Nh vËy, trung thùc biÓu hiÖn ë nhiÒu khÝa c¹nh kh¸c nhau trong cuéc sèng: qua thái độ, qua hành động, qua lời nói của con người, không chỉ trung thực với mọi người mà cần 10’ trung thùc[r]
Trang 1Tiết : 1 Ngày soạn :
Bài dạy:
Bài 1 : SOÁNG GIAÛN Dề
I/ Mục tiêu:
1/ Kiến thức: Giúp học học sinh:
Hiểu thế nào là sống giản dị và không giản dị, tại sao cần phải sống giản dị
2/ Kĩ năng:
Học sinh biết tự đánh giá hành vi của bản thân và của người khác về lối sống giản
dị ở mọi khía cạnh: lời nói, cử chỉ, tác phong, cách ăn mặc và thái độ giao tiếp với mọi người, biết xây dựng kế hoạch tự rèn luyện, học tập những tấm gương sống giản dị của mọi người xung quanh để trở thành người sống giản dị
3/ Thái độ:
Hình thành ở hs thái độ quí trọng sự giản dị, chân thật, xa lánh lối sống xa hoa, hình thức
II/ Chuẩn bị:
- Chuẩn bị của giáo viên: + Tranh ảnh, câu chuyện thể hiện lối sống giản dị
+ Tham khảo SGV, SGK, giáo án
- Chuẩn bị của học sinh : + Đọc tham khảo câu hỏi SGK
+ Tìm một số câu thơ, câu ca dao hoặc tục ngữ nói về
tính giản dị ở nhiều khía cạnh khác nhau
III/ Hoạt động dạy học:
1/ ổn định tình hình lớp: ( 1’)
2/ Kiểm tra bài cũ: (2’)
Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3/ Giảng bài mới:
- Giới thiệu bài :( 2’)
Giản dị là phẩm chất đạo đức cần có ở mỗi người chúng ta, sống giản dị sẽ
được mọi người xung quanh yêu mến, cảm thông và giúp đỡ
Vậy sống giản dị là sống như thế nào? chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay
- Tiến trình bài dạy: (37’)
TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức
17’ Hoạt động 1:
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
truyện đọc “Bác Hồ trong
ngày tuyên ngôn độc lập”
-Gọi học sinh đọc diễn cảm
truyện “Bác Hồ trong ngày
tuyên ngôn độc lập”
? Qua truyện đọc em có
nhận xét gì về trang phục,
tác phong và lời nói của Bác
Hồ?
Hoạt động 1:
Tìm hiểu truyện đọc “Bác Hồ trong ngày tuyên ngôn độc lập”
-Hai học sinh đọc diễn cảm truyện
-Bác mặc bộ quần áo ka-ki, đội
mũ vải đã bạc màu và đi đôi dép cao su
-Bác cười đôn hậu và vẫy chào
đồng bào
I/ Tìm hiểu truyện
đọc:
“ Bác Hồ trong ngày Tuyên ngôn độc lập”
-Bác ăn mặc đơn giản không cầu kì
Trang 2? Theo em, những biểu hiện
đó đã có tác động như thế
nào tới tình cảm của nhân
dân ta?
Giáo viên nêu thêm một số
ý:
Cách ăn mặc của Bác không
cầu kì, phù hợp với hoàn
cảnh đất nước
Thái độ chân tình và lời nói
gần gũi thân thương với mọi
người
? Ngoài những biểu hiện về
lối sống giản dị của Bác
trong truyện vừa đọc, em
hãy nêu một vài biểu hiện
khác thể hiện lối sống giản
dị của Bác mà em đã được
nghe kể hoặc xem sách báo?
Giáo viên: Đó là những biểu
hiện về lối sống giản dị của
Bác Và trong cuộc sống
thực tế hàng ngày có rất
nhiều tấm gương biểu hiện
lối sống giản dị
-Em hãy nêu một vài tấm
gương sống giản dị trong
nhà trường, trong cuộc sống?
Giáo viên chốt lại: Trong
cuộc sống quanh ta, sự giản
dị được biểu hiện ở nhiều
khía cạnh khác nhau
Giản dị không chỉ biểu hiện
ở lời nói, ở cách ăn mặc và
việc làm mà còn thể hiện
qua sự suy nghĩ, hành động
của mỗi người trong cuộc
sống và trong những điều
kiện, hoàn cảnh nhất định
-Thái độ thân mật như người cha hiền đối với các con
-Câu hỏi đơn giản: Tôi nói đồng bào có nghe rõ không?
-Bác ăn mặc đơn giản và thái độ chân tình đã xoá đi những gì còn
xa cách giữa Bác với nhân dân
-Nghe
-Bác ở nhà sàn
-Đồ dùng của Bác bằng gỗ đơn giản
-Bữa ăn chỉ có rau muống, trứng tráng chảy
-Nêu một số tấm gương mà các
em biết được
-Nghe
-Sống giản dị sẽ có nhiều thời gian điều kiện để học hành, đỡ phí tiền của cha mẹ vào những chi tiêu chưa cần thiết
-Thái độ chân tình, cởi mở
-Lời nói dễ hiểu, gần gũi, thân thương với mọi người
Trang 3? Sống giản dị có tác dụng
gì trong cuộc sống của
chúng ta
? Em hãy tìm ra những biểu
hiện trái với giản dị hoặc
không giản dị?
-Gợi ý một số hành vi:
+Có những nhu cầu đòi hỏi
về ăn mặc, tiện nghi, vui
chơi vượt quá khả năng kinh
tế cho phép của gia đình và
bản thân
+Mặc bộ quần áo lao động
để đi dự các buổi lễ hội
Giáo viên giúp học sinh
phân tích các hành vi trên
đều thể hiện lối sống không
phù hợp với điều kiện, hoàn
cảnh của bản thân, gia đình
và xã hội
Như vậy trái với giản dị là
lối sống xa hoa, lãng phí,
phô trương về hình thức, học
đòi trong ăn mặc, cầu kì
trong cử chỉ sinh hoạt
Giản dị không có nghĩa là
qua loa, đại khái, cẩu thả,
tuỳ tiện trong nếp sống
Hoạt động 2 :
Rút ra bài học và liên hệ
?? Qua việc phân tích bài
học và tìm hiểu thực tế, em
hiểu thế nào là sống giản dị?
? Sống giản dị có ý nghĩa gì?
- Hướng dẫn học sinh giải
thích câu tục ngữ: Tốt gỗ
- Nêu một số biểu hiện:
+Đòi mua nhiều quần áo, xin nhiều tiền để ăn chơi…
+Ăn mặc lôi thôi, nhếch nhác
-Học sinh thảo luận và rút ra nhận xét - đánh giá
-Nghe
Hoạt động 2 :
Rút ra bài học và liên hệ
+Sống không xa hoa, lãng phí
+Không cầu kì
+Không chạy theo những nhu cầu vật chất
-Sống giản dị sẽ được mọi người xung quanh yêu mến, cảm thông
và giúp đỡ
Giải thích: Không nên quá chú trọng đến hình thức bên ngoài mà phải có sự kết hợp giữa hình thức bên ngoài và nội dung bên trong
II/ Bài học:
Sống giản dị là sống phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của bản thân, gia đình và xã hội
+Không xa hoa, lãng phí
+Không cầu kì, kiểu cách
+Không chạy theo những nhu cầu vật chất và hình thức bề ngoài
Trang 4hơn tốt nước sơn
Hoạt động 3 :
Hướng dẫn học sinh luyện
tập, củng cố:
Giáo viên cho học sinh đọc
bài tập a và nêu yêu cầu của
bài tập
Cho học sinh đọc câu b
-Giáo viên đọc cho học sinh
nghe truyện “Bữa ăn của vị
Chủ tịch nước”
*Củng cố: -Theo em, học sinh cần phải làm gì để rèn luyện tính giản dị? -Nhận xét, kết luận: Sống giản dị được biểu hiện ở nhiều mặt: ở lời nói, trang phục, thái độ đối với mọi người…Đó là một phẩm chất đạo đức cần có ở mỗi người và nó sẽ giúp con người được mọi người yêu mến, giúp đỡ Hoạt động 3 : Luyện tâp củng cố: -Học sinh đọc bài tập và trả lời câu hỏi -Học sinh đọc câu b và trả lời câu hỏi -Đối xử với mọi người luôn chân thành cởi mở - Nghe -Sống giản dị sẽ được mọi người xung quanh yêu mến, cảm thông và giúp đỡ III/ Luyện tâp: a Bức tranh 3 b Lời nói ngắn gọn, dễ hiểu Đối xử với mọi người luôn chân thành cởi mở 4/ Hướng dẫn học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: (3’) - Nắm kỹ nội dung bài học, làm các bài tập còn lại - Chuẩn bị bài tiếp theo: Trung thực (đọc, tìm hiểu truyện đọc SGK; sưu tầm tục ngữ, ca dao, truyện kể nói về trung thực) IV/ Rút kinh nghiệm, bổ sung:
Trang 5
Tiết : 2 Ngày soạn: Bài dạy :
Bài 2 :
Trung thực I/ Mục tiêu:
1/ Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
- Thế nào là trung thực, biểu hiện của trung thực, vì sao phải trung thực
- ý nghĩa của trung thực
2/ Kĩ năng:
- Giúp học sinh biết phân biệt các hành vi thể hiện tính trung thực và không trung thực trong cuộc sống hàng ngày
-Biết tự kiểm tra hành vi của mình và rèn luyện để trở thành người trung thực 3/ Thái độ:
Hình thành ở học sinh thái độ quí trọng, ủng hộ những việc làm trung thực và phản đối những hành vi thiếu trung thực
II/ Chuẩn bị:
- Chuẩn bị của giáo viên:
+ Tham khảo sgv,SGK, tranh ảnh thể hiện tính trung thực
+ Chuyện kể, tục ngữ, ca dao nói về trung thực; bảng phụ
- Chuẩn bị của học sinh: Đọc tìm hiểu SGK, sưu tầm một số mẫu chuyện, câu nói của các danh nhân hay ca dao tục ngữ nói tính trung thực
III/ Hoạt động dạy học:
1/ ổn định tình hình lớp:( 1’)
2/ Kiểm tra bài cũ:( 5’)
Câu hỏi:
- Thế nào là sống giản dị? Nêu một số ví dụ về lối sống giản dị của những người sống xung quanh em
- Em đã làm gì để rèn luyện đức tính giản dị?
Dự kiến phương án trả lời:
- Sống giản dị là sống phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của bản thân, gia đình, xã hội;biểu hiện ở chỗ: không xa hoa lãng phí, không cầu kì, kiểu cách, không chạy theo những nhu cầu vật chất và hình thức bề ngoài
Ví dụ: Đi học đúng tác phong của người học sinh
- Những việc em đã làm để rèn luyệ tính giản dị: Chân thật, thẳng thắn trong giao tiếp; tác phong gọn gàng, lịch sự; trang phục, đồ dùng không đắt tiền; sống hòa đồng với bạn
bè
3/ Giảng bài mới:
- Giới thiệu bài: (1’)
Trung thực là đức tính cần thiết và quí báu của mỗi con người Sống trung thực giúp chúng ta nâng cao phẩm giá, làm lành mạnh các mối quan hệ xã hội và sẽ được mọi người tin yêu, kính trọng
Trang 6Vậy sống như thế nào là sống trung thực? Người sống trung thực là người như thế nào? Sống trung thực có ý nghĩa gì? Mỗi người cần phải làm gì để trở thành người sống trung thực Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay: Trung thực
- Tiến trình bài dạy:
TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức
16’ Hoạt động 1:
Hướng dẫn học sinh phân
tích truyện đọc: Sự công
minh, chính trực của một
nhân tài.
- Gọi học sinh đọc diễn
cảm truyện
? Mi-ken-lăng-giơ đã có
thái độ như thế nào đối với
Bra-man-tơ, một người vốn
kình địch với ông?
- Gọi học sinh nhận xét, bổ
sung
? Vì sao Mi-ken-lăng-giơ
lại xử sự như vậy?
- Nhận xét, bổ sung: Vì
ông là người thẳng thắn,
luôn tôn trọng và nói lên sự
thật, không để tình cảm cá
nhân chi phối làm mất tính
khách quan khi đánh giá sự
việc
? Điều đó chứng tỏ ông là
người như thế nào?
Trọng chân lý và công
minh chính là người có đức
tính trung thực
? Em hãy liên hệ thực tế để
tìm những biểu hiện khác
nhau của tính trung thực,
trái với trung thực?
- Gợi ý để học sinh tự liên
hệ thực tế, tìm những ví dụ
chứng minh cho tính trung
thực biểu hiện ở các khía
cạnh khác nhau
Hoạt động 1:
Phân tích, tìm hiểu truyện
đọc: Sự công minh, chính trực của một nhân tài.
- Đọc diễn cảm truyện đọc
- Vẫn công khai đánh giá rất cao Bra-man-tơ và khẳng
định “Với tư cách là nhà kiến trúc Bra-man-tơ thực sự
vĩ đại Không một ai thời cổ
có thể so sánh bằng!”
-Nhận xét, bổ sung
- Ông là người sống thẳng thắn
- Công minh chính trực, tôn trọng sự thật
- Trung thực:
+ Trong học tập : ngay thẳng, không gian dối (Không quay cóp, không chép bài của bạn, không cho bạn chép bài .)
+ Trong quan hệ với mọi người : Không nói xấu hay tranh công, đổ lỗi cho người khác, dũng cảm nhận khuyết
điểm khi mình có lỗi + Trong hành động : Bênh vực, bảo vệ chân lý, lẽ phải
và đấu tranh phê phán những việc làm sai trái
- Trái với trung thực là dối
I/ Tìm hiểu truyện đọc:
“Sự công minh, chính trực của một nhân tài”
- Mi-ken-lăng-giơ là người sống thẳng thắn, luôn tôn trọng và nói lên sự thật
- Khi đánh giá sự việc không để tình cảm cá nhân chi phối
- Trọng chân lý và công minh chính trực
Người có tính trung thực
-Trái với trung thực là dối trá, xuyên tạc, trốn tránh hoặc bóp méo sự thật
Trang 710’
? Không nói đúng sự thật
mà vẫn là hành vi trung
thực? Cho ví dụ
Như vậy, trung thực biểu
hiện ở nhiều khía cạnh
khác nhau trong cuộc sống:
qua thái độ, qua hành
động, qua lời nói của con
người, không chỉ trung
thực với mọi người mà cần
trung thực với bản thân
mình
Hoạt động 2 :
Hướng dẫn học sinh rút ra
nội dung bài học.
? Qua việc tìm hiểu truyện
đọc và các ví dụ em hiểu
thế nào là trung thực?
- Gọi học sinh nhận xét, bổ
sung
? Biểu hiện của người sống
trung trung thực?
- Nhận xét, bổ sung: Ngoài
ra mỗi người phải thật thà
và dám dũng cảm nhận lỗi
khi mình mắc khuyết điểm
?- Sống trung thực có ý
nghĩa như thế nào trong
cuộc sống?
- Nhận xét
- Hướng dẫn học sinh giải
thích câu tục ngữ : “ Cây
ngay không sợ chết đứng”
Hoạt động 3 :
- Hướng dẫn học sinh làm
bài tập:
Giáo viên yêu cầu học sinh
đọc bài tập
Cần giải thích vì sao các
hành vi (1,2,3,7) lại không
trá, xuyên tạc, trốn tránh hoặc bóp méo sự thật, ngược với đạo lý, lương tâm
VD: tham ô, tham nhũng…
VD:Đối với kẻ gian, kẻ địch không thể nói sự thật Hành
động này là biểu hiện của tinh thần cảnh giác cao
-Đối với bệnh nhân trong một số trường hợp, thầy thuốc không thể nói hết sự thật về bệnh tật cho họ Điều
đó biểu hiện lòng nhân đạo
- Nghe
Hoạt động 2 :
Rút ra nội dung bài học.
-Trung thực là tôn trọng sự thật, sống ngay thẳng
- Nhận xét, bổ sung
- Thật thà và dám dũng cảm nhận lỗi khi mình mắc khuyết điểm
- Nghe
- Được mọi người tin yêu, kính trọng
- Nghe
Hoạt động 3 :
- Học sinh đọc bài tập
- Học sinh thảo luận
- Học sinh đọc câu b
II/ Bài học :
- Trung thực là luôn tôn trọng sự thật, tôn trọng chân lý, lẽ phải, sống ngay thẳng, thật thà và dám dũng cảm nhận lỗi khi mình mắc khuyết điểm
- Sống trung thực giúp ta nâng cao phẩm giá, làm lành mạnh các mối quan hệ xh và sẽ được mọi người tin yêu, kính trọng
III/ Luyện tập :
a/ Hành vi thể hiện tính trung thực: 4,5,6
b/ Hành động của bác sĩ là xuất phát từ lòng nhân đạo, luôn mong
Trang 8biểu hiện tính trung thực.
Bài tập c/: Giáo viên hướng
dẫn học sinh rèn luyện tính
trung thực từ những việc
làm thông thường, đơn giản
gần gũi nhất: thật thà với
cha mẹ, thầy cô và mọi
người
Trong học tập: Ngay
thẳng, không gian dối
*Củng cố: ? Nêu những việc đã làm thể hiện tính trung thực hoặc chưa trung thực của bản thân và các bạn trong lớp? - Nhận xét, kết luận toàn bài: Trung thực là đức tính quí báu, nâng cao giá trị đạo đức của mỗi con người Xã hội sẽ tốt đẹp, lành mạnh hơn nếu ai cũng có lối sống, đức tính trung thực - Liên hệ bản thân và thực tế trả lời - Nghe, củng cố bài học muốn bệnh nhân sống lạc quan để có nghị lực và hy vọng chiến thắng bệnh tật c/ Dũng cảm nhận khuyết điểm khi có lỗi Đấu tranh phê bình khi bạn mắc khuyết điểm 4/ Hướng dẫn học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: (2’) - Học bài và làm bài tập câu d/ - Chuẩn bị bài “Tự trọng” + Tìm hiểu truyện đọc: Một tâm hồn cao thượng + Những câu chuyện, tục ngữ, ca dao về tính tự trọng IV/ Rút kinh nghiệm, bổ sung:
Trang 9
Tiết : 3 Ngày soạn : Bài dạy:
I/ Mục tiêu:
1/ Kiến thức: Giúp học sinh:
- Hiểu được thế nào là tự trọng và không tự trọng; vì sao cần phải có lòng tự trọng
- Biểu hiện và ý nghĩa của lòng tự trọng
2/ Kĩ năng:
Giúp học sinh tự biết đánh giá hành vi của bản thân và người khác về những biểu hiện của tính tự trọng, học tập những tấm gương về lòng tự trọng của những người sống xung quanh
3/ Thái độ:
Hình thành ở học sinh nhu cầu và ý thức rèn luyện tính tự trọng ở bất cứ điều kiện, hoàn cảnh nào trong cuộc sống
II/ Chuẩn bị:
- Chuẩn bị của giáo viên:
+ Tham khảo SGV, SGK, tranh ảnh, câu chuyện thể hiện tính tự trọng
+ Chuyện kể, tục ngữ, ca dao nói về tự trọng; bảng phụ
- Chuẩn bị học sinh: Đọc kỹ SGK; tìm một số câu tục ngữ, ca dao nói về tính tự trọng
III/ Hoạt động dạy học:
1/ ổn định tình hình lớp: (1’)
2/ Kiểm tra bài cũ: (5’)
Câu hỏi:
- Thế nào là trung thực ? Cho ví dụ
- Sống trung thực có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống? Em hãy nêu một số những biểu hiện khác nhau của tính trung thực?
Dự kiến phương án trả lời:
- Trung thực là luôn tôn trọng sự thật, tôn trọng chân lý, lẽ phải; sống ngay thẳng, thật thà và dám dũng cảm nhận lỗi khi mình mắc khuyết điểm
Ví dụ: Không quay cóp trong giờ kiểm tra
- Sống trung thực giúp ta nâng cao phẩm giá, làm lành mạnh các mối quan hệ xã hội
và sẽ được mọi người tin yêu, kính trọng
3/ Giảng bài mới :
- Giới thiệu bài: (1’)
Tình huống: Trong giờ kiểm tra, em không làm được bài Trong khi đó, bạn Lan ngồi
bên cạnh em đã làm xong bài và đưa bài cho em chép Em sẽ làm gì trong trường hợp này?
Học sinh trả lời: Em sẽ không chép bài của bạn mà tự mình cố gắng làm bài
Giáo viên dẫn vào bài: Việc làm này thể hiện đức tính trung thực và đó là biểu hiện cao của đức tính tự trọng Vậy tự trọng là gì? Biểu hiện của con người sống tự trọng? Tự
Trang 10trọng có ý nghĩa như thế nào? Để tìm hiểu các vấn đề này chúng ta cùng tìm hiểu bài 3:
Tự trọng
- Tiến trình bài dạy:
TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động của HS Kiến thức
10’
Hoạt động 1 :
- Hướng dẫn học sinh tìm
hiểu truyện đọc: Một tâm
hồn cao thượng.
- Giáo viên gọi học sinh
đọc diễn cảm truyện “Một
tâm hồn cao thượng”
? Cậu bé Rô-be trong
truyện có hoàn cảnh như
thế nào? Cậu đã có những
hành động như thế nào?
- Gọi học sinh nhận xét,
bổ sung
- Nhận xét, bổ sung
? Vì sao Rô-be lại nhờ em
mình là Sác-lây đến trả lại
tiền cho người mua diêm -
tác giả câu chuyện?
- Nhận xét
? Em có nhận xét gì về
hành động của Rô-be?
Hành động đó thể hiện
dức tính gì?
- Gọi học sinh nhận xét,
bổ sung
- Nhận xét, bổ sung
? Hành động của Rô-be đã
tác động như thế nào đến
Hoạt động 1 :
- Tìm hiểu truyện
đọc: Một tâm hồn cao thượng.
- Hai học sinh đọc truyện “Một tâm hồn cao thượng”
- Hoàn cảnh: Mồ côi, nghèo khổ đi bán diêm
- Hành động: Cầm tiền đi đổi lấy tiền lẻ
để trả lại tiền thừa cho người mua
Khi bị xe chẹt và bị thương Rô-be đã nhờ
em mình trả lại tiền cho khách
- Nhận xét, bổ sung
- Nghe
- Vì Rô-be muốn giữ
đúng lời hứa; không muốn người khác nghĩ mình nghèo mà nói dối để ăn cắp tiền;
không muốn bị coi thường, danh dự bị xúc phạm
- Nghe
- Việc làm của Rô-be chứng tỏ cậu là người
có ý thức trách nhiệm cao; giữ đúng lời hứa;
tôn trọng người khác
và tôn trọng chính mình; có tâm hồn cao thượng tuy cuộc sống rất nghèo Đó là biểu hện của con người sống tự trọng
- Nhận xét, bổ sung
- Nghe
I/ Tìm hiểu truỵên đọc:
“Một tâm hồn cao thượng”
- Rô-be là người có ý thức trách nhiệm cao
- Thực hiện lời hứa bằng bất
cứ giá nào
- Biết tôn trọng mình và tôn trọng người khác