Skkn phòng chống xâm hại trẻ em và trách nhiệm của đoàn thanh niên

Thế nhưng từ câu chuyện chín em nam bị xâm hại trong một thời gian dài mà người xâm hại chính là cán bộ quản lý trong ngành giáo dục, báo chí đã phản ánh, đã phân tích rất nhiều, từ nhữn

ĐỀ TÀI:

PHÒNG CHỐNG XÂM HẠI TRẺ EM

VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA ĐOÀN THANH NIÊN

Tên cá nhân thực hiện: Hồ Quý Nhi – Cà Mau

1 Thực trạng hiện nay

Xâm hại trẻ em là bất cứ hành động (hoặc không nhất thiết là hành động) có chủ ý và làm tổn thương hoặc gây nguy hại cho trẻ Hàng ngày, trên thế giới có hàng triệu trẻ em bị xâm hại dưới các hình thức khác nhau Xâm hại trẻ em xảy ra ở mọi quốc gia Trẻ em thường bị xâm hại dưới nhiều hình thức khác nhau, trong cùng một thời điểm

Có 4 hình thức của xâm hại trẻ em: Thể chất, Tình dục, Tinh thần, Xao nhãng Xâm hại trẻ em là vấn đề toàn cầu, nó xảy ra ở mọi quốc gia trên thế giới và có thể xảy

ra với bất kỳ đứa trẻ nào

Xâm hại trẻ em gây ra những tổn thương nghiêm trọng và lâu dài cả về thể chất

và tâm lý đối với nạn nhân trẻ em Những hậu quả của xâm hại trẻ em cũng ảnh hưởng đến gia đình, cộng đồng và toàn xã hội Trẻ em không bao giờ có lỗi trong việc bị xâm

hại, ngay cả khi việc này làm ảnh hưởng tới gia đình và cộng đồng

Trước tình trạng xâm hại tình dục trẻ em đã len lỏi và diễn biến trong cơ sở giáo dục - một môi trường vốn được coi là an toàn, lành mạnh để các em rèn luyện và hoàn thiện nhân cách “Tình trạng này đang là một vấn nạn nhức nhối, gây bức xúc trong xã hội, không chỉ xảy ra ở một địa phương mà đã và đang xảy ra ở 63/63 tỉnh, thành trong

cả nước”

Trong những năm gần đây tình trạng trẻ em bị xâm hại càng ngày càng có những diễn biến phức tạp, gây bức xúc trong dư luận xã hội, có vụ xâm hại trẻ em diễn

ra ở nhiều nơi, thậm chí ở cả gia đình, tổ ấm của các em, ở cả trường học, nơi được coi

là an toàn đối với các em

Trong khi đó trường học là một môi trường chúng ta cho rằng là một môi trường an toàn, lành mạnh, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho con trẻ của chúng ta được rèn luyện và hoàn thiện nhân cách Thế nhưng từ câu chuyện chín em nam bị xâm hại trong một thời gian dài mà người xâm hại chính là cán bộ quản lý trong ngành giáo dục, báo chí đã phản ánh, đã phân tích rất nhiều, từ những vụ việc như bạo lực học đường, xâm hại tình dục thì tất cả những vấn đề này với những con sâu làm rầu nồi canh dẫn đến những hệ lụy mà chúng ta không lường hết được

Đối tượng xâm hại trẻ em rất đa dạng, không chỉ người lạ mà ngay cả những người thân thích, ruột thịt của trẻ em, những người có bổn phận, nghĩa vụ và trách

nhiệm chăm sóc, giáo dục các em như: Cha mẹ, thầy cô giáo, cán bộ cơ sở bảo trợ trẻ em… Các phương thức, thủ đoạn xâm hại trẻ em ngày càng tinh vi, đa dạng và phức tạp hơn, như: Xâm hại tình dục, bạo lực đối với trẻ em, mua bán, bắt cóc, chiếm đoạt trẻ em, bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em, lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc, lạm dụng trẻ em vào một số hoạt động trái pháp luật… Các hành vi xâm hại trẻ em để lại hậu quả rất nặng nề, nghiêm trọng, lâu dài cho trẻ em cả về thể chất và tinh thần, cũng như cho gia đình và xã hội

Thời gian qua, các ngành các cấp, đặc biệt là ngành giáo dục và đoàn thanh niên

đã quan tâm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục phòng, chống xâm hại trẻ em trong trường học thông qua nhiều giải pháp tích cực như: Tăng cường phổ biến, giáo dục kiến thức, kỹ năng về phòng, chống xâm hại trẻ em; xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường; phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em…

Hàng năm, các đơn vị trong tỉnh Cà Mau xây dựng kế hoạch thực hiện việc phổ biến, giáo dục pháp luật; triển khai cho tất cả cán bộ, công chức, viên chức, nhân viên

và học sinh Nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật phong phú, tuyên truyền và phổ biến kịp thời các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; nhất là các văn bản mới ban hành, liên quan thiết thực đến đời sống, lao động và học tập của công chức, viên chức, nhân viên và học sinh trên địa bàn tỉnh Qua đó, đưa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường đi vào chiều sâu, thiết thực, mang lại hiệu quả cao Hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật cũng đa dạng, lồng ghép trong các cuộc họp hội đồng sư phạm, kết hợp trong các buổi sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt chủ nhiệm, ngoại khóa… Góp phần tích cực vào việc nâng cao kiến thức, nâng cao kỹ năng

tự bảo vệ của trẻ em, phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội tích cực phòng, chống xâm hại trẻ em trong môi trường giáo dục

Ngoài ra, các công tác khác có liên quan như: Công tác hỗ trợ, can thiệp của các cơ sở giáo dục, của đoàn thanh niên khi trẻ em có nguy cơ bị xâm hại hoặc bị xâm hại; công tác kiểm tra, giải quyết kiến nghị, khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật trong công tác phòng, chống xâm hại trẻ em; cung cấp, xử lý thông tin, thông báo,

tố giác hành vi xâm hại trẻ em; phối hợp với các ban, ngành có liên quan trong phòng, chống xâm hại trẻ em… cũng được quan tâm Đây cũng là yếu tố giúp các ngành xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh và phòng, chống bạo lực học đường, phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em đạt kết quả

2 Giải pháp tuyên truyền, phòng chống xâm hại trẻ em

Đối với các ngành các cấp đặc biệt là hệ thống Đoàn thanh niên, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về công tác phòng, chống xâm hại trẻ em trong trường học thông qua nhiều biện pháp thích hợp, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ tư vấn học sinh trong nhà trường gắn với thường xuyên kiểm tra, giám sát đảm bảo công tác phòng, chống xâm hại trẻ em đi vào nề nếp

và đạt kết quả như mong muốn

Cần có nhiều hoạt động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của trẻ em như tư vấn tâm lý học đường, duy trì hòm thư “Điều em muốn nói”, các hoạt động khích lệ các

em phản ánh những hành vi bạo lực, xâm hại trong nhà trường, cần chú trọng giải pháp thực hiện tốt và bài bản công tác tư vấn tâm lý học đường

“Nếu như đặt trong bối cảnh hiện tại khi mà trẻ em thanh, thiếu niên của chúng

ta đối mặt với nhiều vấn đề liên quan đến đạo đức, lối sống, lý tưởng, những áp lực trong thi cử, áp lực trong chọn trường, chọn ngành và chính áp lực mà do cha mẹ của các em gánh những áp lực ngoài xã hội rồi đè nặng lên con em mình, những vấn đề này nếu như chúng ta thực hiện một cách bài bản tốt về công tác tư vấn tâm lý học đường thì chúng ta phải kịp thời phát hiện, phòng ngừa và can thiệp cho trẻ em, cho thanh thiếu niên trong vấn đề nhận thức, về cảm xúc, về tư tưởng, về hành vi để tránh những hệ lụy đáng tiếc xảy ra”

Đồng thời tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật, kiến thức, kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh; chú trọng đối với nhóm học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, nhóm trẻ em có nguy cơ bị xâm hại; trang bị kỹ năng, phương pháp xử lý tình huống cho giáo viên trong phòng, chống xâm hại trẻ em; xây dựng nội dung hướng dẫn học sinh sử dụng mạng internet an toàn, hiệu quả và nghiên cứu lồng ghép nội dung này trong chương trình học tin học chính khoá

Các giải pháp thực hiện phải không ngừng đổi mới với tình hình thực tế, xã hội tại các thời điểm, tuyên truyền bằng các hình thức trực quan, đặc biệt chú trọng đặt ra các tình huống giả định để trẻ em thực hành các biện pháp giữ an toàn

3 Các kỹ năng phòng chống xâm hại trẻ em

Cha mẹ thường dạy trẻ nhiều kỹ năng sống như tự lập trong hoạt động hàng ngày, chia sẻ, làm việc nhóm… nhưng lại quên mất việc giáo dục cho trẻ cách bảo vệ bản thân khỏi xâm hại Các chuyên gia về trẻ em và giới tính kiến nghị những kỹ năng cần phải giáo dục cho trẻ, đặc biệt là trẻ em tiểu học

Dạy trẻ ranh giới tiếp xúc cơ thể nguy hiểm

Dạy trẻ em đâu là ranh giới tiếp xúc cơ thể Không cho ai chạm vào vùng kín của mình cũng như không chạm vào vùng kín của bất cứ ai Cần phải ghi nhớ cả 2 trường hợp này vì nhiều bậc phụ huynh bỏ quên trường hợp thứ 2 và không ngờ rằng đây mới là điều kẻ lạm dụng xúi giục con làm đầu tiên

Khuyến khích trẻ kể về hoạt động hàng ngày của chúng

Sẽ là quá khó với trẻ để nhận ra đâu là tình huống nguy hiểm và cần phải tránh

xa Thay vào đó, hãy thường xuyên tâm sự với trẻ về những hoạt dộng hàng ngày của con Tạo thói quen giúp trẻ có thể thoải mái chia sẻ bất kỳ chủ đề nào với bố mẹ Nếu nhận thấy hành vi không được chấp nhận hoặc hành vi đáng ngờ qua lời kể của trẻ, bạn

có trách nhiệm phải xử lý các hành vi đó

Dạy trẻ về các bộ phận cơ thể

Nhiều bé bị xâm hại mà không thể tự nhận biết được sự nghiêm trọng do quá non nớt Cha mẹ cần phải sớm dạy cho trẻ về các bộ phận trên cơ thể, bao gồm cả vùng kín của con Việc này nên được thực hiện từ sớm, khi trẻ khoảng 3 tuổi cho tới khi lớn Với mỗi độ tuổi, cả cha mẹ và nhà trường cần có cách thức cũng như mức độ dạy sao cho phù hợp Ví dụ như những trẻ còn nhỏ, không cần phải giải thích kỹ mà chỉ dạy trẻ nhớ kỹ tên các bộ phận cơ thể, với những trẻ lớn hơn bắt đầu dạy trẻ nhiều hơn về các bộ phận trên cơ thể, nơi nào nhạy cảm không ai được nhìn hay sờ vào,…

Kỹ năng xử lý khi gặp phải tình huống nguy hiểm

Trẻ em thường ngại khi từ chối người khác, đặc biệt là bạn hơn tuổi hoặc người lớn vì sợ hay e ngại bị ghét, bị cô lập và dễ hoảng sợ khi bị dọa nạt…Cần phải dạy trẻ những kỹ năng từ chối người khác, kỹ năng thoát khỏi các tình huống nguy hiểm Ở nhà, cha mẹ có thể dạy con bằng cách đưa ra các tình huống và hỏi con sẽ xử lý thế nào nếu gặp phải, hướng dẫn con cách xử lý tốt nhất Ở trường học hiện nay cũng đã tổ chức các buổi chia sẻ, tọa đàm về vấn đề này để trẻ có thể đặt câu hỏi cho các chuyên gia và được hướng dẫn cách thoát khỏi tình huống nguy hiểm

Dạy trẻ cách nói chuyện với bố mẹ, người thân khi bị xâm hại

Trẻ em biết rõ thủ phạm xâm hại mình là ai Nhưng vì nhiều lý do, trẻ thường giữ im lặng về việc bị xâm hại Nói với trẻ rằng con sẽ không gặp phải bất kỳ rắc rối gì nói chuyện với bạn, và hãy làm theo lời hứa này, tránh trừng phạt vì những điều con lên tiếng Trong trường hợp có kẻ xấu đe dọa trẻ phải giữ bí mật thì trẻ nên thông báo cho cha mẹ và người thân biết Một điều rất hiệu quả trong việc để con thông báo tình huống của mình chính là tạo ra ám hiệu riêng giữa mình và trẻ Điều này sẽ khiến trẻ

em cảm thấy an tâm hơn khi đối tượng là những người thân thuộc và thường xuất hiện

ở nhà của trẻ

Ngoài việc để trẻ nói ra khi bị xâm hại, cha mẹ nên chú ý đến biểu hiện của trẻ,

ví dụ như đột nhiên hoảng sợ khi ai đó chạm vào người, không thích tiếp xúc hay tránh

xa những người mà trước đây bé rất quý mến,…chú ý đến hành vi sẽ giúp bố mẹ và nhà trường nhanh chóng phát hiện ra tình huống mà trẻ gặp phải

Nói cho trẻ biết nguy hiểm có thể đến từ những người quen biết

Nói với trẻ rằng nguy hiểm có thể đến từ bất kỳ đâu: Hàng xóm, người thân, trường học,… – Những người bé yêu quý và tin tưởng Người Việt thường có thói quen cấu, véo hay sờ những vùng nhạy cảm của trẻ và cho đó chỉ là một hành động bình thường, thế hiện tình yêu thương Tuy nhiên, đó là một dạng xâm hại trẻ em và có thể khiến trẻ tưởng lầm đó là cách thể hiện tình yêu thương và không nhận ra sự nguy

hiểm Cha mẹ cần kiểm soát ngay những hàng động đó và dặn con thông báo nếu có bất kỳ ai thực hiện động chạm như vậy

4 Phạm vi triển khai thực hiện.

Áp dụng tại các buổi sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt ngoại khóa, các buổi tư vấn, diễn đàn lồng ghép với giáo dục kỹ năng sống

5 Kết quả, hiệu quả mang lại.

Việc áp dụng một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống và phòng chống xâm hại cho học sinh góp phần thay đổi nhận thức – thái độ – hành vi của học sinh đồng thời hình thành một số kỹ năng cơ bản như: Kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng ứng phó với cảm xúc, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng giải quyết vấn đề và kỹ năng sử dụng mạng xã hội – tìm kiếm thông tin, kỹ năng nhận biết và tự bảo vệ

Những kỹ năng cơ bản này góp phần giúp học sinh tự tin hơn, có cái nhìn mới

mẻ hơn về bản thân từ đó nỗ lực tu dưỡng, rèn bản thân trở thành người có ích cho xã hội