Như vậy, các nguồn năng lượng cũng chính là kết tinh của nguồn năng lượng mặt trời, khi sử dụng chúng con người đã giarib phóng năng lượng mặt trời được kết tinh đó.. Nhưng các nguồn[r]
Trang 1Bài 60 - Tiết 70
Tuần 37
I.MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
-HS hiểu: Phát biểu được định luật bảo tồn và chuyển hố năng lượng
2 Kĩ năng:
-HS thực hiện được: Giải thích một số hiện tượng và quá trình thường gặp trên cơ sở vận dụng định
luật bảo tồn và chuyển hố năng lượng
3.Thái độ:
-Thĩi quen: Vận dụng kiến thức vật lý vào đời sống
-Tính cách: Ham mê khoa học
II.NỘI DUNG HỌC TẬP :
Định luật bảo tồn năng lượng
III CHUẨN BỊ:
1 GV: Tranh SGK phóng to
2 HS: +Nghiên cứu sự biến đổi năng lượng trong các quá trình cơ,
điện, nhiệt
+Tìm hiểu định luật bảo toàn năng lượng và kiểm nghiệm tính đúng đắn của nó trong
các hoạt động hàng ngày
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện
2 Kiểm tra miệng
1 Ta nhận biết 1 vật có năng
lượng khi nào? ? Nêu một
số ví dụ về sự chuyển hóa giữa
các dạng năng lượng trong các
dụng dụ, đồ dùng điện gia dình
em sử dụng?
2 Định luật bảo tồn năng lượng?
1 Khi vật thực hiện A hoặc làm nóng vật khác
-VD: Máy xay sinh tố: Chuyển điện năng thành cơ năng, mỏ hàn điện chuyển điện năng thành nhiệt năng,…
2 HS trả lời
3.Tiến trình bài học:
Hoạt động 1 (5ph) Nhắc laị kiến
thức cũ
? Trong đời sống thường tồn tại
các dạng năng lượng nào? Hãy kể
tên vài thiết bị chuyển hoá sang
điện năng, quang năng, nhiệt
năng?
? Thế nào là cơ năng, động năng?
? Hầu hết các quá trình xảy ra
trong tự nhiên là những quá trình
gì?
I- Sự chuyển hĩa năng lượng trong các hiện tượng cơ, nhiệt, điện.
1.Biến đổi thế năng thành động năng và ngược lại Hao hụt cơ năng.
a) Thí nghiệm: Hình 60.1.
Từ A đến C: Thế năng biến đổi thành động năng Từ C đến B: Động năng biến đổi thành thế năng.
ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN
NĂNG LƯỢNG
Trang 2Hoạt động 2 (30ph) Khảo sát sự
chuyển hoá năng lượng trong
các quá trình cơ, nhiệt, điện
-Các nhóm hoạt động trả lời các
câu hỏi C1, C2, C3
+Hướng dẫn:
? Dấu hiệu nào chứng tỏ vật có
thế năng, động năng, nhiệt năng?
-Cá nhân Hs đọc thông tin trong SGK
để đi đến kết luận
-Hs tìm hiểu thí nghiệm qua hình 60.2
SGK
-Quan sát và thảo luận nhóm để
hoàn thành C4, C5
? Qua thí nghiệm trên em rút ra được
kết luận gì?
-Từ thí nghiệm và các nhận xét
yêu cầu Hs rút ra nội dung định
luật bảo toàn và chuyển hoá
năng lượng
-Gọi vài Hs nhắc lại nội dung định
luật
+Học sinh đọc nội dung Định luật
bảo toàn năng lượng SGK -> Học
sinh khác nhắc lại
-Suy nghĩ , hoạt động cá nhân
-Suy nghĩ , hoạt động cá nhân
HĐ 2: Định luật bảo tồn năng lượng.
(5’)
? Năng lượng cĩ giữ nguyên dạng khơng?
? Nếu giữ nguyên thì cĩ biến đổi tự nhiên
khơng?
? Trong quá trình biến đổi tự nhiên thì năng
h2 < h1 → Thế năng của viên bi ở
A lớn hơn thế năng của viên bi ở B.
…khơng thể cĩ thêm…ngồi cơ năng cịn cĩ nhiệt năng xuất hiện do
ma sát.
b) Kết luận 1: Cơ năng hao phí do
chuyển hố thành nhiệt năng.
2 Biến đổi cơ năng thành điện năng
và ngược lại: Hao hụt cơ năng.
a) Thí nghiệm:
Hoạt động: Quả nặng- A rơi → dịng điện chạy sang động cơ làm động cơ quay kéo quả nặng B.
Cơ năng của quả A → điện năng →
cơ năng của động cơ điện → cơ năng của B.
WA > WB.
Sự hao hụt là do chuyển hố thành nhiệt năng.
b Kết luận 2: SGK.
-Trong động cơ điện phần
lớn điện năng -> cơ năng Trong máy phát điện phần lớn cơ năng -> điện năng Phần năng lượng hữu ích thu được cuối cùng luôn nhỏ hơn năng lượng ban đầu cung cấp vì đã có một phần chuyển hoá thành dạng năng lượng khác
II- Định luật bảo tồn năng lượng.
Định luật bảo tồn năng lượng:
Trang 3lượng chuyển hoá có sự mất mát không?
Nguyên nhân mất mát đó → Rút ra định luật
bảo toàn năng lượng.
HS: Lần lượt trả lời và rút ra kết luận.
GDBVMT: Thực vật sử dụng ánh sáng
mặt trời để quang hợp tạo ra glucozo và
chất hữu cơ khác Động vật ăn thực vật
Đến luwowtjminhf con người lại sử dụng
động vật và thực vật làm nguồn thức ăn
Như vậy, con người cũng gián tiếp sử
dụng năng lượng mặt trời để sống và làm
việc Khi ánh sáng gây gắt hoặc quá yếu,
cây cối không thể quang hợp nên không
sinh sôi phát triển Do sự nóng lên của khí
hậu nên năng suất, sản lượng lương thực
sẽ suy giảm Điều này ảnh hưởng nghiêm
trọng đến sự sống trên hành tinh.
-Khi thực vật và động vật chết đi, xác của
chung sbij vùi lấp trong các lớp đất đá và
bị phân hủy dần dần Qua hàng triệu năm
chúng tạo ra các nguồn năng lượng cơ
bản (than đá, dầu mỏ, khí đôt) cho con
người sử dụng ngày nay Như vậy, các
nguồn năng lượng cũng chính là kết tinh
của nguồn năng lượng mặt trời, khi sử
dụng chúng con người đã giarib phóng
năng lượng mặt trời được kết tinh đó
Nhưng các nguồn năng lượng đó không vô
tận mà ngày càng cạn kiệt (than đá chỉ sử
dụng được trong 200 năm, dầu lửa sử
dụng trong 60 năm nữa) Nếu không có
biện pháp sử dụng hợp lí, sẽ đến lúc hành
tinh này không còn năng lượng.
-Xét theo quan điểm, con người cũng là
một mắt xích trong chuỗi năng lượng
trong đó năng lượng mặt trời là trung tâm.
Trong sự soonhs của mình con người cần
tuân theo các quy luật khách quan của
chuỗi năng lượng đó.
-Xét về nguồn gốc, tất cả các năng lượng
đang được con người sử dụng đều có
nguồn gốc từ mặt trời (than đá, dầu mỏ,
Năng lượng không tự sinh ra hoặc tự mất đi mà chỉ chuyển hoá từ dạng này sang dạng khác, hoặc truyền từ vật này sang vật khác.
III- Vận dụng.
Không có động cơ vĩnh cửu - muốn có năng lượng động cơ phải có năng lượng khác chuyển hoá.
Bếp cải tiến quây xung quanh kín
→ năng lượng truyền ra môi trường ít
→ đỡ tốn năng lượng.
Trang 4khí đơt, giĩ, nước) Năng lượng mặt trời cĩ
thể sử dụng 5 tỉ năm nữa Cần tang cường
sử dụng năng lượng mặt trời một cách
rộng rãi hơn.
HĐ 3: Vận dụng (10’)
GV: Cho HS trả lời ,
? Bếp cải tiến khác với bếp kiềng 3 chân
như thế nào?
? Bếp cải tiến, lượn khĩi bay theo hướng
nào? Cĩ được sử dụng nữa khơng?
HS: Trả lời.
4 Tổng kết
? Nêu kết luận về sự biến đổi giữa thế năng và động năng? Cơ năng thế nào?
? Nêu kết luận về sự biến đổi giữa cơ năng và điện năng?
Cơ năng thế nào?
? Phát biểu định luật bảo toàn năng lượng?
5 Hướng dẫn học tập:
Đối với bài học ở tiết học này:
+Đọc phần “ Có thể em chưa biết”
Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
Kết thúc chương trình Vật lý 9
V PHỤ LỤC