã hội đã tạo điều kiện cho các ngành khoa học phát triển

Đặc biệt, sự ra đời của học thuyết tiến hoá của Đác-uyn cùng triết học duy vật củaMác và Ăng-ghen thực sự là những cuộc cách mạng về khoa học và t tởng

- Những thành tựu nổi bật của văn học, nghệ thuật với trào lu hiệnthực phê phán vàlãng mạn đã góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của chủ nghĩa t bản

2 T tởng:

- So với chế độ phong kiến, chủ nghĩa t bản với cuộc cách mạng khoa học- kĩ thuật làmột bớc tiến lớn, có những đóng góp tích cực đối với sự phát triển của lịch sử, xã hội

Nó đa nhân loại sang kỉ nguyên của nền văn minh công nghiệp

- Nhận thức rõ những yếu tố năng động, tích cực của khoa học-kĩ thuật đối với sự tiến

bộ xã hội Chủ nghĩa xã hội chỉ có thể thắng chủ nghía t bản khi nó ứng dụng nhữngthành tựu khoa học –kĩ thuật, ứng dụng nền sản xuất lớn, hiện đại Trên cơ sở đó, xâydựng niềm tin vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc ta hiện nay

3 Kĩ năng:

- Phân biệt đợc thuật ngữ “ Cách mạng t sản” với “ Cách mạng công nghiệp”

- Hiểu và giải thích đợc các khái niệm và thuật ngữ: Cơ khí hoá, chủ nghĩa lãng mạn,chủ nghĩa hiện thực phê phán

- Bớc đầu biết phân tích vai trò của kĩ thuật, khoa học, văn học và nghệ thuật đối với

sự phát triển của lịch sử

II Đồ dùng dạy học:

- Tranh ảnh phản ánh về những thành tựu của khoa học kĩ thuậtở thế kỉ XVIII-XIX

- Chân dung của nhà bác học, các nhà văn, nhạc sĩ của thời kì này : Niu-tơn, Đác-uyn,Lô-mô-nô-xốp, Gô-gôn, Bét thô ven

III Hoạt động dạy học :

1 Kiểm tra bài cũ :

Kiểm tra phần làm bài tập ở nhà của HS

2 Giới thiệu bài mới :

Trong các thế kỉ XVIII-XIX, những thành tựu về kĩ thuật, khoa học có tác dụnglớn đối với đời sống xã hội loài ngời Văn học, nghệ thuật đã giữ vai trò quan trọngtrong cuộc đấu tranh vì quyền sống và hạnh phúc của nhân dân.

3 Dạy và học bài mới:

I, Những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật

Hoạt động 1: Trình bày những thành tựu về mặt kĩ thuật

Hỏi: Hoàn cảnh lịch sử cụ thể nào đã đa đến việc

phải cải tiến kĩ thuật ở thế kỉ XVIII-XIX?

Cách mạng t sản thắng lợi ở hầu hết các nớc châu

Âu và Bắc Mĩ.

Hỏi: Để hoàn toàn chiến thắng chế độ phong kiến

về kinh tế, g/c t sản cần phải làm gì?

Cải tiến kĩ thuật sản xuất

Hỏi : G/c t sản đã tiến hành cách mạng cải tiến kĩ

thuật cha ?

Đó là cuộc cách mạng công nghiệp thế kỉ XVIII

đầu XIX, tiếp đó là cách mạng khoa học kĩ thuật.

Phải tiến hành cách mạng khoa học kĩ thuật vì g/c

t sản không thể tồn tại nếu không luôn luôn cách

mạng công cụ lao động.

phần chữ nhỏ SGK

Hỏi : Nêu các thành tựu trong công nghiệp ?

Hỏi : Tại sao ngành gtvt phát triển nhanh chóng ?

Hỏi : Việc ứng dụng những thành tựu kĩ thuật vào

quân sự có tác hại ntn ?

Hỏi : Tại sao ngời ta nói rằng thế kỉ XIX là thế kỉ

của máy móc và động cơ hơi nớc ?

->Sắt trở thành nguyên liệu chủ yếu để chế tạo

máy móc Máy móc ra đời là cơ sở để chuyển từ

công trờng thủ công lên công nghiệp cơ khí Phát

minh máy hơi nớc đa đến sợ tiến bộ vợt bậc trong

công nghiệp, gtvt, nông nghiệp, quân sự

Tích hợp bảo vệ MT :

? SX công nghiệp phát triển nhu cầu khai thác

nguyên nhiên liệu tăng nh hiện nay chúng ta phải

làm gì để vừa PT công nghiệp vừa tiết kiệm đợc

nguồ tài nguyên thiên nhiên ?

-> Khai thác có kế hoạch

a, Hoàn cảnh:

- Cách mạng t sản thắng lợi ở cácnớc t bản châu Âu và bắc Mĩ

- Nhu cầu cải tiến kĩ thuật, sảnxuất, CMCN đã đa nền kinh tế tbản các nớc phát triển nhanhchóng

b,Thành tựu:

- Công nghiệp :Chế tạo máy mócchuyển lao động thủ công sangLĐ bằng máy móc đa nề KT tbản các nớc phát triển nhanhchóng

- máy hơi nớc ra đời thúc đẩyGTVT phát triển: Năm 1807Phơn-tơn đóng đợc tàu thuỷ, năm

1814 Xti-phen-xơn chế tạo xelửa

- Thông tin liên lạc : phát minhmáy điện tín ở Nga và Mĩ(Moóc-xơ TK XI X

- Nông nghiệp: Sử dụng phân hoáhọc, máy kéo, máy cày

- Quân sự: Nhiều loại vũ khí mới

ra đời nh súng trờng, đại bác phục vụ cho chiến tranh

Hoạt động 5: Sơ kết bài học:

- Cần tìm hiểu sự phát triển của kĩ thuật, khoa học, văn học, nghệ thuật để nhận thứctoàn diện lịch sử

- Chúng ta không đi sâu vào nội dung khoa học, song dựa vào những kiến thức đã học

ở các môn khác để phân tích vai trò, vị trí của kĩ thuật, khoa học đối với sự phát triểncủa xã hội Nó góp phần đẩy mạnh sản xuất, giáo dục con ngời, đấu tranh chống cácthế lực phản động

4 Củng cố, luyện tập:

Cho HS làm bài tập trong Sách bài tập.

5 H ớng dẫn ôn tập, kiểm tra ở tiết sau

Phần bài tập:

1, Lập bảng thống kê theo các mục: niên đại, thành tựu( hay tác phẩm), tácgiả

2, Dựa trên kiến thức đã học để phân tích, trình bày vấn đề đặt ra

Phần ra thêm:

1, Su tầm và viết thu hoạch cá nhân về những thành tựu tiêu biểu trên các mặt:

kĩ thuật, khoa học, văn học, nghệ thuật trong thế kỉ XVIII-XIX

2, Hãy chọn một vĩ nhân ( theo em là tiêu biểu nhất) trong lĩnh vực khoa họccủa thế kỉ XIX và giải thích tại sao?

VI Tài liệu tham khảo: 1, Ban-dắc (1799-1850)- nhà văn hiện thực của nớc Pháp,

xuất thân trong một gia đình bình dân ở thành phố Tua, miền Tây nớc Pháp Saukhi tốt nghiệp đại học luật (năm 1820) ông bắt đầu nghề viết văn Trong hơn 20năm (kể từ 1829), ông đã viết tới 96 cuốn tiểu thuyết và truyện ngắn, tập hợp thành

bộ mang tên Tấn trò đời Tấn trò đời là một bức tranh miêu tả trung thực, sinh

động xã hội Pháp nửa đầu thế kỉ XIX Ông đã lột trần những thủ đoạn làm giàu củag/c t sản và cuộc sống bình dị đáng thơng của ngời dân Pháp Những tác phẩm nổi

tiếng của ông là Ơ-giê-ni Gơ-răng-đê, Vỡ mộng, Trời không có mắt

2, Bet- thô-ven (1770-1827)- nhà soạn nhạc vĩ đại ngời Đức Ông sinh ra ở

Bontrong một gia đình có truyền thống lâu đời về âm nhạc Năm 8 tuổi, ông đãtham gia trình diễn trong dàn nhạc cung đình Năm 12 tuổi, Bét thô ven bắt đầusáng tác âm nhạc Năm 16 tuổi, ông đã nổi tiếng với những tác phẩm âm nhạc tiêubiểu ca ngợi cuộc sống tự do Từ năm1800, tuy bị điếc song ông vẫn sáng tác đều

đặn và có những tác phẩm kiệt xuất

3, Niu- tơn ( 1643-1727)- nhà vật lí, nhà toán học nớc Anh, đợc cả thế giới biết

đến là: “ Ngời sáng lập ra vật lí học cổ điển” Niu-tơn xuất thân trong một gia đìnhquí tộc Cha mất sớm Khi còn nhỏ, Niu-tơn thờng ốm yếu Năm 12 tuổi ông mới

đợc đi học và thờng bị bắt nạt Ông nghĩ chỉ có học giỏi mới trả thù đợc cánh bạn

bè Năm17 tuổi, Niu-tơn vào học trờng Đại học Cam-brít Năm 27 tuổi, là giáo stoán của trờng và trở thành chủ tịch Hội khoa học Hoàng gia Anh Niu- tơn là ngờiphát minh nhiều định luật trong vật lí và toán học, tiêu biểu là nguyên lí “ Vạn vậthấp dẫn” Một lần Niu-tơn trông thấy quả táo rụng từ trên cây xuống, ông liền nghĩ

đến nguyên nhân của sự rơi và tìm ra sức hút của Trái đất

Rút kinh nghiệm:

Tiết 13: Bài tập lịch sử

I Mục tiêu bài học:

- Học sinh củng cố lại hệ thống cỏc bài tập đó họ và đó làm, đặc biệt là cỏc bài tập

nõng cao

- Học sinh biết cỏch quan sỏt, nhận xột đỏnh giỏ tranh ảnh và cỏc lược đồ phần lịch sửthế giới

- Tập làm bảng hệ thống cỏc sự kiện lịch sử

- Nâng cao ý thức tự rèn luyện, tự học tập của HS và tính kiên trì, cẩn thận

II Nội dung :

- Hệ thống và chữa bài tập lịch sử

- Đỏnh giỏ cỏc sự kiện lịch sử thế giới cận đại tiờu biểu

- Quan sỏt một số tranh ảnh và lược đồ lịch sử

- Lập bảng hệ thống cỏc sự kiện lịch sử thế giới tiờu biểu

III Các bớc tiến hành:

1, Kiểm tra đồ dùng và vở bài tập của HS Cho HS tự kiểm tra chộo giữa cỏc nhúm

2, Giới thiệu cho HS một số tranh ảnh và lược đồ và ý nghĩa của nó trong tiến trìnhlịch sử thế giới

3, Giới thiệu các kí hiệu đợc ghi trong bản đồ.Gọi một số HS nhắc lại

- Cho HS điền vào bảng theo mẫu:

Thời gian Sự kiện Nội dung chớnh, ý nghĩa của sự kiện

8-1566 Cỏch mạng Hà Lan bựng

nổ1642-1688 Cỏch mạng tư sản Anh

4-1775 Chiến tranh giành độc

lập ở Bắc Mỹ14-7-1789 Cỏch mạng tư sản Phỏp

bựng nổ28-9-1864 Quốc tế thứ nhất thành

Giỏo viờn nhận xột tiết học cú thể cho điểm một số HS tớch cực

V Hớng dẫn HS học : HS trả lời một số cõu hỏi củng cố phần đó học qua 8 bài đó

học và chuẩn bị bài 9: Ấn Độ thế kỉ XVIII-Đầu thế kỉ XX

Ngày soạn:

Ch ơng III

Châu á thế kỉ XVIII - đầu thế kỉ XX

Tiết 14: Bài 9:

ấn Độ thế kỉ XVIII - đầu thế kỉ XX

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Giúp HS biết đợc:

- Sự thống trị tàn bạo của thực dân Anh ở ấn Độ cuối XIX đầu XX là nguyên nhânthúc đẩy phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở nớc này ngày càng phát triển

- Vai trò của g/c t sản ấn độ , đặc biệt là Đảng Quốc đại, trong phong trào giải phóngdân tộc.Tinh thần đấu tranh anh dũng của nhân dân ấn độ chống thực dân Anh

- Nhận thức đầy đủ hơn về thời kì “ Châu á thức tỉnh”

- Bản đồ Phong trào cách mạng ở ấn Độ cuối XIX đầu XX

-Tranh ảnh về đất nớc ấn Độ cuối XIX đầu XX

III Hoạt động dạy học :

1 Kiểm tra bài cũ : Nêu thành tựu về các môn khoa học tự nhiên…

2 Giới thiệu bài mới:

Dùng bản đồ ấn Độ để giới thiệu: Là một quốc gia rộng lớn và đông dân nằm ở phíanam châu á với diện tích gần 4 triệu km2, có nền văn minh lâu đời, là nơi phát sinhnhiều tôn giáo lớn trên thế giới ấn Độ gần nh là một “tiểu lục địa” biệt lập, xa cáchcác miền lân cận bởi những rặng núi cao nhất thế giới Năm 1498, nhà hàng hải đầutiên là Va-xcô đơ Ga-ma đã vợt mũi Hảo Vọng tìm tới ấn Độ Từ đó các nớc phơngTây đã xâm nhập vào nớc này.Để hiểu rõ các nớc t bản phơng Tây đã xâm chiếm ấn

Độ ntn? Thực dân Anh đã thực hiện chính sách thống trị trên đất ấn Độ ra sao và cuộc

đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ấn Độ đã diễn ra ntn? Các em hãy theo dõinội dung bài học hôm nay

3 Dạy và học bài mới:

I Sự xâm lợc và chính sách thống trị của Anh

Hoạt động 1: Trình bày quá trình xâm lợc và những chính sách thống trị của thực dânAnh đối với ấn Độ

Hỏi:Vì sao thực dân phơng Tây, nhất là

Anh, Pháp lại tranh giành ấn Độ?

Đất rộng, ngời đông, tài nguyên thiên

nhiên phong phú, truyền thống văn hoá

Anh và hậu quả của nó đối với ấn Độ?

-Vơ vét tài nguyên, lơng thực, tăng thuế

-Thủ đoạn thống trị:chia để trị, ngu dân,

Giữa thế kỉ XVIII, Anh độc chiếm ấn Độ,

áp đặt ách thống trị ÂĐ là thuộc địa quantrọng nhất của TD A, cung cấp lơng thực,nguyên liệu cho chính quốc

- chính sách thống trị+ Chính trị, A trực tiếp cai trị ÂĐ

+ “Chia để trị” khoét sâu sự cách biệt vềchủng tộc, tôn giáo và đẳng cấp trongXH

->Thủ đoạn thống trị thâm độc

-Hậu quả:Nhân dân bị bần cùng, chết đói,ruộng đất công xã nông thôn bị phá vỡ,thủ công nghiệp suy sụp, nền văn minhlâu đời bị phá hoại

=>Nhân dân ÂĐ mâu thuẫn sâu sắc vớithực dân Anh

II Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ấn Độ

Hoạt động 2: Nguyên nhân và diễn biến phong trào đấu tranh giải phóng dân tộccủa nhân dân ấn Độ

Hỏi:Vì sao các cuộc khởi nghĩa bùng nổ?

Hỏi: Còn nguyên nhân nào khác?

Hỏi: Trình bày diễn biến của cuộc khởi nghĩa?

Hỏi: Nêu ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa?

Hỏi:Vì sao gọi khởi nghĩa Xipay là khởi nghĩa

dân tộc?

Từ binh lính, k/n lôi cuốn đông đảo các tầng

lớp nhân dân

G/c t sản ấn Độ ra đời và phát triển khá nhanh.

Đây là g/c t sản dân tộc có mặt sớm nhất châu

á trên vũ đài chính trị Thực dân Anh lo sợ

phong trào công nông ở ấn Độ phát triển rộng

lớn, vốn có kinh nghiệm làm yếu phong trào

đấu tranh ở Anh, nên chúng tìm cách lôi kéo g/

c t sản ấn Độ và cho phép g/c này đợc thành

lập một chính đảng.

Hỏi: Đảng quốc đại đợc thành lập ntn? Đại

a, Khởi nghĩa Xi-pay:(thổ binh)

- Nguyên nhân:

+Do sự xâm lợc và thống trị tàn áccủa thực dân Anh

+ Sự bất mãn của binh lính ấn Độtrong quân đội Anh

- Diễn biến: 5/1857 đến 1859

-ý nghĩa: Tiêu biểu cho tinh thần bấtkhuất của nhân dân ấn Độ chốngchủ nghĩa thực dân, giải phóng dântộc

b, Đảng Quốc đại :

diện cho g/c nào?

Hỏi: Đảng Quốc đại đợc thành lập với mục

đích gì?

Hỏi: Quá trình hoạt động của Đảng Quốc đại

diễn ra ntn?

Trong 20 năm đầu(1885-1905), những lãnh tụ

của Đảng Quốc đại đi theo đờng lối ôn hoà,

chống lại mọi hình thức đấu tranh bạo lực,

muốn dựa vào Anh để đem lại tiến bộ và văn

minh cho ấn Độ.

Hỏi: Nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa?

Hỏi: Cuộc khởi nghĩa Bom-bay diễn ra ntn?

6-1908, thực dân Anh bắt Ti-lắc và đa ra xử

án Ông dũng cảm dùng toà án làm diễn đàn để

tố cáo chủ nghĩa thực dân Ông bị kêt án 6 năm

tù khổ sai Tin tức về vụ án Ti-lắc làm bùng lên

một đợt đấu tranh mới trong cả nớc Những

cuộc mít tinh và biểu tình diễn ra khắp nơi.

Công nhân Bom-bay cũng nổi dậy tổng bãi

công 23-7-1908, công nhân Bom-bay với khẩu

hiệu Hãy trả lời mỗi năm tù của Ti-lắc bằng“

một ngày tổng bãi công đã tiến hành tiến”

hành tổng bãi công với 10 vạn ngời tham gia.

Mặc dù bị khủng bố dữ dội, song cuộc tổng bãi

công đã kéo dài 6 ngày nh dự tính ban đầu.

Đây là cuộc đấu tranh chính trị lớn đầu tiên

của g/c vô sản ấn Độ Công nhân đã xuống

đ-ờng biểu dơng lực lợng và bênh vực những ngời

yêu nớc.

- Năm 1885, Đảng Quốc dân Đạihội (Đảng Quốc đại)- chính đảngcủa g/c t sản ấn Độ đợc thành lập ,nhằm đấu tranh giành quyền tự chủ,phát triển nền kinh tế dân tộc

- Hoạt động: Phân hoá thành haiphái:

+ Ôn hoà: thoả hiệp, chỉ yêu cầuthực dân Anh cải cách

+ Cấp tiến do Ti-lắc cầm đầu, kiênquyết chống Anh

c, Khởi nghĩa Bom-bay:

7-1908, công nhân Bom-bay tổchức nhiều cuộc bãi công chính trị,thành lập các đơn vị chiến đấu, xâydựng chiến luỹ chống lại quân độiAnh-> Là đỉnh cao của phong trào

đấu tranh giải phóng dân tộc ở ấn

Độ trong những năm đầu thế kỉ XX

Hoạt động 3: Sơ kết bài học:

Thực dân Anh đã xâm lợc và tiến hành chính sách thống trị rất tàn ác gây nhiềuhậu quả cho nhân dân ấn Độ, trớc hết là ngăn chặn sự phát triển và gây ra nạn đóikhủng khiếp Nhân dân ấn Độ liên tiếp đứng dậy đấu tranh, tiêu biểu là cuộc khởinghĩa Xi-pay G/c t sản, đứng đầu là Đảng Quốc đại, cũng đấu tranh chống Anh nhngkhông triệt để Nội bộ của Đảng bị phân hoá

Trung Quốc cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

HS cần nắm vững:

- Vào cuối thế kỉ XIX đầu XX, do chính quyền Mãn Thanh suy yếu hèn nhát nên đấtnớc Trung Quốc rộng lớn, có nền văn minh lâu đời, đã bị các nớc đế quốc xâu xé, trởthành nớc nửa thuộc địa nửa phong kiến

- Các phong trào đấu tranh chống phong kiến và đế quốc diễn ra hết sức sôi nổi, tiêubiểu là cuộc vận động duy tân, phong trào Nghĩa Hoà đoàn, cách mạng Tân Hợi ýnghĩa cuả các phong trào đó.

- Các khái niệm: Nửa thuộc địa, nửa phong kiến; Vận động Duy tân

2 T tởng:

Có thái độ phê phán triều đình phong kiến Mãn Thanh trong việc để Trung Quốc trởthành miếng mồi cho các đế quốc xâu xé; biểu lộ sự cảm thông, khâm phục nhân dânTrung Quốc trong cuộc đấu tranh chống đế quốc, phong kiến, đặc biệt là cách mạngTân Hợi và vai trò của Tôn Trung Sơn

- Bản đồ treo tờng : Trung quốc trớc sự xâm lợc của các nớc đế quốc

- Lợc đồ SGK : Phong trào Nghĩa Hoà đoàn

- Bản đồ treo tờng : Cách mạng Tân Hợi 1911

III Hoạt động dạy học :

1.Kiểm tra bài cũ : Nêu quá trình xâm lợc và chính sách thống trị của thực dân Anh

đối với ấn Độ

2.Giới thiệu bài mới:

Các em hãy theo dõi bài giảng để giải thích vì sao cuối XIX , nớc Trung Hoa rộnglớn, đông dân nhất thế giới lại bị các nớc đế quốc xâm lợc, xâu xé Nhân dân TrungQuốc đã tiến hành những cuộc đấu tranh ntn để giành độc lập dân tộc?

3.Dạy và học bài mới:

I.Trung Quốc bị các nớc đế quốc chia xẻ

Sử dụng bản đồ Trung Quốc giới thiệu khái quát

điều kiện tự nhiên

Hỏi: Nguyên nhân nào khiến cho các nớc đế

quốc nhòm ngó vào TQ?

Hỏi: Sự kiện nào mở đầu cho quá trình xâm lợc

TQ của các nớc đế quốc?

GV giới thiệu về cuộc chiến tranh thuốc phiện.

Hỏi: Các nớc đế quốc đã chia nhau xâu xé TQ

ntn? KT kênh hình SGK

GV đa L đồ mời 1,2 HS chỉ trên bản đồ những

khu vực xâm chiếm của các nớc đế quốc.

Hỏi: Vì sao nhiều nớc đế quốc không xâm

chiếm và biến Trung Quốc thành thuộc địa riêng

của mình nh ở nhiều nớc khác?

GV đa bức tranh SGK.

Giải thích khái niệm: nửa thuộc địa nửa phong

kiến: TQ dần mất quyền làm chủ, phải cắt đất

cho các nớc đế quốc, nhờng quyền lợi kinh tế.

Tuy vậy, các nớc đế quốc không đặt quan cai trị

trực tiếp TQ G/c phong kiến thống trị TQ bị uy

hiếp, khống chế, phụ thuộc vào các nớc đế quốc

nhng vẫn cai trị chứ không phải là bộ máy tay

sai cho thực dân đế quốc.

- Là nớc lớn, giàu tài nguyên, chế

độ phong kiến mục nát

- 6-1840, Anh tiến hành cuộcchiến tranh thuốc phiện, mở đầuquá trình xâm lợc TQ

- Các nớc Anh, Mĩ, Nhật bản, Nga,Pháp, Đức chia nhau xâu xé TQ

=>Trung quốc trở thành nớc nửathuộc địa nửa phong kiến

II Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc

cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

- Căm thù bọn ĐQ thực dân

- Bất bình trớc sự hèn yếu