KÜ n¨ng - ViÕt ®o¹n v¨n diÔn dÞch vµ quy n¹p - Lựa chọn ngôn ngữ diễn đạt trong đoạn văn nghị luận - Viết đoạn văn nghị luận trình bày luận điểm có độ dài 90 chữ về một vấn đề chính trÞ [r]
Trang 1Ngày soạn: 04/ 032011
Ngày giảng: 09/ 03/2011
Bài 25 Tiết 102: Viết đoạn văn trình bày luận điểm
I Mục tiêu cần đạt
1.Kiến thức
- Nhận biết, phân tích !" cấu trúc của đoạn văn nghị luận
- Biết cách viết đoạn văn trình bày luận điểm theo hai
nạp
2 Kĩ năng
- Viết đoạn văn diễn dịch và quy nạp
- Lựa chọn ngôn ngữ diễn đạt trong đoạn văn nghị luận
- Viết đoạn văn nghị luận trình bày luận điểm có độ dài 90 chữ về một vấn đề chính trị hoặc xã hội
3.Thái độ
Có ý thức vận dụng các kiến thức đã học vào quá trình tạo lập văn bản
II.Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Kĩ năng tự xác định giá trị
2 Kĩ năng hợp tác
3 Kĩ năng lắng nghe tích cực
4 Kĩ năng giao tiếp
III Chuẩn bị
1 Giáo viên: bảng phụ
2 Học sinh: đọc và trả lời các câu hỏi trong sgk.
IV Phương pháp/ Kĩ thuật dạy học
Phân tích ngôn ngữ, nêu vấn đề ( Động não, đặt câu hỏi) Thảo luận( chia nhóm, giao nhiệm vụ)
V các bước lên lớp
1 ổn định tổ chức (1’)
2 Kiểm tra đầu giờ ( không kiểm tra giành cho giờ luyện tập)
3 Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Khởi động ( 1’)
Để có một bài văn hay và hấp dẫn
cách thức xây dựng và trình bày luận điểm
bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
Hoạt động của thầy và trò T/g Nội dung
Hoạt động 1 Hình thành kiến
thức mới
* Mục tiêu
- Nhận biết, phân tích !" cấu
trúc của đoạn văn nghị luận
- Biết cách viết đoạn văn trình bày
luận điểm theo hai
18’
Trang 2diễn dịch và quy nạp.
- HS đọc đoạn văn
H.Tìm câu chủ đề trong đoạn
văn?
H.Câu chủ đề nằm ở vị trí nào
trong đoạn văn? vậy đó là kiểu
đoạn văn gì?
H Thế nào là lập luận? Phân tích
cách lập luận trong đoạn văn?
H Nhận xét gì về cách lập luận?
- Mạch lạc chặt chẽ, đầy sức
thuyết phục
- HS đọc đoạn văn b
H Tìm câu chủ đề nêu luận điểm
trong đoạn văn?
H Vị trí của câu chủ đề? Kiểu
đoạn văn?
H Phân tích cách lập luận trong
đoạn văn và nêu nhận xét?
- HS trả lời, GV chốt
H.qua tìm hiểu hai đoạn văn em
rút ra !" kết luận gì về cách
trình bày luận điểm trong một
đoạn văn?
- Thể hiện rõ ràng nội dung luận
điểm, câu chủ đề đứng đầu hoặc
cuối đoạn văn
- Tìm đủ các luận cứ cần thiết, tổ
chức lập luận theo một trình tự
I Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận
Bài tập 1.
a.Trích “ Chiếu dời đô”
- Câu chủ đề nêu luận điểm: “ Thật là chốn hội tụ…muôn đời”
- Câu chủ đề đặt cuối đoạn văn -> trình bày đoạn văn theo cách quy nạp
- Trình tự lập luận + Vốn là kinh đô cũ + Vị trí trung tâm của đất trời + Thế đất quý hiếm
+ Dân ! đông đúc, muôn vật phong phú tốt
!4-+ Nơi thắng địa + KL: Xứng đáng là kinh đô muôn đời
=> Luận cứ !( ra toàn diện, đầy đủ, lập luận mạch lạc, chặt chẽ đầy sức thuyết phục
b Trích “ Tinh thần yêu dân ta”
-Câu chủ đề “ đồng bào ta ngày nay…
ta ngày %!Z i
- Đoạn văn trình bày theo cách diễn dịch
- Trình tự lập luận: Theo lứa tuổi, theo không gian, vùng miền, theo vị trí công tác, ngành nghề, nhiệm vụ !" giao
=> Lập luận, toàn diện, đầy đủ, vừa khái quát, vừa cụ thể
Trang 3HS đọc và quan sát bài tập 2
H.Tìm luận điểm trong đoạn văn?
( Xác định câu chủ đề, vị trí, kiểu
đoạn văn?)
-câu chủ đề “ Cho thằng nhà …”
- Đoạn văn quy nạp
H Phân tích cách lập luận trong
đoạn văn?
- Lập luận theo cách
H.Cách lập luận ấy có tác dụng
gì?
H Nếu tác giả xếp ý nhận xét
Nghị Quế “ đùng đùng giở giọng
chó má ngay với mẹ con chị Dậu”
lên trên và !( nhận xét “ Vợ
chồng địa chủ cũng thích chó yêu
gia súc” xuống 5!Z thì sẽ ảnh
của đoạn văn?
- Làm cho luận điểm lỏng lẻo, mờ
nhạt
H Qua đó em có nhận xét gì vê
cách sắp xếp các ý( luận cứ) của
tác giả?
-Chặt chẽ, hấp dẫn không thể đảo,
đổi tùy tiện
H Trong đoạn văn những cụm từ
“ Chuyện chó, giọng chó, thằng
nhà giàu %!Z chó vào nhà…”
!" xếp cạch nhau nhằm mục
đích gì?
- Làm chó đoạn văn xoáy vào ý
chung vừa làm cho bản chất thú
vật của bọn địa chủ hiện ra thành
hình ảnh rõ ràng, lí thú
H.Qua tìm hiểu bài tập em rút ra
!" KL gì về cách diễn đạt trong
đoạn văn nghị luận?
- Cách trình bày đoạn văn nghị
Bài tập 2 Đoạn văn của Nguyễn Tuân
- Luận điểm: “ Bản chất chó đểu của vợ chồng Nghị Quế thể hiện qua việc mua chó”
- Cách lập luận
vập mua chó, sung chó bên cạch giọng chó má với mua chó
- Tác dụng: làm rõ bản chất chó má của giai cấp địa chủ-> làm cho luận điểm nổi bật sức thuyết phục mạnh mẽ
- Cách sắp xếp các ý chặt chẽ, hấp dẫn
Trang 4luận nghĩa là cách lập luận phải
trong sáng, hấp dẫn, có thể dùng
hình ảnh, sắp xếp các luận cứ
logic đến mức không thể đảo đổi
! vậy, luận điểm càng vững
chắc, đầy sức thuyết phục
- HS đọc ghi nhớ, xác định nội
dung cần ghi nhớ
Hoạt động 2 Luyện tập
* Mục tiêu
- Phân tích cấu trúc của đoạn văn
mẫu Nhận xét cách sắp xếp luận
điểm, luận cứ của đoạn văn
- Lập ý cho một đoạn văn trình
bày luận điểm
- Viết đoạn văn ngắn triển khai
luận điểm theo
dịch
- Viết đoạn văn ngắn triển khai
luận điểm theo
nạp
- HS xác định yêu cầu bài tập 1
- HS hoạt động cá nhân
- ý b học sinh về nhà thực hiện
- HS đọc và xác định yêu cầu bài
tập
- GV cho học sinh hoạt động
nhóm 8/ 5’
- Các nhóm báo cáo, nhận xét
-GV chữa
- HS đọc bài tập 3 và nêu yêu cầu
H.Tìm luận cứ cho luận điểm a
18’
II.ghi nhớ
- Những yêu cầu khi trình bày luận
điểm trong đoạn văn nghị luận
III Luyện tập
Bài tập 1.
Xác định luận điểm, diễn đạt ngắn gọn, rõ
a Cần tránh lối viết dài dòng, khiến
Bài tập 2 Xác định luận điểm, luận cứ, nhận xét cách sắp xếp luân cứ và diễn
đạt
- Luận điểm “ Tế Hanh là một tinh lắm”
- Luận cứ 1: Tế Hanh đã ghi !" đôi nét thần tình về cảnh sinh hoạt quê
- Luận cứ 2: Thơ Tế Hanh !( ta vào thế giới rất gần gũi,
một cách mờ mờ
-> Cách luận cứ !" sắp xếp theo trình
tự tăng tiến
Bài tập 3:Viết đoạnvăn trình bày luận
điểm
a Học phải kết hợp với làm bài tập thì
Trang 5- Viết đoạn văn theo cách diễn
dịch hoặc quy nạp-> trình bày
- GV nhận xét, góp ý
mới hiểu bài
- Luận cứ 1: Làm bài tập chính là thực hành bài học lý thuyết Nó làm cho kiến thức lý thuyết !" nhận thức lại, sâu sắc hơn, bản chất hơn
- Luận cứ 2: Làm bài tập giúp cho việc nhớ kiến thức dễ dàng hơn
- Luận cứ 3: Làm bài tập là rèn luyện các kĩ năng của ! duy, đặc biệt là ! duy phân tích, tổng hợp, so sánh, chứng minh, tính toán…
- Luận cứ 4; Vì vậy, nhất thiết phải kết hợp với làm bài tập thì sự học mới đầy
đủ và vững chắc
4.Củng cố ( 1’)
GV hệ thống lại bài chú ý học sinh khi viết đoạn văn trình bày luận điểm
5 Hướng dẫn học tập ( 1’)
- Học sinh về nhà tiếp tục viết đoạnvăn trình bày luận điểm theo 2 cách đã học Chuyển đổi đoạn v ăn quy nạp thành diễn dịch và
-Chuẩn bị bài: Bàn về phép học ( đọc và trả lời các câu hỏi trong sgk)