Để giúp các em phân biệt được một số loại phân bón thường dùng và rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích và ý thức bảo đảm an toàn lao động và bảo vệ môi trường ta cùng nghiªn cøu bµi häc[r]
Trang 1Ngày soạn: 19/08/2014
Phần I: Trồng trọt Chương I: Đại cương về kỹ thuật trồng trọt
Tiết 1- Bài 1, 2: Vai trò, nhiệm vụ của trồng trọt Khái niệm về đất trồng và thành phần của đất trồng
I Mục tiêu bài học:
* Kiến thức: Trình bày
đất trồng với cây trồng Đất trồng gồm các thành phần gì ?
- Trình bày
* Kĩ năng: có kĩ năng khoa học nghiên cứu về một số loại đất trồng
* Thái độ: Có hứng thú trong học tập kỹ thuật nông nghiệp và coi trọng sản xuất trồng trọt
- Có ý thức giữ gìn, bảo vệ tài nguyên môi B đất
* Kĩ năng chuyên biệt: Biết cách trồng các loại cây trồng để bảo vệ môi B chống BĐKH
II Chuẩn bị.
GV: Soạn bài, nghiên cứu tài liệu Bảng phụ
HS: Chuẩn bị bài theo yêu cầu: đọc và trả lời câu hỏi SGK
III Tiến trình dạy học.
1 Kiểm tra bài cũ (không).
2 Bài mới.
ĐVĐ:Hàng ngày mỗi B phải sử dụng đến Q thực, thực phẩm Để có nhiều thực phẩm thịt, trứng, sữa cần phải có nhiều sản phẩm từ thực vật, muốn vậy phải trồng trọt
S vậy trồng trọt có vai trò thế nào ? Và nó có nhiệm vụ gì đối với sự phát triển của xã hội và đời sống con B ? Ta vào bài hôm nay:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
HĐ1:Tìm hiểu về vai trò và nhiệm
vụ của trồng trọt.
GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK,
hình 1 và trả lời câu hỏi
? Dựa vào hình 1 SGK em hãy cho
biết trồng trọt có vai trò gì trong nền
kinh tế?
GV nhấn mạnh: ngoài nhiệm vụ trên
cây trồng còn thực hiện nhiệm vụ thu
giữ khí cácbônic, giải phóng khí ôxi,
góp phần điều hòa khí hậu, phủ xanh
đất trống, chống xói mòn đất Trồng
các cây họ đậu góp phần làm giàu
I Vai trò và nhiệm vụ của trồng trọt
1 Vai trò của trồng trọt
- Cung cấp Q thực thực phẩm cho con
B%
- Cung cấp thức ăn cho vật nuôi
- Cung cấp nguyên liệu cho CN
- Cung cấp nông sản cho xuất khẩu
Trang 2dinh PX cho đất.
GV chia nhóm HS và yêu cầu: Em
hãy ghi các loại cây trồng cần phát
triển vào các cột Q ứng ở bảng
sau:
HS hoàn thành bài tập, mỗi nhóm cử
đại diện trình bày # lớp
? Từ bài tập trên em rút ra
luận gì về nhiệm vụ của trồng trọt ?
HS trả lời
GV nêu câu hỏi:
? Em hãy đề xuất làm thế nào để tăng
năng suất cây trồng trong vụ ? làm
thế nào để cho
năm ? và tăng diện tích canh tác
(trả lời theo mẫu bảng SGK)
? Các biện pháp để thực hiện nhiệm
vụ trồng trọt là gì ?
Hs trả lời câu hỏi
GV mỏ rộng và tổng kết:
* Mục đích cuối cùng của các biện
pháp trên là sản xuất ra nhiều nông
sản có chất %
HĐ2: Tìm hiểu khái niệm về đất
trồng và thành phần của đất trồng.
- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK
quan sát hình 2 (SGK) và trả lời các
câu hỏi
? Qua thực tế em hãy cho biết đất
trồng là gì
? Trồng cây trong môi B đất và
môi B # có điểm gì giống và
khác nhau
? S vậy đất có tầm quan trọng
thế nào đối với cây trồng ?
HS trả lời câu hỏi
GV nhận xét
- GV yêu cầu Hs đọc sơ đồ 1 SGK và
trả lời câu hỏi:? Thành phần của đất
trồng gồm những gì ?
HS trả lời câu hỏi
GV nhận xét và tổng hợp
2 Nhiệm vụ của trồng trọt
=> Đẩy mạnh sản xuất Q thực, thực phẩm để đảm bảo đời sống hàng ngày của nhân dân, phát triển chăn nuôi và xuất khẩu
- Cung cấp nguyên liệu cho chế biến và xuất khẩu
- Trồng các cây công nghệp, cây nông nghiệp, lâm nghiệp có khả năng chống chịu với BĐKH
3 Để thực hiện nhiệm vụ của trồng trọt, cần sử dụng những biện pháp gì ?
- Khai hoang, lấp biển để tăng diện tích
đất trồng
- Dùng giống ngắn ngày để tăng vụ.- Sử dụng kỹ thuật tiên tiến để nâng cao năng suất
- Phát triển các mô hình cây trồng thủy canh, khí canh để tăng năng suất, chất nông sản, thích ứng với BĐKH
II Khái niệm về đất trồng và thành phần của đất trồng.
1 Khái niệm về đất trồng
a Đất trồng là gì ?
Đất trồng là lớp đất xốp của vỏ trái đất trên
đó cây trồng có khả năng sinh sống và sản xuất ra sản phẩm
b Vai trò của đất trồng
- Đất trồng cung cấp chất dinh PX ôxi,
# cho cây và giữ cho cây đứng vững
2 Thành phần của đất trồng
Đất trồng Phần khí phần rắn phần lỏng Chất vô cơ Chất hữu cơ
Trang 3- Thể khí (phần khí)
- Thể lỏng (phần lỏng)
- Thể rắn (phần rắn) + Chất vô cơ
+ Chất hữu cơ
* Ghi nhớ SGK
3: Luyện tập, củng cố:
* Gv nêu một vài câu hỏi củng cố lại kiến thức bài học :
? Nếu đặc điểm cơ bản nhất của đất trồng? Đất gồm những thành phần nào? Vai trò của mỗi thành phần đối với cây trồng ?
? Trình bày khái niệm về Đất trồng và thành phần của Đất trồng?
HS trả lời các câu hỏi
+ GV tóm tắt lại và nhận xét lại ý thức học tập
4 ,A)% dẫn học bài ở nhà
- Trả lời câu hỏi ở cuối bài trong SGK.- Đọc # bài 3 SGK:
Ngày soạn: 26/09/2014
Tiết 2- Bài 3:
Một số tính chất của đất trồng
I Mục tiêu bài học:
* Kiến thức: Trình bày
đất trung tính Vì sao đất giữ
đất
* Kĩ năng: phân biệt
* Thái độ: Có ý thức bảo vệ, duy trì và nâng cao độ phì nhiêu của đất.
* Kĩ năng chuyên biệt: thực nghiệm phân tích độ pH, xác định
đất trồng
II Chuẩn bị.
GV: Soạn bài, nghiên cứu tài liệu Đọc thêm đất trồng trọt
Tranh có liên quan đến bài học
HS: Chuẩn bị bài theo yêu cầu: đọc và trả lời câu hỏi SGK
III.Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ ? Đất trồng gồm có những thành phần nào ?
2 Bài mới.
* Giới thiệu bài: Đa số cây trồng nông nghiệp sống và phát triển trên đất Thành phần và tính chất của đất ảnh Z tới năng xuất và chất nông sản Muốn sử dụng đất hợp lý cần phải biết
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
HĐ1: Tìm hiểu thành phàn cơ giới I Thành phần cơ giới của đất là gì
Trang 4của đất.
- GV yêu câu HS nghiên cứu phần I
SGK và trả lời các câu hỏi
? Em hãy cho biết đất trồng
nên bởi những thành phần nào ?
? Dựa vào kích # em hãy cho biết
hạt cát, hạt limon, hạt sét khác nhau
thế nào ?
- HS trả lời các câu hỏi
- GV tổng kết
HĐ2: Tìm hiểu độ chua, kiềm
trong đất.
- GV nêu vấn đề: SB ta B
dùng số độ pH để đánh giá độ chua
kiềm của đất Để đo độ chua, kiềm
của đất B ta lấy dung dịch đất để
đo dộ pH từ đó xác định độ chua của
đất
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi
? Từ ' Q pháp trên B ta đã
xác định
đất trung tính và đất kiềm
? Tại sao B ta lại phải chia đất
thành đất chua, đất kiềm và trung
tính ?
- HS trả lời các câu hỏi
- GV tổng kết
HĐ3:Tìm hiểu khả năng giữ A)
và chất dinh AI% của đất
- GV đặt câu hỏi yêu cầu HS trả lời
câu hỏi
? Vì sao đất giữ
dinh PX ?
?Đất sét, đất thịt, đất cát đất nào giữ
# tốt hơn ? Làm thế nào có thể
xác định
- HS trả lời câu hỏi
- GV làm thí nghiệm cho HS quan sát
và điền vào bảng trong SGK
- HS quan sát thí nghiệm và làm bài
tập vào bảng
HĐ3: Tìm hiểu độ phì nhiêu của
đất
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi
? Đất phì nhiêu phải có đủ các đặc
Gồm có 3 phần: Khí, lỏng, rắn
- Tỉ lệ % các loại hạt cát, limon, sét trong
đất là thành phần cơ giới của đất
- Dựa vào thành phần cơ giới B ta chia
đất thành đất cát, đất thịt, đất sét
Đất sét: 25% cát, 30% limon, 45% sét
Đất thịt: 45% cát, 40% limon, 15% sét
Đất cát: 85% cát, 10% limon, 5% sét
II Tìm hiểu độ chua, kiềm trong đất
- Đất có pH < 6,5 là đất chua
- Đất có pH = 6,6 - 7,5 là đất trung tính
- Đất có pH > 7,5 là đất kiềm
SB ta chia đất thành đất chua, đất kiềm
và trung tính để có kế hoạch sử dụng và cải tạo đất bởi vì mỗi loại cây trồng sinh
Z phát triển tốt trong một phạm vi
pH nhất định Việc nghiên cứu xác định độ
pH của đất giúp ta bố trí cây trồng phù hợp với đất, đối với đất chua cần bón vôi để cải tạo
III Khả năng giữ A) và chất dinh
AI% của đất
Nhờ có các hạt cát, limon, hạt sét và chất mùn mà đất giữ
dinh PX%
- Đất sét giữ # chất dinh PX tốt
- Đất thịt giữ # và chất dinh PX trung bình
- Đất cát giữ # và chất dinh PX kém
IV Độ phì nhiêu của đất là gì?
- Khả năng của đất cung cấp đủ # ôxi, chất dinh PX cho cây PXP bảo
Trang 5điểm quan trọng nào ?
? Làm thế nào để đất luôn luôn có độ
phì nhiêu
- HS trả lời các câu hỏi
- GV tổng kết
năng năng suất cao đồng thời không chứa các chất có hại cho cây
- Cày, cuốc, xới cỏ, bón phân, áp dụng
đúng khoa học kỹ thuật bên cạnh đó phải
có đủ các điều kiện đất phì nhiêu, thời tiết
thuận lợi, giốn tốt và chăm sóc tốt.
3 Luyện tập, củng cố
- GV cho Hs đọc phần ghi nhớ
- Đất sét và đất thịt loại nào giữ # tốt hơn ? Vì sao ?
- Tính chất chính của đất là gì ?
4 ,A)% dẫn học bài ở nhà
- Đọc và trả lời câu hỏi cuối bài
- Chuẩn bị bài 6: Biện pháp sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất
Trang 6Ngày soạn: 02/09/2014
Tiết 3- Bài 6 : Biện pháp sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất
I Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này HS sẽ:
* Kiến thức: Trình bày
* Kĩ năng: Biết các biện pháp cải tạo và bảo vệ đất.
* Thái độ: Có ý thức chăm sóc, bảo vệ tài nguyên môi B đất.
* Kĩ năng chuyên biệt: Sử dụng hợp lí, cải tạo và bảo vệ tốt đất trồng của gia đình.
II Chuẩn bị.
Tranh vẽ về các biện pháp cải tạo đất trồng
III Tiến trình bài dạy.
1 Kiểm tra bài cũ (không).
2 Bài mới.
* Giới thiệu bài :Đất là tài nguyên quý của quốc gia, là cơ số sản xuất nông lâm nghiệp Vì vậy chúng ta phải biết sử dụng cải tạo và bảo vệ đất Bài học này giúp các em hiểu sử dụng
đất ntn là hợp lý Có những biện pháp nào để cải tạo, bảo vệ đất
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
HĐ1:Tìm hiểu vì sao phải sử dụng
đất hợp lí.
GV yêu cầu HS nghiên cứu phần I
SGK và trả lời các câu hỏi
?Theo em đất phải thế nào mới
có thể cho cây trồng có năng suất cao
? Những loại đất nào sau đây đã và sẽ
giảm độ phì nhiêu nếu không sử
dụng tốt: đất bạc màu, đất cát ven
biển, đất phèn, đất đồi trọc
?Vì sao cần phải sử dụng đất hợp lý ?
? Vì sao cần phải bảo vệ và cải tạo
đất
HS: Trả lời các câu hỏi
GV mở rộng: Sau khi khai hoang, lấn
biển xong đất còn mặn, nhân dân ta
B trồng cây cói (cây chịu mặn)
Sau vài năm đất đỡ mặn, họ trồng các
giống lúa chịu mặn Khi hết mặn
B ta sẽ trồng các giống lúa mới
I Vì sao phải sử dụng đất hợp lí ?
- Đất đủ chất dinh PX # không khí không có chất độc
- Đất phèn có chất gây độc cho cây
- Đất bạc màu, cát ven biển, thiếu chất dinh PX% Đất đồi dốc sẽ bị mất chất dinh PX do xói mòn hàng năm
- Đất phù sa có thể lại nghèo kiệt nếu sử dụng chế độ canh tác không tốt
=> phải sử dụng đất hợp lí để duy trì độ phì nhiêu, luôn cho năng suất cây trồng cao
- Cải tạo đất: Một số đất thiếu chất dinh PX tích tụ chất có hại cho cây
- Bảo vệ đất: Đất tốt có thể biến thành đất xấu, nếu chế độ canh tác không tốt
Trang 7HĐ2: Tìm hiểu các biện pháp cải
tạo và bảo vệ đất.
- GV nêu câu hỏi yêu cầu HS trả lời:
? Một số loại đất cần cải tạo ở #
ta là những loại đất nào ?
? Mục đích của biện pháp cày sâu,
bừa kỹ, kết hợp với bón phân là gì?
? Tại sao phải làm ruộng bậc thang ?
? Trồng xen cây nông, lâm sẽ đem lại
hiệu quả gì ?
? Tại sao phải có biện pháp cày nông,
bừa sục, giữ # liên tục, thay #
B xuyên cho đất
? Tại sao phải bừa sục, giữ # liên
tục và thay #%
- HS thảo luận nhóm trả lời cấc câu
hỏi
- GV nhận xét và kết luận
Các biện pháp sử dụng và cải tạo đất
một cách hợp lí: biện pháp canh tác,
thủy lợi, bón phân…nhằm nâng cao
năng suất cây trồng, vật nuôi, đáp
ứng đủ Q thực, thực phẩm cho
tiêu dùng và xuất khẩu là biện pháp
quan trọng góp phần ứng phó BĐKH
II Biện pháp cải tạo và bảo vệ đất (21')
- Các loại đất cần cải tạo:
Đất xám bạc màu
Đất mặn
Đất phèn
Cày sâu bừa kỹ: Tăng bề dày lớp đất canh tác
Làm ruộng bậc thang: Hạn chế dòng # chảy, hạn chế xói mòn, rửa trôi
Trồng xen cây nông lâm bằng cách trồng cây phân xanh: tăng độ che phủ đất, hạn chế xói mòn trôi
Thuỷ lợi , thau chua rửa mặn
Bón phân để làm tăng chất dinh PX cho
đất
+ Cày nông: không xới lớp phèn ở tầng P# lên
+ Bừa sục để hoà tan chất phèn trong #% + Giữ # liên tục để tạo môi B yếm khí làm cho các hợp chất chứa 5 huỳnh không bị ôxi hoá hoặc tạo thành axit sunphuric (H2SO4)
+ Thay # B xuyên: để tháo #
và hoà tan phèn và thay thế bằng # ngọt
* Luyện tập, củng cố:
- Đọc phần ghi nhớ SGK
- Tác dụng của biện pháp cày nông là gì ?
III ,A)% dẫn học bài
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Em làm bài tập sau:
+Mục đích của các biện pháp cải tạo đất
+ Biện pháp đó sử dụng cho đất nào ?
+ Trả lời câu hỏi cuối bài 6 và đọc # bài 7 SGK
Trang 8Ngày soạn: 07/09/2014
Tiết 4- Bài 4: thực hành Xác định thành phần cơ giới của đất bằng phương pháp đơn giản ( vê tay )
I Mục tiêu bài học
* Kiến thức: Xác định
* Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, thực hành.
* Thái độ: có ý thức lao động cẩn thận, chính xác.
* Kĩ năng chuyên biệt: Xác định
hợp trên thực tế
II Chuẩn bị.
- 3 mẫu đất khác nhau, mỗi bằng quả trứng gà
- 1 lọ nhỏ đựng # và ống hút láy #%
- # đo
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ Hãy nêu cách cải tạo và bảo vệ đất bạc màu ?
2 Bài mới.
- GV nêu nội dung và yêu cầu của bài thực hành
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
HĐ1: Tìm hiểu vật liệu và dụng cụ
cần thiết
- GV kiểm tra sự chuẩn bị vật liệu và
dụng cụ thực hành của HS
- HS trình bày chuẩn bị đồ dùng thực
hành của mình
- GV nhận xét
HĐ2: Tìm hiểu quy trình thực hành
- GV thao tác mẫu
- HS quan sát
HĐ3: Tiến hành thực hành
- GV chia nhóm thực hành theo các
- HS thao tác, GV quan sát, nhắc nhở
giúp HS thực hiện các thao tác khó
I Vật liệu và dụng cụ cần thiết
- 3 mẫu đất khác nhau, mỗi bằng quả trứng gà
- 1 lọ nhỏ đựng # và ống hút láy #%
- # đo
II Quy trình thực hành
Thực hiện theo 4
- C# 1: Lấy một đất bằng viên bi cho vào lòng bàn tay
- C# 2: Nhỏ vài giọt # cho đủ ẩm ( cảm thấy mát tay, nặn thấy dẻo là
- C# 3: Dùng hai bàn tay vê đất thành thỏi có
- C# 4: Uốn thỏi đất thành vòng tròn có
III Thực hành
- HS thực hành theo nhóm, mỗi nhóm từ 3
- 4 em theo quy trình đã nêu ở trên Kết quả thực hành
mẫu bảng 1 SGK: Chuẩn phân cấp đất
Trang 9- HS báo cáo kết quả thực hành.
- GV nhận xét, đánh giá
3 Tổng kết, đánh giá:
- GV nhận xét tuyên PQ những HS chuẩn bị tốt làm có kết quả tốt.
- Bổ sung, sửa chữa những thao tác sai, chính xác, cho điểm từng cá nhân trong nhóm Nhắc nhở vệ sinh lớp học
4 ,A)% dẫn học bài:
- HS về nhà xác định thành phần của các loại đất trồng ở gia đình và địa ' Q%
GV nhắc HS chuẩn bị dụng cụ cho tiết thực hành sau:
- 2 mẫu đất lấy ở ruộng
- Một thìa nhỏ bằng nhựa hoặc bằng sứ màu trắng
Trang 10Ngày soạn: …14/09/2014
Tiết 5- Bài 5: thực hành Xác định độ pH của đất bằng phương pháp so màu.
I Mục tiêu bài học
* Kiến thức: Xác định
* Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, thực hành.
* Thái độ: có ý thức lao động cẩn thận, chính xác.
* Kĩ năng chuyên biệt: Hs xác định
để có kế hoạch sử dụng và cải tạo phù hợp
II Chuẩn bị.
- 3 mẫu đất khác nhau, mỗi bằng quả trứng gà
- 1 lọ nhỏ đựng # và ống hút lấy #%
- Thang đo độ pH
- Quỳ tím
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ Không
2 Bài mới.
- GV nêu nội dung và yêu cầu của bài thực hành
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
HĐ1: Tìm hiểu vật liệu và dụng cụ
cần thiết
- GV kiểm tra sự chuẩn bị vật liệu và
dụng cụ thực hành của HS
- HS trình bày chuẩn bị đồ dùng thực
hành của mình
- GV nhận xét
HĐ2: Tìm hiểu quy trình thực hành
- GV thao tác mẫu
- HS quan sát
HĐ3: Tiến hành thực hành
- GV chia nhóm thực hành theo các
- HS thao tác, GV quan sát, nhắc nhở
giúp HS thực hiện các thao tác khó
I Vật liệu và dụng cụ cần thiết
- 3 mẫu đất khác nhau, mỗi bằng quả trứng gà
- 1 lọ nhỏ đựng # và ống hút lấy #%
- Thang đo độ pH
- Quỳ tím
II Quy trình thực hành
Thực hiện theo 4
- C# 1: Lấy một đất bằng hạt ngô cho vào thìa
- C# 2: Nhỏ vài giọt # cho đủ ẩm
- C# 3: Dùng giấy quỳ thấm vào đát đã nhỏ #%
- C# 4: So màu với thang đo độ pH
III Thực hành
- HS thực hành theo nhóm, mỗi nhóm từ 3
- 4 em theo quy trình đã nêu ở trên Kết quả thực hành
hành