PHAÀN TROÀNG TROÏT Chương I: ĐẠI CƯƠNG VỀ KĨ THUẬT TRỒNG TRỌT Muïc tieâu chöông 1/ Muïc tieâu - Biết được vai trò và nhiệm vụ của trồng trọt - Biết được khái niệm, thành phần và một số t[r]
Trang 1PHẦN TRỒNG TRỌT Chương I: ĐẠI CƯƠNG VỀ KĨ THUẬT TRỒNG TRỌT
Mục tiêu chương
1/ Mục tiêu
- Biết được vai trò và nhiệm vụ của trồng trọt
- Biết được khái niệm, thành phần và một số tính chất của đất trồng
- Hiểu được ý nghĩa, tác dụng của các biện pháp sử dụng, cải tạo, bảo vệ đất trồng
- Biết được một số loại phân bón và tác dụng của chúng đối với cây trồng và đất
- Biết được các cách bón phân và sử dụng, bảo quản một số loại phân bón thông thường
- Biết được vai trò va øcác tiêu chí của giống cây trồng tốt
- Biết được một số phương pháp chọn tạo giống, quy trình sản xuất giống và cách bảo quản hạt giống cây trồng
- Biết được một số phương pháp nhân giống vô tính
- Biết được khái niệm, tác hại của sâu, bệnh hại cây trồng
- Hiểu được các nguyên tắc, nội dung của một số biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại
2/ Kỹ năng:
- Xác định được thành phần cơ giới vàđộ pH của đất bằng phương pháp đơn giản
- Nhận dạng được một số loại phân vô cơ thường dùng bằng phương pháp hòa tan trong nước và phương pháp đốt trên ngọn lửa đèn cồn
- Xác định được sức nẩy mầm, tỉ lệ nảy mầm và xử lí hạt giống bằng nước ấm
- Nhận dạng được một số loại thuốc và đọc được nhãn hiệu của thuốc trừ sâu, bệnh (màu sắc, dạng thuốc, tên, độ độc, cách sử dụng)
3/ Thái độ:
- Có ý thức bảo vệ tài nguyên, môi trường đất
- Có ý thức tiết kiệm, tận dụng các loại phân bón và bảo vệ môi trường
- Có ý thức bảo quản giống cây trồng
- Có ý thức thực hiện an toàn lao động và bảo vệ môi trường
Bài: 1,2 – Tiết: 1
Tuần dạy: 1
Trang 2VAI TRÒ,NHIỆM VỤ CỦA TRỒNG TRỌT KHÁI NIỆM VỀ ĐẤT TRỒNG VÀ THÀNH PHẦN CỦA ĐẤT
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Biết được vai trò và nhiệm vụ của trồng trọt
- Biết được khái niệm, thành phần và một số tính chất của đất trồng
2 Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tế trồng trọt, kỹ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ
- Có hứng thú trong học tập, kỹ thuật nông nghiệp và coi trọng sản xuất trồng trọt
II NỘI DUNG HỌC TẬP
- Vai trò của trồng trọt, khái niệm đất trồng, thành phần đất trồng
III CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Tranh SGK
2 Học sinh: Nghiên cứu nội dung bài
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện:
2 Kiểm tra miệng: Thông qua
3 Bài mới:
Hoạt Động 1: Vào bài
Nước ta là nước nông nghiệp với 76% dân số sống ở
nông thôn, 70% lao động làm việc trong nông nghiệp
và kinh tế nông thôn Vì vậy trồng trọt có vai trò đặc
biệt quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Vai trò
của trồng trọt trong nền kinh tế là gì?
Hoạt Động 2: Tìm hiểu về vai trò của trồng trọt
trong nền kinh tế
GV giới thiệu hình 1 SGK, hình vẽ có 4 mũi tên chỉ 4
vai trò của trồng trọt và hướng dẫn HS quan sát Nêu
câu hỏi:
? Trồng trọt có vai trò gì trong nền kinh tế? (cung cấp
lương thực, thực phẩm, nguyên liệu công nghiệp,
thức ăn chăn nuôi, nông sản xuất khẩu)
HS trả lời câu hỏi và rút ra kết luận
I/ VAI TRÒ CỦA TRỒNG TRỌT
- Cung cấp lương thực, thực phẩm cho con người
- Cung cấp thức ăn cho chăn nuôi
- Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp
- Cung cấp nông sản để xuất khẩu
Trang 3GV giảng giải cho HS hiểu về:
-Cây lương thực
-Cây thực phẩm
-Cây nguyên liệu cho công nghiệp
? Em hãy kể 1 số cây lương thực, thực phẩm trồng ở
địa phương em Hoặc nêu 1 số nông sản ở nước ta
xuất khẩu ra thị trường thế giới?
HS trả lời câu hỏi GV khái quát lại kiến thức
Hoạt Động 3: Tìm hiểu nhiệm vụ của trồng trọt
hiện nay
GV y/c thảo luận nhóm trả lời câu hỏi mục 2 SGK
(2’)
HS đại diện nhóm báo cáo kết quả
GV nhận xét và nêu đáp án đúng: 1,2,4,6
Hoạt Động 4: Tìm hiểu các biện pháp thực hiện
nhiệm vụ của ngành trồng trọt
GV gợi ý cho HS về mục đích của 1 số biện pháp
HS trả lời câu hỏi bằng cách làm vào SGK
GV treo bảng phụ công bố đáp án đúng cho HS rút ra
KL
Hoạt Động 5: Tìm hiểu khái niệm về đất trồng
GV y/c HS đọc mục 1 phần I SGK/ 7 trảlời câu hỏi:
? Đất trồng là gì?
? Lớp than đá tơi xốp có phải là đất trồng không, tại
sao? (không, vì thực vật không thể sinh sống trên lớp
than đá được)
Từ đây GV nhấn mạnh cho HS về khái niệm đất
trồng và rút ra KL
Hoạt Động 6: Tìm hiểu vai trò của đất trồng
GV hướng dẫn HS quan sát hình 2 SGK/ 7 lưu ý
thành phần dinh dưỡng, vị trí của cây
? Đất có tầm quan trọng như thế nào đối với cây
trồng? (cung cấp nước, chất dinh dưỡng, oxi cho cây
và giữ cho cây đứng thẳng)
II/ NHIỆM VỤ CỦA TRỒNG TRỌT
Đảm bảo lương thực và thực phẩm cho tiêu dùng trong nước và xuất khẩu
III/ ĐỂ THỰC HIỆN NHIỆM VỤ CỦA TRỒNG TRỌT, CẦN SỬ DỤNG NHỮNG BIỆN PHÁP GÌ?
- Khai hoang, lấn biển
- Tăng vụ
- Aùp dụng biện pháp kĩ thuật tiên tiến
IV/ KHÁI NIỆM VỀ ĐẤT TRỒNG
1/ Đất trồng là gì?
Đất trồng là lớp bề mặt tơi xốp của vỏ Trái Đất, trên đó cây trồng có thể sinh sống và sản xuất ra sản phẩm
2/ Vai trò của đất trồng
- Cung cấp nước
- Cung cấp chất dinh dưỡng
- Cung cấp oxi cho cây và giữ cho cây không bị đổ
Trang 4? Ngoài đất ra cây trồng có thể sống ở môi trường
nào? (môi trường nước)
HS trả lời câu hỏi và rút ra KL
GV giải thích thêm về cây trồng trong dịch dinh
dưỡng
Hoạt Động 7: Nghiên cứu thành phần của đất
trồng
GV giới thiệu cho HS quan sát sơ đồ 1 SGK/ 7
? Đất trồng gồm những thành phần gì? (rắn, lỏng,
khí)
? Không khí có chứa các chất khí nào? (oxi, cacbonic,
nitơ và 1 số khí khác)
? Oxi có vai trò gì đối với đời sống cây trồng? (hô
hấp)
HS trả lời câu hỏi
GV giải thích cho HS hiểu chất khoáng của đất có
chứa chất dinh dưỡng như: lân, kali,…chất hữu cơ của
đất
HS khái quát lại kiến thức
V/ THÀNH PHẦN CỦA ĐẤT TRỒNG
Đất trồng gồm 3 thành phần: rắn, lỏng, khí
4 Tổng kết
Câu 1: Nêu vai trò của trồng trọt trong đời sống?
Đáp án câu 1: Cung cấp lương thực, thực phẩm cho con người; Cung cấp thức ăn
cho chăn nuôi; Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp; Cung cấp nông sản để xuất khẩu
Câu 2: Đất trồng là gì? Nêu vai trò của đất trồng?
Đáp án câu 2: Đất trồng là lớp bề mặt tơi xốp của vỏ Trái Đất, trên đó cây trồng có
thể sinh sống và sản xuất ra sản phẩm Cung cấp nước, Cung cấp chất dinh dưỡng, Cung cấp oxi cho cây và giữ cho cây không bị đổ
5 Hướng dẫn học tập
- Đối với bài học ở tiết học này:
+ Học bài, trả lời câu hỏi SGK
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
- Chuẩn bị bài: Nghiên cứu nội dung bài 3 SGK/ 9
V PH
- Sách giáo viên
- Sách giáo khoa
Trang 5VI RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
………
………
Tu Ti Bài 3: MỘT SỐ TÍNH CHẤT CHÍNH CỦA ĐẤT TRỒNG ND:
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Biết được vai trò và nhiệm vụ của trồng trọt
- Biết được khái niệm, thành phần và một số tính chất của đất trồng
2/ Kỹ năng:
Trang 6- Xác định được thành phần cơ giới vàđộ pH của đất bằng phương pháp đơn giản
- Nhận dạng được một số loại phân vô cơ thường dùng bằng phương pháp hòa tan trong nước và
3/ Thái độ:
- Có ý thức bảo vệ tài nguyên, môi trường đất
- Có ý thức bảo quản giống cây trồng
- Có ý thức thực hiện an toàn lao động và bảo vệ môi trường
II NỘI DUNG HỌC TẬP
III/ CHUẨN BỊ:
- GV: Bảng phụ
- HS: Nghiên cứu nội dung bài
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1 Ồn định tổ chức và kiểm diện
2 Kiểm tra miệng
? Đất trồng là gì? Đất trồng có tầm quan trọng như thế nào đối với đời sống cây trồng?(10đ) (Đất trồng là lớp bề mặt tơi xốp của vỏ Trái Đất, trên đó cây trồng có thể sinh sống và sản xuất ra sản phẩm; Cung cấp nước; Cung cấp chất dinh dưỡng; Cung cấp oxi cho cây và giữ cho cây không bị đổ)
? Đất trồng gồm những thành phần nào, vai trò của từng thành phần đối với cây trồng?(10đ) (rắn: cung cấp chất dinh dưỡng; lỏng: cung cấp nước; khí: cung cấp khí)
3/ Giảng bài mới:
Đa số cây trồng nông nghiệp sống và phát triển trên đất, như vậy thành phần và tính chất của đất ảnh hưởng tới năng suất và chất lượng sản phẩm Muốn sử dụng đất hợp lí cần phải biết các đặc điểm và tính chất của đất
HĐ1: Làm rõ khái niệm thành phần cơ giới của đất
MT: Biết được thành phần cơ giới của đất là gì?
GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
? Phần rắn của đất bao gồm các thành phần nào? ( thành
phần vô cơ và thành phần hữu cơ)
GV nhận xét và giải thích: thành phần khoáng của đất
bao gồm các hạt cát, limon, sét Tỉ lệ các hạt này trong
đất gọi là thành phần cơ giớicủa đất
? Ý nghĩa thực tế của việc xác định thành phần cơ giới
của đất là gì? ( để phân chia : đất cát, đất thịt và đất sét)
I/ THÀNH PHẦN CƠ GIỚI CỦA ĐẤT LÀ GÌ?
Tỉ lệ các hạt: cát, limon, sét trong đất gọi là thành phần cơ giới của đất
Trang 7HS trả lời và rút ra kết luận
HĐ2: Phân biệt thế nào là độ chua, độ kiềm của đất
MT: Dựa vào độ pH xát định được: đất chua, đất
trung tính, đất kiềm
GV yêu cầu HS đọc SGK, trả lời câu hỏi:
? Độ pH dùng để làm gì? ( đo độ chua, độ kiềm của đất)
? Trị số pH dao động trong phạm vi nào? (từ 0 -> 14)
? Với các giá trị nào của pH thì đất được gọi là đất chua,
kiềm và trung tính? (đất chua pH < 6,5 đất trung tính pH
= 6,6 – 7,5 đất kiềm pH > 7,5
HS trả lời rút ra KL
GV giảng giải cho HS thấy người ta chia đất thành đất
chua, đất kiềm, đất trung tính để có kế hoạch sử dụng và
cải tạo đất Bởi mổi loại cây trồng sinh trưởng, phát triển
tốt trong 1 phạm vi pH nhất định Việc nghiên cứu xác
định pH của đất giúp ta bố trí cây trồng phù hợp với đất
Đối với đất chua cần bón vôi để cải tạo
HĐ3: Tìm hiểu khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng
MT: Biết được khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng
của đất
GV y/c HS đọc thông tin mục III SGK/ 9
? Vì sao đất giữ nước và chất dinh dưỡng? (vì trong đất
có các hạt cát, limon, sét và chất mùn)
GV giảng giải: trong đất có 3 loại hạt có kích thước khác
nhau: cát, limon, sét và nhấn mạnh hạt càng bé thì khả
năng giữ nước và chất dinh dưỡng càng tốt
HS thảo luận nhóm hoàn thành bảng SGK/ 9
Khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng
Đất
Đất cát
Đất thịt
+
+
GV chỉ định 1 vài nhóm lên làm bài tập, các nhóm nhận
xét, bổ sung KL
HĐ4: Tìm hiểu độ phì nhiêu của đất
MT: Hiểu được thế nào là độ phì nhiêu của đất
II/ THẾ NÀO LÀ ĐỘ CHUA, ĐỘ KIỀM CỦA ĐẤT
Độ chua, độ kiềm của đất được đo bằng độ pH
+ Đất có pH < 6,5 là đất chua
+ Đất có pH = 6,6 – 7,5 là đất trung tính
+ Đất có pH > 7,5 là đất kiềm
III/ KHẢ NĂNG GIỮ NƯỚC VÀ CHẤT DINH DƯỠNG CỦA ĐẤT
Đất giữ được nước và chất dinh dưỡng là nhờ các hạt cát, limon, sét và chất mùn
IV/ ĐỘ PHÌ NHIÊU CỦA ĐẤT LÀ GÌ?
Trang 8GV y/c HS đọc thông tin SGK trả lời câu hỏi
? Ở đất thiếu nước, thiếu chất dinh dưỡng cây trồng phát
triển như thế nào? (kém phát triển)
? Ở đất đủ nước và chất dinh dưỡng cây trồng phát triển
và sinh trưởng như thế nào? (sinh trưởng mạnh, phát triển
nhanh)
HS trả lời câu hỏi, GV nhận xét và nhấn mạnh:
=> nước và chất dinh dưỡng là 2 yếu tố của độ phì nhiêu
GV phân tích: đất có đủ nước, chất dinh dưỡng chưa hẳn
đã là đất phì nhiêu (lấy ví dụ minh hoạ)
=> độ phì nhiêu của đất chỉ là khả năng của đất cho năng
suất cao Muốn đạt năng suất cao ngoài độ phì nhiêu của
đất còn có các yếu tố: giống tốt, thới tiết tốt và chăm sóc
tốt
HS tự rút ra KL
- Độ phì nhiêu của đất là khả năng của đất có thể cho cây trồng có năng suất cao Tuy nhiên muốn có năng suất cao phải có đủ các điều kiện: đất phì nhiêu, thờùi tiết thuận lợi, giống tốt và chăm sóc tốt
4 Tổng kết
? Thành phần cơ giới của đất là gì?
? Thế nào là đất chua, đất kiềm và đất trung tính?
? Vì sao đất giữ được nước và chất dinh dưỡng?
? Độ phì nhiêu của đất là gì?
5 Hướng dẫn học tập
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK/ 10
- Chuẩn bị bài mới
+ Nghiên cứu nội dung bài
V PH
- Sách giáo viên
- Sách giáo khoa
VI RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
………
………
Trang 9Tiết: 3 - Bài 4+5: Thực hành: XÁC ĐỊNH THÀNH PHẦN CƠ GIỚI CỦA ĐẤT
ND: CỦA ĐẤT BẰNG PHƯƠNG PHÁP SO MÀU
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức
- Biết cách xác định được thành phần cơ giới của đất bằng phương pháp đơn giản (vê tay) Biết cách xác định pH của đất bằng phương pháp so màu
2/ Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng thực hành, hoạt động nhóm và thảo luận nhóm
3/ Thái độ:
- Có ý thức trong việc làm thực hành
II NỘI DUNG HỌC TẬP
- Thành
- pH
III CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: :
thước đo
1 lọ nhỏ đựng nước
Trang 10bảng chuẩn phân cấp đất
thang màu pH chuẩn
một thìa nhỏ
2 Học sinh : 5 mẫu đất
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện:
2 Kiểm tra miệng:
? Độ phì nhiêu của đất là gì? Thành phần cơ giới của đất hình thành qua những cấp
hạt nào? Từ các cấp hạt đó chia đất thành mấy loại đất chính? (10đ)( Độ phì nhiêu của đất là khả năng của đất có thể cho cây trồng có năng suất cao; cát, sét,limon; cát, thịt, sét)
3/ Bài mới:
Thành phần cơ giới của đất chia thành 3 cấp hạt là: hạt cát, sét và limon Tùy theo
tỉ lệ các hạt này mà người ta chia đất thành 3 loại chính là đất sét, đất cát và đất thịt Bài thực hành hôm nay là nhằm xác định thành phần cơ giới của đất bằng phương pháp vê tay
HĐ1: Tìm hiểu vật liệu và dụng cụ cần thiết
MT: HS biết được các vật liệu cần cho bài thực
hành
GV yêu cầu HS đọc to phần I SGK trang 10
Yêu cầu 1 HS đọc to phần I SGK trang 12
Sau đó GV hướng dẫn HS đặt mẫu đất vào giấy
gói lại và ghi phía bên ngoài:
+ Mẫu đất số
+ Ngày lấy mẫu
+ Nơi lấy mẫu
+ Người lấy mẫu
Yêu cầu HS chia nhóm để thực hành
HĐ2: Nội dung thực hành
MT: HS biết cách thực hành theo mục tiêu đề
ra
GV yêu cầu HS đem đất đã chuẩn bị đặt lên bàn
GV hướng dẫn làm thực hành Sau đó gọi 1 HS
đọc to và 1 HS làm theo lời bạn đọc để cho các
bạn khác xem
I/ VẬT LIỆU VÀ DỤNG CỤ CẦN THIẾT:
III/ THỰC HÀNH
Trang 11Yêu cầu HS xem bảng 1: Chuẩn phân cấp đất
(SGK trang 11) và từ đó hãy xác định loại đất mà
mình vê được là loại đất gì
Yêu cầu 1 HS đọc 3 bước thực hành SGK trang
12, 13
So màu với thang màu pH chuẩn, chúng ta phải
làm 3 lần như vậy Lần 1 để chất chỉ thị vào, sau
đó so màu lần 1, 1 lát sau tiếp tục để chất chỉ thị
màu vào và so màu lần 2, tương tự so màu lần 3,
mỗi lần so màu phải có ghi lại rồi lấy pH của 3
lần so màu công lại, lấy trung bình cộng làm pH
chuẩn, sau đó xác định loại đất
HĐ3: Viết báo cáo Thực hành
Yêu cầu HS thảo luận nhóm và xác định mẫu của
nhóm mình đem theo
Sau đó yêu cầu từng nhóm báo cáo kết quả của
nhóm mình
Yêu cầu HS nộp bảng mẫu thu hoạch
Mẫu
đất Trạng thái đất sau khi vê Loại đất xác định
Số 1
Số 2
Số 3
Số 4
Số 5
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Mẫu đất Độ pH Đất chua, kiềm, trung tính Mẫu số 1 - So màu lần 1 - So màu lần 2 - So màu lần 3 Trung bình Mẫu số 2 - So màu lần 1 - So màu lần 2 ………
……… ………
………
………
………
………
………
………
………
……… ……… …
………
………
………
………
………
………
Trang 12- So màu lần 3
Mẫu số 3
- So màu lần 1
- So màu lần 2
- So màu lần 3
Mẫu số 4
- So màu lần 1
- So màu lần 2
- So màu lần 3
Mẫu số 5
- So màu lần 1
- So màu lần 2
- So màu lần 3
………
……… ………
………
………
………
………
………
………
………
……… ………
………
………
………
……… ………
… ………
………
………
………
………
………
………
……… ………
………
………
………
………
4 Tổng kết GV đánh giá các mẫu đất mà HS thực hành 5 Hướng dẫn học tập - HS Dọn dẹp khu vực thực hành: - Nhận xét về sự chuẩn bị mẫu và thái độ học tập của HS - Dặn dò: Về nhà xem lại bài, giờ sau nghiên cứu bài 6 SGK V PH - Sách giáo viên - Sách giáo khoa VI RÚT KINH NGHIỆM: ………
………
………
………
………
………
... class="page_container" data-page="12">- So màu lần 3
Mẫu số 3
- So màu lần
- So màu lần
- So màu lần
Mẫu số 4
- So màu lần
- So màu lần
- So... học tập
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK/ 10
- Chuẩn bị
+ Nghiên cứu nội dung
V PH
- Sách giáo viên
- Sách giáo khoa
... mơi trường đất
- Có ý thức bảo quản giống trồng
- Có ý thức thực an tồn lao động bảo vệ mơi trường
II NỘI DUNG HỌC TẬP
III/ CHUẨN BỊ:
- GV: