CẤU TRÚC SÁCH tự NHIÊN và xã hội 1

Kênh chữ - Hướng dẫn sử dụng sách - Tên chủ đề/ tên bài học - Nội dung bài học, nội dung chủ đề - Kiến thức - Nhiệm vụ học tập câu lệnh, câu hỏi, phiếu quan sát - Bảng tra cứu sử dụng sá

Trang 1

Phân tích cấu trúc sách Tự nhiên và Xã hội 1 của bốn bộ sách giáo khoa mới

CẤU TRÚC SÁCH TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI 1 – CÁNH DIỀU

1 Khổ sách 19 x 26,5cm

2 Cách

trình bày

chung của

cuốn sách

2.1 Kênh hình

Gồm hình chụp, hình vẽ, hình kết hợp hình chụp và hình vẽ, video clip và kí hiệu

- Hình chụp: chiếm số lượng ít (chủ yếu ở chủ đề Thực vật và Động vật, Con người

và Sức khoẻ và Trái đất và Bầu trời)

- Hình vẽ chiếm ưu thế: hình chứa nội dung học tập, hình minh hoạ (ở các trang chủ đề), sơ đồ hình ảnh (chủ đề gia đình, chủ đề trường học), hình ảnh hai nhân vật trong sách (bạn Hà và bạn An)

- Hình chụp kết hợp hình vẽ: chiếm số lượng không nhiều (chủ yếu là hình chụp kết hợp hai nhân vật chính của sách)

- Video clip: dưới dạng phim hoạt hình

- Kí hiệu: huớng dẫn phương pháp dạy, hoạt động học Được thể hiện qua 6 kí hiệu:

: Quan sát : Trả lời câu hỏi hoặc thảo luận : Trò chơi

: Thực hành, xử lý tình huống hoặc vận dụng

: Chỉ dẫn hoạt động hoặc nhắc nhở : Những kiến thức chủ yếu của mỗi phần hoặc cả bài

Bên cạnh đó, sách còn có các khung màu chứa nội dung và hoạt động em cần tìm hiểu và chứa thông tin hoạt động

à Kênh hình làm nhiệm vụ:

- Cung cấp thông tin, là nguồn trí thức cho học sinh học tập

- Hướng dẫn hoạt động học

- Hướng dẫn hoạt động dạy

- Minh hoạ, giới thiệu bài học

Trang 2

2.2 Kênh chữ

- Hướng dẫn sử dụng sách

- Tên chủ đề/ tên bài học

- Nội dung bài học, nội dung chủ đề

- Kiến thức

- Nhiệm vụ học tập (câu lệnh, câu hỏi, phiếu quan sát)

- Bảng tra cứu sử dụng sách

- Mục lục

à Ngôn ngữ trong sáng, lành mạnh Sử dụng từ “em” để xưng hô với HS

à Kênh chữ làm nhiệm vụ:

- Cung cấp kiến thức;

- Hướng dẫn hoạt động dạy;

- Hướng dẫn hoạt động học;

3 Cách

trình bày

chủ đề

- Có các trang chủ đề => giới thiệu giới thiệu chủ đề

- Cấu trúc trang chủ đề: Tên chủ đề + Hình minh hoạ + Các bài học trong chủ đề

- Gồm 6 chủ đề với 27 bài

- Được trình bày hai trang mở liền nhau

- Mỗi chủ đề được quy định bằng một màu sắc cụ thể

+ Màu hồng: Chủ đề Gia đình (3 bài mới

và 1 bài ôn tập) + Màu xanh ngọc: Chủ đề Trường học (2 bài mới và bài ôn tập)

+ Màu tím: Chủ đề Cộng đồng và Địa phương (4 bài mới và 1 bài ôn tập) + Màu xanh lá cây: Chủ đề Thực vật và Động vật (4 bài mới và 1 bài ôn tập) + Màu cam: Chủ đề Con người và Sức khoẻ (6 bài mới và 1 bài ôn tập)

+ Màu xanh da trời: Chủ đề Trái đất và Bầu trời (2 bài mới và 1 bài ôn tập)

- Giúp học sinh dễ tìm bài học

- Lưu ý giáo viên trong việc lựa chọn phương pháp dạy học cho phù hợp với chủ đề

4 Trình bày

một bài học

4.1 Bài học

- Một bài học gồm nhiều trang

- Trình tự một bài học bao gồm:

+ Tên bài học;

+ Khung chứa nội dung và hoạt động em cần tìm hiểu (định hướng nội dung của bài);

+ Các mục nội dung nhỏ (chứa các yêu cầu hoạt động);

+ Kiến thức chủ yếu của mỗi phần hoặc cả bài (có ở một số bài)

- Trình bày trình tự các hoạt động trong các trang theo thứ tự, giúp cho học sinh có các nhìn

hệ thống toàn bài

- Cấu trúc bài học đảm bảo tính cơ bản, khoa học, thiết thực, phù hợp với thực tiễn

- Đảm bảo tính cập nhật đáp ứng yêu cầu hội nhâp quốc tế và phù hợp

Trang 3

- Trong các nội dung nhỏ của bài học có các nhiệm vụ học tập, hình ảnh với đặc điểm như sau:

- Sử dụng nhiều hình ảnh, bảng biểu, dễ quan sát và dễ hình dung để trả lời những câu hỏi liên quan đến bài học

- Trả lời câu hỏi và thảo luận: Được trình bày rõ ràng, phù hợp với đặc điểm tâm lí học sinh tiểu học

- Sách có phần hoạt động thực hành, tạo điều kiện cho học sinh rèn luyện kĩ năng

và vận dung kiến thức

- Gần cuối bài học thì có trò chơi có liên quan đến bài học để giúp học sinh hiểu hơn

với mục tiêu chương trình môn học

-

4.2 Bài ôn tập và đánh giá

- Cuối chủ đề có “ôn tập và đánh giá”

thường có:

+ Tên bài ôn tập + Khung chứa nội dung và hoạt động em cần tìm hiểu (định hướng nội dung của bài);

+ Nội dung bài ôn tập gồm có 2 phần:

Phần 1: Được thể hiện bằng sơ đồ, kết nối các kiến thức đã học nhằm phát triển năng lực tư duy

Phần 2: Thực hành, xử lí tình huống và vận dụng nhằm phát triển năng lực giải

quyết vấn đề

Hệ thống hoá kiến thức trong một chủ đề

5 Trình bày

một cuốn

sách

Trình tự trình bày cuốn sách bao gồm 3 phần:

- Phần 1: Phần mở đầu: Gồm có phần hướng dẫn sử dụng sách, giới thiệu hai nhân vật đồng hành suốt cuốn sách

- Phần 2: Phần trọng tâm Phần này bao gồm trang chủ đề, các bài học và bài ôn tập

- Phần 3: Phần cuối sách Phần này bao gồm Bảng tra cứu từ ngữ và Mục lục

Trang 4

CẤU TRÚC SÁCH TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI 1

– CHÂN TRỜI SÁNG TẠO

2 Cách trình

bày cuốn sách 2.1 Kênh hình - Gồm hình vẽ, hình chụp và kí hiệu

+ Hình chụp: chiếm số lượng rất ít (Chủ

đề Động vật và Thực vật, Chủ đề Trái đất và Bầu trời)

+ Hình vẽ: chiếm chủ yếu, gồm có hình

vẽ giúp HS khai thác kiến thức, hình vẽ cung cấp kiến thức, hình vẽ minh hoạ (minh hoạ các chủ đề), các sơ đồ hình ảnh và hình vẽ hai nhân vật chính đồng hành trong cuốn sách (Nhân vật An và Nam)

+ Kí hiệu: gồm có 6 kí hiệu sau:

: Yêu cầu cần đạt

: Hoạt động khởi động: Câu hỏi, tình huống gợi mở, dẫn dắt HS vào bài

(đặt trong khung màu vàng)

: Hoạt động hình thành, phát triển năng lực nhận thức và tìm hiểu: Quan sát, mô tả, so sánh, phân loại, … một số

sự vật, hiện tượng tự nhiên và xã hội xung quanh

: Hoạt động hình thành, phát triển năng lực vận dụng kiến thức và kỹ năng:

Liên hệ, giải thích và đưa ra cách giải quyết vấn đề phù hợp trong những tình huống thực tế có liên quan đến bài học

: Em cần biết : Từ khoá

Kênh hình có vai trò: + Cung cấp kiến thức; + Hỗ trợ hoạt động tự khám phá kiến thức của người học

+ Hướng dẫn hoạt động dạy học

Trang 5

Kênh chữ được thể hiện ở:

- Lời nói đầu

- Mục lục

- Lời chào

- Bảng tra cứu thuật ngữ

- Tên và nội dung các chủ đề

- Tên bài học

- Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu, năng lực chung và năng lực đặc thù (đặt trong khung màu vàng)

- Các nhiệm vụ học tập: Câu hỏi, tình huống gợi mở, quan sát, mô tả, so sánh, phân loại, liên hệ, giải thích và đưa ra cách giải quyết vấn đề phù hợp trong những tình huống thực tế có liên quan đến bài học

- Em cần biết: Hệ thống lại nội dung và giá trị trọng tâm của bài học

- Từ khoá: Một số từ trọng tâm của bài học, giúp học sinh tăng thêm vốn từ

à Ngôn ngữ chắt lọc, ngắn gọn Dùng

từ “em” trong xưng hô với HS Bài học được chia thành các mạch hoạt động

Kênh chữ có vai trò:

- Hướng dẫn GV tổ chức hoạt động dạy;

- Hướng dẫn HS học tập;

- Giúp HS có thể tự đánh giá hoạt động học tập cuả bản thân

3 Cách trình

bày chủ đề

Chủ đề được trình bày trong một trang riêng:

- Cấu trúc một chủ đề gồm có: (1) tên chủ đề, (2) hình ảnh đại diện của chủ đề, (3) các bài học có trong chủ đề (bài mới + ôn tập chủ đề)

- Mỗi chủ đề được phân biệt bằng một dải màu khác nhau:

+ Màu xanh dương: Chủ đề Gia đình (4 bài mới + 1 bài ôn tập)

+ Màu xanh chuối: Chủ đề Trường học (4 bài mới + 1 bài ôn tập)

+ Màu tím: Chủ đề Cộng đồng địa phương (4 bài mới + 1 bài ôn tập) + Màu xanh lá: Chủ đề Thực vật và Động vật (5 bài mới + 1 bài ôn tập) + Màu xanh ngọc: Chủ đề Con người và Sức khoẻ (6 bài mới +1 bài ôn tập) + Màu cam: Chủ đề Trái đất và Bầu trời (3 bài mới + 1 bài ôn tập)

Cách trình bày theo chủ đề giúp:

- HS dễ dàng hệ thống kiến thức theo mạch;

- GV định hướng được phương pháp dạy học, phương tiện dạy học phù hợp với chủ đề

Trang 6

4 Cách trình

bày một bài

học

Có hai dạng bài là (1) Dạng bài mới và (2) Dạng bài ôn tập

(1) Dạng bài mới

- Cấu trúc dạng bài mới gồm có:

+ Tên bài + Yêu cầu cần đạt + Hoạt động khởi động + Hoạt động phát triển năng lực nhận thức khoa học và năng lực tìm hiểu môi trường tự nhiên và xã hội xung quanh

+ Hoạt động phát triển năng lực vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học

+ Nội dung chính: giá trị trọng tâm của bài (được đặt trong khung màu xanh lá cây)

+ Từ khoá quan trọng của bài (được đặt trong khung màu cam)

(2) Dạng bài ôn tập

- Dạng bài ôn tập kết thúc mỗi chủ đề

- Dạng bài ôn tập có cấu trúc như sau:

- Có thể bắt đầu bằng việc yêu cầu học sinh làm hoạt động thực hành cùng với bạn, rồi mới bắt đầu gợi mở những câu hỏi để dẫn dắt vào bài học mới

- Hoặc có thể bắt đầu cho học sinh khởi động rồi mới dẫn dắt vào bài

- Có thể cho học sinh xem một số hình ảnh liên quan đến bài học

- Kết thúc bài thường là liên hệ để giải quyết các tình huống đưa ra

- Cấu trúc của một bài học:

+ Yêu cầu cần đạt + Khởi động + Hoạt động phát triển năng lực nhận thức khoa học và năng lực tìm hiểu môi trường TN – XH xung quanh

+ Nội dung chính: giá trị trọng tâm của bài học

+ Hoạt động phát triển năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học

+ Từ khóa quan trọng trong bài

Cách trình bày bài học có tác dụng:

- Trình bày theo logic giúp

HS phát triển năng lực theo mức độ phù hợp;

- GV dễ triển khai mạch kiến thức theo hướng khoa học, logic

5 Cách trình

bày một cuốn

sách

Cách trình bày một cuốn sách gồm có 3 phần:

Trang 7

+ Phần mở đầu: gồm có Hướng dẫn sử dụng sách, Lời nói đầu, mục lục và trang lời chào của bạn An và Nam

+ Phần nội dung: Gồm có 6 chủ đề với các bài mới và bài ôn tập

+ Phần cuối sách: Gồm có bảng tra cứu thuật ngữ và lời chào tạm biệt của An và Nam

Trang 8

CẤU TRÚC SÁCH TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI 1 – KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

1 Khổ sách 19 x 26,5cm

2 Cách trình

bày cuốn

sách

2.1 Kênh hình:

- Kênh hình bao gồm hình chụp, hình vẽ

và kí hiệu Trong đó:

+ Hình chụp: chiếm số lượng ít, chủ yếu ở chủ đề Gia đình và chủ đề Thực vật và Động vật

+ Hình vẽ: gồm các hình khai thác kiến thức, hình cung cấp kiến thức, hình vẽ minh hoạ, trang trí (một số bài học) và các loại sơ đồ (các bài ôn tập), hình vẽ 2 nhân vật xuyên suốt cuốn sách (nhân vật Minh

và nhân vật Hoa)

+ Kí hiệu: chỉ dẫn các hoạt động học tập : Hoạt động khám phá

: Hoạt động vận dụng

: Hoạt động thực hành

: Dẫn dắt, nhắc nhở

Kênh hình có vai trò:

- Hướng dẫn hoạt động học (theo hướng tương tác, khám phá kiến thức);

- Hướng dẫn GV tổ chức các hoạt động dạy;

- Minh hoạ cho bài học;

- Cung cấp các kiến thức

2.2 Kênh chữ

Kênh chữ được thể hiện ở:

- Lời nói đầu

- Mục lục

- Tên bài học

- Các nhiệm vụ học tập: câu hỏi, câu lệnh, tình huống, trò chơi, dự án học tập,…

- Nội dung trọng tâm cuối bài

- Một số thuật ngữ dùng trong sách

à Ngôn ngữ chắt lọc, ngắn gọn; xưng hô bằng từ “em” Một số bài học được xây dựng theo bối cảnh câu chuyện xoay

quanh hai nhân vật chính là Minh và Hoa

- Hướng dẫn hoạt động học tập;

- Hướng dẫn tổ chức dạy học (các phương pháp dạy học tích cực);

- Cung cấp kiến thức

3 Cách trình

bày chủ đề

- Không có trang riêng dành cho chủ đề

Tên chủ đề gắn với bài đầu tiên của chủ

đề

- Giúp HS và GV có thể dễ dàng phân biệt các chủ đề

Trang 9

- Nội dung cuốn sách được chia thành 6 chủ đề với 28 bài học

- Mỗi chủ đề được phân biệt bằng một dải màu khác nhau:

+ Màu cam: Gia đình (5 bài học) + Màu hồng: Trường học (4 bài học) + Màu xanh ngọc: Cộng đồng địa phương (5 bài học)

+ Màu xanh lá: Thực vật và Động vật (5 bài học)

+ Màu đỏ: Con người và Sức khỏe (6 bài học)

+ Màu xanh da trời: Trái đất và Bầu trời (3 bài học)

- Mỗi chủ đề trong sách giáo khoa gồm một bài học mới và bài ôn tập ở cuối chủ

đề

4 Cách trình

bày bài học

- Có hai dạng bài là (1) Dạng bài mới và (2) Dạng bài ôn tập

(1) Dạng bài mới

- Mỗi bài học bao gồm 1 hay nhiều tiết học

- Mỗi tiết học được trình bày trong hai trang vở

- Mỗi bài học gồm 5 phần, cụ thể như sau:

+ Hoạt động mở đầu (khởi động): hát, động não nhằm kết nối kiến thức của

HS với bài mới

+ Hoạt động khám phá: chứa các nhiệm vụ học tập được chia thành các hoạt động nhỏ Nhằm hình thành kiến thức mới cho học sinh

+ Hoạt động thực hành: vẽ, trò chơi, câu lệnh à thực hành những kiến thức HS khám phá được

+ Hoạt động vận dụng: câu hỏi, vẽ, trang trí thiệp, giải quyết tình huống,… à vận dụng các kiến thức

đã học

+ Tổng kết cuối bài: dặn dò, nhắc nhở

và chốt lại kiến thức quan trọng

Lưu ý: Từ học kì II học sinh bắt đầu tham gia dự án học tập để giúp các em đạt được trải nghiệm thực tế, bước đầu làm quen với

- HS nắm được tiến trình bài học;

GV dễ tổ chức hoạt động dạy

Trang 10

các kĩ năng nghiên cứu khoa học Đó là hai

dự án học tập (1) Trồng và chăm sóc cây ở chủ đề thực vật và động vật, (2) Tìm hiểu thời tiết ở chủ đề trái đất và bầu trời

(2) Dạng bài ôn tập

Dạng bài ôn tập, gồm 4 phần tuơng tự như trên, tuy nhiên không có Hoạt động mở đầu (khởi động) Riêng hoạt động tổng kết cuối bài nêu lên các yêu cầu cần đạt của chủ đề

để HS có thể tự kiểm tra và đánh giá mình

5 Trình bày

một cuốn

sách

Cuốn sách gồm có 3 phần trọng tâm:

- Phần đầu: giới thiệu Hướng dẫn sử dụng sách, lời nói đầu và mục lục

- Phần trọng tâm: Chứa các bài học và bài

ôn tập theo chủ đề

- Phần cuối: Bảng thuật ngữ trong sách

Trang 11

CẤU TRÚC SÁCH TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI 1 – CÙNG HỌC ĐỂ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

2.Cách

trình bày

khổ sách

2.1 Kênh hình

- Kênh hình bao gồm hình vẽ, video clip đi kèm

và kí hiệu Trong đó + Hình chụp: không có + Hình vẽ: gần gũi, thu hút học sinh lớp 1 Gồm các hình vẽ khai thác kiến thức, hình vẽ minh hoạ, trang trí (trang chủ đề) và các loại sơ đồ hình ảnh (các bài ôn tập, bài học)

+ Video clip các tiết học: mỗi tiết học được quay phim và dựng thành video làm tư liệu cho GV tham khảo

+ Kí hiệu: chỉ dẫn các hoạt động học tập

• “Hình tròn đỏ”: hoạt động khởi động

• “Hình tròn vàng”: hoạt động khám phá

• “Hình tròn xanh”: hoạt động luyện tập

• “Hình tròn xanh da trời”: hoạt động vận dụng

• “Lá xanh”: lời nhắn nhủ của sách hướng đến kĩ năng, giá trị cần hình thành

• “Lá trắng”: yêu cầu liên hệ hoạt động của bản thân

Kênh hình có vai trò:

- Hướng dẫn tổ chức hoạt động dạy học;

- Giúp học sinh có thể tương tác hình thành kiến thức;

- Minh hoạ cho các chủ

đề

2.2 Kênh chữ Kênh chữ được thể hiện ở:

- Lời nói đầu

- Mục lục

- Tên chủ đề/ tên bài học

- Nội dung chủ đề

- Kiến thức cần nhớ (thường đường được đặt trong khung màu đỏ)

- Nhiệm vụ học tập (câu lệnh, câu hỏi, phiếu học tập: phiếu quan sát, trò chơi,…)

à Trình bày gắn gọn, khoa học Dùng từ “bạn”

thân thiết, gần gũi với học sinh

- Hướng dẫn tổ chức dạy học;

- Cung cấp kiến thức

3.Cách

trình bày

chủ đề

- Trang chủ đề được thể hiện trong 1 trang với các hình ảnh minh hoạ chủ đề cần tìm hiểu

- Các bài học trong chủ đề được giới thiệu ngay trang chủ đề

- Gồm có 6 chủ đề, mỗi chủ đề được qui định một màu:

Cách trình bày chủ đề có vai trò:

- HS xác định được các mạch kiến thức trong sách;

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	535,33 KB