Giáo án Ngữ văn Lớp 6 - Bài 33: CTĐP Lăng Thoại Ngọc Hầu (Đọc thêm - Đồi Tức Dụp) - Trần Tiết Mai

Lăng TNH là một công trình kiến trúc 1- Vị trí, địa điểm uy nghi, cổ kính, mang ý nghĩa lịch sử và giá Núi nhỏ của núi Cô Tô trị văn hóa cao; đồng thời thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa n[r]

Trường THCS Mạc Đĩnh Chi Giáo án Ngữ Văn 6 GV: Trần Tiết Mai



Bài 33

A/ Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức :

- Thấy được kiến trúc đặc sắc, vẻ đẹp cổ kính, trang nghiêm và ý nghĩa lịch sử - văn hĩa của lăng Thoại Ngọc Hầu

- Cảm phục, tự hào và ghi nhớ cơng ơn to lớn của Thoại Ngọc Hầu, danh nhân nổi tiếng của An Giang

- Biết liên hệ với phần văn bản nhật dụng đã học trong chương trình để làm phong phú thêm kiến thức, nhận thức

2 Kĩ năng :

Giới thiệu lại được những hiểu biết về lăng Thoại Ngọc Hầu; kĩ năng giới thiệu danh nhân, đất nước và con người

3 Về thái độ :

- HS cĩ lịng tự hào, cảm phục và nhớ ơn các anh hùng, danh nhân văn hĩa của dân tộc

- HS cĩ ý thức giữ gìn, tơn tạo các di tích lịch sử, nét đẹp văn hĩa ở địa phương và của dân tộc

B/ Chuẩn bị:

- Giáo viên:

+ Tài liệu hướng dẫn dạy học thực nghiệm, chuẩn bị ĐDDH

+ Tài liệu Lăng Thoại Ngọc Hầu, sử dụng intrenet

- Học sinh :

+ Đọc - hiểu VB, tĩm tắt ý chính, tập viết đoạn văn ngắn, trả lời theo câu hỏi hướng dẫn

+ Sưu tầm tranh ảnh, bài viết cĩ liên quan

C/ Phương pháp:

- Vấn đáp, thảo luận nhĩm,

D/.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học:

1) Kiểm tra bài cũ: (5 phút)

a Hãy kể những thể loại truyện dân gian đã học

Truyện dân gian đã học Truyền thuyết Cổ tích Ngụ ngơn Truyện cười

b Thế nào là truyện truyền thuyết? Nêu tên một truyện là truyền thuyết

- Là loại truyện dân gian, kể về các nhân vật và sự kiện cĩ liên quan đến lịch sử thời quá khứ

- Truyện thường cĩ yếu tố tưởng tượng, kì ảo

- Truyện thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử được kể

- Tên một truyện: Bánh chưng, bánh giầy ( hoặc: Thánh Giĩng - Sơn Tinh, Thủy Tinh)

2) Bài mới:

Ngày dạy : / 0 /2012 tại lớp: 6A1 Ngày dạy : /0 /2012 tại lớp: 6A2

TIẾT 1:

HĐ1: Giới thiệu bài mới:(1

phút)

- Hãy cho biết ở Châu Đốc có

ngọn núi nào?

- Núi Sam có những di tích gì?

 Một số em đã đi tham quan núi

Sam và Lăng Thoại Ngọc Hầu

Nhưng em đã hiểu gì về Lăng

Bài học hôm nay sẽ giúp em bổ

sung thêm những kiến thức cụ

thể hơn về Lăng của ông.

HĐ2: Hướng dẫn HS tìm hiểu

chung về VB:(4 phút)

- Gọi HS đọc phần Tiểu dẫn

- Qua phần TD, em hãy cho biết

năm sinh và năm mất của ông

Thoại Ngọc Hầu và tên thật của

ông

- GV chiếu hình ảnh: tượng

Thoại Ngọc Hầu.

- Ngoài năm sinh, năm mất, em

còn hiểu gì về ông?

25/11/1761 tại Quảng Nam,

mất ngày 06/6/1829.

 (Thoại Ngọc Hầu.: (1761

-1829) tên thật Nguyễn Văn

Thoại, võ quan triều Nguyễn, có

công khai phá An Giang ….giúp

việc thông thương… Tên ông

được lấy để đặt tên cho sông, núi,

tên làng,…)

**Với công lao như thế, nhân

dân ta phải nhớ ơn ông, cụ thể là

phải hiểu biết về lăng của ông

Theo em, lăng được hiểu như thế

nào?

 GV giải thích

(là mả của vua quan, có xây

tường thành xung quanh)

- GV chiếu hình ảnh: Lăng

Thoại Ngọc Hầu.

- Lăng TNH được công nhận là di

tích gì?

- Em hiểu gì về di tích lịch sử? (

GV giải thích: Di tích là dấu vết

 HS trả lời Núi Sam

 HS trả lời Miếu Bà Chúa Xứ, Lăng Thoại Ngọc Hầu, Chùa Tây An,

 HS lắng nghe

 HS phát biểu:

Thoại Ngọc Hầu

 Lớp nhận xét:

 HS phát biểu

 Lớp nhận xét:

 HS trả lời (Di tích lịch sử)

I.Tìm hiểu chung:

- Thoại Ngọc Hầu (1761 -1829): tên

thật Nguyễn Văn Thoại

- Lăng Thoại Ngọc Hầu:

+ Di tích lịch sử

+ Công trình kiến trúc nghệ thuật

của quá khứ còn lưu lại trong

lòng đất hoặc trên mặt đất có ý

nghĩa về mặt lịch sử)

- Em có nhận xét gì về công trình

kiến trúc lăng Thoại Ngọc Hầu

như thế nào (hiện đại hay có nét

cổ kính)

 GV khẳng định

(Lăng là công trình kiến trúc

nghệ thuật cổ kính đặc sắc, trang

nghiêm, thể hiện phong cách xây

dựng lăng tẩm giống các lăng

vua nhà Nguyễn)

- GV chiếu hình ảnh: Lăng tẩm

triều đình nhà Nguyễn

HĐ3 : Hướng dẫn HS đọc, tóm

tắt nội dung chính và tìm hiểu

chi tiết VB:(30 phút)

- Hướng dẫn HS đọc

 Đọc to, rõ, chính xác

- GV đọc mẫu ( 3 đoạn đầu)

- GV phân công 5 em đọc bài kết

hợp với tóm ý chính các đoạn vừa

đọc

- Gọi HS đọc bài

- Gọi HS nêu nhận xét về phần

đọc bài của bạn

(- GV chốt những ý chính HS đã

tóm tắt trên màn chiếu kết hợp

hình ảnh phù hợp với nội dung.)

 HS phát biểu:

Thoại Ngọc Hầu

 Lớp nhận xét:

 HS phát biểu:

Thoại Ngọc Hầu

 Lớp nhận xét:

 5 HS đọc:

+ Qua khỏi…bây giờ.

+ Lăng mộ …nhỏ tuổi.

+ “Sát ngoài …để vơi ”

+Theo bậc thang…về lại lăng.

+Phần còn lại

đặc sắc, cổ kính, trang nghiêm

II Đọc - hiểu văn bản:

1) Đọc văn bản:

Ý chính của từng đoạn văn

1 Giới thiệu vị trí lăng Thoại Ngọc Hầu

2 Quá trình xây dựng lăng

3 Cảnh cổng lăng

4 Sân và hai tiểu đình

5 Khu lăng mộ

6 Cấu trúc 3 phần chính của khu lăng mộ

7 14 ngôi mộ của đoàn hát bội ở bên phải lăng mộ chính

8 50 nấm mồ vô danh của gia tướng, gia binh Thoại Ngọc Hầu

9 Đền thờ Thoại Ngọc Hầu

10 Ngày lễ tưởng niệm Thoại Ngọc Hầu hằng năm

11 Đánh giá công trình về mặt kiến trúc

12 Ý nghĩa lịch sử của khu lăng

13 Lăng được công nhận là di tích lịch sử vào 01/12/1997

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu

những từ khó (nêu vài từ, giải

thích nhanh)

- GV chốt

+ Em hãy nhắc lại 6 phương

thức biểu đạt của phân môn TLV

mà em đã biết.

+ Từ đầu năm đến nay, em đã

học phương thức biểu đạt nào

trong 6 phương thức biểu đạt

này?

+ Vậy VB Lăng Thoại Ngọc

Hầu có phải là VB được viết theo

phương thức TS không? Vì sao?

 GV chốt: Đây không

phải là văn TS mà là VB thuyết

minh Vì nó giới thiệu, trình bày,

giải thích về Lăng ông Thoại

Ngọc Hầu.

- Vậy TM là gì? (GV chốt miệng)

(TM là trình bày, giải thích, một

sự vật, hiện tượng…trong thiên

nhiên và trong xã hội…Ví dụ:

Khi mua hộp sữa, hộp thuốc, hộp

bánh….Kiểu phương thức TM

các em sẽ học kĩ ở CT lớp 8)

- Vậy, theo em, đối tượng TM

trong VB này là gì?

- Và thuyết minh lăng TNH nhằm

mục đích gì?

+ VB giới thiệu về ai?

+ Ông đã có công gì đối với

nhân dân ta? Nêu cụ thể

+ Triều đình nhà Nguyễn đã

ghi nhận công lao của ông bằng

cách nào?

- GV chốt miệng

(Triều đình nhà Nguyễn

phong tước, lấy tên ông đặt tên

cho núi, sông, tên làng)

+ Với công lao to lớn đó, nhân

dân ta cần có thái độ như thế nào

đối với ông và trách nhiệm đối với

lăng của ông?

(Nhân dân nhớ ơn đến viếng,

làm lễ thỉnh sắc rước linh vị ông

hằng năm, trùng tu lăng )

- GV chốt ** VB em vừa đọc được chia  HS nêu nhận xét  HS phát biểu  HS nhắc lại: MT, TS, BC, TM, NL, HC-CV  HS trả lời: TS  HS trả lời: không (vì không có nhân vật và sự việc) HS trả lời: Di tích lăng Thoại a/ Đối tượng thuyết minh: Di tích lăng Thoại Ngọc Hầu b/ Mục đích thuyết minh: Giới thiệu ông Thoại Ngọc Hầu

Võ quan nhà Nguyễn

kênh Vĩnh Tế

Thoại Ngọc có công khai phá

Hầu đất An Giang

kênh Thoại Hà

Ý thức tri ân và bảo tồn di tích

làm mấy đoạn văn? Dựa vào

dấu hiệu nào mà em biết được?

 GV chốt

 GV khẳng định

(VB có 13 đoạn văn Mỗi

đoạn văn bắt đầu từ viết đầu

dòng, lùi đầu dòng đến chỗ chấm

xuống dòng Mỗi đoạn văn trình

bày 1 ý chính)

** Em đã học VBTS Vậy, bố

cục thông thường của một bài

văn TS có mấy phần? Nêu

nhiệm vụ của từng phần.

 GV chốt, khẳng định

- VB Lăng TNH cũng có bố

cục 3 phần (3 phần đó nằm trong

13 ý mà các em vừa tìm được)

- GV chiếu lại ý chính HS đã tóm

tắt sau khi đọc VB

- Từ các ý chính trên, em hãy chỉ

ra bố cục 3 phần của VB

- GV chốt.

- GV sử dụng Bản đồ tư duy (tự vẽ) ** Để giúp các em nắm vững hơn về lăng TNH, cô mời một em xung phong đóng vai làm hướng dẫn viên du lịch dẫn đoàn khách lớp ta tham quan lăng (hướng dẫn tham quan lăng trên bản đồ tư duy) - GV chốt. Ngọc Hầu  HS phát biểu: Giới thiệu về ông TNH…  lớp nhận xét  HS phát biểu  Lớp nhận xét

 HS phát biểu

 Lớp nhận xét, nêu ý kiến

HS trả lời: (13 đoạn)

2) Bố cục: 3 phần

Giới thiệu vị trí (P1: Đ1)

Bố cục: Quá trình xây dựng…

(P2: Đ2  Đ10)

Đánh giá công trình

(P3: 3 đoạn cuối)

3) Tính cách tiêu biểu của Thoại

Ngọc Hầu:

Nằm tựa vào núi Vị trí quan

- Lăng: gần kề quốc lộ 91 trọng,

cảnh đối diện miếu quan

Bà Chúa Xứ đẹp

- Phần 1: Từ đầu … An Giang:

Giới thiệu vị trí của lăng

- Phần 2: Từ: “Lăng được xây dựng … về lại

lăng”

Quá trình xây dựng, cảnh vật, cách bài trí, sắp đặt khu mộ phần, đền thờ và ngày lễ hàng năm

- Phần 3: Phần còn lại:

Đánh giá công trình khu lăng về nghệ thuật kiến trúc và ý nghĩa lịch sử mà khu lăng để lại

- Chúng ta vừa được tham quan

lăng TNH, qua vị trí của lăng, qua

cảnh vật trong lăng, có lẽ ít nhiều

gì các em cũng hiểu được phần

nào tính cách của ông Vậy tính

cách cụ thể của ông như thế nào,

ta sẽ đi vào tìm hiểu phần 3: Tính

cách tiêu biểu của TNH.

*GV chiếu hình ảnh lăng.

* Cho HS đọc thầm đoạn 1

- Theo em, vị trí của lăng và cảnh

quan ở đây như thế nào? (dựa vào

cái gì, gần kề con đường nào, đối

diện với gì?)

- GV nhắc lại từng phần của lăng:

trước hai tiểu đình, cách trang trí

hai tiểu đình, cách sắp xếp các

phần mộ,…như thế, em thấy cách

bày trí ra sao? (có nghệ thuật, hài

hòa, sáng tạo).

- Theo em, TNH biết chọn khu đất

và bày trí cảnh quan đặc sắc như

vậy, chứng tỏ ông là người như

thế nào?

 GV khẳng định (ghi bảng)

+ Vì sao trong khu lăng, ngoài

phần mộ của Thoại Ngọc Hầu và

2 bà vợ lại có rất nhiều nấm mồ

vô danh khác? Ai đã đem hài cốt

họ về đây? Và họ là những người

nào?

 GV chốt:

(50 nấm mồ của gia tướng, gia

binh thân tín đã chết …khi theo

TNH đào kênh Vĩnh Tế)

+ Sau khi TNH mất, có sự việc

gì đã xảy ra? Tại sao đoàn hát bội

lại quyên sinh?

- Những chi tiết trên giúp em hiểu

thêm được tính cách gì của TNH?

 GV chốt

**TNH là người có công to lớn

với mãnh đất An Giang Nhưng

AG không chỉ có TNH mà còn

có nhiều người khác nữa Vậy,

 HS phát biểu  lớp nhận xét

 HS phát biểu

 lớp nhận xét

 HS phát biểu

 lớp nhận xét

 HS trình bày

 lớp nhận xét

 HS đọc

- Cách bày trí lăng: nghệ thuật, hài hòa, sáng tạo

tinh tường

- Đã huy tập hài cốt những gia tướng, gia binh, thân tín ,

- Cả đoàn hát bội quyên sinh theo ông

có nghĩa.

em hãy kể tên một vài người có

công với mảnh đất An Giang

hay người của An Giang có cống

hiến to lớn với đất nước.

** Cho 2 HS chung bàn trao đổi

.(2 phút)

 GV chốt

(Đoàn Minh Huyên - đức Phật

Thầy Tây An; Châu Văn Liêm;

Tôn Đức Thắng,…)

- GV chiếu hình ảnh.

Vậy, em sẽ làm gì để đền đáp

công ơn to lớn của các bậc tiền

nhân ấy?

HĐ4 :Hệ thống kiến thức đã tìm

hiểu: :(5 phút)

- Tóm lại, qua những điều vừa tìm

hiểu, em cho biết Lăng TNH là

một công trình kiến trúc như thế

nào?

- Lăng TNH không chỉ đẹp mà

còn có sự kết hợp hài hòa Vậy sự

kết hợp đó là gì?

- Gọi HS khác đọc lại phần Ghi

nhớ

 GV chốt

- GV sử dụng tranh ảnh minh

họa (Lăng Thoại Ngọc Hầu)

Ghi nhớ: (chiếu bảng)

HĐ5: Luyện tập: (20 phút)

- Đọc BT 1

- Bài tập 1 yêu cầu em làm gì?

- GV hướng dẫn HS cách viết

đoạn: ( GV giải thích ngắn)

Để viết đoạn văn ngắn một cách

dễ dàng, việc trước tiên cần phải

xác định đối tượng Sau đó, em

nên đưa đối tượng vào trong câu

đầu đoạn Những câu sau làm rõ

đối tượng ấy.

 HS phát biểu

 lớp nhận xét

 HS phát biểu

 lớp nhận xét

 HS phát biểu

 lớp nhận xét

 2 HS trao đổi

III Tổng kết:

Ghi nhớ:

IV Luyện tập:

BT1: Viết đoạn văn ngắn tóm tắt

VB Lăng Thoại Ngọc Hầu ( từ 10 đến

15 câu)

Đoạn văn tham khảo:

Lăng Thoại Ngọc Hầu là một công trình nghệ thuật kiến trúc có ý

nghĩa lịch sử Nó còn được gọi là Sơn

Lăng, thuộc quần thể di tích núi Sam ở

Châu Đốc, tỉnh An Giang Lăng được

xây dựng vào cuối thế kỉ XIX, đến nay

đã trải qua gần 200 năm nhưng vẫn còn

nguyên vẹn Đi vào lăng, qua khỏi hai cổng lớn là một sân rộng có hai tiểu đình Tiếp theo tiểu đình, phía bên trong là khu lăng mộ được chia làm ba phần Phần chính giữa được tôn cao là

phần mộ của Thoại Ngọc Hầu và hai

ngôi mộ của hai bà vợ ông Bên phải ba

ngôi mộ, trong vòng thành sân lăng là nơi quy tụ 14 ngôi mộ có những hình dáng khác nhau được xếp thành 4 hàng Tương truyền là của đoàn hát bội Sát ngoài khu lăng là 50 nấm mồ vô danh của những gia tướng, gia binh thân tín

Ra khỏi vuông lăng là đền thờ Hằng năm, đến ngày mùng 6 tháng 6 âm lịch, nhân dân làm lễ tưởng niệm Thoại Ngọc hầu Tóm lại, Lăng chính là sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật với thiên nhiên

và sức lao động sáng tạo của con người Ngày 01-12-1997, lăng được công nhận

là di tích lịch sử cấp quốc gia

- GV gợi câu chủ đề  gợi ý

cho HS viết đoạn văn:

+ Lăng TNH là một công

trình cổ kính, trang nghiêm.

+ Lăng TNH là một công

trình nghệ thuật kiến trúc có ý

nghĩa lịch sử.

- Dựa vào những ý chính, em hãy

viết thành đoạn văn

- GV nhận xét, đánh giá

Đoạn văn tham khảo

(Tình huống: HS không làm

được, hoặc làm chưa đạt 

GV chiếu đoạn văn tham khảo).

- Cho biết BT 2 yêu cầu em làm

gì?

- Cho HS đại diện nhóm lên bảng

giới thiệu tư liệu đã sưu tầm

- GV hướng dẫn cụ thể

- GV nhận xét, chốt qua các hình

ảnh chiếu

**Lăng Thoại Ngọc Hầu là một

trong những di tích lịch sử cấp

quốc gia của An Giang Ngoài

lăng TNH, em còn biết di tích lịch

sử nào khác ở An Giang không?

- GV giới thiệu, chiếu hình ảnh

(Khu tưởng niệm Bác Tôn, Chùa

Hang, Khu nhà mồ Ba Chúc,

Chùa Bà Lê, Cột Dây Thép, )

- Hướng dẫn HS đọc thêm VB

“Đồi Tức Dụp”(20 phút):

- GV hướng dẫn HS cách đọc

- Lưu ý HS khi đọc xong phải nêu

 đại diện trình bày

 lớp nhận xét

 HS phát biểu tự do

(Tự hào, cảm phục, nhớ ơn, làm tốt công việc của mình, đóng góp tùy theo khả năng

để xứng đáng là con cháu của các bậc tiền nhân)

 HS đọc phần Ghi nhớ.

(Lăng TNH là một công trình kiến trúc

uy nghi, cổ kính, mang

ý nghĩa lịch sử và giá trị văn hóa cao; đồng

thời thể hiện sự kết

hợp hài hòa giữa nghệ thuật với thiên nhiên

và sức lao động sáng

tạo của con người.)

 HS trả lời

* Thảo luận nhóm (5

phút), bổ sung, sửa đoạn văn đã chuẩn bị ở nhà

BT2: Giới thiệu hình ảnh, tư liệu, bài viết có liên quan đến Thoại Ngọc Hầu:

ĐỌC THÊM:

Đồi Tức Dụp

xã An Tức - huyện Tri Tôn

1)- Vị trí, địa điểm

Núi nhỏ của núi Cô Tô

Truyền thuyết

2)- Truyền thuyết, tên gọi:

Tên gọi

3) - Được công nhận là di tích lịch sử -

mệnh danh Đồi hai triệu đô la

ý chính của phần vừa đọc (GV kết

hợp với trả lời 4 câu hỏi tìm hiểu)

- GV đọc mẫu đoạn 1

- Cho biết nội dung chính đoạn

văn cô vừa đọc

- GV chốt ý, có trình chiếu kết

hợp với hình ảnh

- Gọi 1 em khác đọc 3 đoạn văn

tiếp theo

- Nêu nội dung chính và kể lại

theo lời diễn đạt của em

- Gọi 1 em đọc 3 đoạn văn tiếp

theo

- Đồi Tức Dụp được Nhà Nước

công nhận là di tích gì?

- Tại sao Đồi Tức Dụp còn có tên

gọi là Đồi 2 triệu đô la?

- Gọi 1 em đọc đoạn văn tiếp theo

và trả lời câu hỏi 4

- Muốn tham quan Đồi Tức Dụp,

du khách sẽ đi theo những con

đường nào?

- GV chốt qua sơ đồ

- Gọi 1 em đọc đoạn văn tiếp

theo Nêu ý chính của đoạn

- Gọi 1 em đọc 2 đoạn cuối Nêu ý

chính

- Tóm lại 3 đoạn văn cuối có nội

dung là gì?

 GV chốt

- Theo em, VB Đồi Tức Dụp có

phải là VB thuyết minh không?

 đại diện nhóm trình bày

 lớp nhận xét,

bổ sung ý

 HS đại diện nhóm lên giới thiệu

 HS đặt câu hỏi

và mời các bạn xác định hình ảnh

 lớp nêu ý kiến, nhận xét

 HS giải đáp

 HS trao đổi 2 em

 HS phát biểu

 lớp nhận xét

4)- Đường đến tham quan: 2 con đường

5) Cảnh bên trong và bên ngoài Đồi Túc Dụp

Đồi Tức Dụp

Cột mốc số 8 Trần Hưng Đạo Tịnh Biên

Tri Tôn

Tỉnh lộ 941

Nhà Bàng Long Xuyên Lộ Tẻ Châu Thành Châu Đốc

Tại sao?

 GV khẳng định: Đồi Tức

Dụp là một VB thuyết minh vì nó

giới thiệu, trình bày, giải thích về

Đồi Tức Dụp

- Từ hai VB thuyết minh đã tìm

hiểu, chúng ta hãy rút ra dàn ý của

bài TLV thuyết minh về di tích

lịch sử

- GV hình thành Dàn ý chung một

VB thuyết minh về di tích lịch sử

qua một số câu hỏi gợi ý:

** Sau khi tìm hiểu xong 2 VB,

em hãy cho biết:

+ Bố cục của một VB thường có

bao nhiêu phần?

+ Phần mở bài của 2 VB này có

nhiệm vụ gì?

+ Phần thân bài gồm nhiều đoạn

nhỏ Vậy, theo em, dựa vào 2 VB

vừa tìm hiểu, em cho biết nội

dung từng phần ta sẽ trình bày là

những ý gì?

+ Kết thúc VB, người ta thường

làm gì?

- GV chiếu từng phần theo trình tự

các câu trả lời của HS

**GV lưu ý: Ở hai VB, phần đánh

giá có nhiều đoạn văn Nhưng

trong bài TLV chỉ có một đoạn

văn mà thôi

 HS đọc bài, phát

biểu. lớp nhận xét, bổ sung

 HS đọc và trả lời

 lớp nhận xét, bổ sung

 HS phát biểu

 lớp nhận xét, bổ sung

 HS phát biểu

 lớp nhận xét

 HS đọc và trả lời