Bài giảng môn học Đại số lớp 7 - Tiết 23: Đại lượng tỉ lệ thuận (Tiết 6)

I Môc tiªu : - Biết được công thức biểu diễn mối liên hệ giữa hai đại lượng tỉ lệ thuận - Nhận biết được hai đại lượng có tỉ lệ thuận hay không - Hiểu được các tính chất của hai đại lượ[r]

Trang 1

Tiết 23: Đại lượng tỉ lệ thuận

I ) Mục tiêu :

- Biết công thức biểu diễn mối liên hệ giữa hai đại & tỉ lệ thuận

- Nhận biết hai đại & có tỉ lệ thuận hay không

- Hiểu các tính chất của hai đại & tỉ lệ thuận

- Biết cách tìm hệ số tỉ lệ khi biết một cặp giá trị < ứng của hai đại & tỉ lệ thuận , tìm

giá trị của một đại & khi biết hệ số tỉ lệ và giá trị < ứng của đại & kia

II) Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

GV: Giáo án , bảng phụ có ghi định nghĩa hai đại & tỉ lệ thuận , bài tập ?3, tính chất của

hai đại & tỉ lệ thuận, hai bảng phụ để làm bài tập 2 và bài tập 3

HS : Bảng nhóm, bút dạ

III) Tiến trình dạy học:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng

HĐ1 : Mở đầu

GV giới thiệu sơ & về < “

Hàm số và đồ thị ”

Nhắc lại thế nào là hai đại &

tỉ lệ thuận ? ví dụ ?

HĐ 2: 1) Định nghĩa

+ Các em làm ?1

a) Quảng V đi s (km)

theo thời gian t (h) của một vật

chuyễn động đều với vận tốc

15(km/h) tính theo công thức

nào?

b) Khối & m(kg) theo thể tích

V(m3) của thanh kim loaị đồng

chất có khối & riêng D

(kg/m3)

( Chú ý: D là hằng số khác 0 )

tính theo công thức nào ?

Ví dụ : Dsắt = 7800kg/m3

GV : Giới thiệu định nghĩa trang

52 SGK

+ Các em làm ?2

Cho biết y tỉ lệ thuận với x theo

hệ số tỉ lệ k = Hỏi x tỉ lệ

5 3



thuận với y theo hệ số tỉ lệ nào ?

GV giới thiệu phần chú ý và yêu

cầu học sinh nhận xét về hệ số tỉ

lệ : y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ

HS nhắc lại và cho ví dụ

HS làm ?1 a) S = 15.t

m = D.V

m = 7800V

HS nhận xét:

Các công thức trên đều có

điểm giống nhau là đại

& này bằng đại &

kia nhân với một hằng số khác không

HS đọc định nghĩa

HS nhắc lại định nghĩa

y = x x = y:

5 3





5 3



x = y

3

5



Vậy x tỉ lệ thuận với y theo

hệ số tỉ lệ a =

3

5



I) Định nghĩa :

Nếu đại &< y liên hệ với

đại & x theo công thức :

y = kx (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lề k

Chú ý : (SGK trang 52)

Trang 2

lệ k ( k 0) thì x tỉ lệ thuận với y 

theo hệ số tỉ lệ nào ?

Một em đọc phần chú ý ?

Các em làm ?3

HĐ3: Tính chất

Các em làm ?4

Cho biết hai đại & y và x tỉ lệ

thuận với nhau

x x1 = 3 x2 = 4 x3 = 5 x4 = 6

y y1 = 6 y2 = ? y3 = ? y4 = ?

a) Hãy xác định hệ số tỉ lệ của y

đối với x

b) Thay mỗi dấu ? trong bảng trên

bằng một số thích hợp

c) Có nhận xét gì về tỉ số giữa hai

giá trị < ứng

Từ : hoán vị hai trung tỉ

2

1

x

y

x

y 

của tỉ lệ thức ta có :

2 1 2

1

x

y y 

GV giới thiệu hai tính chất của

hai đại & tỉ lệ thuận

HĐ 4: Luyện tập

Bài 1 (SGK trang 53)

Cho biết hai đại & x và y tỉ lệ

thuận với nhau và khi x = 6 thì

y = 4

a) Tìm hệ số tỉ lệ k của y đối với x

b) Hãy biểu diễn y theo x

c) Tính giá trị của y khi x = 9;

x = 15

Bài 2 ( trang 54 SGK)

Cho biết x và y là hai đại & tỉ

lệ thuận Điền số thích hợp vào ô

trống trong bảng sau

x -3 -1 1 2 5

y -4

HĐ 5: Hướng dẫn về nhà

Bài tập về nhà : 3 ; 4 trang 54

Bài :1 ; 2 ; 4; 5 trang 42 SBT

;



















k

1 5 3

1

k

1

Học sinh đọc chú ý SGK

HS làm ?3 Chiều cao (mm) 10 8 50 30

30

HS nghiên cứu đề bài

a) Vì y và x là hai đại &

tỉ lệ thuận y 1 = kx1 hay

6 = k.3

k = 2



Vậy hệ số tỉ lệ là 2 b) y2 = kx2 = 2.4 = 8

y3 = kx3 = 2.5 =10 y4 = kx4 = 2.6 = 12

x

y x

y

4

4 3

3 2

2 1

(Chính là hệ số tỉ lệ)

HS đọc hai tính chất

HS đọc kĩ đề bài và làm bài

- Một em lên bảng giải

II) Tính chất

Nếu hai đại & tỉ lệ thuận với nhau thì :

- Tỉ số hai giá trị < ứng của chúng luôn không đổi

- Tỉ số hai giá trị bất kỳ của

đại & này bằng tỉ số hai gía trị < ứng của đại

& kia

Bài 1 (SGK trang 53) a) Vì hai đại & x và y tỉ

lệ thuận nên y = kx thay x = 6; y = 4

vào ta có : 4 = k.6 k =  3

2 6

4 

b) y = x

3 2

c) x = 9 y = 9 = 6

3 2

x = 15 y = 15 = 10

3 2

Bài 2 ( trang 54 SGK)

Ta có x4 = 2 ; y4 = -4 Vì x và y là hai đại & tỉ

lệ thuận nên y4 = k.x4

k = y4 : x4 = -4 : 2 = -2



x -3 -1 1 2 5

y 6 2 -2 -4 -10.

Trang 3

Tiết 24:

Một số bài toán về Đại lượng tỉ lệ thuận

I) Mục tiêu :

- Học sinh cần phải biết cách làm các bài toán cơ bản về đại & tỉ lệ thuận và chia tỉ lệ II) Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

GV : Giáo án , bảng phụ

HS : Bảng nhóm , bút viết bảng nhóm

HĐ 1: Kiểm tra bài cũ

HS 1: Định nghĩa hai đại

& tỉ lệ thuận ?

+ Chữa bài tập sau:

Cho biết x tỉ lệ thuận với y

theo hệ số tỉ lệ 0,8 và y tỉ lệ

thuận với z theo hệ số tỉ lệ 5

Hãy chứng tỏ rằng x tỉ lệ

thuận với z và tìm hệ số tỉ lệ?

HS 2 :

a) Phát biểu tính chất của hai

đại & tỉ lệ thuận ?

b) Cho bảng sau

t -2 2 3 4

s 90 -90 -135 -180

Em hãy điền đúng (Đ), Sai

(S) vào các câu sau, chú ý

sửa câu sai thành câu đúng

 S và t là hai đại & tỉ lệ

thuận

 S tỉ lệ thuận với t theo hệ

số tỉ lệ là -45

 T tỉ lệ thuận với S theo hệ

số tỉ lệ là

45 1



4

1

4

1

s

t

t 

HĐ2: Bài toán 1

? Đề bài cho chúng ta biết

những gì

? Hỏi ta điều gì

? Khối & và thể tích của

HS 1: + Định nghĩa Nếu đại &< y liên hệ với

đại & x theo công thức :

y = kx (với k là hằng số khác 0) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lề k + Bài tập : Vì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ 0,8 

x = 0,8y (1) Vì y tỉ lệ thuận với z theo hệ

số tỉ lệ 5 y = 5z (2)

Từ (1) và (2) x = 0,8 5z 

= 4z x tỉ lệ thuận với z 

theo hệ só tỉ lệ 4

HS 2:+ Phát biểu tính chất Nếu hai đại & tỉ lệ thuận với nhau thì :

- Tỉ số hai giá trị < ứng của chúng luôn không đổi

- Tỉ số hai giá trị bất kỳ của

đại & này bằng tỉ số hai gía trị < ứng của đại

& kia b) Làm bài tập

 Đ

 S Sửa

-45 1

 Đ

HS đọc đề bài

Đề bài cho ta biết hai thanh chì có thể tích 12cm3 và 17cm3, thanh thứ hai nặng hơn thanh thứ nhất 56,5g

I ) Bài toán 1 : Hai thanh chì có thể tích là12cm3

và 17cm3 Hỏi mỗi thanh nặng bao nhiêu gam, biết rằng thanh thứ hai nặng hơn thanh thứ nhất 56,5g ?

Giải : Giả sử khối & của hai thanh chì < ứng là m1 gam và m2 gam

Do khối & và thể tích của vật thể là hai đại & tỉ lệ thuận với nhau nên :

và m2 - m1 = 56,5 (g)

17 12

2

m 

- Theo tính chất dãy tỉ số bằng nhau to có

17 12

2

m 

5

5 , 56 12 17

1



 m

m

6 , 135 12 3 , 11 3

, 11

m

1 , 192 17 3 , 11 3

, 11

m

Hai thanh chì có khối & là : 135,6g và 192,1g

Trang 4

chì là hai đại & thế

nào ?

? Nếu gọi khối & của hai

thanh chì lần & là m1 (g)

và m2 (g) thì ta có tỉ lệ thức

nào ?

? m1 và m2 còn có quan hệ gì

? Vậy làm thế nào để tìm

m1 và m2

+ Các em làm ?1

Khối & và thể tích của

vật là hai đại & có quan

hệ thế nào với nhau ?

Gọi m1 (g) và m2 (g) là khối

& < ứng của mỗi

thanh kim loại thì theo tính

chất tỉ lệ thuận ta có tỉ lệ

thức nào ?

HĐ 2: Bài toán 2:

Các em hoạt động nhóm làm

?2

HĐ 4: Luyện tập củng cố

Bài tập 5 (trang 55 SGK)

GV ) đề lên bảng phụ

HĐ 5: 0M dẫn về nhà

Học bài ; làm các bài tập :

6, 7, 8, 9, 10 trang 56

- Hỏi mỗi thanh nặng bao nhiêu gam

- Khối & và thể tích của chì là hai đại & tỉ lệ thuận

HS: ?1 Giải Khối & và thể tích của vật là hai đại & tỉ lệ thuận

Gọi m1 (g) và m2 (g) là khối

& < ứng của mỗi thanh kim loại thì theo tính chất tỉ lệ thuận ta có

và m1 + m2 =

15 10

2

m 

222,5(g) Theo tính chất dãy tỉ số bằng nhau ta có :

15 10

2

m 

25

5 , 222 15

10

2



 m

m

8,9 Vậy

89 10 9 , 8 9

, 8

10 1

m

5 , 133 15 9 , 8 9

, 8

15 2

m

vậy hai thanh kim loại nặng:

89g và 133,5g

Bài toán 2:

Tam giác ABC có số đo các góc

là A, B, C lần & tỉ lệ với 1; 2;

3 Tính số đo các góc của tam giác ABC ?

Giải : Gọi a, b, c lần & là số đo các góc A, B, C của tam giác ABC Theo đề ta có :

và a + b + c = 1800

3 2 1

c b a



- Theo tính chất dãy tỉ số bằng nhau ta có

3 2 1

c b a



6

180 3 2 1

0





b c a

0 0

0

30 1 30 30

a

0 0

0

60 2 30 30

b

0 0

0

90 3 30 30

3c  c 

Vậy góc A = 300

B = 600

C = 900.

Bài tập 5 (trang 55 SGK) a) x và y tỉ lệ thuận vì

9

5 5 2

2 1

x

y x

y x y

b) x và y không tỉ lệ thuận vì

9

90 6

72 5

60 2

24 1

12





Trang 5

Tiết 25: Luyện tập

I) Mục tiêu :

 Học sinh làm thành thạo các bài toán cơ bản về đại & tỉ lệ thuận và chia tỉ lệ

 Có kĩ năng sử dụng thành thạo các tính chất của dãy tỉ số bằng nhau để giải toán

 Thông qua giờ luyện tập học sinh biết thêm về nhiều bài toán liên quan đến thực tế II) Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

GV : Giáo án , bảng phụ vẽ hình 10 phóng to

HS : Bảng nhóm , bút viết bảng nhóm

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

HS 1: Chữa bài tập 8 trang 44 SBT

Hai đại & x và y có tỉ lệ thuận với nhau

không nếu :

a) x -2 -1 1 2 3

y -8 -4 4 8 12

b) x 1 2 3 4 5

y 22 44 66 88 100

HS 2: Chữa bài tập 8 ( trang 56 SGK )

Nhận xét và cho điểm HS

Hoạt động 2: Luyện tập

Bài 7 trang 56 SGK

( j) đề bài và hình 10 lên bảng phụ )

- Khi làm mứt thì khối & dâu và khối

& V là hai đại & quan hệ thế

nào ?

HS 1:

Chữa bài tập 8 trang 44 SBT a) x và y tỉ lệ thuận với nhau vì

4 x

y

x

y x

y

5

5 2

2 1

b) x và y không tỉ lệ thuận với nhau vì

5

5 1

1

x

y x

y 

5

100 1

22 

HS 2:

Chữa bài tập 8 ( trang 56 SGK ) Gọi số cây trồng của các lớp 7A;7B;7C lần &

là x, y, z Vì số cây trồng tỉ lệ thuận với số học sinh nên theo đề ta có: và x + y + z = 24

36

z 28

y 32

Theo tính chất dãy tỉ số bằng nhau ta có :

=

36

z 28

y 32

4

1

96 24 





 36 28 32

z y x

4

1 32 4

1

32x   x 

4

1 28 4

1

28y   y 

4

1 36 4

1

36z  z  

Trả lời : Số cây trồng của các lớp 7A, 7B, 7C theo thứ tự là 8; 7; 9 cây

Bài 7 trang 56 SGK

HS đọc đề bài

HS : 2 kg dâu cần 3 kg V

Trang 6

- Hãy lập tỉ lệ thức rồi tìm x ?

Vậy bạn nào nói đúng ?

Bài 9 trang 56 SGK

Bài toàn này có thể phát biểu đơn giản thế

nào ?

- Em hãy áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng

nhau và các điều kiện đã biết ở đề bài để giải

bài tập này

+ Học sinh đọc và phân tích đề bài

Bài toán này nói gọn lại là chia 150thành ba

phần tỉ lệ với 3; 4 và 13

Bài tập 10 trang 56 SGK

Biết các cạnh của một tam giác tỉ lệ với 2; 3;

4và chu vi của nó là 45cm Tính các cạnh

của tam giác đó?

+ Học sinh hoạt động nhóm

GV kiểm tra bài của một vài nhóm

GV ) bài giải của một nhóm có viết

sau :

4 3 2

z y x



 5

9

45 4 3



y z x

x = 2.5 = 10 (cm)

y = 3.5 = 15 (cm)

z = 4.5 = 20 (cm)

Các em hãy sửa lại cho chính xác

Hoạt động 3: 0M dẫn về nhà

- Ôn lại các dạng toán đã làm về đại & tỉ

lệ thuận

- Bài tập về nhà : 13, 14, 15, 17 trang 44,45

SBT

- Ôn tập đại & tỉ lệ nghịch (tiểu học)

- Đọc :M bài " Đại & tỉ lệ nghịch"

2,5 kg dâu cần x kg V

Khối & dâu và V là hai đại & tỉ lệ thuận

Ta có :

75 , 3 2

3 5 , 2 3

5 , 2

2





x

Vậy bạn Hạnh nói đúng Bài 9 trang 56 SGK Giải : Gọi khối & (kg) của niken, kẻm và

đồng lần & là x, y, z Theo đề ta có : và x + y + z =150

13 4 3

z y x



Theo tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có :

=

13 4 3

z y x



20

150 13 4



 y z x

Vậy 7 , 5 7 , 5 3 22 , 5

x

7 , 5 7 , 5 4 30

4y   y 

7 , 5 7 , 5 13 97 , 5

Vậy khối & niken, kẻm, đồng theo thứ tự là 22,5 kg; 30 kg; 97,5 kg

Bài tập 10 trang 56 SGK Kết quả : Độ dài ba cạnh của tam giác lần &

là : 10 cm ; 15 cm; 20 cm

Đại diện nhóm lên trình bày bài giải Giải :

Gọi độ dài ba cạnh của tam giác lần & là x; y; z

Theo đề ta có :

và x + y + z = 45

4 3 2

z y x



Theo tính chất dãy tỉ só bằng nhau ta có :

=

4 3 2

z y x



9

45 4 3



y z x

10 5 , 2 5

2x   x 

15 5 3 5

3y   y 

20 5 4 5

4z  z  

Vậy ba cạnh của tam giác lần & là 10cm,15cm, 20cm

Trang 7

Tiết 26: Đại lượng tỉ lệ nghịch

I) Mục tiêu :

- Biết công thức biểu diễn mối liên hệ giữa hai đại & tỉ lệ nghịch

- Nhận biết hai đại & có tỉ lệ nghịch với nhau hay không

- Hiểu các tính chất của hai đại & tỉ lệ nghịch

- Biết cách tìm hệ số tỉ lệ nghịch, tìm giá trị của một đại & khi biết hệ số tỉ lệ và giá trị

< ứng của đại & kia

GV: Giáo án , Bảng phụ ghi định nghĩa hai đại & tỉ lệ nghịch, tính chất của hai đại &

tỉ lệ nghịch và bài tập; bảng phụ để làm bài tập ?3 và bài tập 13

HS : Bảng nhóm và bút viết bảng nhóm

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

Nêu định nghĩa và tính chất của

hai đại & tỉ lệ thuận ?

Chữa bài tập 13 trang 44 SBT

( ) đề bài lên màn hình )

Hoạt động 2: Định nghĩa

? Em nào nêu lại định nghĩa

hai đại & tỉ lệ nghịch đã học ở

tiểu học ?

Các em làm ?1

Hãy viết công thức tính

a) Cạnh y(cm) theo cạnh x(cm)

của hình chữ nhật có kích M

thay đổi luôn có diện tích

bằng 12 cm2

b) q gạo y (kg) trong mỗi

bao theo x khi chia đều 500kg vào

HS1: Lên bảng trả lời câu hỏi

Chữa bài tập13(SBT) Gọi số tiền lãi của ba đơn vị lần & là a, b, c(triệu đồng) Theo đề ta có :

và a + b + c = 150

7 5 3

c b

a  

Theo tính chất dãy tỉ số bằng nhau ta có : =

7 5 3

c b a



= 10

15

150 7 5



b c a

(tr/đ)

30 3 10 10

a

(tr/đ)

50 5 10 10

b

(tr/đ)

70 7 10 10

c

Vậy tiền lãi của mỗi đơn vị lần & là 30 triệu đồng, 50 triệu đồng, 70 triệu đồng

HS: Hai đại & tỉ lệ nghịch là hai đại & liên

hệ với nhau sao cho khi các giá trị của đại & này tăng (hoặc giảm) bao nhiêu lần thì các giá trị < ứng của đại & kia giảm

I) Định nghĩa : Nếu đại & y liên hệ với

đại & x theo công thức y

= hay xy = a (a là một

x a

hằng số khác 0) thì ta nói y

tỉ lệ nghịch với x theo hệ số

tỉ lệ a Chú ý : (SGK trang 57)

Trang 8

x bao

c) Vận tốc v (km/h) theo thời gian t

(h) của một vật chuyễn động đều

trên quảng V 16km

? Em hãy rút ra nhận xét về sự

giống nhau giữa các công thức

trên ?

+ Giới thiệu định nghĩa hai đại

& tỉ lệ nghịch trang 57 trên

bảng phụ

Các em làm ?2

Cho biết y tỉ lệ nghịch với x theo

hệ số tỉ lệ -3,5 Hỏi x tỉ lệ nghịch

với y theo hệ số tỉ lệ nào ?

* Em hãy xem trong :V hợp

tổng quát : Nếu y tỉ lệ nghịch với x

theo hệ số tỉ lệ a thì x tỉ lệ nghịch

với y theo hệ số tỉ lệ nào ?

* Điều này khác với hai đại &

tỉ lệ thuận thế nào ?

Hoạt động 3: Tính chất

Các em làm ?3

( j) đề bài len bảng phụ )

Giả sử y và x tỉ lệ nghịch với nhau

: y= Khi đó , với mỗi giá trị x1,

x

a

x2, x3 khác 0 của x ta có một giá

trị < ứng

1

x

a

2 2

x

a

y 

3 3

x

a

y 

x1y1 = x2y2 = x3y3 = = a

* Từ x1y1 = x2y2

1 2 2

1

y

x x 



L< tự: x1y1= x3y3

1 3 3

1

y

x x 



GV giới thiệu hai tính chất

Hoạt động 4: Củng cố :

Làm bài tập 12,13 trang 58 SGK

Hoạt động 5: 0M dẫn về nhà

Nắm vững định nghĩa và tính chát

hai đại & tỉ lệ nghịch

Bài tập : 14,15/58SGK; 18 đến 22

trang 45,46 SBT

(hoặc tăng) bấy nhiêu lần

HS làm ?1 a) Diện tích hình chữ nhật

S = xy = 12(cm2)

x

y 12



b) q gạo trong tất cả các bao là : xy = 500kg

x

y500



c) Quảng V đi của vật chuyễn động đều là:

v.t = 16km

t

v16



Nhận xét: Các công thức trên

đều có điểm giống nhau là

đại & này bằng một hằng

số chia cho đại & kia Học sinh đọc định nghĩa

HS: Y tỉ lệ nghịch với x theo

hệ số tỉ lệ -3,5

y

x x

y 3,5  3,5



Vậy nếu y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ -3,5 thì x tỉ lệ nghịch với y theo hệ số tỉ lệ -3,5

*

y

a x x

a

y   

Vậy x tỉ lệ nghịch với y cũng theo hệ số tỉ lệ a

* Nếu y tỉ lệ thuận với x theo

hệ số tỉ lệ a thì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ

a

1

HS:

?3 a) x1y1 = a a = 60

b) y2 = 20 ; y3 = 15 ; y4 = 12 c) x1y1 = x2y2 = x3y3 =x4y4 =

60 (bằng hệ số tỉ lệ)

II) Tính chất:

Nếu hai đại & tỉ lệ nghịch với nhau thì :

* Tích hai giá trị < ứng của chúng luôn không đổi (bằng hệ số tỉ lệ)

* Tỉ số hai giá trị bất kỳ của

đại & này bằng nghịch

đảo của tỉ số hai giá trị

< ứng của đại & kia

Trang 9

Tiết 27: Một số bài toán về

đại lượng tỉ lệ nghịch

I) Mục tiêu :

Học sinh cần phải biết cách làm các bài toán cơ bản về đại & tỉ lệ nghịch

GV: Giáo án, bảng phụ ghi đề bài toấn 1và lời giải, đề bài toán 2 và lời giải, bài tập 16, 17

HS :Bảng nhóm

HĐ 1: Kiểm tra bài cũ

Kiểm tra đồng thời hai em HS

HS1: a) Định nghĩa đại &

tỉ lệ thuận và định nghĩa đại

& tỉ lệ nghịch ?

b) Chữa bài tập 15 tr 58 SGK

( j) đề bài lên bảng phụ )

HS 2: a) Nêu tính chất của hai

đại & tỉ lệ thuận, hai đại

& tỉ lệ nghịch

So sánh (viết "M dạng công

thức )

b) Chữa bài 19 tr 45 SBT

Cho x và y là hai đại & tỉ

lệ nghịch và khi x = 7 thì

y = 10

a) Tìm hệ số tỉ lệ nghịch của y

đối với x

b) Hãy biểu điễn y theo x

c) Tính giá trị của y khi x = 5;

x = 14

HĐ 2: Bài toán 1

GV ) đề bài lên màn hình

- Ta gọi vận tốc cũ và mới của

ôtô lần & là v1 và v2 (km/h)

Thời gian < ứng với các

vận tốc là t1 và t2 (h)

Hãy tóm tắt đề bài rồi lập tỉ lệ

thức của bài toán

Từ đó tìm t2

HS 1: Trả lời lý thuyết Chữa bài tập 15 tr 58 SGK

HS 2: a) Trả lời lý thuyết

So sánh :

* Tỉ lệ thuận

;

k x

y x

y

2 2 1

2 1 2

1

y

x x 

* Tỉ lệ nghịch

x1y1 = x2y2 = = a ;

1 2 2

1

y

x x 

HS : Ôtô đi từ A đến B : Với vận tốc v1 thì thời gian là

t1 Với vận tốc v2 thì thời gian là

t2 Vận tốc và thời gian đi là hai

đại & tỉ lệ nghịch nên :

2

1 1

2

t

t v

v



mà t1 = 6 ; v2 1,2v1  1 , 2

1

2

v v

nên 1,2 =

2

t

6

5 2 ,

1 6 



 t2

Vậy nếu đi với vận tốc mới thì ôtô đi từ A đến B hết 5 giờ

Chữa bài tập 15 trang 58 SGK a)Tích xy là hằng số ( số giờ máy cày cả cánh đồng ) nên x

và y tỉ lệ nghịch với nhau b) x + y là hằng số (số trang của quyển sách ) nên x và y không tỉ lệ nghịch với nhau c) Tích ab là hằng số (chiều dài

đoạn V AB ) nên a và b tỉ

lệ nghịch với nhau

Chữa bài 19 trang 45 SBT a) a = xy = 7.10 = 70 b) y =

x

70

c) x = 5 y =  14

5

70 

x = 14 y =  = 5

14 70

I) Bài toán 1 : (SGK)

Giải : Gọi vận tốc cũ và vận tốc mới của ôtô lần & là v1 (km/h) và

v2 (km/h) Thời gian < ứng của ôtô đi từ A đến B với các vận tốc là t1 (h) và t2 (h)

Do vận tốc và thời gian của một vật chuyễn động đều trên cùng một quảng V là hai đại

& tỉ lệ nghịch nên ta có

mà t1 = 6 ;

2

1 1

2

t

t v

v



v2=1,2v1  1 , 2

1

2

v v

Trang 10

HĐ 3: Bài toán 2

(GV ) đề bài lên bảng phụ)

Các em hãy tóm tắt đề bài ?

- Gọi số máy của mỗi đội là

lần & là x1, x2, x3, x4 (máy)

ta có điều gì ?

- Cùng một công việc

nhau giữa số máy cày và số

ngày hoàn thành công việc

quan hệ thế nào ?

- áp dụng tính chất 1 của hai

đại & tỉ lệ nghịch , ta có

các tích nào bằng nhau ?

? Biến đổi các tích bằng nhau

này thành dãy tỉ số bằng nhau

GV gợi ý : 4x1 =

4 1

1

x

áp dụng tính chất dãy tỉ số

bằng nhau để tìm các giá trị

x1, x2, x3, x4

HĐ 4: Củng cố :

Bài 16(SGK)

a) Hai đại & x và y có tỉ lệ

nghịch với nhau vì :

1.120 = 2.60 = 4.30 = 5.24

= 8.15 (= 120)

b) Hai đại & x và y không

tỉ lệ nghịch vì : 5.12,5 6.10

Bài 17(SGK)

* 3 V làm cỏ hết 6 giờ

12 V làm cỏ hết x giờ

Cùng một công việc nên số

V làm cỏ và số giờ phải

làm là hai đại & tỉ lệ

nghịch

12

6 3 6

12

3





Vậy 12 V làm cỏ hết 1,5

giờ

HĐ5: 0M dẫn về nhà :

* Ôn tập đại & tỉ lệ thuận,

tỉ lệ nghịch

BTVN:19,20, 21/ 61 SGK

HS đọc đề bài Bốn đội có 36 máy cày (cùng năng suất , công việc bằng nhau )

Đội I HTCV trong 4 ngày

Đội II HTCV trong 6 ngày

Đội III HTCV trong 10 ngày

Đội IV HTCV trong 12 ngày Hỏi mỗi đội có bao nhiêu máy?

HS : x1 + x2 + x3 + x4 = 36

- Số máy cày và số ngày hoàn thành là tỉ lệ nghịch với nhau

- Có: 4x1 = 6x2 = 10x3 = 12x4 =

4 1

1

x

12

1 10

1 6 1

4 3

x



4 1

1

x

12

1 10

1 6 1

4 3

x



12

1 10

1 6

1 4 1

4 3 2 1



x

60 60 36

36 

= 60 x1 = 60 = 15

4 1

1

x



4 1

x2 = 60 = 10

60 6 1

2 

x



6 1

= 60 x3 = 60 = 6

10 1

3

x



10 1

= 60 x4 = 60 = 5

12 1

4

x



12 1

nên 1,2 =

2

t

6

5 2 ,

1 6 



 t2

Vậy nếu đi với vận tốc mới thì

ôtô đi từ A đến B hết 5 giờ

II)Bài toán 2 : (SGK) Giải :

- Gọi số máy của mỗi đội là lần

& là x1, x2, x3, x4 (máy)

Ta có: x1 + x2 + x3 + x4 = 36

- Vì số máy cày và số ngày hoàn thành là tỉ lệ nghịch với nhau nên ta có :

4x1 = 6x2 = 10x3 = 12x4 Hay =

4 1

1

x

12

1 10

1 6 1

4 3

x



4 1

1

x

12

1 10

1 6 1

4 3

x



12

1 10

1 6

1 4 1

4 3 2 1



x

60 60 36

36 

Vậy : = 60 x1 = 60 = 15

4 1

1

x



4 1

60 x2 = 60 = 10

6 1

2 

x



6 1

= 60 x3 = 60 = 6

10 1

3

x



10 1

= 60 x4 = 60 = 5

12 1

4

x



12 1

Vậy số máy của bốn đội lần

& là : 15, 10, 6, 5

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	214,13 KB