Về kiến thức : Trình bày và giải thích( ở mức độ đơn giản) các hoạt động kinh tế cổ truyền và hiện đại của con người đới lạnh.. - Tích hợp: sử dụng năng lương tiết kiệm, kĩ năng sống2[r]
Trang 1Ngày soạn : 29/10/2016 Tiết : 23
CHƯƠNG IV: MÔI TRƯỜNG ĐỚI LẠNH.
HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI LẠNH
Bài 21: MÔI TRƯỜNG ĐỚI LẠNH.
I MỤC TIÊU :
1 Về kiến thức : giúp học sinh có những hiểu biết căn bản:
- Vị trí của đới lạnh trên bản đồ tự nhiên thế giới
- Trình bày và giải thích( ở mức độ đơn giản) một số đặc điểm tự nhiên cơ bản của đới lạnh
2 Về kĩ năng :
- Rèn luyện các kĩ năng đọc, phân tích lược đồ và ảnh địa lí.
- Đọc biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của đới lạnh
3 Thái độ : Học tập nghiêm túc, kỉ luật
II CHUẨN BỊ :
- SGK
- Lược đồ hình 21.1, 21.2,21.3 phóng to
- Bản đồ hai miền địa cực
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP :
1 Ổn định lớp : Chào hỏi, kiểm tra sĩ số, công tác vệ sinh lớp, tác phong.
2 Kiểm tra bài cũ :
- Câu hỏi 1 : Em hãy cho biết các hoạt động kinh tế cổ truyền và kinh tế hiện đại trong các hoang mạc ngày nay ?
- Câu hỏi 2 Hãy nêu một số biện pháp đang được sử dụng để khai thác hoang mạc và hạn chế quá trình hoang mạc mở rộng trên thế giới ?
3 Bài mới:
Hoạt động 1 : Tìm hiểu đặc
điểm môi trường đới lạnh.
- Cho học sinh quan sát lược đồ
21.1 và 21.2 giới thiệu cho HS
đường vòng cực thể hiện bằng vòng
tròn nét đứt màu xanh thẫm
- Đường đẳng nhiệt 10o tháng 7
BBC & tháng 1 ở NBC
Hoạt động 1 : Cá nhân
- Quan sát hình và lắng nghe
I Đặc điểm của môi trường
- Đới lạnh nằm trong khoảng từ
2 đường vòng cực về phía 2 cực
Trang 2- Liên hệ kiến thức cũ giải thích
thêm đường đẳng nhiệt?
- HS dựa vào hình 21.1 & 21.2
đọc & chỉ trên lược đồ được vị trí
của môi trường đới lạnh? (BC &
NC ).
- Nhấn mạnh môi trường đới lạnh
nằm từ vòng cực đến 2 cực Đới
lạnh Bắc cực ( BBC ) là đại dương
còn Nam cực (NBC ) là lục địa
- GV cho hs xác định đặc điểm cơ
bản về nhiệt độ & lượng mưa ở
Hon Man để => là môi trường
đới lạnh
- Những nguyên nhân làm cho khí
hậu của đới lạnh trở nên lạnh lẽo và
khắc nhiệt?
- Cho học sinh quan sát hình 21.4
và 21.5 tìm ra sụ khác nhau của
núi băng và băng trôi.
- Chuẩn xác kiến thức và nêu một
số tác hại của bang trôi
- Đẳng nhiệt: có cùng nhiệt độ
- Đọc và chỉ trên lược đồ
vị trí của dới lạnh
- Học sinh phân tích biểu đồ và quan sát lược
đồ môi trường đới lạnh giải thích và rút ra kết luận.
- Do lãnh thổ nằm ở vùng vĩ độ cao
- Quan sát và trả lời câu hỏỉ: về kích thước, độ dày mòng và thời gian xuất hiện
- Ở Bắc bán cầu là đại dương,
ở Nam bán cầu là lục địa
- Khí hậu vô cùng lạnh lẽo, khắc nghiệt
+ Mùa đông dài, nhiệt độ luôn dưới -10 0c
+ Mùa hạ ngắn ngủi ( 3à5 tháng), không vượt quá 100c +Biên độ nhiệt năm và ngày đêm rất lớn
- Mưa rất ít ( dưới 500 mm/ năm), phần lớn dưới dạng mưa tuyết
Hoạt động 2: tìm hiểu thích nghi
của động vật và thực vật với môi
trường :
- GV hướng dẫn học sinh quan sát
hình 21.6 & 21.7 mô tả so sánh 2
Hoạt động 2: Cá nhân
- Quan sát hình và đưa ra câu trả lời:
II Sự thích nghi của động vật
và thực vật với môi trường :
Trang 3Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
hình trên ?
- Giáo viên chuẩn xác kiến thức
- HS nhận xét về cây cỏ ở đài
nguyên ? Vì sao cây cỏ chỉ phát
triển vào mùa hạ ?
- Xem 3 hình (21.8 & 21.9, 21.10 )
& nêu tên các con vật sống ở đới
lạnh
- GV nêu rõ động vật ở đới lạnh
phong phú hơn thực vật : là nhờ có
nguồn thức ăn tôm cá dưới biển đồi
dào
+ 21.6 là vài đám rêu &
địa y đang nở hoa đỏ và vàng; phía xa ở ven bờ hồ
là các cây thông lùn và liễu lùn
+ 21.7 thực vật nghèo nàn
& thưa thớt chỉ thấy vài túm địa y mọc đang nở hoa đỏ, không có thông lùn liễu lùn => lạnh hơn Bắc Âu
- Bổ sung và nhận xét ý kiến của bạn
- Có thông lùn , liễu lùn
(giảm chiều cao để chống bão tuyết mạnh và có tán lá kín để giữ ấm);
- Các bụi cỏ, rêu, địa y (thường ra hoa trước khi tuyết tan , ra lá sao cho kịp với thời gian nắng ấm ngắn ngủi của mùa hạ
- Tuần lộc sống dựa vào cây cỏ, rêu, địa y ; còn chim cánh cụt, hải cẩu sống dựa vào tôm cá dưới biển
- Thực vật: chỉ phát triển được vào mùa hạ ngắn ngủi Cây cối còi cọc, thấp lùn, mọc xen lẫn với rêu, địa y
- Động vật thích nghi được với khí hậu lạnh nhờ có lớp mỡ, lớp lông dày hoặc bộ lông không thấm nước Một số động vật di cư để tránh mùa đông lạnh, có một số loài ngủ suốt mùa đông
4 Củng cố :
- Tính chất khắc nghiệt của khí hậu đới lạnh thể hiện như thế nào?
- Giới thực vật và động vật ở đới lạnh có gì đặc biệt ?
Trang 45 Hướng dẫn, dặn dò :
- Học và chuẩn bị : Hoạt động kinh tế của con người ở môi trường Đới Lạnh.
- Làm bái tập số 4
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày soạn : 29/9/2016 Tiết : 24 Ngày dạy: 30/102016 Tuần : 12 Bài 22: HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI LẠNH I MỤC TIÊU : 1 Về kiến thức : Trình bày và giải thích( ở mức độ đơn giản) các hoạt động kinh tế cổ truyền và hiện đại của con người đới lạnh - Tích hợp: sử dụng năng lương tiết kiệm, kĩ năng sống 2 Về kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng đọc, phân tích lược đồ và ảnh địa lí , kĩ năng vẽ sơ đồ về các mối quan hệ 3 Thái độ : biết được những khó khăn trong hoạt động kinh tế của đới lạnh. II CHUẨN BỊ : - Bản đồ kinh tế thế giới hay bản đồ khoáng sản thế giới - Ảnh các thành phố ở đới lạnh của các nước Bắc Âu, Aixơlen, Mĩ, Canađa, Liên bang Nga hoặc các hoạt động kinh tế ở cực và của các dân tộc phương Bắc III CÁC BƯỚC LÊN LỚP : 1 Ổn định lớp : Chào hỏi, kiểm tra sĩ số, công tác vệ sinh lớp, tác phong 2 Kiểm tra bài cũ : - Câu hỏi 1 : Em hãy cho biết các hoạt động kinh tế cổ truyền và kinh tế hiện đại trong các hoang mạc ngày nay ?
- Câu hỏi 2: Hãy nêu một số biện pháp đang được sử dụng để khai thác hoang mạc và hạn chế quá trình hoang mạc mở rộng trên thế giới ?
3.
Bài mới:
Hoạt động 1: Hoạt động kinh tế
của con người ở phía bắc.
người ở phía bắc.
Trang 5Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
- Cho HS xem lược đồ 22.1 hỏi:
- Tên các dân tộc đang sinh sống ở
phương Bắc? và hoạt động kinh tế
chủ yếu của họ là gì ?
- Địa bàn cư trú chủ yếu của các
dân tộc này?
- Kinh tế chủ yếu ở đới lạnh hiện
nay là khai thác dầu mỏ và khoáng
sản quý (kim cương, vàng, Urani
… đánh bắt và chế biến sản phẩm
cá voi, nuôi thú có lông quý
- Tại sao con người chỉ sinh sống ở
ven biển Bắc Âu , Bắc Á, Bắc Mĩ
… mà không sống ở gần cực Bắc,
cực Nam ?
- Cho HS quan sát ảnh 22.2 & 22.3
mô tả lại thấy những gì trong ảnh
- Chuẩn xác kiên thức.
- Hiện nay, do khí hậu toàn cầu
nóng lên Ở hai cực băng tan và
gây nên hiện tượng nước biển
dâng Một trong những biện pháp
nhằm hạn chế tác động của biển
đổi khí hậu lên các quốc gia gần
- Quan sát hình Trả lời
câu hỏi:
- Người chúc, người
I-a-kut, người Xa-mô-Yet ở Bắc Á ; người La Pông ở Bắc Âu ,sống chủ yếu bằng nghề chăn nuôi
- Địa bàn cư trú của những dân tộc sống bằng nghề săn bắn người I-nuc ở Bắc Mĩ
- Gần 2 cực rất lạnh, không
có nguồn thực phẩm cần thiết cho con người
- Ảnh 22.2 là cảnh 1 người LaPông đang chăn đàn tuần lộc trên đài nguyên tuyết trắng với các đám cây bụi thấp bị tuyết phủ
- Ảnh 22.3 : là cảnh một người đàn ông người I-nuc đang ngồi trên 1 chiếc xe trượt tuyết (do chó kéo) câu cá ở một chổ được khoét trên lớp băng trên mặt sông có vài con cá để bên cạnh , trang phục của ông toàn là bằng da thú
- Hoạt động kinh tế cổ truyền
của các dân tộc ở đới lạnh phương Bắc là chăn nuôi tuân lộc, đánh bắt cá, săn thú có lông quý để lấy mỡ, thịt và da
- Hoạt động kinh tế hiện đại: khai thác khoáng sản, nuôi thú
có lông quí
- Đới lạnh là nơi có ít người sinh sống nhất trên Trái Đất
Trang 6biển ( trong đó có Việt Nam) đó là
sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả
các nguồn năng lương: Điện,
năng lượng mặt trời
đặc biệt là ông đeo đôi kính mát đen sậm để chống lại ánh sáng chói phản xạ từ mặt tuyết trắng
Hoạt động 2: Tìm hiểu việc
nghiên cứu và khai thác môi
trường.
- Cho học sinh quan sát lược đồ
khoáng sản thế giới ( Nếu có) Hãy
kể các nguồn tài nguyên ở đới lạnh
?
- Tại sao cho đến nay các tài
nguyên ở đới lạnh vẫn chưa được
khai thác ?
- Giới thiệu 22.4 & 22.5 yêu cầu
học sinh mô tả nội dung?
- Bổ sung cho học sinh nội dung
hình 22.5: Mùa hạ họ sống ở các
lều và làm việc ở đó, mùa đông rút
về các trạm ở ven biển để tránh
lạnh và bão tuyết
- Những vấn đề lớn cần giải quyết
ở đới lạnh là gì?
- Cần lên tiếng bảo vệ các loài
động vật quí hiếm, sử dung tiết
kiệm các loại tài nguyên, năng
lượng để bảo về trái đất.
Hoạt động 2: Cá nhân
- Khoáng sản: Đồng, uran,
kim cương, vàng, dầu mỏ
Hải sản, thú có lông quí
- Trả lời và nhận xét theo sgk
- Mô tả nội dung tranh
theo hiueeur biết của hs
- Kinh tế chủ yếu ở đới
lạnh hiện nay là khai thác dầu mỏ và khoáng sản quý (kim cương, vàng, Urani
… đánh bắt và chế biến sản phẩm cá voi, nuôi thú
có lông quý Nhưng nhân lực cản thiếu và việc săn bắt các loại thú có lông quí khiến nhiều loài có nguy
cơ tuyệt chủng
II việc nghiên cứu và khai thác môi trường.
- Hai vấn đề lớn phải giải quyết là thiếu nhân lực và nguy cơ tuyệt chủng của một
số loài động vật quý
4.
Củng cố :
- Hãy kể những hoạt động kinh tế cổ truyền của các dân tộc phương Bắc ?
- Đới lạnh có những nguồn tài nguyên chính nào ? Tại sao cho đến nay các nguồn tài nguyên đới lạnh vẫn chưa được khai thác ?
5.
Hướng dẫn, dặn dò :
- Học và chuẩn bị bài Môi trường Vùng Núi.
- Làm bài tập 3 trang 73.
Trang 7IV RÚT KINH NGHIỆM
Trình kí.