Hoạt động 2: Phân tích - Gọi HS đọc lại đoạn đầu bài thơ Hỏi: Hình ảnh Lượm được miêu tả như thế nào qua cách nhìn của tác giả : + Về trang phục.. - HS trả lời cá nhân: hồn nhiên, vui tư[r]
Trang 1
KIỂM TRA VĂN HỌC
I.MỤC TIÊU : - Củng cố kiến thức về các văn bản đã học.
II.KIẾN THỨC CHUẨN :
1.Kiến Thức : - Nắm nội dung, ý nghĩa các tình tiết đã học.
2.Kĩ Năng : thực hành viết
III HƯỚNG DẪN - THỰC HIỆN :
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Khởi động –
Giới thiệu:
- Ổn định nề nếp, sỉ số
- Kiểm tra sự chuẩn bị HS
- Ghi đề kiểm tra (phát)
- Báo cáo sỉ số
- Ghi đề (nhận)
Hoạt động 2: Hướng dẫn và
theo dõi HS làm bài
- Lưu ý HS đọc kỹ đề
- Theo dõi HS làm bài
- Đọc kỹ đề và làm bài nghiêm túc
Hoạt động 3: Thu bài.
- GV thu bài và kiểm tra số
bài
- Nộp bài
Hoạt động 4: Củng cố - dặn
dò
- Nhận xét tiết kiểm tra
* Hướng dẫn tự học :
- Yêu cầu HS về xem lại kiến
thức trên
- Chuẩn bị: Lập dàn ý đề 1a
tiết “Luyện nói kể chuyện”
- Nghe, khắc phục
- Thực hiện theo yêu cầu GV
Câu hỏi:
1 Cảnh thiên nhiên trong bài vuợt thác đuợc miêu tả như thế nào?(2đ)
2.Hãy so sánh cảnh thiên nhiên trong bài “Sông nuớc Cà Mau” và “Vuợt thác”?(3đ)
3 Em hãy cho biết tâm trạng của thầy Ha-men trong buổi học cuối cùng (thông qua trang phục, thái độ đối với HS, hành động …)?(2đ)
4.Hãy chép lại 6 khổ thơ đầu của bài “Đêm nay Bác không ngủ”?(3đ)
Tuần: 27
Tiết: 97
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 2TRẢ BÀI LÀM VĂN
TẢ CẢNH VIẾT Ở NHÀ (SỐ 5 )
I.MỤC TIÊU : Hiểu được ưu, nhược điểm trong bài viết của mình, biết cách sửa chữa II.KIẾN THỨC CHUẨN :
1.Kiến Thức :Củng cố một bước về văn miêu tả cảnh
2.Kĩ Năng :
- Luyện cách dùng từ, đặt câu
-Cách làm bài văn tả cảnh
III HƯỚNG DẪN - THỰC HIỆN :
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung hoạt động Hoạt động 1 : Khởi động –
Giới thiệu
- Ổn định nề nếp – kiểm tra sỉ
số
- GV: GV nêu vấn đề về cách
viết bài văn miêu tả
Dẫn vào bài -> Ghi tựa
- Báo cáo sỉ số
- Trả lời cá nhân
- Nghe, ghi tựa
Hoạt động 2: Nêu, phân tích
đề bài, lập dàn ý
Gọi HS đọc lại đề.
Hỏi : Đề trên có mấy yêu
cầu? Mỗi yêu cầu đó là gì?
Hỏi: Yêu cầu nào cần lưu ý
nhất?
- Gọi HS xây dựng dàn ý
Hỏi: Phần mở bài giới thiệu
điều gì? Thân bài cần phải tả
những sự việc, hình ảnh nào?
Kết bài như thế nào?
- GV nhận xét
- Đọc SGK
- HS trả lời cá nhân: 3 yêu cầu
- HS trả lời cá nhân: yêu cầu 3
- Cá nhân dựa vào SGK
để lập dàn ý
- Nghe
Đề: Hãy tả lại cảnh sân trường vào giờ ra chơi
Dàn ý:
+ Mở bài: Giới thiệu về cảnh sân trường
+ Thân bài:
+Cảnh sân trường trước giờ chơi:
Không gian im lặng
Am thanh tiếng giảng bài, tiếng chim…
- Hình ảnh: Một số lớp đứng thành nhóm trong sân trường với bộ đồ thể dục +Cảnh ra chơi:
HS trong các lớp ùa ra như đàn chim vỡ tổ
Không gian ồn ào, tràn ngập tiếng cười
Hoạt động: một số ăn quà bánh, đá cầu, nhảy dây…
+Giờ chơi kết thúc:
HS chạy về lớp
Tuần: 27
Tiết: 98
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 3 Gương mặt vui tươi, ướt đẫm mồ hôi
Không gian trở nên im lặng
+ Kết bài: Cảm nghĩ về giờ
ra chơi
Hoạt động 3: Nhận xét,
đánh giá, sửa chữa lỗi, phát
bài cho HS
- Phát bài cho HS
- GV nhận xét bài làm của
HS
+ Nêu ưu điểm
+ Nêu khuyết điểm
- GV đọc những chỗ sai của
HS -> gọi HS sửa chữa -> GV
nhận xét
- GV chọn và đọc bài văn hay
của HS
- GV cần nhắc HS: về nhà tìm
đọc thêm sách GK, sách tham
khảo hoặc những sách báo có
ích cho các em
- Nghe
- HS sửa chữa
- Nghe
+ Nhận xét đánh giá:
(Sổ chấm trả bài) + Sửa chữa lỗi
Hoạt động 4: Tổng kết –
dặn dò
- GV tuyên dương những em
làm bài tốt
* Hướng dẫn tự học :
-Yêu cầu HS:
+ Chuẩn bị: bài mới
- Nghe
- Thực hiện theo yêu cầu GV
LƯỢM
( Tố Hữu)
I.MỤC TIÊU :
- Hiểu và cảm nhận vẻ đẹp của nhân vật Lượm
- Nắm đặc sắc nghệ thuật
- Cảm phục sự hi sinh anh dũng
II.KIẾN THỨC CHUẨN :
1.Kiến Thức :
- Vẻ đẹp hồn nhiên, vui tươi, trong sang và ý nghĩa cao cả trong sự hy sinh của nhân vật Lượm
Tuần: 27
Tiết: 99
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 4- Tình cảm yêu mến, trân trọng của tác giả dành cho nhân vật Lượm.
- Các chi tiết miêu tả trong bài thơ và tác dụng của các chi tiết miêu tả đó
- Nét đặc sắc trong nghệ thuật tả nhân vật kết hợp với tự sự và bộc lộ cảm xúc
2.Kĩ Năng :
- Đọc diễn cảm bài thơ
- Hiểu sự kết hợp : tự sự + miêu tả + biểu cảm
- Phát hiện và phân tích ý nghĩa của các từ láy , hình ảnh hoán dụ và những lời đối thoại trong bài thơ
III HƯỚNG DẪN - THỰC HIỆN :
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung hoạt động Hoạt động 1 : Khởi động
- Ổn định nề nếp – kiểm tra sỉ
số
Hỏi : Hình ảnh Bác Hồ hiện
lên qua bài thơ “Đêm nay
Bác không ngủ” như thế nào
? Qua đó em cảm nhận được
gì về tình cảm của Bác đối
với bộ đội và dân công ?
Hỏi : Tình cảm của anh chiến
sĩ đối với Bác như thế nào
qua bài thơ ?
- GV giới thiệu bài mới
- Báo cáo sỉ số
- HS trả lời cá nhân
- Nghe, ghi tựa bài
Hoạt động 2: Tìm hiểu
chung – Phân tích văn bản
- Gọi HS đọc chú thích dấu
sao Đọc bài thơ
- Nêu vài nét về tác giả, tác
phẩm
- GV giảng thêm về tác giả,
tác phẩm
Hỏi: Tác phẩm viết vào thời
gian nào ? Kể về ai ?
Hỏi : Hãy tìm bố cục bài thơ
?
- Đọc bài thơ với giọng vui, nhịp nhanh, nhấn mạnh vào các từ láy
- HS dựa vào phần chú thích -> trả lời
- HS trả lời cá nhân: trong thời kì kháng chiến chống Pháp
- HS trả lời cá nhân : 3 đoạn
+ Đ1 : Từ đầu đến “ đi xa dần ” : Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ của 2 chú cháu
+ Đ2 : Tiếp theo đến “giữa đồng” : Chuyến đi liên lạc cuối cùng và sự hy sinh của Lượm
+ Đ3 : Phần còn lại : Hình ảnh Lượm vẫn còn sống mãi
I Tìm hiểu chung:
- Tố Hữu tên thật là Nguyễn Kim Thành , sinh năm 1920, quê ở Huế
- Bài thơ được sáng tác vào năm 1949 trong thời kì kháng chiến chống Pháp Tác phẩm kể và tả về Lượm qua hồi tưởng và tưởng tuợng của tác giả
Trang 5Hoạt động 2: Phân tích
- Gọi HS đọc lại đoạn đầu bài
thơ
Hỏi: Hình ảnh Lượm được
miêu tả như thế nào qua cách
nhìn của tác giả :
+ Về trang phục
+ Vóc dáng
+ Lời nói, cử chỉ, nét mặt ?
Hỏi: Qua các chi tiết trên, đã
hiện lên hình ảnh một chú bé
Lượm như thế nào?
- GV nhận xét
Hỏi Nhà thơ đã hình dung và
miêu tả chuyến đi liên lạc
cuối cùng và sự hy sinh của
Lượm như thế nào?
Hỏi Cái chết của Lượm được
miêu tả qua các chi tiết nào?
Hỏi Cái chết ấy gợi cho em
những suy nghĩ và tình cảm
gì?
- Gv nhận xét -> rút ra ý ghi
bảng
Hỏi Trong bài thơ, quan hệ
giữa tác giả vàLượm là quan
hệ gì?
Hỏi Khi được tin Lượm làm
nhiệm vụ và hy sinh, tác giả
đã thay đổi cách gọi Lượm
như thế nào? Cách gọi ấy bộc
lộ tình cảm và thái độ gì?
- GV chốt lại
- Đọc
- HS trả lời cá nhân
- HS trả lời cá nhân: hồn nhiên, vui tươi, yêu đời, say mê công tác kháng chiến
- HS trả lời cá nhân: Lượm gan dạ, dũng cảm
-HS trả lời cá nhân: “ Ra thế
Lượm ơi !”
“ Thôi rồi Lượm ơi Lượm ơi còn không ? ”
- Cảm xúc nghẹn ngào, đau xót như 1 tiếng nức nở
- HS trả lời cá nhân : tác giả nhân danh người chú
có quan hệ thân tình gắn bó với Lượm
- HS trả lời cá nhân : 2 lần gọi Lượm là đồng chí thể hiện tình cảm vừa chân tình, vừa trân trọng, coi Lượm như người bạn chiến đấu
- Trả lời cá nhân
II Phân tích :
1 Nội Dung :
a Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ của 2 chú cháu :
- Trang phục giống như một vệ quốc : cái sắc xinh xinh, ca lô đội lệch
- Dáng điệu : nhỏ nhắn, nhanh nhẹn
- Lời nói : tự nhiên, chân thật
=> Lượm hồn nhiên, vui tươi, yêu đời, say mê công tác kháng chiến
b Lượm trong chuyến đi
liên lạc cuối cùng :
“Vụt qua …… hiểm nghèo” -> Lượm gan dạ, dũng cảm
“Bỗng loè …… giữa đồng” -> Sự sót thương và cảm phục trước 1 cái chết dũng cảm nhưng nhẹ nhàng, thanh thản
c Hình ảnh Lượm trong tâm trí nhà thơ :
“ Ra thế Lượm ơi !”
“ Thôi rồi Lượm ơi Lượm ơi còn không ? ” -> Cảm xúc nghẹn ngào, đau xót như 1 tiếng nức nở
Trang 6Hỏi Câu thơ nào trực tiếp nói
lên tâm trạng đau xót của nhà
thơ về sự hy sinh của Lượm?
Hỏi Những lời thơ cuối cùng
lặp lại những lời thơ mở đầu
miêu tả Lượm hồn nhiên,
nhanh nhẹn Theo em điều đó
có ý nghĩa gì trong việc biểu
hiện cảm nghĩ của nhà thơ ?
- Cho HS đọc lại ghi nhớ
- HS trả lời cá nhân
- Đọc ghi nhớ
“ Chú bé ……
…… đường vàng”
- Lượm sống mãi trong tâm trí nhà thơ, Lượm còn mãi với cuộc đời
Hoạt động 3: Hướng dẫn
thực hiện ghi nhớ
Hỏi : Em hiểu và cảm nhận
được những nội dung, ý
nghĩa sâu sắc nào qua bài thơ
?
+ Em nhận thức được gì về
nghệ thuật của bài thơ ? (Thể
thơ, cách xưng hô, dùng từ,
……)
- Nêu ý nghĩa văn bản ?
- Trả lời nhóm (2 HS) : Khắc hoạ hình ảnh cao đẹp của chú bé liên lạc, biểu hiện tình cảm mến thương
và cảm phục của tác giả
- Gọi bằng nhiều đại từ khác nhau : chú bé, cháu
bé, Lượm, đồng chí -> gần gũi, thân thiết, trìu mến, kính trọng
-Thể thơ 4 tiếng, dùng nhiều từ láy
2 Nghệ Thuật :
- Thể thơ 4 chữ giàu chất dân gian , phù hợp với lối kể chuyện
- Sử dụng nhiều từ láy gợi hình, giàu nhạc điệu
- Kết hợp nhiều phương thúc biểu đạt : tự sự + miêu
tả + biểu cảm
- Cách ngắt các dòng thơ thể hiện sự đau xót , xúc động khi hay Lượm hi sinh
- Kết cấu đầu cuối tương ứng
III.Tổng kết:
Bài thơ khắc họa hình ảnh một chú bé hồn nhiên , dũng cảm hi sinh vì nhiệm vụ kháng chiến Đó là một hình ảnh cao đẹp trong thơ Tố Hữu Đồng thời bài thơ đã thể hiện chân thật tình cảm mến thương và cảm phục của tác giả dành cho chú bé Lượm nói riêng và những
em bé yêu nước nói chung
Hoạt động 4: Củng cố –
Dặn dò.
- Củng cố:
- Cho HS đọc lại ghi nhớ
Hỏi : Qua bài thơ, em có cảm
nghĩ gì về nhân vật Lượm ?
* Hướng dẫn tự học :
+ Học bài
+ Chuẩn bị : Mưa
- Đọc
- Yêu mến, xót thương, khâm phục, tự hào về Lượm
Trang 7MƯA (Tự học có hướng dẫn)
I.MỤC TIÊU :
- Hiểu và cảm nhận bức tranh thiên nhiên và tư thế con người được miêu tả trong bài thơ
- Hiểu nét đặc sắc nghệ thuật
- Yêu con người , yêu quê hương, đất nước
II.KIẾN THỨC CHUẨN :
1.Kiến Thức :
- Nét đặc sắc của bài thơ : kết hợp giữa bức tranh thiên nhiên phong phú, sinh động trước và trong cơn mưa rào cùng tư thế lớn lao của con người trong cơn mưa
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản
2.Kĩ Năng :
- Đọc diễn cảm bài thơ tự do
- Đọc – hiểu bài thơ có yếu tố miêu tả
- Nhận diện và phân tích được tác dụng của phép nhân hóa , ẩn dụ trong bài
- Trình bày những suy nghĩ sau khi hoc xong bài thơ
III HƯỚNG DẪN - THỰC HIỆN :
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung hoạt động Hoạt động 1 : Khởi động
- Ổn định nề nếp – kiểm tra sĩ
số
Hỏi : Em hiểu và cảm nhận
được những nội dung, ý
nghĩa sâu sắc nào qua bài thơ
- GV giới thiệu bài mới
- Báo cáo sỉ số
- HS trả lời cá nhân
- Nghe, ghi tựa bài
Hoạt động 2: Hướng dẫn
phân tích
- Gọi HS đọc chú thích dấu
sao
- Nêu vài nét về tác giả
- Hướng dẫn HS đọc văn bản
Hoạt động 3:Phân tích
Hỏi: Bài thơ miêu tả gì ?
- GV nhận xét.
Hỏi : Hãy tìm bố cục bài thơ
?
- GV nhận xét
Hỏi: Hình dáng, trạng thái
- Đọc
- HS trả lời cá nhân
- Đọc diễn cảm
- HS trả lời cá nhân : miêu
tả cảnh vật thiên nhiên trước và trong cơn mưa
- HS tìm bố cục
- HS thảo luận: Mọi việc
I Tìm hiểu chung:
- Bài thơ miêu tả cảnh vật thiên nhiên ở làng quê trước
và trong cơn mưa
II Phân tích : 1.Nội dung:
a Cảnh thiên nhiên :
* Trước cơn mưa :
- Mọi việc đều khẩn trương, vội vã
* Trong cơn mưa :
- Chớp rạch
- Mưa rơi lộp độp, chéo mặt sân, mù trắng nước
- Cây lá hả hê
-> nhân hoá => Cảnh tượng
Tuần: 27
Tiết: 100
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 8của mỗi loài lúc sắp mưa như
thế nào? Những từ ngữ nào
thể hiện?
- GV cho HS thảo luận
- Gọi đại diện nhóm trình
bày
- GV chốt lại
Hỏi: Hình ảnh con người
trong bốn câu thơ cuối như
thế nào?
đều khẩn trương, vội vã-tìm từ ngữ thể hiện
-> đại diện nhóm trả lời
- HS trả lời cá nhân: Mọi việc đều khẩn trương, vội vã
của một cuộc ra trận dữ dội
b Hình ảnh con người :
- Đội sấm, đội chớp, đội cả trời mưa -> khoa trương =>
vẻ hiên ngang lớn lao của con người trước thiên nhiên
Hỏi Nêu những nét đặc sắc
về nội dung và nghệ thuật
của bài thơ?
- Nêu ý nghĩa văn bản ?
- HS trả lời cá nhân
3 Nghệ Thuật :
- Thể thơ tự do , câu ngắn , nhịp nhanh
- Sử dụng phép nhân hóa , tạo dựng hình ảnh sống động về cơn mưa
- Khắc họa hình ảnh cha đi cày về mang ý nghĩa biểu trưng cho tư thế lớn lao , sức mạnh và vẻ đẹp con người trước thiên nhiên
- Quan sát và miêu tả thiên nhiên một cách hồn nhiên , tinh tế và độc đáo
III.Tổng kết :
Bài thơ cho thấy sự phong phú của thiên nhiên và tư thế vững chãi của con người
Từ đó thể hiện tình cảm vui tươi , thân thiện của tác giả đối với thiên nhiên và làng quê yêu quí của mình
Hoạt động 4: Củng cố –
Dặn dò
Hỏi Cảnh thiên nhiên được
miêu tả trong bài thơ như thế
nào?
* Hướng dẫn tự học :
+ Học bài
+ Chuẩn bị : Hoán dụ
+Nắm đuợc khái niệm hoán
dụ và tác dụng của hoán dụ
- HS trả lời cá nhân
- Nghe