Pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt, qua thực tiễn tại thị trấn Khe Sanh, huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị

Các quy định xử lý vi phạm pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt ... Những kết quả đạt được trong thực tiễn thực hiện pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt .... Phương pháp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT

NGUYỄN THỊ HOÀI THƯƠNG

PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT

TỪ THỰC TIỄN TẠI THỊ TRẤN KHE SANH,

HUYỆN HƯỚNG HÓA, TỈNH QUẢNG TRỊ

Chuyên ngành: Luật Kinh tế

Mã số: 8380107

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

QUẢNG TRỊ, năm 2020

Công trình được hoàn thành tại:

Trường Đại học Luật, Đại học Huế

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Vũ Thị Duyên Thuỷ

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu đề tài 3

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài luận văn 3

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 4

6 Bố cục nội dung của luận văn 4

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT VÀ PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT 5 1.1 Những vấn đề chung về quản lý chất thải rắn sinh hoạt 5

1.1.1 Khái niệm chất thải rắn sinh hoạt và quản lý chất thải rắn sinh hoạt 5

1.1.2 Những yêu cầu đặt ra đối với quản lý chất thải rắn sinh hoạt 5

1.2 Những vấn đề chung về pháp luật quản lý chất thải rắn sinh hoạt 5

1.2.1 Khái niệm, nội dung điều chỉnh của pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh 5

1.2.2 Các yếu tố tác động tới pháp luật quản lý chất thải rắn sinh hoạt 6

1.2.3 Vai trò của pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt 7

1.3 Kinh nghiệm quản lý chất thải rắn sinh hoạt của một số nước trên thế giới, bài học cho Việt Nam 7

1.3.1 Kinh nghiệm quản lý chất thải rắn sinh hoạt của một số nước trên thế giới 7

1.3.2 Bài học cho Việt Nam 7

Kết luận chương 1 7

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ CHẤTTHẢI RẮN SINH HOẠT VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN TẠI THỊ TRẤN KHE SANH, HUYỆN HƯỚNG HOÁ, TỈNH QUẢNG TRỊ 8

2.1 Thực trạng pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt 8

2.1.1 Các quy định về phân loại, thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt 8

2.1.2 Các quy định về xử lý chất thải rắn sinh hoạt 9

2.1.3 Các quy định về trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt 9

2.1.4 Các quy định xử lý vi phạm pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt 9

2.2 Thực tiễn thực hiện pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Thị trấn Khe Sanh, Huyện Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị 10

2.2.1 Khái quát về Thị trấn Khe Sanh, Huyện Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị 10

2.2.2 Những kết quả đạt được trong thực tiễn thực hiện pháp luật về quản lý chất

thải rắn sinh hoạt 10

2.2.3 Những hạn chế trong thực tiễn thực hiện pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt và nguyên nhân 11

Kết luận Chương 2 13

Chương 3 QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT QUA THỰC TIỄN TẠI THỊ TRẤN KHE SANH, HUYỆN HƯỚNG HOÁ, TỈNH QUẢNG TRỊ 13

3.1 Quan điểm xây dựng giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt 13

3.2 Giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt 14

3.2.1 Giải pháp hoàn thiện pháp luật 14

3.2.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt 16

3.3 Giải pháp riêng cho Thị trấn Khe Sanh, Huyện Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị 17

3.3.1 Giải pháp chung 17

3.3.2 Các giải pháp cụ thể 18

Kết luận Chương 3 21

KẾT LUẬN 21

Rác thải hay còn gọi là chất thải rắn đã và đang là vấn đề mang tính toàn cầu,

vì thế Việt Nam không phải là ngoại lệ Hiện nay bảo vệ môi trường là mục tiêu hàng đầu của mỗi quốc gia hướng đến Muốn phát triển bền vững thì yếu tố môi trường phải được quan tâm đúng mức Môi trường ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của con người, của sinh vật và kinh tế, văn hoá, xã hội của mỗi quốc gia, dân tộc

và toàn nhân loại Đặc biệt trong thời kỳ đất nước ta đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và xây dựng nền kinh tế tri thức thì bảo vệ môi trường càng trở nên cấp bách Trong hoạt động BVMT thì công tác xử lý rác thải đã và đang trở nên cần thiết hơn bao giờ hết

Chất thải rắn có nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và trực tiếp đến sức khỏe con người Do đó, việc kiểm soát nguồn chất thải rắn đang được đặc biệt quan tâm, nhằm hạn chế đến mức thấp nhất nguy cơ có thể xảy ra Bên cạnh đó, Nghị

quyết của Bộ Chính trị số 41-NQ/TW ngày 15/11/2004 về bảo vệ môi trường

trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước ; Chiến lược bảo

vệ môi trường quốc gia đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020, đã được Thủ

tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 256/2003/QĐ-TTg ngày

02/12/2003; Quyết định số 153/2004/QĐ-TTg ban hành Định hướng chiến lược

phát triển bền vững ở Việt Nam (Chương trình nghị sự 21 của Việt Nam) do Chính phủ ban hành, chính là những tiền đề cơ bản khẳng định sự cần thiết của hoạt

động BVMT ở nước ta trong tiến trình hội nhập và phát triển Ngoài ra, trong các

văn bản khác như Luật Bảo vệ môi trường năm 2014; Bộ luật hình sự 2015 sửa

đổi bổ sung, Luật xử phạt vi phạm hành chính; Bộ luật dân sự 2015 và các Nghị

định, Thông tư hướng dẫn thi hành,… là tiền đề để nhà nước thống nhất quản lý

về công tác quản lý chất thải ở nước ta trong giai đoạn hiện nay Kiểm soát chất thải nói chung và chất thải rắn hiện nay là một vấn đề nóng hổi của Việt Nam Vì nhiều lý do khác nhau, chất thải rắn chưa được quản lý thật tốt và đang ảnh hưởng đến môi trường xung quanh và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của một bộ phận dân cư

Trên thực tế, chất thải rắn sinh hoạt ngày một tăng, trong khi việc thu gom,

xử lý không đảm bảo gây ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường nông thôn Các địa phương vẫn chờ đợi sự định hướng về chính sách, công nghệ từ các cơ quan

quản lý Trung ương để giải bài toán khó này Tình trạng ô nhiễm môi trường do

chất thải rắn sinh hoạt ở các vùng nông thôn là câu chuyện đã cũ nhưng luôn nóng, bởi những áp lực ngày càng gia tăng đến chất lượng cuộc sống của người dân

Thống kê của Bộ TN&MT cho thấy, lượng chất thải rắn sinh hoạt nông thôn trong

cả nước khoảng 32.000 tấn/ngày Tỷ lệ thu gom còn thấp trung tâm đạt khoảng

40 – 50% so với lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh Tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt tại các vùng nông thôn ven đô hoặc các thị trấn, thị tứ cao hơn tỷ lệ thug om chất thải rắn sinh hoạt tại các vùng sâu, vùng xa

Không chỉ khó khăn trong công tác thu gom rác, việc xử lý rác ở nông thôn còn bất cập và phức tạp hơn Theo Bộ TN&MT, 75% lượng chất thải rắn sinh hoạt nông thôn được xử lý bằng công nghệ chôn lấp, 16% được xử lý tại các nhà máy chế biến sản xuất phân compost và 13% được xử lý bằng phương pháp đốt Thế nhưng, các công nghệ xử lý chất thải tại các vùng nông thôn đều đang bộc lộ hạn chế và chưa giải quyết được triệt để vấn đề xử lý chất thải rắn tại địa phương Đáng nói, tại một số vùng nông thôn, còn tồn tại những lò đốt cỡ nhỏ cấp xã, không đáp ứng yêu cầu tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN61:2016/BTNMT

về lò đốt chất thải rắn sinh hoạt (về công suất còn nhỏ hơn 300kg/h, hệ thống xử

lý khí thải không có hoặc có nhưng không đạt yêu cầu…) Bên cạnh đó, có một

số lò đốt mặc dù đáp ứng theo QCVN 61:2016/BTNMT nhưng khi áp dụng thì trình độ vận hành của các công nhân không đảm bảo yêu cầu tuân thủ về kỹ thuật (như nhiệt độ cháy theo yêu cầu hoặc vận hành hệ thống xử lý khí thải) nên không đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường Đây chính là tác nhân dẫn đến khả năng không kiểm soát được chất thải thứ cấp phát sinh Trong khi đó, thực tế tồn tại là chất thải rắn sinh hoạt vẫn bị đổ bừa bãi, gây ô nhiễm môi trường, cảnh quan Tại các thôn, xã chưa có quy hoạch xây dựng các bãi chôn lấp chất thải tập trung và chưa có quy định chỗ tập kết rác thải, nhiều bãi chôn lấp chất thải ở nông thôn vẫn hình thành tự phát Và theo cảnh báo của Tổng cục Môi trường, những bãi rác rác này có nguy cơ trở thành những điểm ô nhiễm tồn lưu

Tại Quảng Trị, trên cơ sở đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về quản lý chất thải rắn, chính quyền các cấp của Tỉnh đã ban hành các văn bản và triển khai thi hành pháp luật đối với vấn đề này Nhìn chung, đã đạt được một số kết quả nhất định, góp phần nâng cao trách nhiệm, ý thức của cộng đồng

và xã hội Nhưng công tác quản lý chất thải rắn còn bộc lộ nhiều hạn chế, hiệu quả chưa cao, chưa đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển bền vững Chính vì vậy cần tiếp tục nghiên cứu, đề ra các giải pháp hoàn thiện chính sách, pháp luật

về quản lý rác thải sinh hoạt, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý chất thải rắn ngày càng tốt hơn Xuất phát từ tình hình nói trên, tác giả chọn đề tài

“Pháp luật quản lý chất thải rắn sinh hoạt từ thực tiễn tại Thị trấn Khe Sanh,

Huyện Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị” làm luận văn thạc sĩ, với mong muốn góp

phần hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn trên địa bàn Thị trấn Khe Sanh, Huyện Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Tại Việt Nam, công tác quản lý CTR sinh hoạt tuy đóng vai trò rất quan trọng, song pháp luật về quản lý CTR ở nước ta mới chỉ được quan tâm đúng mức

và bắt đầu có một số nghiên cứu quy mô trong thời gian gần đây, được thể hiện trong nhiều công trình khoa học công bố trên sách, báo, tạp chí chuyên ngành và các Luận án Tiến sĩ, Luận văn Thạc sĩ

Nhìn chung, những công trình đã tập trung nghiên cứu một số quy định của cũng như việc tổ chức thực hiện pháp luật về quản lý CTR, phân tích, làm rõ những hạn chế, bất cập trong thực thi pháp luật về quản lý CTR Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình khoa học nào đi sâu nghiên cứu một cách cơ bản và

có hệ thống pháp luật về quản lý rác thải sinh hoạt gắn với thực tiễn thực hiện tại Thị trấn Khe Sanh, Huyện Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu các quy định của pháp luật về quản lý CTR sinh hoạt, tìm hiểu và đánh giá đúng tình hình quản lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn Thị trấn Khe Sanh, Huyện Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị trong những năm qua Luận văn

đề xuất những phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý CTR sinh hoạt, bảo vệ môi trường, đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển bền vững kinh tế - xã hội tại Thị trấn Khe Sanh, Huyện

Hướng Hóa,Tỉnh Quảng Trị nói riêng và cả nước nói chung

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để có thể đạt được mục đích đặt ra khi nghiên cứu đề tài, đòi hỏi luận văn phải giải quyết các vấn đề sau:

Một là, nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý CTR sinh hoạt Trong đó nêu lên khái niệm, giải thích vì sao phải quản lý CTR sinh hoạt; trình bày yêu cầu và các yếu

tố đảm bảo quản lý CTR sinh hoạt

Hai là, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý CTR sinh hoạt được quy định trong hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam hiện hành

Ba là, nêu và phân tích thực trạng quản lý CTR sinh hoạt trên địa bàn Thị trấn Khe Sanh Huyện Hướng Hóa Tỉnh Quảng Trị; Đánh giá thực trạng quản lý CTR sinh hoạt tại địa phương; Tìm hiểu các khiếm khuyết của pháp luật thực định

về quản lý CTR sinh hoạt, đồng thời tìm hiểu các nguyên nhân của các khiếm khuyết đó Từ đó, đề xuất phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng

cao hiệu quả xử quản lý CTR sinh hoạt trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu lý luận pháp luật chuyên sâu quản lý CTR sinh hoạt và thực tiễn việc thực hiện các quy định của pháp luật quản lý CTR sinh hoạt trên địa bàn Thị trấn Khe Sanh, Huyện Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn trong các văn bản pháp luật về quản lý CTR sinh hoạt Nội dung luận văn tác giả giới hạn trong vấn đề lý luận về quản

lý CTR sinh hoạt được ghi nhận trong hệ thống pháp luật của Việt Nam Giới hạn khảo sát của luận văn là quá trình thực hiện pháp luật về quản lý CTR sinh hoạt trên địa bàn Thị trấn Khe Sanh, Huyện Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị từ năm 2018 cho đến nay

5 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình viết luận văn, một số phương pháp nghiên cứu như sau:

- Phương pháp phân tích văn bản, phân tích quy phạm: Làm rõ các khái niệm, quy định hiện hành về áp dụng pháp luật về quản lý CTR sinh hoạt …

- Phương pháp phân tích quy phạm pháp luật và so sánh pháp luật: Chủ yếu sử dụng trong Chương 1 và Chương 2 để đánh giá thực trạng pháp luật quy định về quản lý CTR và thực tiễn áp dụng pháp luật về quản lý CTR sinh hoạt trên thực tế

- Phương pháp quan sát và phương pháp phân tích số liệu thứ cấp: Chủ yếu

sử dụng trong Chương 2 nhằm làm sáng tỏ thực trạng và những bất cập trong thực tiễn áp dụng pháp luật về quản lý CTR sinh hoạt

- Phương pháp diễn giải, phương pháp dự báo khoa học: Chủ yếu được sử dụng trong Chương 3 để đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu áp dụng pháp luật về quản lý CTR sinh hoạt

6 Bố cục nội dung của luận văn

Luận văn ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo thì nội dung luận văn được chia thành ba chương, cụ thể là:

Chương 1: Những vấn đề chung về quản lý chất thải rắn sinh hoạt và pháp

luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt

Chương 2: Thực trạng pháp luật pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt và

thực tiễn thực hiện tại Thị trấn Khe Sanh, Huyện Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về quản lý chất

thải rắn sinh hoạt qua thực tiễn tại Thị trấn Khe Sanh, Huyện Hướng Hóa, Tỉnh Quảng Trị

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT

VÀ PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT 1.1 Những vấn đề chung về quản lý chất thải rắn sinh hoạt

1.1.1 Khái niệm chất thải rắn sinh hoạt và quản lý chất thải rắn sinh hoạt

* Khái niệm chất thải rắn sinh hoạt:

Theo khoản 3, điều 3 Nghị định 38/2015/NĐ-CP: “CTRSH là chất thải phát

sinh trong sinh hoạt thường ngày của con người”

* Khái niệm quản lý chất thải rắn sinh hoạt:

Quản lý CTRSH là quá trình phòng ngừa, giảm thiểu, giám sát, phân loại, thu gom, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải rắn phát sinh trong hoạt động thường ngày của con người

1.1.2 Những yêu cầu đặt ra đối với quản lý chất thải rắn sinh hoạt

Thứ nhất, quản lý chất thải rắn sinh hoạt là nhiệm vụ của cả xã hội, trong đó

nhà nước và các chủ thể trực tiếp quản lý chất thải rắn sinh hoạt đóng vai trò trọng tâm

Thứ hai, hoạt động quản lý chất thải rắn sinh hoạt phải đảm bảo quy trình

chặt chẽ, không để hoạt động quản lý chất thải rắn sinh hoạt trở thành nguồn ô nhiễm mới cho đời sống xã hội

Thứ ba, hoạt động quản lý chất thải rắn sinh hoạt phải được thực hiện kịp thời,

liên tục và triệt để

Thứ tư, hoạt động quản lý chất thải rắn sinh hoạt phải được xã hội hoá và

luôn tăng cường xu hướng xã hội hoá

1.2 Những vấn đề chung về pháp luật quản lý chất thải rắn sinh hoạt

1.2.1 Khái niệm, nội dung điều chỉnh của pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh

* Pháp luật quản lý chất thải rắn sinh hoạt là hệ thống các quy phạm pháp

luật điều chỉnh mối quan hệ phát sinh trong quá trình phân loại, thu gom, vận chuyển, giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế, xử lý, tiêu hủy chất thải rắn sinh hoạt nhằm bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng

* Nội dung điều chỉnh của pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt bao gồm:

Thứ nhất, các quy định về phân loại, thu gom, vận chuyển CTRSH

Từ nơi phát sinh, chất thải qua thu gom đến được nơi xử lý hoặc tái chế phải qua hoạt động vận chuyển Hoạt động này nếu được thực hiện tốt sẽ làm giảm đáng

kể sự ứ đọng chất thải tại nơi thu gom

Thứ hai, các quy định về xử lý CTRSH

Quy định về xử lý CTRSH, bao gồm các hoạt động tái sử dụng, tái chế, tiêu huỷ Xử lý, tiêu huỷ chất thải là khâu rất quan trọng có tính quyết định đối với việc tạo lập một hệ thống quản lý chất thải hiệu quả, để giảm thiểu các rủi ro đối với môi trường và sức khoẻ con người

Thứ ba, các quy định về trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong quản

lý CTRSH

Các cơ quan nhà nước giữ vai trò hết sức quan trọng trong quản lý môi trường nói chung và quản lý CTRSH nói riêng Việc quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan này sẽ quyết định không nhỏ đến hiệu quả quản lý CTRSH Vì thế, đây là một nội dung điều chỉnh không thể thiếu trong hệ thống pháp luật về quản lý CTRSH ở mọi quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam

Thứ tư, các quy định xử lý vi phạm pháp luật về quản lý CTRSH

Tùy theo mức độ vi phạm, các tổ chức, cá nhân vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, bị buộc bồi thường thiệt hại hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định chung của pháp luật hình sự, pháp luật dân sự, pháp luật hành chính và quy định riêng của pháp luật môi trường

1.2.2 Các yếu tố tác động tới pháp luật quản lý chất thải rắn sinh hoạt

Các yếu tố tác động tới pháp luật quản lý CTRSH rất nhiều, nhưng quan trọng nhất và trước hết là:

Thứ nhất, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

Đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước ảnh hưởng rất nhiều đến pháp luật về quản lý CTRSH Từ các chính sách, đường lối của Đảng đòi hỏi Nhà nước phải ban hành pháp luật, nhất là pháp luật môi trường trong đó có pháp luật về quản lý CTRSH như thế nào cho phù hợp

Thứ hai, ý thức pháp luật

Có thể thấy rằng việc pháp luật về quản lý CTRSH được thực hiện trong cuộc sống hay không là phụ thuộc phần lớn vào ý thức của người dân

Thứ ba, lợi ích kinh tế của doanh nghiệp

Mục đích đầu tiên của các chủ thể kinh doanh là lợi nhuận, cho nên họ có thể thực hiện tất cả các biện pháp miễn sao đạt được lợi nhuận tối đa Họ có thể

tự ý bỏ qua một hoặc một vài quy định của pháp luật với mục đích càng mất ít chi phí càng tốt

Cần phải áp dụng quy định về thu thuế môi trường, phí bảo vệ môi trường, phí phát thải chất thải vào môi trường, hoặc có thể ra quyết định đình chỉ hoạt động của doanh nghiệp nếu vi phạm môi trường

Thứ tư, trình độ khoa học kỹ thuật công nghệ

Việc phân loại chất thải tại nguồn tăng lên và những thay đổi trong công tác

xử lý chất thải đã làm giảm việc chôn lấp chất thải và tăng tái chế, xử lý sinh học

và thiêu đốt để thu hồi năng lượng Do đó năng lượng và các vật liệu được thu hồi

đã tăng lên rõ rệt Vì vậy, có thể khẳng định rằng hoạt động quản lý chất thải rắc được quyết định rất nhiều bới yếu tố khoa học công nghệ hiện đại hay không

1.2.3 Vai trò của pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt

* Pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt trong bảo vệ vệ sinh, sức khỏe người dân

* Pháp luật quản lý chất thải rắn sinh hoạt là công cụ phòng ngừa, khắc

phục ô nhiễm môi trường, sự cố môi trường, góp phần đảm bảo quyền được sống trong một môi trường trong lành của con người

* Pháp luật quản lý chất thải rắn sinh hoạt góp phần thay đổi và nâng cao

nhận thức của cộng đồng theo hướng có lợi cho bảo vệ môi trường

Tóm lại, pháp luật quản lý CTRSH giữ vai trò hết sức quan trọng trong đời sống xã hội và sự phát triển bền vững ở nước ta hiện nay Nó không chỉ là công

cụ quan trọng để điều hòa lợi ích của từng tổ chức, cá nhân với lợi ích chung về môi trường của cộng đồng, đảm bảo chất lượng môi trường sống cho con người, đảm bảo phát triển bền vững mà còn là một yếu tố không thể thiếu góp phần làm thay đổi nhận thức chung của cộng đồng theo hướng có lợi và ngày càng thân thiện hơn với môi trường

1.3 Kinh nghiệm quản lý chất thải rắn sinh hoạt của một số nước trên thế giới, bài học cho Việt Nam

1.3.1 Kinh nghiệm quản lý chất thải rắn sinh hoạt của một số nước trên thế giới

1.3.2 Bài học cho Việt Nam

đất, tại nhiều khu vực chất thải chôn lấp ở các bãi chôn lấp tạm, lộ thiên, hiện đã

và đang là nguồn gây ô nhiễm môi trường

Pháp luật quản lý CTRSH là đối tượng nghiên cứu của nhiều khoa học khác nhau như xã hội, pháp lý Dưới góc độ pháp lý Pháp luật quản lý CTRSH được ghi nhận trong công ước quốc tế cũng như trong hệ thống pháp luật quốc gia Pháp luật quản lý CTRSH là việc thực hiện các biện pháp và điều kiện cần thiết để bảo đảm cho hoạt động quản lý CTRSH được đi đúng hướng trong thời kỳ hội nhập quốc tế hiện nay

Trên cơ sở việc nghiên cứu vấn đề lý luận về CTRSH và pháp luật quản lý CTRSH , luận văn đã nghiên cứu và làm rõ nội dung pháp luật quản lý nhà nước

về CTRSH và vai trò của pháp luật quản lý về CTRSH Bên cạnh đó, luận văn còn học hỏi kinh nghiệm quản lý nhà nước của các quốc gia trên thế giới cũng như kinh nghiệm quản lý CTRSH của một số địa phương, qua đó có cái nhìn bao quát về những quy định pháp luật có liên quan đến vấn đề này

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ CHẤTTHẢI RẮN SINH HOẠT VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN TẠI THỊ TRẤN KHE SANH,

HUYỆN HƯỚNG HOÁ, TỈNH QUẢNG TRỊ 2.1 Thực trạng pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt

2.1.1 Các quy định về phân loại, thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt

* Phân loại chất thải rắn sinh hoạt:

Có nhiều cách phân loại chất thải rắn, chúng ta có thể phân loại theo các cách sau:

- Phân loại theo nguồn gốc theo thành phần hoá học:

+ Chất thải rắn hữu cơ là loại chất thải dễ phân huỷ và có thể tái chế đưa vào

sử dụng cho việc chăm bón và làm thức ăn cho động vật bao gồm các chất thải từ thực phẩm, rau củ quả, chất thải chế biến thức ăn, phế thải nông nghiệp…

+ Chất thải rắn vô cơ là loại chất thải không thể sử dụng được nữa cũng không thể tái chế được mà chỉ có thể đem đi xử lý bằng cách mang ra các khu chôn lấp rác thải như túi nilong, bao bì dùng bên ngoài để bọc thực phẩm…

- Phân loại theo tính chất độc hại

+ Chất thải rắn thông thường bao gồm giấy, vải, thuỷ tinh…

+ Chất thải rắn nguy hại bao gồm chất thải công nghiệp nguy hại, chất thải

y tế nguy hại, chất thải nông nghiệp nguy hại

- Phân loại theo công nghệ xử lý hoặc khả năng tái chế

+ Chất thải cháy được và chất thải không cháy được

+ Chất thải tái chế được: Các loại kim loại, đồng phế liệu, sắt, gổ…

* Thu gom, vận chuyển chất thải rắn chất thải rắn sinh hoạt

Thu gom và vận chuyển CTRSH là quá trình tập hợp chất thải rắn sinh hoạt

từ nơi phát sinh và vận chuyển về khu vực lưu giữ, xử lý chất thải theo quy định

- Việc thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt được quy định tại Điều

17 Nghị định 38/2015/NĐ-CP về quản lý chất thải và phế liệu

* Trách nhiệm cụ thể của các chủ thể:

Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân làm phát sinh chất thải rắn sinh hoạt bao gồm: Thực hiện việc phân loại, lưu giữ chất thải rắn sinh hoạt theo quy định

2.1.2 Các quy định về xử lý chất thải rắn sinh hoạt

Trách nhiệm của chủ xử lý chất thải rắn sinh hoạt: xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo quy định tại Khoản 1 Điều 22 Nghị định số 38/2015/NĐ-CP ngày 24 tháng 4 năm 2015 của Chính phủ

Quyền của chủ xử lý chất thải rắn sinh hoạt: Chủ xử lý chất thải rắn sinh hoạt

có quyền hạn theo quy định tại Khoản 2 Điều 22 Nghị định số 38/2015/NĐ-CP ngày 24 tháng 4 năm 2015 của Chính phủ

2.1.3 Các quy định về trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong quản

lý chất thải rắn sinh hoạt

+ Trách nhiệm của Sở Xây dựng

+ Trách nhiệm của Sở Tài nguyên và Môi trường

+ Trách nhiệm của Sở Kế hoạch và Đầu tư

+ Trách nhiệm của Sở Tài chính

+ Trách nhiệm của Sở Khoa học và Công nghệ

+ Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố

2.1.4 Các quy định xử lý vi phạm pháp luật về quản lý chất thải rắn sinh hoạt

Tùy theo mức độ vi phạm, các chủ thể vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này

có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, bị buộc bồi thường thiệt hại hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự Việc áp dụng trách nhiệm hình sự hay trách nhiệm dân

sự trong lĩnh vực này được thực hiện theo quy định chung của Bộ luật dân sự và

Bộ luật hình sự Vì vậy, trong phần này tác giả chỉ đề cập đến vấn đề áp dụng trách nhiệm hành chính vì đây là dạng trách nhiệm pháp lý được áp dụng phổ biến nhất và có những quy định riêng cho hành vi vi phạm pháp luật về quản lý CTRSH Cụ thể như sau: