+Nh÷ng ®iÓm chung vÒ h×nh thøc + Những điểm riêng về nội dung tư tưởng thÓ lo¹i: - Chiếu dời đô: ý chí tự cường của một - Văn bản nghị luận trung đại.. quèc gia §aÞ ViÖt lín m¹nh, thÓ hi[r]
Trang 1Ngày soạn: 16/ 04/ 2011
Ngày giảng: 20/ 04/ 2011
Bài 33 Tiết 124: Tổng kết phần văn( tiếp theo)
I Mục tiêu cần đạt
1.Kiến thức
- Hệ thống các văn bản nghị luận đã học, nội dung cơ bản, đặc
trị
- Một số khái niệm thể loại liên quan đến đọc- hiểu văn bản cáo, chiếu, hịch
- Sơ giản lí luận văn học về thể loại nghị luận trung đại và hiện đại
2 Kĩ năng
- Khái quát, hệ thống hóa, so sánh, đối chiếu và nhận xét về tác phẩm nghị luận trung đại và nghị luận hiện đại
- Nhận diện và phân tích ; luận điểm, luận cứ trong văn bản đã học
- Học cách trình bày, lập luận có lí, có tình
3.Thái độ
Có ý thức tìm hiểu, học tập để có kiến thức vững chắc về những vần đề đã học
II.Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Kĩ năng tự xác định giá trị
2 Kĩ năng hợp tác
3 Kĩ năng lắng nghe tích cực
4 Kĩ năng giao tiếp
5 kĩ năng quản lí thời gian
III Chuẩn bị
1 Giáo viên: bảng phụ
2 Học sinh: đọc và trả lời các câu hỏi trong sgk.
IV Phương pháp/ Kĩ thuật dạy học
Nêu vấn đề ( Động não, đặt câu hỏi) Thảo luận( chia nhóm, giao nhiệm vụ)
V các bước lên lớp
1 ổn định tổ chức (1’)
2 Kiểm tra đầu giờ ( không kiểm tra giành cho giờ ôn tập)
3.Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Khởi động ( 1’) Sau hai học kì học phân môn văn giờ học này chúng ta cùng nhau hệ thống hóa lại tất cả các kiến thức đã học nhằm giúp các em khắc sâu hơn kiến thức đã học trong hai học kì qua
Hoạt động 1 Hướng dẫn ôn tập
I/ Bảng hệ thống nội dung các văn bản
Tên văn
bản
Tác giả thể loại,
ngôn ngữ
Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật
Chiếu
dời đô
Lí Công
Uẩn
( 974-
1208)
Chiếu chữ Hán nghị lụân trung đại
P/a khát vọng của nd, về một đất d độc lập, thống nhất đồng thời phản ánh ý chí tự của dân tộc Đại Việt trên
đà lớn mạnh
Kết cấu chặt chẽ, lập luận giàu sức thuyết phục, hài hoà tình lí
Trang 2Hịch Trần
Quốc
Tuấn
( 1231-
1300)
Hịch chữ
Hán Nghị luận trung đại
Tinh thần yêu d nồng nàn của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Nguyên –Mông Thể hiện lòng căm thù , ý chí quyết chiến thắng Trên cơ sở đó t/g phê phán khuyết điểm của các
sức học binh yếu
; rèn quân chuẩn bị
đánh giặc
áng văn chính luận, lập luận chặt chẽ, lí
lẽ hùng hồn đanh thép, nhiệt huyết chan chứa tình cảm thống thiết, rung
động lòng
9 d
Đại Việt
ta
Nguyễn
Trãi
( 1380-
1442)
Cáo, chữ
Hán Nghị luận trung đại
ý thức dân tộc và chủ quyền đã phát triển tới trình độ cao, có ý nghĩa bản tuyên ngôn độc lập
Lập luận chặt chẽ hùng hồn, xác thực,
ý tứ rõ ràng sáng sủa và hàm súc
Bàn luận
về phép
học
Nguyễn
Thiếp
( 1723-
1804)
Tấu chữ
Hán nghị luận trung đại
Quan điểm tiến bộ của tác giả về mục đích và tác dụng của việc học
Lập luận chặt chẽ, luận cứ rõ ràng
Thuế
máu
Nguyễn
Aí
Quốc
( 1890-
1969)
Phóng sự
- chính luận;
nghị luận hiện đại Chữ Pháp
Bộ mặt giả nhân, giả
nghĩa, thủ đoạn tàn bạo của thực dân Pháp trong việc sử dụng
thuộc địa nghèo làm bia
đỡ đạn cho chúng trong các cuộc chiến tranh phi nghĩa tàn khốc
T liệu phong phú, xác thực, tính chiến
đấu cao Nghệ thuật trào phúng sắc sảo
và hiện đại
Đi bộ
ngao du
Ru-xô
(1712-
1778)
Nghị luận d ngoài chữ Pháp
Đi bộ ngao du ích lợi nhiều mặt.Tác giả là một con
quý trọng tự dovà rất yêu thiên nhiên
Lí lẽ, dẫn chứng rút
ra từ ngay kinh nghiệm và cuộc sống của nhân vật
Hoạt động 2 Luyện tập
* Mục tiêu
- Dựa trên kiến thức đã học về văn
nghị luận, so sánh nghị luận hiện
đại và nghị luận trung đại
-Nhận biết và so sánh một số đặc
điểm của các thể loại chiếu, cáo,
hịch và nghị luận hiện đại
- Phân tích, chứng minh nghệ thuật
lập luận giàu sức thuyết phục của
một số văn bản nghị luận đã học
- So sánh, rút ra điểm mới về ý thức
dân tộc trong 9 d Đại Việt ta và
sông núi d Nam
Trang 3H Trình bày những hiểu biết của
em về văn nghị luận?
HS trả lời -> GV chốt
GV: Cốt lõi của nghị luận là ý kiến
– lụân điểm , lí lẽ , dẫn chứng và
lập luận
H Nêu những điểm khác biệt giữa
nghị luận trung đại và nghị luận
hiện đại ?
+Nghị luận trung đại đã học ở lớp
7:
1 Tinh thần yêu d của nhân dân
ta
2 Đức tính giản dị của Bác Hồ
3 Sự giàu đẹp của tiếng Việt
4 ý nghĩa của văn
H Những điểm giống và khác nhau
cơ bản về
loại của ba văn bản “Chiếu dời đô,
Hịch
+ Những điểm chung về nội dung
- ý thức độc lập dân tộc
- tinh thần dân tộc sâu sắc, lòng
yêu d nồng nàn
+Những điểm chung về hình thức
thể loại:
- Văn bản nghị luận trung đại
- Lí lẽ kết hợp, chứng cứ dồi
dào,đầy sức thuyết phục
+ Những điểm riêng về nội dung
- Chiếu dời đô: ý chí tự
một quốc gia Đaị Việt lớn mạnh,
thể hiện trong chủ
- Hịch
khuất, quyết chiến, quyết thắng
quân thù
9 d Đại Việt ta : Là ý thức sâu
II/ Phân biệt sự khác biệt giữa nghị luận trung đại và nghị luận hiện đại
1/ Văn nghị luận
Là văn bản nêu ra những luận điểm rồi bằng những luận cứ, luận chứng làm sáng
tỏ những luận điểm ấy một cách thuyết phục
2/ Sự khác biệt Nghị luận trung đại nghị luận hiện đại
- Văn sử triết bất phân
- khuôn vào những thể loại riêng : chiếu hịch, cáo, tấu…với kết cấu, bố cục riêng
-In đậm thế giới quan của con
đại
- Dùng nhiều điển tích, điển cố, hình
ảnh d lệ, câu văn biền ngẫu nhịp nhàng
-Không có những
đặc điểm trên
- Sử dụng trong những thể loại văn xuôi hiện đại: tiểu thuyết ,phóng sự- chính luận, tuyên ngôn…
- Cách viết giản dị, câu văn gần lời nói sống thực
III Những nét giống nhau và khác nhau cơ bản về nội dung tư tưởng và hình thức thể hiện của 3 văn bản: Chiếu dời
đô, Hịch tướng sĩ, Nước Đại Việt ta.
+ Những điểm chung về nội dung
- ý thức độc lập dân tộc
- tinh thần dân tộc sâu sắc, lòng yêu d nồng nàn
+Những điểm chung về hình thức thể loại:
- Văn bản nghị luận trung đại
- Lí lẽ kết hợp, chứng cứ dồi dào,đầy sức thuyết phục
+ Những điểm riêng về nội dung
- Chiếu dời đô: ý chí tự quốc gia Đaị Việt lớn mạnh, thể hiện trong chủ
- Hịch chiến, quyết thắng quân thù
9 d Đại Việt ta : Là ý thức sâu sắc đầy
tự hào về một quốc gia độc lập
Trang 4sắc đầy tự hào về một quốc gia độc
lập
GV HD học sinh so sánh và rút ra
điểm mới trong hai văn bản 9 d
Đại Việt ta và Sông núi d Nam
- Hai văn bản ; coi là tuyên
ngôn độc lập của DTVN, khẳng
định chân lí …
- Đó cũng chính là
của bản tuyên ngôn độc lập 1945
- Tuy nhiên so với Bình ngô… và
Nam quốc… thì ý thức độc lập của
cha ông ta có d PT mới
+ Sông núi…: đề cập 2 yếu tố lãnh
thổ và chủ quyền
+ 9 d …: 4 yếu tố
Trải qua 4 thế kỉ ý thức dân tộc và
quan niệm…
4/ Củng cố ( 1’)
GV hệ thống lại bài theo nội dung ôn tập trên lớp
5/ Hướng dẫn học tập ( 1’)
- HS về nhà học bài theo nội dung đã ôn tập
- Tiếp tục ôn tập các tác phẩm văn học d ngoài và các văn bản nhật dụng
- Chuẩn bị bài: chữa lỗi diễn đạt