Ebook Toàn thư tự học chữ Hán: Phần 2

Ta ddnh tie'ng chuang tie'ng tr6ng di lam vui long nang.. Nga dong vie't quy, Nga tam tay bi.[r]

roAN THU Tl,/ HOC CHU HAN

Phdn thu nhi{t VAN sifTRIET TINH TUYEN

¥ - 1¥- i , : ~ £ fg 1'~ 15!

KINH THI - Sd TO'

IUI§i 1m 1m §i~

1:EfJJJ Z ~HI

~~~:9:

~-Tftf~

~~1¥*

1ItiifrEZ

~~~:9:

;m~*z

*Z./f1~

;m~~,m~

1t:$1:#-{f:$1:#-;~' P.)G .,Q , P.)(

iUt.BZ 1~U

~~1¥*

1Iti * Z

ff~_!-~tf

KINHTHI~ ~

1

Quan thu'

Quan quan thl1 ci1U, T:;ti Ha chi cha u

Y€u dieu thuc ncr, Quan til' hao du

Sam si h:;tnh thai,

Ta hcru l11U chi

Y€u dieu thuc ncr, Ngl,l mi du chi

C~u chi ba't dac, Ngl,l mi tl1 b~c

Du tail Du tail Tri€n chuy€n phan trac Sam si h:;tnh thai,

Ta hcru thi (thai) chi

325

326

f)]~~~

~ -, !103'~ , -1=: '-? /)(

!'(

~~ 1¥*•

:tr:k:l1§z f)]~~~·

jJ~1~z o

TRAN VAN CHANH

Y€u di~u th1,1c nG', Cftm sat vi (huu) chi

Sam si h<:tnh thai,

Ta huu m<:to chi

Y€u di~u th1,1c nG', Chung c6 l<:tc chi

(Thi kinh: Chu Nam)

rae giii-tac phiim

f)oy Ia bai dau tien trong phon "Qu6c phong-Chu Nam ' cua Kinh Thi, m¢t tQp thcJ co nhat cua Trung Quoc, hi$n con dllQC 305 bai deu

Ia toe pham trong khoang hcJn 500 nom tu dou dCii Chu den giQa dCii Xuon thu (770 trlldc CN-480 trlldc CN) Bai nay thu¢c loqi thcJ trQ tlnh don gian , mieu to tlnh cam tham thiet cua m¢t chang trai doi vdi c6 goi hien djU hoi rau hqnh ben song , va LJ(jc mcJ CUO chang Ve CUQC h6n nhon tot dE?P trong tllcJng lai

Tl)NGO eQuan quan 1m 1m : tie'ng chim keu "quan quan" (tu tuong thanh) .Thtt cliu giN!® : m9t loai chim nude, con trong va con mai song kh6ng roi nhau eYiu di~u f)]~ : xinh d(fp, duyen dang, diu dang, thuy mi .Th{tC ~ : hi~n th1,1c, ne't na, c6 due

h<:mh .Qulin til B" -=f: chi nguoi con trai Hiio ciiu ~f :i1: tot d6i, d(fp d6i, xung d6i Sam si ~ ~ :dai ngan kh6ng d~u nhau, so le

eHr.mh 1j : rau h<:tnh (mQc o m~t nude, la do tia) eLliu 7JTE :hai

eNg{t mj @: ~: thuc ngu (khi thuc khi ngu) eTli bij.c ~- ~~ : nhd

eDu f[Z; :dang d~c, tri~n mien eTriin chuyin phiin triic

@ !j!f JY: f~~ : lan qua 19n l<:ti ngu kh6ng yen, tran tro mai kh6ng ngu dUQC• Thai * : hai (dung nhu1;R) .ctim siit ~ M: dan

dm(5 ho~c 7 day) va dan sat (15 day ho~c 50 day) eMiJ-o ~: chQn la'y (Chu Hi giai la"na'u chin rna dang len") .Chung elf:

&i ~1 chu6ng trong (trong bai dung nhu d9ng tu c6 nghia la" danh chu6ng danh trong")

D!CH NGHlA

Quan thli Chim thu cuu keu quan quan Tren c6n song Hoang Ha Ngu&i con gdi diu hi~n D~p doi cung quan ttl

Rau hg.nh c9ng ngdn dai Vat thea dong td hilu Ngu&i con gdi

328

TRAN VAN CHANH

dju hdn Thlic ngu ta cdu mong Cdu mong khong duc;c gijp Ngay

dern ta nh(J trong Dling dijc, nh(J dling dijc Ttiin trd ngu khong

yen

Rau hf;mh c9ng ngdn dai Hai theo dong td hflu Nguui con gdi

dju hi~n Ta ke't than vdi nang trong tie'ng dan cdm, dan sdt

Rau ht;mh c9ng ngdn dai Vat theo dong td hflu Nguui con gdi

dju hdn Ta ddnh tie'ng chuang tie'ng tr6ng di lam vui long nang

D!CHTHO

TVC djch

-!'

-~

~~

.~~

Quan quan cdi con thu cuu, Con song con mdi cung nhau biii ngoai

Diu dcmg thf:lc nfl nhu ai, Sdnh cung qulin tLt tot doi V(/ ch6ng

Muon an rau hr;mh theo giong, Muon co thf:IC nfl, mo mong duc;c dau

Nh(J co rling r(Jc san sdu, Chota dlin d9c d~ hdu nguyen!

Muon an rau ht;mh hd i v~,

roAN THV n,f HQC CHU HAN

Muo'n co thf:lc nfl, nay v~ cung ta

Tie'ng chuang, tieng tro'ng vui hoa, Tie'ng dan cdm sdt m(Jn ma yeu duang!

*LIJ fit 1.13 * LIJ

·ia'la/fm~

fit*EI*

~i'E -1=1- ~

13 l'l~~t~

fit*EU~

fit{,'~~~

flilj f&:;&t<

m±frt<:

~~~~~~

?A:tE~!f

~)(f_&:1@1§

?JF:tE!f!T fit 1.13 * LIJ 'la'la/fm~

fit*EI*

~ rE -1=1- ,~

-p 1'1-:J~i~

*JLZ.~

?JFnilFf~

fjf &X;:(±£

Pj~:(±p fl!Jffi_lftt~

w

2

TAN EJA djch

Dong Sdn

Nga t6 Dong Son, Thao thao bat quy

Nga lai tlf dong, Linh vU ky (ky) mong Nga dong vie't quy, Nga tam tay bi

Che' bi thuong y, V~t slf (sl) hang mi (mai) Quyen quyen gia thl,lc, Chung t~i tang da

Doi bi dQc tuc,

Nga t6 Dong Son Thao thao bat quy

Nga lai tlf dong, Linh vU ky (ky) mong Qua loa chi thlfc,

Di<$c thi vu vU

y uy t~i that, Tieu sao t~i hQ

Dinh thoan 19c tnrong,

329

330

1~:J:i~1:Y

#PJ~m

fiT PJ 'I~ -ili

fJtf.EL~ LlJ

'18'18/f&~

fJt*EI*

~;:a:;; -t::r .J$

f.1 1'1~ ::!==!: f~

fmq~-yt~

9fffP_l-=fE[

~~tw~E[

fJtflE$~

~~xm 3

~f±~lff

§fjt/f~

-T~ tf

fJt f.El * LlJ

'18'18/f&~

fJt*EI*

~ffi*~

~m-Tm

$1i*;J~

z -=f-T&~

~.~~*'~

:;m ~± 1t7otr

.if.J'Gti \ Q ,.,., ~

fL+*f~

**JTJLD;

*lit2o z 10J?

TRAN VAN CHANH

Dlfc dlfc tieu hang

Di~c kha uy da,

Y kha hoai da

Nga t6 Dong Son, Thao thao bat quy

Nga lai tlf dong,

Linh vu ky (ky) mong

Qmin minh vu d<;it (di~t),

Ph1,1 than vu that

Sai tao khung trat,

N ga chinh du~ t chL

Huu don qua kh6, Chung t?i l?t Hin

Tif nga bat kie'n,

Vu kim tam nan (nien)

Nga t6 Dong Son, Thao thao bat quy

Nga lai tlf dong, Linh vu ky (ky) mong

Thuong canh vu phi, Phap du<;1c ky vu

Chi tu vu quy, Hoang bac ky rna

Than ke't ky ly, Cuu th?p ky nghi

Ky tan kh6ng gia,

Ky clfu nhu chi ha?

(Thi kinh: Miin phong )

rae gia-tac phii?m

Bai nay trong ' Quoc phong , Man phong ' cua Kinh Thi, to tam tlnh cua m¢t chinh nhan tren dllong trd ve

T(/ NGU

'

./

,

'

'·

··· -~-~ ~ -

~ -~-~ ~

/ ' : _ (:· "

, ' I

··, '

··\··:,

~

- _ :

~ - :;. ~ -=- ~

-- - _ _ --=st"'Z i'~_v"J:'iY_.j

·~-332 TRAN VAN CHANH

eT6 {§_: di .Dong Sdn * LlJ: m1i Dong Son, (J huy~n Khuc

Ph1,1 tinh Son Dong ngay nay, con gQi la Mong Son eThao thao

'Ia 'Ia: Hi u dai, bi€n bi~t eLinh Vll~ ffi : mlia bl,li, mlia phun eKy

mong ;It~ :(mua) la"m ta"m, la"t pha"t eTiuiifng y ~:;& : ao qufin

m?c blnh thuong eSi ± : dfing nhu ~ (stf) nghTa la lam vi~c gl

eHimg maifftz: :nhu mtz: (ham mai),;tt la v~t giong nhu chiec

dua;lllc hanh quan ng~m vao mi~ng dti khong dt1<;1c n6i chuy~n,

tranh cho quan djch biet •Quyen quyen~~ ~~: (sau bo) ngQ ngu~y

eTh~tc~: sau dau, giong nhu con dim nhung mau xanh, cung gQi

la se1n tam (con t~m nui) .Chung ~: la u .Tang dii ~ !f : ru()ng

dau .Doi ~)C: mlnh cu()n tron (n~m co ro) •Quii loa 5fi!:jl: quat

lau, lo<;1i day leo, cling hQ vdi bfiu, c6 thti dung lam thuoc eTh~tc

viet ~fj}~~: con gian da"t eTieu sao Pi~ :m()t loai nh~n chan dai

·Dinh thodn BIJ Hll: mft trong C(;lnh nha (noi chim muong giam

d<;1p len) eLQc trliifng /fttJJ.;: san nai eD{IC d{lcJ~;/:i: nha"p nhay,

l~p loe eTieu himg ~ f=f: con dom d6m .y 1~: la •Qlllin WJ:

chim quan, m()t loai chim nude, giong nhu co ho?c h<;1c Chu Hi

chu gi:h: "Troi sap mua thl nhung loai (J hang biet trudc, nen

kien chui ra khoi hang, chim quan den an kien va dung keu tren

d6" (Thi Kinh t(lp truy~n) eD{lt (di?t) ±~: dong da"t (chi t6 kien

dun len) eKhung trill~~: quet bo v~t do (co tac gia giai la tret

l<;1i khe hd, hay la"p 16 vach) eChinh 1iE: chinh nhan (d day la

nguoi chinh nhan tlf xttng," cung c6 thti la nguoi v<;l gQi ch6ng)

eDuijt .$ : tr<;l tU' vo nghTa (Mao truy~n giai la "sap sli'a";

Nghiem Xan giai cii cau la chinh phu ta sdp v~ r6i eHilu don

ff~)C :tron tron •Qua khil J1\ :g :trai kh6 qua eL/jt tan~ fiT : cui

l~t (chu l~t ~Han Thi viet la {~ (mau), nghTa la rau dang; Dli

Quan Anh trong Thi Kinh tuyin djch giai la "cui tfch l<;1i"

hay"thuc tan" la b6 cui) eThtidng canh ~ ~ : chim hoang ly hay

hoang oanh • Chi ti't Vll quy z r T m~: co kia v€ nha

·ch6ng("chi" la d<;1i tu chi thj;"vu" la tr<;l tu) · Hoang.¥.: cung viet

la ~~ nglfa mau vang tdng eBac !)(: nglfa mau do tdng

cua nguoi con gai dung khi v€ nha ch6ng; khi ga con gai, nguoi

my dich than that khan nfiy cho con gai .cilu thljp tL +: hlnh

dung "nhi€u" eNghi f~: nghi thti'c, nghi 1~ (ca cau c!lu th(lp kY

nghi nghia den la chin, muoi thti' nghi 1~, hay nghi thti'c 1~ cudi

ra"t nhi€u) .Tan ~: tan hon, mdi cttdi eKhilngJL: ra't eGia g: tot dyp, my man eC{Iu : lau Ca cau y n6i: xa each lau ngay gi;ip l{li phdi vui mitng the' nao, cung c6 thti la m()t chut lo lang: khong

biet tlnh xua se c6 thay d6i gl khong?

NGO PHAP

CD B (vie't): tr<;l tu, vo nghia: ~ }f[ B m~ (Nga dong viet quy)

® $ (du~t): tr<;l tu, vo nghia: f\tiiE$¥ (Nga chinh duijt

chi) M()t so tac gia chu giai chu .$ la "sap sli'a"

® r (vu): tr<;l tu, vo nghia, d?t trudc d()ng tu, ra't thuong dung

trong Kinh Thi: Ji.~-Tm (Hoang ditiu Vll phi); z rrl~ (Chi

til' vu quy)

D[CH NGHlA Dong Sdn

Ta chinh chie'n nui Dong,

Bi~n bi~t khong tra vl

Ngay v~ tit phUC!ng dong, Trai mua roi la't pha't

Ta tit phue1n.g dong v~

Umg hi thUC!n.g v~ tay

Lo may do mi;ic thuang,

Hit ng(lm dua hanh quan Sau dau bo ngQ ngu(ly,

iJ tren dam ruf)ng dau

Nguai kia co ro ngtl, Tro trQi duc'Ji gdm xe

Ta chinh chiin nui Dong,

Bi~n bi~t khong tra v~

Ngay v~ tit phUC!ng dong,

334

Trifi mua roi lflt phtl't

Qudt !au da ke't trdi,

Qud thong xuong mdi hien

Ddy nha gidn da ' t cht;~y,

Ngoai cila sfl nh?n giang

Da't trf/ng thanh san nai ,

Dam d6m chie'u l(jp foe

Cdnh the lu(]ng ddng sf!,

Nhung ddng baa thu(]ng nho

Ta chinh chien nui Dong,

Duifng v~ tit phu(]ng dong,

Trifi mua roi la ' t pha't

Qudn keu tren to ? kien ,

Chinh ph~ kh6c phong khue

Quet nla, lap !6 vdch,

Nghi chinh phu sdp v~

~~

~~:13~

~~1tt;i;

-R~)(£3:

~~{fl}J~

~~:13~

~~1tt*1

TRAN VAN CHANH

Kho? qua trdi tron trim, Treo tren dan cui l(j.t

Ta tit khi xa cdch, Nay dii c6 ba nam

Ta chinh chien nui Dong,

Duifng v~ tit phu(]ng dong, Trifi mua roi la't pha't

Chim hoimg ly bay bay, Cdnh chim bay lap lodng

Co kia v~ nha ch6ng, Ngl!a do, vang, do'm trdng

Mf! ke't cho khan gidt, Nghi l~ th(j.t ruifm ra

Ch6ng vf! moi hai hoa, Tinh xua, ta ra sao?

TVC djch

w

3

Lt;~c nga

L!JC l!JC gia nga, Phi nga y hao

Ai nga ph!J rna u, Sinh nga cu lao

L!Jc h,1c gia nga,

Phi nga y uy

roAN THll Tl,l HQC CHO' HAN

$:~5(-BJ:

1=-~~1$

#1LZ.w9t

*l&Z.I¥G

i!fRZ.~

/f:tzonz~9t

1W; )( iPJ 'l'il 1m: 11\\ .m ~ fiJT t-lj ' td:: \t

tB ~ iJ i~Hlfll A.~iJft¥

)(/5~~

-Bl/5~~

ff1~tf~

~~w~

~~1~~

tBA./Jl~

/'h7;Jrf2 ~ /.~

tf)\ 'fl\1 K_ lc ,

~*~~j

Ai nga ph!J rna U,

Sinh nga lao ttJy

Blnh chi khanh hi, Duy 16i chi si

Ti€n dan chi sinh,

Bat' nhu' ttl' chi cll'u hi

vo phtJ ha h6?

V6 mau ha thi?

Xuat tac ham tuat,

Nh~p tac my chi

PhtJ h~ sinh nga, Mau h~ cue nga

Phil nga sue nga,

Truong nga dtJc nga

C6 nga ph!JC nga, Xuat nh~p phuc nga

DtJc bao chi due,

H:;ta thien vong eve

335

336

f¥j LlJ 7,,4 7.!~

~J!l~~

£'2-++ :<;5/1

.o::; ~/I' *X

fit1i7fPJ~

f¥j LlJ 1$1$

~Jjli}f,ijf,

.5:~/f~

fit1i7/f~

Tac gia-ttic philm

TRAN VAN CHANH

Phieu phong phat phat:

Dan m(;lc bat coc, Nga doc ha hi;lt (hi;ii)!

Nam son Iu?t lu?t, Phieu phong phat phat

Dan mac bat coc, Nga doc bat tot!

(Thi kinh: Tiiu nhii)

Bai nay trong phon 'Tk~u nhd' cua Kinh Thi , n6i ve tom long cua

nglloi con c6 hieu d6i voi em sinh thanh, nuoi dllong kho nhQc cua cha

m<7 va noi dau x6t kh6ng dllqc pht,mg dllong cha m<7 den tuoi gia

TUN GO

•Lf!c l{LC ~ ~ : cao IOn eNga i5Z :co nga, con gQi la nga hao,

(artemisia) IDQC d Su'On nui ; khi canh }a da kho thi re van con

dt.rdi dat, den nam sau l<;1i n~y mfim mQc li;ii ePhl fig: khong phai

eHao ~: co hao, cung loai vdi co nga, d~u c6 vi thuoc .y fll' : la

eAi :R: tht.rong nhd, x6t tht.rong eCu lao {i]}J *: kh6 nhQc, kh6

nhQC Uy ru= : co uy, con gQi la thanh hao, d~c tinh giong nhu' co

nga eT~ty'f$: ti~u t1,1y, nhQc m~t, moi m~t eKhtinh ~ : het, r6ng,

trong het eLoi .'§ : vo ru'Q'u c6 mi~ng nho, bt,mg to eTiin diin

ng?m n6i lo bu6n •My chi ft ~: khong c6 nguoi than .cue ¥¥3:

nuoi ePhzij1j": v6 v~ (dung nht.r tffff) eSzic1fi: yeu tht.rong eCo/mi:

chieu co, cham nom ePh{tcf~ : nhd nhung ePhuc /3!: om vao

long eChi z : nfty (d<;li tU chi thi) •H{lo thien ~ 7(: troi cao•

Vong qtc ~ ~: vo tht.rong, khong c6 dinh chu~n (Vuong Dan

Chi trong sach Kinh ngh'fa thu{lt van giai cau "Hi;io thien v6ng ctfc" la "troi cao thien I~ch" , "troi cao khong nhan tu" v1 troi giang cho tai hQa, khien nguoi con khong dt.r<;5c mai maj pht,mg

dt.rong cha my) Li~t li~t 7.!~ ?FU :nui cao sung sung va hi~m trd

.Phieu phong~ 00, :gi6 to, gi6 dCr .P!uit phat ~ ~ : tieng gi6

mi;inh th6i vu vu Coc~ : pht,mg duong (Chu Hi giai chu nfty la

"may m~n"; day theo ngh!a cua Trinh Khang Thanh) eHa fPJ : dung nhu' :fij ngh1a la ganh chiu, chiu dtfng eLzuJ_t lzuJ_t 1.$1$ :(nui) cao ch6t v6t ePhlit phiit ijt iJt, : gi6 m<;1nh th6i tung b1,1i eBiit tot

/f ¥: khong du'<;5C mai nuoi cha illy den gia (thuyet cua Trinh

Khang Thanh va Chu Hi); c6 thuyet l<;1i cho chu /f nen dQc nhu' chft ~(phi : ngft tr<;5 tU), con chft ¥ nen dQC nhu' chft :}$ (t~:~y: don

dau), d cau: Rieng taphai chju don dau (theo Khuat V<;1n Ly, Thi

Kinh thich ngh'la)

Rau nga cao LOn Lr;~i biin thimh co hao Oil Oi! Cha mf sinh ta

kh(J' nhQC VO cung

Co nga cao LOn Lr;~i bie'n thanh co uy Oi! Oi! Cha mf sinh ta

qtc nh9c gdy ye'u

Blnh ruqu nho dii cr;~n r6i, b!nh ruqu Lon c6 L6i Song m9t than

tro tr9i chdng being chit cho vfn Khong cha bie't c{ly vao ai?

Khong mf bie't nuong vao ai? Ra khong quen duqc bi thuong, vao th! khong c6 nguai than

Cha h~ sinh ta, mf h~ duong ta Vuo't ve ta, cho ta bu Nuoi ta LOn, dr;~y db ta Trang nom ta, nang do ta Ra vao b6ng ifm ta On

sau muon ddp d~n th{lt baa La nhu trai xanh

338

Thu®g thay cha mf,

Sinh ta khd dau

Co nga cao !Un,

Khong phdi co nga, mil co uy

Thu®g thay cha mf,

Sinh ta kh6 b,ty

Blnh df!ng rli<JU trong khong,

Nh~;tc cho chen ru<Ju n6ng

Nhilng nguai co d()c so'ng,

Khong bling stfm che't di

Khong cha ct;ly vao ai?

Khong mf tf!a noi dau?

Di ra th1 ngt;lm sdu,

TriJ vJ nhu chua den

Cha hJ sinh rata,

M f hJ duiJng d~,tc ta

TRAN VAN CHANH

V6 vJ yeu quy ta, Nuoi fUn khan che chiJ

U;li cham nom dam ng6,

Ra, vao om lip ta

On sau muo'n dap dJn, Nhu tr(!i xanh baa La

Nui nam cao sitng silng, Gi6 m(,lnh th6i vu vu

Ngu(!i khong ai khong may, Rieng ta sao phdi h(,li!

Nui nam cao ch6t v6t, Gi6 m(,lnh th6i ao ao

Nguai khong ai khong may, Rieng ta khong dli<JC mai, Nuoi cha mf den gia

TVC djch

4

@~~~,~mrr~,fi~~~,~@m~,ID~M~

o i* )( B : u- -T ~F - jgj :*: ~ W ? 10J t)( ~ :5~ Wf ? .n @ &: El

~ )( B : u- ~A~~1f;!ff:5~t-o/J , ffiJ§g.L-:A tlt:tl~ o tit A Wi;J

,M~m~~rmm~~?*AWM,M~M~Mrm•~

~liJ? fBJt)Ci?iV~.~$' § %~~? .n o @&:B: u- ~MZ :

$JT i* 131::, s~ 7tL , $JT m 131::,:t~ t( , ~ §g L-:A Jf z ~ ~ , ~ r~

Z it it 13 -f- ? $it!: ?113 ?m ' $ fj~ ?I W, ~ q:t ' X ~ §g t) 8~ 8~

roAN THV Tl/ HQC CHa HAN 339

~a:~~Z*~~,~u~~-,~~Z*~~,~ U~~~o~*'~~W~o

PHIENAM

Nguphu

Khuat Nguyen ky ph6ng, du 11 giang dam, hanh ngam tr~ch

b~n, nhan sac ti€u tl,J.y, hlnh dung kh6 do Ngl1 phil kien nhi van

chi viet:

- Til' phi Tam 111 d~i phu dl1? Ha co chi 11 tl1?

Khuat nguyen viet:

-Chung nhan giai trQc, nga doc thanh; chung nhan giai tuy, nga doc tinh; thi di kien ph6ng

Ng11 phil viet:

- Thanh nhan bat ngl1ng tr~ 11 v~t, nhi nang dG' the th6i di The

nhan giai trQC, ha bat qu~t ky ne nhi dl1ong ky ba? Chung nhan

giai tuy, ha bat b6 ky tao nhi xuyet ky ly? Ha co tham tl1 cao eli',

tlf linh ph6ng vi?

Khuat Nguyen viet:

Ng6 van chi, tan moe gia tat dan quan, tan dl,IC gia tat chan y,

an nang di than chi sat sat thl,l v~t chi van van giii h6? Ninh ph6

Tl1ong lu'u, tang 11 giang ngl1 phuc trung, hlfu an nang di h~o h~o

Ngl1 phil hoan nhi nhi tieu, c6 the nhi khu, nai ca viet:

"Thl1ong Lang chi thily thanh h€, kha di tr~c nga anh

"Thl1ong Lang chi thily trQc h€, kha di tr~c nga tile"

To~i khu, bat phl,IC du ng6n

(SiJ til)

Boi nay Ia truyen thuyet do ngLJCii nLidc Sa ghi IQi de tLJang nhd

340 TRAN VAN CHANH

van den ddi Han mdi dllc;ic tqp hc;ip chung IQi thdnh tqp sach

TU NGO

.Giang dam ? I~-: chi chung ch6n song h6 eTr{lch h{ln

d{li phu - jgj * :K : m<)t chuc quan cao trong tri€u dlnh nl1oc s a,

coi v€ nhung vit%c cua hoang t<)c thu<)c ba hQ Khuat, Canh,

.Thanh nhiin ~A : b?c thanh, thanh nhan • Ngztng trf 'M: 1Wf:

tdng toa t, (trang) 16m IO'p, trong trang eTriln ai ~ ±9€ : bl;li b~m

eHoan nhi '% m': mim cuoi eCd ~~: go eThiftit: cay giftm

eThlidng Lang 1F; ~: song Thl1dng Lang eHi /5 :h€, a (tr<;1 tu )

eTr{lc ~: gi~t eAnh ~: leo mil, dai mil

NGO PHAP

bi~u thi bi d<)ng): ~J;)J''t 'x (Thi dT kiin ph6ng)

® ~(vi): tr<;1 tu ngu khi a cu6i diu, bi~u thi nghi van:

fPJ ~)Cr~,'EI,~~ ' 13 -%15'2~? (Ha cO' tham tl1 cao ell', ttf l!nh

ph6ng vi?)

® ::f~ (ba't pht;~c): kh6ng l::ti

D[CHNGHlA Khwl't Nguyen da bj du6i bo, tho tha ? n iJ ben bC! song bC! ddm, vita di vita hat iJ ben ch!im, nhan sdc tiiu t¥-y, henh dung kh6 heo

C6 6ng lao ddnh cd tr6ng thay, hoi:

- Ong phdi la Tam lu dg_i phu day chang? Sao rna din n6i the'? Khua ' t Nguyen ddp:

- Thien hg diu d!!-c, mqt menh ta trong, thien hg_ diu say, mqt menh ta tlnh, cho nen bj du6i bo

Ong lao ddnh cd n6i:

- Thanh nhan kh6ng cau n~ vi~c ge rna bie't tuy thC!i thay d6i

NguC!i dC!i diu di!-C the sao kh6ng khuay them bun, d(jp them song

cho di!-c mqt thi? Thien hg_ diu say the sao kh6ng an cd men, hup

cd ba cho say mqt thi? Vi~c ge rna phdi nghT sau, lam khdc nguC!i

;jKb• ;j A ? b ? ?

Khua ' t Nguyen ddp;

do; c6 dau dem cdi than trong sg_ch rna chju v(jt nho nhap du(Jc? Tha nhdy xuo ' ng song TuCJng, vui than trong b¥-ng cd, chu sao dang trdng lam lOJJ rna chju vay b¥-i cat cua the' t/!-C?

Ong lao ddnh cd nghe xong, mlm cuC!i, go gidm hat r!ing:

342

"Song Thuong nu(Jc chdy trong veo,

Thz ta dem gi(it cdi leo mu ta

Song Thuong nuac d[!,c chdy ra,

Thz ta l9i xu6ng di ma nla chan"

Hat xong, di thdng, kh6ng them m<?t lifi

-NGUYEN HIEN LE dich ( Trung Quae win h9C sa, t~p I)

m

5

r-~ **~ :::<E liJt

FtJj 1]3: ~~ mz: , -=- if /G 1~ 1~ R ; ft~ ~ 3Ji , ~, rm #& ~* 15~ ~ , {, \

m•~,/G~ffi~~~R~r-~•~a:*~ffi~,•

IEJ)t~~zo

·~~ilfffi~:t~UiEl: :iSM~1PJ.L-j_~z?

F.T! r.:s-El · " :xi ;ct;-·j·rR ·j·rR :Em ±h B'Y: r ' r I:P Sl/_ 49." ~ Q /,± M w ttr:: 4Hf

1/±', l/7' • o ¥ ~ ~ ;fy\ if'A1.7<:: V.A 'D' T ' n"t :t2S lr.: 7:1 ~ 7<71 ""

R3f?$~B~~~bm3f?~~*A~~~Sf?$~

~/G~u~~Sf?~~m••~~~Sf?$m~~-~

~-f?~~-~WT~~~~U-~A3f?$M~IT~

J;J E! 1~3f? M~~Wffl-*itmfl5z:tzo~ L-j,~t~Sf? •~ ~:fi-T

~z.~Sf? M~~8~8:67.kJi:l zm , W~_t T ftu L-j_ ~~~-sf

?;ct;-ru~·~~%?~~~ 5 ~%~?;ct;-ru-~.ttm~

• -Eifh ) " ~~ ~~~ fL ~Je T · n~ 00 ,~ J~ tL llVJ' T ~ ) ]!f 1:1cy _, T

? M~ W $1tli ~it Sf ? Jlt lJr5lJ1 L?9 , 1PJ 1dPJ ft£ ? t!=U~ 1ll ffiJ

X :=e .J,UU ~"" ~ ~ :r: {'6 6 ' if;((( • - ¢:0: E3Jt E h :2: * Dl3 *

, I ' {I§ ' :t!f! ~ /;7c!J EE! ' I i!10 /;7c!J 'l'.:r: • ]!f S!ill:! ;J:.X: 7l": ' A I1::L §3 ,ff'iJ • il~

A~~,W±-~o~~~~~,~~~zM~?

•~~~~rm~a:~R~mm,~~ffi~;~~m

/G~,~~ffi/G~;ft~ffi/G~,~~ffi/G~offl~Z

P RIEN AM

B6c cti Khua't Nguyen ky ph6ng, tam nien ba't dac phl.Jc kien, ki~t tri tan trung, nhi te chuang 11 sam, tam phi~n y lo(;ln, ba't tri sa tong, niii vang kien thai b6c Trinh Thi~m Doan viet:

- Du huu sd nghi, nguy~n nhan tien sinh quyet chi Thi~m Doan nai doan sach, pha't quy, viet:

-Quan tuong ha di giao chi?

Khua't Nguyen viet:

- Ng6 ninh kh6n kh6n, khoan khoan, phac di trung h6? Tuong t6ng vang l<;1o lai, tu v6 cung h6? Ninh tru su thao mao di ltfc canh h6? Tuong du d<;1i nhan di thanh danh h6? Ninh chinh ng6n bat huy di nguy than h6? Tuong tong tl)C phu quy di thau sinh h6? Ninh sieu nhien cao ell' di bao chan h6? Tuong sue ti l~t ti,

ac y nhu nhi di stf phl.J nhan h6? Ninh liem khiet chinh trtfc di ttf thanh h6? Tuong d()t the ho(;lt ke nhu' chi nhu' vi di hi~t doanh h6? Ninh ngang ngang nhu'QC thien ly chi cau h6? Tuong phiem phiem nhu'QC thuy trung chi phu h6? Du ba thu'ong ha, thau di toan ng6 khu h6? Ninh du ky ky khang ach h6? Tuong tuy n6 rna chi tich h6? Ninh du hoang h()c ti dtfc h6? Tuong du ke Vl.J tranh thtfc h6? ThU' thl)C cat, thl)C hung? Ha khu ha tong? The h6n trQC nhi bat thanh, thi~n dtfc vi trQng, thien quan vi khinh; hoang chung huy khi, ngoa phu 16i minh; sam nhan cao truong, hi~n si v6 danh Hu ta, m~c m~c h~, thuy tri ng6 chi liem trinh?

- Phu xich huu sa doan, th6n huu sa truong; v~t huu sd ba't

tuc, tri huu sa bat minh, s6 huu sa ba't dai, th~n huu sa bat thong Dl,lng quan chi tam, hanh quan chi y Quy sach· thanh bat nang tri

thl:r Stf