Từ cuối thế kỉ IX nhà Đường ngày càng suy yếu Khúc Thừa Dụ, sau đó là Dương Đình Nghệ đã lợi dụng thời cơ đó xây dựng đất nước, bảo vệ quyền tự chủ.. Tiêu biểu là khởi nghĩa của Hoàng[r]
Trang 1Tuần: 32
Tiết: 31
Ngày dạy:
Chương IV BƯỚC NGOẶT LỊCH SỬ ĐẦU THẾ KỈ X Bài 26 : CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH QUYỀN TỰ CHỦ CỦA HỌ KHÚC, HỌ DƯƠNG
1 MỤC TIÊU
1.1 Kiến thức:
- HS biết: Từ cuối thế kỉ IX, nhà Đường suy sụp, tình hình Trung Quốc rối loạn Đối với nước ta, chúng khơng thể kiểm sốt được như trước Khúc Thừa Dụ nhân đĩ nổi nổi dậy lật lại chính quyền đơ hộ, dựng nền tự chủ Đây là sự kiện mở đầu cho thời kì độc lập hồn tồn Cuộc cải cách của Khúc Hạo sau đĩ đã củng cố quyền tự chủ của nhân dân ta
- HS hiểu: Các thế lực phong kiến Trung Quốc khơng từ bỏ ý đồ thống trị nước ta Dương Đình Nghệ đã quyết chí giữ vững quyền tự chủ, đem quân đánh bại cuộc xâm lược lần thứ nhất của quân Nam Hán
- TH: Những địa điểm nổ ra cuộc khởi nghĩa Bồi dưỡng ý thức bảo vệ, phát huy tác dụng
giáo dục của di tích, di sản văn hĩa thế giới
1.2 Kỹ năng:
- HS thực hiện được: kỹ năng phân tích, nhận định
- HS thực hiện thành thạo: Kĩ năng đọc bản đồ lịch sử
1.3 Thái độ:
- Thĩi quen: Giáo dục lòng tự hào về quê hương, đất nước Biết tôn trọng và giữ gìn các giá trị văn hóa lịch sử
- Tính cách : Giáo dục lịng biết ơn tổ tiên, những người mở đầu và bảo vệ cơng cuộc giành chủ quyền độc lập hồn tồn cho đất nước , kết thúc hơn một nghìn năm bị phong kiến Trung Quốc đơ hộ
2 NỘI DUNG HỌC TẬP
- Khúc Thừa Dụ dựng quyền tự chủ trong hồn cảnh nào
- Dương Đình Nghệ chống quân xâm lược Nam Hán ( 930 – 931)
3 CHUẨN BỊ
3.1 Giáo viên: Lược đồ chống quân Nam Hán lần thứ nhất (930-931)
3.2 Học sinh: Chuẩn bị bài ở nhà
4.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
4 1 Ổn định tổ chức và kiểm diện (1p)
6A1: 6A2: 6A3: 6A4: 6A5: 6A6:
4.2 Kiểm tra miệng: ( Lồng ghép trong quá trình học)
4 3 Tiến trình bài học: (40p)
Trang 2Giới thiệu bài mới (1p): Từ năm 179TCN đến năm 905 là thời kì nước ta bị phong kiến
phương Bắc đơ hộ Trong hơn 1000 năm Bắc thuộc nhân dân ta nhiều lần nổi dậy giành lại chủ quyền và độc lập dân tộc Từ cuối thế kỉ IX nhà Đường ngày càng suy yếu Khúc Thừa
Dụ, sau đĩ là Dương Đình Nghệ đã lợi dụng thời cơ đĩ xây dựng đất nước, bảo vệ quyền tự chủ Việc đĩ diễn ra như thế nào, kết quả ra sao?
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI HỌC
*HĐ 1: (19 p) Hướng dẫn HS tìm hiểu việc Khúc
Thừa Dụ dựng quyền tự chủ
GV: Cuối thế kỉ IX tình hình xxa hội ở Trung Quốc
như thế nào?
HS: Nhiều cuộc khởi nghĩa nơng dân nổ ra Tiêu biểu
là khởi nghĩa của Hồng Sào Nhà Đường suy yếu
GV: Nhân cơ hội nhà Đường suy yếu Khúc Thừa Dụ
đã làm gì?
HS: Khúc Thừa Dụ đã tập hợp nhân dân nổi dậy
GV: Em biết gì về Khúc Thừa Dụ?
HS: Khúc Thừa Dụ quê Hồng Châu ( Ninh Giang-
Hải Dương), sống khoan hịa được mọi người mến
phục
GV: Khúc Thừa Dụ nổi dậy như thế nào ?
HS: 905 Đôc Cô Tổn bị giáng chức Khúc Thừa Dụ
được nhân dân ủng hộ, đã đem quân chiếm Tống
Bình rồi tự xưng là Tiết Độ Sứ và xây dựng nền tự
chủ
GV giải thích Tiết độ sứ (là 1 chức quan cai quản
một đơn vị hành chính lớn gồm nhiều châu, quận)
Ơâng tự xưng là Tiết độ sứ (chức quan của phong kiến
Trung Quốc) nhưng ông tổ chức chính quyền độc lập
tự chủ của An Nam.
GV: Hành động của vua nhà Đường như thế nào?
HS: Đầu năm 906 vua Đường buộc phải phong Khúc
Thừa Dụ làm Tiết độ sứ An Nam đơ hộ
GV: (Dành cho HS khá giỏi) Theo em , việc nhà
Đường phong Khúc Thừa Dụ làm Tiết độ sứ cĩ ý
nghĩa gì?
HS: Muốn chứng tỏ An Nam vẫn thuộc nhà Đường
Tuy nhiên Khúc Thừa Dụ xây dựng chính quyền tự
chủ khơng lệ thuộc nhà Đường
GV: Năm 907 tình hình nước ta như thế nào?
HS: Năm 907 Khúc Thừa Dụ mất, con trai là Khúc
Hạo lên thay và tiến hành cải cách đất nước
GV: Khúc Hạo đã làm những việc gì?
HS:Chia lại khu vực hành chính, cử người trơng coi
mọi việc đến tận xã, định lại mức thuế, bãi bỏ chế độ
1 Khúc Thừa Dụ dựng quyền
tự chủ trong hồn cảnh nào?
- Cuối thế kỉ IX nhà Đường suy yếu
- Giữa năm 905 Tiết độ sứ An Nam là Độc Cơ Tổn bị giáng chức Khúc Thừa Dụ đánh chiếm Tống Bình, tự xưng Tiết độ sứ xây dựng nền tự chủ
- Đầu năm 906 vua Đường buộc phải phong Khúc Thừa Dụ làm Tiết độ sứ An Nam đơ hộ
- Năm 907 Khúc Thừa Dụ mất, con trai là Khúc Hạo lên thay và tiến hành cải cách đất nước
Trang 3lao dịch, lập lại sổ hộ khẩu
Thảo luận 4nhĩm-2phút
Câu hỏi: Những việc làm đĩ chứng tỏ điều gì?
HS: Nền đơ hộ của thế lực phong kiến Trung Quốc
đối với nước ta đã chấm dứt; nhân dân ta đã giành
quyền tự chủ Đĩ là bước mở đầu của giai đoạn
chuyển tiếp sang thời kì độc lập hồn tồn
GV: Nhà Nam Hán được thành lập như thế nào?
=> Bọn phong kiến phương Bắc tuy đã suy yếu nhưng
vẫn chưa từ bỏ ý định thống trị nước ta Do vậy nhà
Nam Hán vẫn chuẩn bị xâm lược nước ta
GV: Khúc Hạo đã cĩ quyết định gì?
HS:Gởi con trai là Khúc Thừa Mĩ sang làm con tin
GV: Tại sao Khúc Hạo lại làm như vậy?
HS: Lúc này nền tự chủ nước ta mới được xây dựng,
thực lực cịn non yếu, nhằm kéo dài thời gian hồ
hỗn để củng cố lực lượng chuẩn bị đối phĩ
GV: Khúc Thừa Mĩ đã làm gì?
HS:Thần phục nhà hậu Lương, vua Lương phong cho
chức Tiết độ sứ Đĩ cũng là cái cớ để nhà Nam Hán
huy động lực lượng lớn tấn cơng nước ta
GV sử dụng lược đồ chống quân Nam Hán xâm
lược lần thứ nhất
GV Tích hợp mơi trường: Cho HS xác định những
địa điểm diễn ra cuộc kháng chiến
GV:Quân Nam Hán xâm lược nước ta như thế nào?
HS: Cánh quân bộ: từ Võ An châu tiến đến Lục
châu-Quảng Ninh và tiến thẳng Tống Bình Cánh quân thuỷ
theo đường biển Đơng vào đất liền tiến về Tống Bình
GV: Khúc Thừa Mĩ đối phĩ như thế nào?
GV: Nhà Nam Hán đã làm gì sau đĩ?
HS: Cử Lý Tiến sang làm Thứ sử Giao Châu, đặt cơ
quan đơ hộ ở Tống Bình
Chuyển ý: Tuy nhà Nam Hán đặt bộ máy cai trị
nhưng vẫn cịn lỏng lẻo vì thế Dương Đình Nghệ tiếp
tục kháng chiến
*HĐ 2: (20P) Hướng dẫn HS tìm hiểu việc kháng
chiến của Dương Đình Nghệ
GV: Khúc hạo mất ai là người lên thay thế?
HS: Khúc Thừa Mĩ lên thay
GV: Quân nam Hán tiến đánh nước ta vịa thời gian
nào?
HS: Mùa thu 930 quân Nam Hán xâm lược nước ta
GV bổ sung: Khúc Thừa Mĩ bị bắt đem về Quảng
Châu Dương Đình Nghệ đã chuẩn bị cơ sở kháng
chiến ở Thanh Hóa, chờ cơ hội thuận lợi sẽ đứng
lên, với danh nghĩa nuôi 3.000 con nuôi (chuẩn bị
2 Dương Đình Nghệ chống quân xâm lược Nam Hán(930-931)
- Năm 917 Khúc Hạo mất, Khúc Thừa Mĩ lên thay
- Mùa thu năm 930 quân Nam Hán xâm lược nước ta
- Khúc Thừa Mĩ bị bắt đem về Quảng Châu
Trang 4lực lượng).
GV: Em biết gì về Dương Đình Nghệ?
HS: Trả lời
GV: Dương Đình Nghệ đã đối phĩ quân Nam Hán
như thế nào?
HS: Năm 931 Dương Đình Nghệ đem quân từ Thanh
Hố ra Bắc tấn cơng thành Tống Bình và chiếm được
thành
GV: Tình hình quân Nam Hán bấy giờ như thế nào?
HS: Lý Tiến hoảng sợ cử người về nước xin viện
binh, vua Nam Hán cử Trình Bảo đem quân cứu viện
nhưng chưa đến nơi thì Dương Đình Nghệ đã chiếm
thành Tống Bình, tướng giữ thành là Lý Khắc Chính
bị giết chết, quân cứu viện vừa đến Tống Bình bị quân
ta vây đánh Trình Bảo bị giết chết, quân cứu viện bị
tiêu diệt Kháng chiến thắng lợi
GV: Sau khi lấy được Tống Bình, viện binh quân
quân Nam Hán sang, Dương Đình Nghệ đánh quân
Nam Hán như thế nào?
HS: Tiếp tục trình bày bằng lược đồ.
GV bổ sung: Dương Đình Nghệ tự xưng Tiết độ sứ,
tiếp tục xây dựng nền tự chủ
GV KL: Việc bảo vệ và xây dựng nền tự chủ của họ
Khúc, họ Dương là cơ sở nền mĩng cho nhân dân ta
tiến lên giành độc lập hồn tồn
- Năm 931 Dương Đình Nghệ đem quân từ Thanh Hố ra Bắc tấn cơng thành Tống Bình và chiếm được thành
- Dương Đình Nghệ tự xưng Tiết
độ sứ, tiếp tục xây dựng nền tự chủ
4.4 Tổng kết (2p)
GV Nhận xét khái quát lại nội dung cơ bản của bài học
4.5 Hướng dẫn tự học: (2p)
- Đối với tiết học này: Làm các bài tập SGKở
- Đối với bài học tiếp theo: Chuẩn bị bài 27: Chiến thắng Bạch Đằng năm 938
+ Tìm hiểu về nhân vật Ngơ Quyền
+ Tìm hiểu diễn biến, kết quả, ý nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng
5 PHỤ LỤC