Vì chưa biết giá bao nhiêu dang phải hỏi thì không thể nói đắt hay rẻ Bài tËp viÕt ®o¹n: Viết đoạn văn đối thoại chủ đề tự chọn có sử dụng câu nghi vấn Một học sinh lên bảng làm, dưới[r]
Trang 1Tuần 19
Soạn: 3.1.2009
Lớp:
văn bản: nhớ rừng ( Thế Lữ )
A, Mục tiêu.
1, Kiến thức:
- Cảm nhận được niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thực tại tù túng, tầm thường, giả dối và tâm sự yêu nước được thể hiện trong bài thơ
qua lời con hổ bị nhốt ở vườn bách thú
2, Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu văn bản biểu cảm
3, Thái độ:
- Giáo dục ý thức yêu quê hương đất nước, tự hào về truyền thống dân tộc
B, Chuẩn bị:
* Gv:
- STK, Bài soạn điện tử
* HS:
- Đọc và trả lời câu hỏi phần Đọc, hiểu văn bản/sgk
C, Phương pháp:
- Đọc diễn cảm, trao đổi, giảng bình, hoạt động nhóm, hoạt động cá nhân
D, Tiến trình bài dạy:
I, ổn định tổ chức
II, Kiểm tra bài cũ:
? Đọc thuộc lòng bài thơ “ Muốn làm thằng Cuội” ? Hãy nêu cảm nhận của em về bài thơ?
III, Bài mới:
* Gv: Chúng ta đã biết đến những nhà thơ nổi tiếng trong phong trào Thơ mới như Tản Đà với phong cách “ ngông – sầu- mộng”, Vũ Đình Liên với hồn thơ giàu tình thương người và niềm hoài cổ Nhưng nói đến Thơ mới mà chúng ta không nhắc đến Thế Lữ thì quả là một sai lầm bởi người góp phần quan trọng đem lại chiến thắng cho Thơ mới chính là Thế Lữ Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu 1 bài thơ rất hay của ông bài thơ “ Nhớ rừng”
Hoạt động1: Tìm hiểu tg, tp
? Dựa vào chú thích dấu sao /sgk hãy gthiệu những
nét cơ bản về Thế Lữ Và bài thơ “ Nhớ rừng” ?
HS: PBYK như Sgk
* Gv: cho HS quan sát chân dung Thế Lữ ở thời kì trẻ
I, Tỡm hiểu tỏc giả, tỏc phẩm
1 Tỏc giả (1907-1989)
- Nhà thơ tiờu biểu nhất của
Trang 2và về già, sau đó bổ sung
- Như chúng ta đã biết phong trào thơ mới được mở
đầu = cuộc tranh luận về thơ cũ và thơ mới diễn ra
khá sôi nổi, gay gắt trên báo chí và trên nhiều diễn
đàn từ Bắc vào Nam Nhưng rồi thơ mới đã toàn
thắng, không phải = lí lẽ mà =1 loạt những bài thơ
mới hay, trước hết là thơ của Thế Lữ
- Hoài thanh viết: “ Thế Lữ không bàn về thơ mới,
không bênh vực thơ mới, không bút chiến, không diễn
thuyết Thế Lữ chỉ lặng lẽ, chỉ điềm nhiên bước những
bước vững vàng mà trong khoảnh khắc cả hàng ngũ
thơ xưa phải tan vỡ Bởi vì không có gì khiến người
đọc tin ở Thơ mới hơn là đọc những bài thơ mới hay”
=> Thế Lữ là người cắm ngọn cờ chiến thắng cho thơ
mới
- Bài thơ được sáng tác 1934, in trong tập “Mấy
vần thơ” xuất bản 1935 Năm 1943, được tuyển vào
cuốn “ Thi nhân VN”=> Đây là bài thơ nổi tiếng đầu
tiên của Thế Lữ và cũng là bài thơ tiêu biểu nhất , hay
nhất của phong trào Thơ mới chặng đầu
* Gv: Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu chú thích:
Yêu cầu đọc:
- Đoạn 1 và đoạn 4: Giọng buồn, ngao ngán, bực bội ,
u uất Có những từ ngữ kéo dài, 1 vài từ dằn giộng,
mỉa mai, khinh bỉ
- Đoạn 2, 3, 5 giọng vừa hào hứng vừa nuối tiếc, tha
thiết và bay bổng, mạnh mẽ và hùng tráng và kết thúc
= 1 câu thơ như 1 tiếng thở dài bất lực
* Gv: Đọc mẫu khổ 1.
HS: đọc tiếp đến hết
* Gv: Nhận xét và sửa cách đọc.
? Đọc thầm và giải nghĩa 1 số chú thích sau: sa cơ,
bóng cả, thời oanh liệt, hầm thiêng, giấc mộng ngàn
?
HS: - Giải thích theo chú thích /sgk
? Tìm từ đồng nghĩa với từ “hầm”, “ ngàn” vừa giải
thích?
HS: - Đồng nghĩa với từ “Hầm” là: hùm, hổ, cọp, ông
30, chúa sơn lâm, ông kễnh
- Đồng nghĩa với “ ngàn” : rừng, lâm.
? Nghĩa của từ “Cả” trong bài giống với nghĩa của
phong trào Thơ mới ở chặng đầu (1932-1935)
- Hồn thơ dồi dào, đầy lãng mạn
- Một trong những người cú cụng đầu XD ngành kịch núi
ở nước ta
- Truy tặng giải thưởng HCM về VHNT( 2003)
2, Tác phẩm
- Sỏng tỏc: 1934, in trong tập
“ Mấy vần thơ”( xuất bản 1935)-> 1943 được tuyển vào cuốn “Thi nhõn VN”
- Bài thơ tiờu biểu nhất của Thế Lữ -> mở đường cho sự thành cụng của thơ mới
3 Đọc và chỳ thớch :
Trang 3từ “cả” trong bài thơ nào của N.Khuyến mà chúng
ta đã học? Từ “cả” này có đồng nghĩa với từ “cả’
trong từ “anh cả, chị cả” không Vì sao?
HS: - Bài thơ: “ Bạn đến chơi nhà” – N.Khuyến.( “Ao
sâu, nước cả khôn chài cá” )
- Giống với nghĩa của từ cả trong “anh cả, chị cả”
? Đa số các chú thích có nguồn gốc là loại từ nào?
HS: Từ Hán – Việt
Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản
? XĐ thể thơ Đây là bài thơ trữ tình , đúng hay sai
Vì sao?
HS: Thể thơ 8 chữ Đây là bài thơ trữ tình vì PTBĐ
chính là BC, NV trữ tình ở đây là con hổ, là tâm trạng,
“ là lời của con hổ ở vườn bách thú”
? Quan sát bài thơ “nhớ rừng” chỉ ra những điểm
mới của hình thức bài thơ này so với các bài thơ
Đường luật đã học?
HS: Bài thơ 8 chữ, gieo vần liền, bằng trắc hoán vị
đều đặn, ngắt nhịp tự do giọng thơ ào ạt phóng
khoáng hơn so với thể thơ Đường luật
- Thể thơ 8 chữ được sử dụng rất nhiều trong phong
trào thơ mới
* Gv: Đây là sự sáng tạo của thơ mới trên cơ sở kế
thừa thơ 8 chữ ( hay hát nói) truyền thống
? Mạch CX- tâm trạng của con hổ ở vườn bách thú
có thể được chia làm mấy đoạn? ND mỗi đoạn?
- Khổ 1: Tâm trạng của con hổ bị nhốt trong cũi
sắt
- “ 2: Nhớ về qúa khứ huy hoàng
- “ 3: Tiếc nuối thời oanh liệt
- “ 4: Căm giận, khinh bỉ cuộc sống tầm thường,
giả dối
- “ 5: Nỗi nhớ rừng ghê gớm, không nguôi
* Gv: 5 đoạn thơ là 1 chuỗi tâm trạng nối tiếp nhau,
phát triển 1 cách tự nhiên, lô-gic trong nội tâm con
hổ
? Năm khổ thơ ấy đã làm nổi bật hai cảnh tượng
tương phản Đó là hai cảnh tượng nào? Mỗi cảnh
tượng ứng với khổ thơ nào?
II, Đọc hiểu văn bản
1 Kết cấu, bố cục :
- Thể thơ 8 chữ (tự do)
- Bố cục: 5 đoạn
=> 2 cảnh tượng đối lập giữa hiện tại và quỏ khứ
Trang 4HS: - Cảnh con hổ ở vườn Bách Thú ( khổ 1, 4)
- Cảnh núi rừng ngày xưa trong nỗi nhớ của con
hổ.( khổ 2, 3, 5 )
* Gv: Với con hổ cảnh tượng trên là thực tại, cảnh
dưới là mộng tưởng, là dĩ vãng Hai cảnh tượng là sự
đối lập nhau giữa hiện tại và quá khứ, giữa thực tại và
mộng tưởng Những cảnh này đồng hiện lên trong
tâm tư của con hổ, vừa phù hợp với diễn biến tâm
trạng con hổ, vừa tập trung thể hiện chủ đề Đó cũng
là nét đặc sắc về NT bố cục của bài thơ này
* Gv: Hướng dẫn HS tìm hiểu theo 2 mặt tương phản
trên -> G ghi mục 2 Phân tích: (a) Cảnh con hổ ở
vườn bách thú
HS: Đọc khổ thơ 1
? Trong khổ thơ đầu, từ ngữ nào thể hiện rõ nhất
hành động, tâm trạng, tư thế, thái độ của con hổ ở
vườn bách thú? Hãy nhận xét và chỉ ra ý nghĩa của
những từ ngữ đó? ( Xđ từ loại, giải thích nghĩa của
những từ ngữ đó , NX cách dùng và ý nghĩa của
những từ ngữ đó? )
HS: - Gậm: là 1 ĐT , có nghĩa là dùng răng miệng mà
ăn dần, cắn dần từng chút một 1 cách chậm chạp, kiên
trì
- Khối: Là 1 DT , chỉ svật đã được đóng vón, kết
tụ lại thành tảng, cứng, khó tan
- Tư thế: nằm dài trông… qua
- Thái độ: + Cách xưng hô: ta
+ Khinh lũ người …
=> Một loạt những từ ngữ giàu sắc thái gợi tả, cách
xưng hô “Ta” đầy kiêu hãnh => Tâm trạng căm hờn,
uất hận cao độ, tư thế thể hiện sự buông xuôi, bất lực;
thái độ khinh bỉ, coi thường lũ người ngạo mạn, ngẩn
ngơ
? Vì sao con hổ có tâm trạng đó?
HS: Vì đang phải sống trong cảnh nhục nhằn, tù hãm
bị biến thành một thứ đồ chơi cho đám người ngạo
mạn ngẩn ngơ, lại bị tầm thường hoá, vị thế bị xuống
2 Tìm hiểu văn bản
a.Cảnh con hổ ở vườn Bỏch thỳ
Từ ngữ giàu sắc thỏi gợi tả
-> Tõm trạng căm hờn, uất hận cao độ; ngao ngỏn, bất lực; coi thường, khinh bỉ
Trang 5cấp: “chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi, với cặp
báo chuồng bên vô tư lự” Vì nó bất lực không làm
cách nào thoát khỏi cái môi trường tù túng, tầm
thường và chán ngắt ấy
* Gv: Căm hờn, uất hận đã đúc thành khối ,gậm mãi
mà chẳng tan Nó như một khối đá đè nặng trong
lòng con hổ mỗi ngày Càng gậm càng cay đắng, nó
chỉ biết “nằm dài” bất lực và đau khổ Con hổ thấm
thía thân phận “Hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn”
? Đọc thêm đoạn thơ 4 Em có nhận xét gì về giọng
điệu, từ ngữ, cách ngắt nhịp trong đoạn thơ này?
Cảnh vườn bách thú hiện ra như thế nào trong cái
nhìn của vị chúa sơn lâm ?
HS: - Giọng giễu nhại, với một loại từ ngữ liệt kê liên
tiếp, với cách ngắt nhịp ngắn, dồn dập ở hai câu đầu
với những câu thơ tiếp theo đọc liền như kéo dài ra,
giọng chán chường, khinh miệt, bực dọc uất ức
- Trong con mắt của hổ, mọi cảnh tượng trong vườn
bách thú đều là những cảnh nhân tạo, do bàn tay sửa
sang, tỉa tót của con người, tạo nên để bắt chước tự
nhiên chứ đâu phải là rừng thiêng đại ngàn Đó là
cảnh tầm thường, giả dối, đơn điệu và nhàm tẻ, “
không đời nào thay đổi” :
“Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng…
Cũng học đòi bắt chước vẻ hoangvu
Của chốn ngàn năm cao cả, âm u”
? Cảnh tượng ấy càng làm nổi bật tâm trạng của
con hổ ntn?
HS: Căm thù, uất hận, chán chường, khinh bỉ cao độ
* Gv: Trong tâm trạng căm hờn, uất hận và bất lực
trước hiện tại, con hổ đã không nguôi nhớ về quá khứ
=> Dừng tiết 1.
* Gv: Hướng dẫn HS tìm hiểu cảnh núi rừng ngày xưa
trong nỗi nhớ của con hổ
HS: Đọc khổ thơ 2, 3 bài thơ
? Trong đoạn hai, cảnh núi rừng ngày xưa hiện
lên trong nỗi nhớ của con hổ như thế nào ? Hãy tìm
- TN liệt kờ liờn tiếp, cỏch ngắt nhịp ngắn dồn dập, giọng điệu giễu nhại, chỏn chường , khinh miệt -> cảnh tầm thường, giả dối, đơn điệu, nhàm tẻ, tự tỳng
b Cảnh nỳi rừng ngày xưa trong nỗi nhớ của con hổ:
* Đoạn2:
Trang 6và gạch chân vào sgk những từ ngữ MT cảnh núi
rừng trong nỗi nhớ của con hổ ?
HS: Tìm và gạch chân sgk:
- Cảnh núi rừng: bóng cả, cây già, gió gào, hét
núi, thét, dữ dội, lá gai,cỏ sắc,…
? NX gì về cách dùng từ ngữ, h/ả và giọng điệu
trong đoạn thơ ? Qua đó em cảm nhận đựoc gì về
cảnh núi rừng nơi con hổ ngự trị ngày xưa?
HS: Từ ngữ miêu tả phong phú, giàu sức gợi cảm, gợi
tả; phép điệp từ ; giọng điệu say sưa -> đã làm sống
lại cảnh núi rừng đại ngàn hùng vĩ, cái gì cũng lớn
lao, mạnh mẽ, phi thường, cũng hoang vu, bí mật,
thiêng liêng và hùng tráng
? Trên cái phông nền rừng núi hùng vĩ đó, hình
ảnh chúa sơn lâm hiện lên qua những từ ngữ nào?
Có gì đặc sắc trong những câu thơ miêu tả khắc hoạ
vẻ đẹp của con hổ ở nơi rừng thẳm?
HS: H/ả chúa sơn lâm: tung hoành, hống hách, dõng
dạc, đường hoàng, lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp
nhàng, vờn, mắt thần – quắc…
- Những câu thơ 8 chữ tuôn chảy dồn dập, mạnh mẽ,
sống động, giàu chất tạo hình đã diễn tả chính xác vẻ
đẹp vừa lẫm liệt kiêu hùng, vừa uy nghi dũng mãnh:
“ta bứớc chân lên, dõng dạc, đường hoàng”, vừa mềm
mại uyển chuyển “Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp
nhàng”, vừa đầy uy lực của 1 vị chúa tể: “ Trong đêm
tối mắt thần khi đã ….im hơi Ta biết ta chúa tể của
muôn loài….không tuổi”
- Chữ “ta” vang lên đầy kiêu hãnh, tự hào với sức
mạnh và quyền uy bất khả xâm phạm
* Gv bình: Cảnh núi rừng hùng vĩ ào ạt sống dậy
mãnh liệt trong tình thương nỗi nhớ của con hổ được
nhà thơ kể lại bằng một cảm xúc tràn đầy lãnh mạn
Tình thương, nỗi nhớ: xúc cảm nối hai bờ không
gian, thời gian; gắn liền quá khứ với hiện tại Từ
không gian cũi sắt tù tùng, chật hẹp con hổ gợi nhớ về
không gian rừng thẳm tự do phóng khoáng Chúa sơn
- Từ ngữ giầu sức gợi tả, gợi cảm, phộp điệp ngữ, giọng điệu say sưa-> cảnh nỳi rừng đại ngàn hựng vĩ, lớn lao, mạnh mẽ, phi thường, hoang
vu, bớ mật, thiờng liờng
- Ngụn ngữ, h/ả tuụn chảy dồn dập, sống động, giàu chất tạo hỡnh
-> vẻ đẹp lẫm liệt, kiờu hựng,
uy nghi, dũng mónh, mềm mại, uyển chuyển đầy uy lực của vị chỳa sơn lõm
Trang 7lâm được MT, được khắc hôạ trong chiều sâu của tâm
linh, trong chiều cao của uy quyền được khẳng định
HS: Đọc đoạn 3 thật diễn cảm Lưu ý giọng thơ đầy
lãng mạn, hào hùng, cách ngắt nhịp
? Đoạn thơ thứ 3 của bài thơ có thể coi như một
bức tranh tứ bình mà h/ả trung tâm là chúa sơn
lâm Hãy nêu 4 bức tranh và chỉ ra vẻ đẹp lộng lẫy
và độc đáo của bộ tranh tứ bình đó?
HS: Đêm vàng, ngày mưa, sáng xanh, chiều đỏ
? Thảo luận 4 nhóm trong 3 phút Mỗi nhóm tìm hiểu
ý nghĩa của1 bức tranh?
HS: - ý nghĩa của 4 bức tranh:
+ Bức 1: H/ả ẩn dụ “ đêm vàng bên bờ suối”thật
mơ màng, lãng mạn, huyền diệu: con hổ như 1 thi sĩ
lãng mạn đang thưởng thức vẻ đẹp của đêm trăng bên
bờ suối vắng “ say mồi…” nhưng vẫn phù hợp với tập
tính của loài hổ no mồi ra suối uống nước
+ Bức 2: “ Ngày mưa chuyển ….” : Trong
không gian NT hoành tráng, hùng vĩ: “ Ngày mưa
chuyển 4 phương ngàn” , h/ả con hổ mang dáng dấp 1
nhà hiền triết đang “lặng ngắm giang san ta đổi mới”
+ Bức 3: rộn ràng, sống động, đầy màu sắc, âm
thanh và chan hoà ánh sáng : màu hồng của bình
minh, màu vàng nhạt của nắng sớm, màu xanh bát
ngát của cây rừng, tiếng tưng bừng của bầy chim ca
Cảnh sắc thơ mộng thần tiên được mở ra và tất cả
đang ru cho giấc ngủ êm đềm của 1 đế vương
+ Bức 4: Với ngôn ngữ tráng lệ, NT dùng từ sắc,
mạnh, giàu gía trị gợi tả Bức tranh là cảnh sắc buổi
chiều tà đẹp nhất,dữ dội nhất, bi tráng nhất, rực rỡ
nhất trong gam màu đỏ Đỏ của máu lênh láng, đỏ
của mặt trời gay gắt Không khí chết chóc bao trùm
Chữ “mảnh” khiến ta tưởng mặt trời cũng bé đi trong
mắt ngạo mạn và khinh miệt của hổ Vị chúa tể tàn
bạo khao khát chờ đợi bóng đêm để mặc sức tung
hoành “ chiếm lấy riêng phần bí mật”
? Nêu những nét đặc sắc về từ ngữ, h/ả, màu sắc,
âm thanh, biện pháp tu từ được sdụng trong khổ thơ
* Đoạn 3:
Bức tranh tứ bỡnh:
Đờm vàng, ngày mưa, sỏng xanh, chiều đỏ
Trang 8thứ 3?
HS: Ngôn ngữ, h/ả đẹp tráng lệ, khoáng đạt, thơ
mộng, giàu sắc thái gợi tả, gợi cảm và lãng mạn; màu
sắc rực rỡ, âm thanh tưng bừng, sống động; phép tu từ
nhân hoá, điệp ngữ, ẩn dụ, câu hỏi tu từ được sdụng
rất “đắt”, giọng thơ biến hoá, lúc thì hào hứng, bay
bổng, khi thì buồn thương, nhớ tiếc Đoạn thơ mang
vẻ đẹp NT cổ điển nhưng có ít nhiều cách tân sáng
tạo
? Em cảm nhận ntn về vẻ đẹp của bộ tranh tứ bình
và h/ả con hổ ở khổ thơ thứ 3?
HS: Tdo PBYK
* Gv bình: Bốn cảnh, cảnh nào cũng có núi rừng
hùng vĩ, tráng lệ với con hổ uy nghi làm chúa tể 4
cảnh là 4 nỗi nhớ của vị chúa sơn lâm, nhớ triền miên
ngày và đêm, sớm và chiều, mưa và nắng, thức và
ngủ, lúc say mồi, lúc lặng ngắm, lúc đợi chờ Một
không gian nghệ thuật được tái hiện và miêu tả qua
bức tranh tứ bình của một nhà danh hoạ Cái hay của
thơ gắn liền với cái đẹp của nhạc, hoạ Chúa sơn lâm
có lúc như một thi sĩ mơ mộng giữa cảnh suối trăng
Có lúc như một vị hiền triết trầm ngâm trong chiêm
nghiệm lặng ngắm giang sơn đổi mới Có lúc lại như
1 đế vương giữa cảnh núi rừng tráng lệ và rồi lại như 1
chúa tể tàn bạo kiên nhẫn chờ đợi bóng đêm
* Gv: Sau nỗi nhớ một thời vàng son một thời oanh
liệt, bỗng chúa sơn lâm chợt tỉnh mộng trở về với thực
tại với cũi sắt =1 loạt điệp ngữ: “Nào đâu”, “đâu
những” và câu hỏi tu từ :”Than ôi………… còn đâu!
? 1 loạt điệp từ “nào đâu”, “ đâu những” cùng với
câu hỏi tu từ “ Than ôi! Thời oanh liệt còn đâu?”
có td diễn tả điều gì?
HS: Diễn tả thấm thía nỗi nhớ tiếc khôn nguôi của
con hổ đối với dĩ vãng đã qua không bao giờ quay trở
lại Bởi giấc mơ huy hoàng đó chỉ hiện lên trong nỗi
nhớ da diết tới đau đớn của con hổ Và giấc mơ huy
hoàng đó đã khép lại trong tiếng than u uất: “ Than
ôi!
- Ngụn ngữ, h/ả đẹp, trỏng lệ, khoỏng đạt, thơ mộng và đõỳ lóng mạn; màu sắc rực rỡ; õm thanh sống động; phộp tu từ được sdụng “đắt”, giọng điệu linh hoạt
- Bộ tranh lộng lẫy, thơ mộng, trỏng lệ, hựng vĩ
- Con hổ:
+ Uy nghi, lẫm liệt, kiờu hựng -> chỳa sơn lõm đầy uy lực
+ CX buồn thương, thất
Trang 9* Gv: Câu thơ tràn ngập CX buồn thương, thất vọng,
nhớ tiếc; nó não nuột như 1 tiếng thở dài đầy ai oán
của hùm thiêng khao khát TD
? Khổ thơ thứ 5 được mở đầu = 1 câu cảm thán và
kết thúc = 1 câu cảm thán , điều đó góp phần ntn
trong việc biểu hiện tâm trạng của NV trữ tình?
HS: Góp phần đưa tâm trạng bức xúc của NV trữ tình
– con hổ lên tới đỉnh cao của sự chán ngán, u uất, thất
vọng và bất lực Không còn cách nào khác ngoài việc
chấp nhận thực tế Tuy nhiên không muốn đầu hàng,
không muốn hoàn toàn bị khuất phục chúa rừng chỉ
còn cách: “ Khi đã buồn hiện tại
Thì quay về mơ xưa.”
? Qua sự đối lập sâu sắc giữa hai cảnh tượng trên,
tâm sự của con hổ ở vườn bách thú được biểu hiện
như thế nào? Tâm sự ấy có gì gần gũi với tâm sự
của con người VN đương thời?
HS: - Cảnh vườn bách thú tầm thường, giả dối, tù
túng dưới mắt con hổ đó chính là thực tại XH đương
thời- 1XH th/dân nửa pk đang trên đường Âu hoá với
bao lố lăng, kệch cỡm
- Thái độ ngao ngán, chán ghét cao độ đối với cảnh
vườn bách thú của con hổ cũng chính là tâm trạng
chung của người dân VN trong cảnh mất nước, bất
hoà sâu sắc với thực tại tầm thường, giả dối, tù túng ,
khát khao tự do mãnh liệt
- Trong hoàn cảnh lịch sử đất nước ta khi bài thơ ra
đời ( 1934), thì nỗi tủi nhục, căm hờn, cay đắng của
con hổ cũng đồng điệu với bi kịch của nhd ta trong
xiềng xích nô lệ, phải sống trong tăm tối, lầm than :
“ Thảm vong quốc kể sao xiết kể,
Trông cơ đồ nhường xé tâm can,
Ngậm ngùi đất khóc, giời than,
Thương tâm nòi giống lầm than nỗi này!
- Nỗi tiếc nhớ khôn nguôi của con hổ về 1 thời vàng
son trong quá khứ chính là nỗi nhớ tiếc về thời oanh
liệt với những chiến công chống giặc ngoại xâm lừng
lẫy, đầy tự hào của dân tộc trong lịch sử
vọng, nỗi nhớ tiếc khụn nguụi dĩ vóng huy hoàng
-> Thỏi độ bất hoà sõu sắc với thực tại XH đương thời, khỏt khao tự do mónh liệt của người dõn VN trong cảnh mất nước lỳc bõy giờ
-> Sự cảm nhận = tõm hồn
Trang 10* Gv bình: Đó là nét tâm trạng điển hình, đầy bi kịch
của chúa sơn lâm khi bị sa cơ thất thế, bị giam cầm
-> ở đây thực tại xã hội đương thời được cảm nhận
bằng tâm hồn lãng mạn, bằng nét bút lãng mạn Vì
chủ nghĩa lãng mạn, không muốn hoà nhập vào thế
giới tầm thường, giả dối, vô nghĩa mà khao khát vươn
tới cái cao cả, phi thường, kỳ vĩ Vì thế bài thơ đã
được công chúng say sưa đón nhận và cảm thấy con
hổ trong vườn bách thú chính là tiếng lòng sâu kín của
họ
? Vì sao tg lại mượn “ lời con hổ ở vườn bách thú”
Việc mượn lời đó có tác dụng như thế nào trong
việc thể hiện nội dung cảm xúc của nhà thơ?
HS: - Tác giả đã mượn lời con hổ bị nhốt ở vườn
bách thú để nói lên 1 cách đầy đủ, sâu sắc nhất tâm sự
u uất của 1 lớp người như tg Đó cũng là tâm sự
chung của những người dân NV mất nước lúc bấy giờ
Đây là nghệ thuật ẩn dụ trong thơ, mượn hình tượng
NT để thể hiện tâm sự một cách kín đáo, sâu sắc, gợi
cảm Hơn nữa, có như vậy mới phù hợp với cảm hứng
và bút pháp lãng mạn
- Với hình tượng con hổ bị nhốt ở vườn bách thú
tg đã có 1 biểu tượng rất thích hợp và đẹp để thể hiện
chủ đề bài thơ Con hổ mang vẻ oai hùng , lại được
coi là chúa sơn lâm đầy uy quyền nay bị tù hãm trong
cũi sắt, là biểu tượng rất thích hợp về người anh hùng
chiến bại Cảnh rừng đại ngàn hoang vu, giang sơn
cảu chúa sơn lâm là biểu tượng của th/giới rộng lớn,
khoáng đạt, thgiới của tự do Cũng như vườn bách thú
với cũi sắt, rừng suối nhân tạo là biểu tượng cho thực
tại tù túng, giả dối, tầm thường Với những h/ả có ý
nghĩa biểu tượng đó, nhà thơ rất thuận lợi trong việc
nói lên tâm sự, cảm hứng lãng mạn của mình
Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết.
? Nêu những nét nghệ thuật đặc sắc của bài thơ?
A Cả bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn -> đặc
điểm tiêu biểu của bút pháp lãng mạn
B Xây dựng biểu tượng thích hợp và đẹp để thể hiện
và cảm hứng lóng mạn
III, Tổng kết
1, Nghệ thuật