Đổi mới phương pháp dạy học bằng việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy môn Giáo dục quốc phòng, an ninh ……….... Tạo điều kiện để học sinh tham gia vào các hoạt động
Trang 1ĐOÀN TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRƯỜNG TỘ
BỘ MÔN: GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG – AN NINH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ MỘT
SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN HỌC GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG – AN NINH CHO HỌC SINH
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Giáo viên thực hiện: Trần Văn Quý
Bình thuận, Tháng 9 năm 2020
Trang 2MỤC LỤC
Lời cảm ơn ……… ……… 3
A. Phần mở đầu ……… …4
I Lý do chọn đề tài ……… ……… 4
II Phạm vi đề tài ……… 5
B. Phần nội dung……… 6
I Cơ sở lý luận ……… 6
II Thực trạng vấn đề ……… 7
1.Thuận lợi ……… 7
2 Khó khăn ……… 8
III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề ……… 9
1 Đổi mới phương pháp dạy học bằng việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy môn Giáo dục quốc phòng, an ninh ……… 10
2 Đổi mới phương pháp dạy học bằng biện pháp cho học sinh xem các tư liệu qua tranh ảnh, mô hình, các đoạn phim ……… 12
3 Đổi mới phương pháp dạy học bằng việc tổ chức các buổi hội thao, trò chơi… 13
4 Đổi mới phương pháp dạy học bằng việc tổ chức phương pháp thảo luận nhóm……… 14
5 Đổi mới phương pháp dạy học bằng việc phát huy vai trò của đội ngũ cán sự môn học ……… 15
IV Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm ……… 16
C Kết luận ……… 17
1 Bài học kinh nghiệm ……… 18
2 Đề xuất ……… 19
Danh mục tài liệu tham khảo ……… 20
Nhận xét của hội đồng khoa học ……….21
LỜI CẢM ƠN
Trang 3Để hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡcủa các đồng nghiệp, bạn bè và người thân.
Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu nhà trường Trường THPTNguyễn Trường Tộ đã tạo điều kiện tốt cho tôi nghiên cứu và hoàn thành đề tài này
Tôi xin chân thành cảm ơn Tổ Thể dục-GDQP Trường THPT Nguyễn Trường
Tộ đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ cho tôi hoàn thành đề tài của mình
Xin kính chúc quý thầy cô Trường THPT Nguyễn Trường Tộ luôn dồi dào sứckhỏe và thành công trong sự nghiệp giáo dục nước nhà
Trong quá trình nghiên cứu không tránh khỏi sai sót, rất mong sự đóng góp ýkiến của quý thầy cô và các bạn hoc sinh để những công trình nghiên cứu tiếp theo đượchoàn thiện hơn Tôi xin chân thành cảm ơn !
La Gi, ngày 01 Tháng 9 Năm 2020
Giáo viên thực hiện
Trần Văn Quý
A PHẦN MỞ ĐẦU
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trang 4Đổi mới phương pháp dạy và học hiện nay được xem là giải pháp cơ bản để nângcao chất lượng giáo dục Đổi mới phương pháp dạy học là phải biết pháp huy tính tíchcực, chủ động của học sinh hay còn gọi là “phương pháp dạy học tích cực” Hiện nay,việc đổi mới phương pháp dạy học đã và đang được xã hội đặc biệt quan tâm, là mụctiêu hàng đầu và liên tục của những người làm công tác giáo dục Ở từng thời kì, phươngpháp dạy học cũng sẽ thay đổi sao cho phù hợp với xu thế phát triển chung của toàn xãhội và luôn hấp dẫn đối tượng giáo dục Vì vậy giáo dục Quốc phòng, An ninh cho họcsinh trung học phổ thông là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác giáo dục quốcphòng toàn dân, nhằm rèn luyện tính kỉ luật và hình thành nhân cách cho học sinh.Thông qua môn học, giúp học sinh được nâng cao hiểu biết về lòng yêu nước, yêu chủnghĩa xã hội, niềm tự hào và sự trân trọng đối với truyền thống dựng nước và giữ nướccủa dân tộc, của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam Trang bị cho học sinh, sinh viênmột số hiểu biết về chiến tranh nhân dân Việt Nam, bảo vệ Tổ quốc XHCN trong tìnhhình mới, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân Về phòng chống chiếnlược “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch và một số kĩ năngquân sự cần thiết Tạo điều kiện để học sinh tham gia vào các hoạt động về công tácquốc phòng, quân sự trong nhà trường và địa phương, sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ côngdân đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
Nội dung chương trình giảng dạy môn giáo dục Quốc phòng, an ninh cả phần lýthuyết và thực hành cũng như việc tổ chức thi, kiểm tra, hội thao đánh giá kết quả họctập của học sinh đảm bảo đúng, đủ nội dung, thời gian theo quy định đã phần nào củng
cố vững chắc nền Quốc phòng toàn dân, An ninh nhân dân vững mạnh hiện nay Songphải thừa nhận một thực tế rằng, ở một bộ phận không nhỏ học sinh và một số ít giáoviên có biểu hiện coi thường, xem nhẹ, không có hứng thú học môn học này Việc nhậnthức về môn học như vậy chắc chắn sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng dạy và họccủa bộ môn
Đổi mới mạnh mẽ sâu rộng phương pháp dạy và học, phương pháp kiểm tra,đánh giá Yêu cầu giáo viên cần phải đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tíchcực hoá hơn nữa quá trình học tập của học sinh, phải tạo ra được cơ chế buộc học sinh
Trang 5phải tham khảo tài liệu, chủ động nắm bắt nội dung môn học, nhằm hiểu sâu hơn nữakiến thức Đồng thời, cần cải tiến phương pháp học tập của học sinh, bởi hoạt động củagiáo viên trên lớp đã bao hàm hoạt động của học sinh; Cũng như vậy, hoạt động học củahọc sinh luôn chứa đựng vai trò giảng dạy của giáo viên Để dự báo năng lực học tập, tựgiáo dục của học sinh, năng lực giảng dạy của giáo viên, từ đó điều chỉnh, cải tiếnphương pháp học tập của học sinh, phương pháp giảng dạy của thầy Có như vậy, chúng
ta mới thực sự biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo Nhằm góp phần đổimới phương pháp và nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường đã tạo ra hứngthú cho các em học sinh học tập môn Giáo dục quốc phòng – An ninh Đặc biệt là saukhi đã có kết quả thực nghiệm trong năm học vừa qua của khối lớp 11 và 12 để đem rađối chứng Tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Đổi mới phương pháp dạy học và một số giảipháp nâng cao chất lượng môn học Giáo Dục Quốc phòng – An ninh cho học sinhTHPT”
II PHẠM VI ĐỀ TÀI
Xuất phát từ nhận thức và tầm quan trọng của môn Giáo dục quốc phòng và Anninh Đại bộ phận giáo viên đã nắm được tinh thần nội dung của đổi mới phương phápdạy học và tiến hành vào trong công tác giảng dạy trong nhà trường Với phương phápdạy học mới đã góp phần làm giảm đi cách dạy học truyền thụ kiến thức một chiều “thầyđọc, trò chép” từ đó phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo trong học hành của họcsinh tạo điều kiện cho học sinh thực hành nhiều hơn, nhiều kĩ năng học tập bước đầuđược hình thành và rèn luyện đặc biệt là các kĩ năng, kĩ xảo thực hành trước tập thể, kĩnăng liên hệ kiến thức đã học với các vấn đề thực tiễn của cuộc sống Đây cũng chính làcác yêu cầu nghành giáo dục chúng ta trong quá trình xây dựng trường học thân thiện,học sinh tích cực Bài viết của tôi chủ yếu đề xuất một số giải pháp để nâng cao chấtlượng môn Giáo dục quốc phòng – An ninh và tạo sự hứng thú cho học sinh trong cáctiết học với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy nhằm khẳng định tầmquan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường THPT nói riêngcũng như trong nghành giáo dục nói chung
Trang 6B PHẦN NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN
Thực hiện Chỉ thị 12-CT/TW ngày 03/5/2007 của Bộ Chính trị về Tăng cường sựlãnh đạo của đảng đối với công tác Giáo dục quốc phòng – An ninh trong tình hình mới;Chỉ thị số 417/CT-TT ngày 31/3/2010 của Thủ tướng Chính phủ vế việc tăng cường chỉđạo, thực hiện công tác Giáo dục quốc phòng – An ninh năm 2010 và những năm tiếptheo; Nghị định 116/2007-NĐ-CP về Giáo dục quốc phòng – An ninh cùng nhiều vănbản quy phạm pháp luật khác làm cơ sở pháp lý để thực hiện nhiệm vụ Giáo dục quốcphòng – An ninh trong các trường THPT
Với mục tiêu giáo dục phổ thông là “giúp học sinh phát triển toàn diện về đạođức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực khả năng, tínhnăng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xâydựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đivào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”; Chương trình giáo dụcphổ thông ban hành kèm theo quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 5/5/2006 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục Đào tạo cũng đã nêu: “Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủđộng, sáng tạo của học sinh; Phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng họcsinh, điều kiện của từng lớp học; Bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả nănghợp tác; Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; Tác động đến tình cảm,đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”
Hiện nay, nền giáo dục nước ta đang ở vào giai đoạn, mà việc đổi mới phươngpháp giảng dạy, đang là một vấn đề cấp bách được đặt ra Phải khuyến khích tự học phảivận dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tưduy sáng tạo Để thực hiện tốt chủ trương này thì cần phải đào tạo khả năng tự học chohọc sinh
Về cơ sở vật chất, trang thiết bị, điều kiện sân bãi của nhà trường thì cơ bản hiệntại cũng đáp ứng được số lượng tiết học môn giáo dục quốc phòng – an ninh hơn 800 học sinh Thông qua môn học cơ bản đã truyền thụ cho học sinh những kiến thức cơ bản
Trang 7của nền Giáo dục quốc phòng toàn dân, những hiểu biết về tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam, về nhà trường quân đội, về lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, truyềnthống đấu tranh dựng nước - giữ nước của dân tộc và Luật biên giới Quốc gia Đó lànhững kiến thức rất bổ ích, thiết thực với học sinh phổ thông trước ngưỡng cửa cuộc đời.Học sinh được làm quen với tác phong quân đội qua các bài học về điều lệnh, đội ngũ,các tư thế vận động cơ bản trong chiến đấu, băng bó, cứu thương làm quen với cácphương tiện chiến đấu như ném lựu đạn, cách bắn súng tiểu liên AK với máy bắn tậpMPT - 03 Qua học tập môn Giáo dục quốc phòng – an ninh đã giáo dục cho học sinhlòng yêu nước - tự hào dân tộc, nâng cao tinh thần cảnh giác, trước mọi âm mưu diễnbiến hoà bình, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch chống phá cách mạng nước ta.Toàn bộ chương trình học tập của từng khối được xây dựng theo chương trình hướngdẫn của Bộ GD&ĐT, đảm bảo dạy đủ môn, đủ tiết, đúng phân phối chương trình Vì vậycác tiết học giáo dục quốc phòng – an ninh học sinh tham gia học đầy đủ tích cực sôi nổi
và hào hứng Giáo dục quốc phòng – an ninh trong trường THPT là môn học chính khóa,
là bộ môn khoa học tổng hợp có phạm vi vô cùng rộng lớn và khá phức tạp, nên khôngthể đơn giản, sơ sài mà nó phải được coi là một hệ thống chương trình và phải đượcquán triệt trong tất cả các môn học trong mọi hoạt động của học sinh, ở mọi lúc, mọi nơi,
có vậy mới có thể đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng hiện tại và tương lai
II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
1 Thuận lợi
Được sự quan tâm giúp đỡ của chi bộ Đảng, ban giám hiệu nhà trường đã tạođiều kiện thuận lợi về mọi mặt cho tổ bộ môn nên việc triển khai công tác giảng dạymôn Giáo dục Quốc phòng ở nhà trường diễn ra đúng kế hoạch
Học sinh hầu hết đã quen dần và đa số học sinh đều hiểu được mục đích, ý nghĩacủa bộ môn học Qốc phòng – An ninh đối với nhiệm vụ xây dựng nền quốc phòng toàndân, an ninh nhân dân trong giai đoạn hiện nay
Giờ dạy môn Giáo dục Quốc phòng thực sự mang lại cho giáo viên sự cảm hứng
và muốn tìm tòi, học hỏi nhiều hơn nữa để truyền đạt những nội dung mới nhất về tình
Trang 8hình Quốc phòng – An ninh trong nước cũng như quốc tế để học sinh cũng như bản thângiáo viên nhận thức về tầm quan trọng của những nội dung này với nhiệm vụ xây dựngnền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân.
Điều kiện sân bãi, phòng học, dụng cụ trang thiết bị cần thiết cho môn học Giáodục Quốc phòng – An ninh phần nào đã đáp ứng được nhu cầu môn học, tạo sự hứng thúcho hoạt động dạy của giáo viên cũng những hoạt động học tập và rèn luyện của họcsinh
Nề nếp, kỷ cương của nhà trường luôn được duy trì thường xuyên và đảm bảo tốtqua từng cấp, từng khâu nên đa phần các em chăm ngoan và có ý thức học tập tốt, chấphành nghiêm nề nếp, kỉ luật trong quá trình học tập và rèn luyện
Đối với học sinh: Do khách quan các em được sinh ra và lớn lên trong thời bình
và do yêu cầu về lượng kiến thức của các môn học, giờ học cộng thêm áp lực của việcnhận thức chưa đúng về môn học từ phía phụ huynh nên đã tác động ít nhiều đến việcxác định nhiệm vụ học tập đối với bộ môn này Đặc biệt một bộ phận không ít học sinhcòn ngộ nhận và coi đây là môn học phụ dẫn đến ý thức học tập môn Giáo dục Quốcphòng – An ninh chưa cao
Trang 9Dụng cụ, trang thiết bị cho môn học tương đối đầy đủ từ nguồn được Sở giáo dục
và đào tạo cấp và một số tự trang bị nhưng vẫn còn chưa đáp ứng được yêu cầu mônhọc: Tranh ảnh giảng dạy còn hạn chế ở một số nội dung…
III CÁC GIẢI PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Tạo hứng thú cho học sinh bằng biện pháp đổi mới phương pháp dạy và học: Đổi mới mạnh mẽ sâu rộng phương pháp dạy và học, phương pháp kiểm tra, đánh giá;Giáo viên cần phải đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực hoá hơn nữaquá trình học tập của học sinh, phải tạo ra được cơ chế buộc học sinh phải tham khảo tàiliệu, chủ động nắm bắt nội dung môn học, nhằm hiểu sâu hơn nữa kiến thức Đồng thời,cần cải tiến phương pháp học tập của học sinh, bởi hoạt động của giáo viên trên lớp đãbao hàm hoạt động của học sinh; cũng như vậy, hoạt động học của học sinh luôn chứađựng vai trò giảng dạy của giáo viên Để dự báo năng lực học tập, tự giáo dục của họcsinh, năng lực giảng dạy của giáo viên, từ đó điều chỉnh, cải tiến phương pháp học tậpcủa học sinh, phương pháp giảng dạy của thầy thì việc kiểm tra, đánh giá là một công cụhữu hiệu Việc kiểm tra, đánh giá đối với học sinh phải kích thích được sự tự kiểm tra vàđánh giá của học sinh về quá trình học tập của mình Có như vậy, chúng ta mới thực sựbiến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo Ngoài mục đích đánh giá về kiến thứccủa học sinh, phải đánh giá được kỹ năng của học sinh, từ đó điều chỉnh việc học củahọc sinh, việc dạy của giáo viên
Tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình, giáo trình môn giáo dục quốc phòng và tăng cường đầu tư cho cơ sở vật chất - kỹ thuật, các trang thiết bị, phương tiện hỗ trợ công tác dạy và học môn giáo dục Quốc phòng, An ninh; Bên cạnh những mặt tích cực của giáo trình, thì nội dung chương trình, giáo trình môn giáo dục quốc phòng nói riêng, cũng như của tất cả các bộ môn khác nói chung có phần thiên về các kiến thức khoa học
xã hội và nhân văn, nhiều khi nặng về quan điểm chính trị, đôi chỗ còn hạn chế về hàm lượng khoa học Chính vì vậy, môn giáo dục Quốc phòng còn chưa có sức thuyết phục cao đối với những vấn đề do thực tiễn cuộc sống đặt ra Các nội dung truyền tải đôi khi còn mang tính trích dẫn
Trang 10Cần phải lồng ghép một số nội dung môn Giáo dục quốc phòng – An ninh vào cácmôn học khác như Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân v.v… để tránh chồng chéo về nộidung Kiến thức Quốc phòng, An ninh mang tính nội dung chính trị, trừu tượng là chính,học sinh tếp thu bài rất khó dẫn đến chán nản không ưa thích môn học Muốn thực hiệnđược điều đó đòi hỏi giáo viên cần nghiên cứu, tìm hiểu các tài liệu có liên quan để nắmđược nội dung chương trình một cách chặt chẽ và logic phát triển của nội dung bài học
Hiểu được mục tiêu bài dạy và trình độ phát triển tâm, sinh lý học sinh để có cách
tổ chức hợp lý từng hoạt động học tập cụ thể như sau:
1 Đổi mới phương pháp dạy học bằng việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy môn Giáo dục Quốc phòng, An ninh
Ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác giảng dạy Với việc dạy học bằnggiáo án điện tử giáo viên sẽ hạn chế tối đa việc viết bảng, thời gian, sức lực giáo viên tậptrung cho bài giảng có sức lôi cuốn học sinh hơn.Tuy nhiên, giáo án điên tử chỉ là sự trợgiúp, còn chất lượng bài giảng tốt hay không phụ thuộc vào các yếu tố: Sự truyền đạt trithức, trình độ của giáo viên và thái độ của người học Trong quá trình ứng dụng côngnghệ thông tin vào giảng dạy môn Giáo dục quốc phòng – An ninh sẽ có rất nhiều phátkiến mới, giáo án điện tử bước đầu mang đến cho giáo viên và người học những kết quảthiết thực Việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào giảng dạy có hiệu quả rấtnhiều trong việc tạo hứng thú cho học sinh khi tiếp cận môn học Từ chỗ giáo viên chỉhướng dẫn học sinh qua sách giáo khoa đến nay nhờ sự hỗ trợ của công nghệ thông tinbài học trở nên vô cùng phong phú và đa dạng Học sinh có thể khai thác thông tin trênmạng Internet để tìm hiểu trước kiến thức Thực tế như khối 11 có bài giới thiệu súngtiểu liên AK, Muốn tạo sự hứng thú cũng như sự tìm tòi sáng tạo của học sinh giáo viênphải chuẩn bị trước hệ thống câu hỏi gợi ý trước về một số nội dung lớn mà bài học yêucầu, sau đó phân công, chia nhóm cho học sinh tìm hiểu trước qua đó học sinh sẽ tựkhám phá, tìm hiểu bài học trước Qua thực tế trải nghiệm, tôi nhận thấy rằng các
em không những tìm hiểu được các câu hỏi giáo viên yêu cầu mà còn có rất nhiều thôngtin mới, chi tiết, bởi vì khi giảng bài này các em rất tò mò muốn được nhìn thấy và cầm
Trang 11thử khẩu súng nó như thế nào? Trong quá trình lên lớp, học sinh mang những điều mới
lạ, những điều còn chưa hiểu ra thắc mắc với giáo viên từ đó có thể thấy rằng khôngnhững nội dung bài học được đảm bảo mà còn có những thông tin mới, lạ, bổ ích giúp chohọc sinh thực sự có hứng thú trong việc học tập
Bên cạnh đó một số bài dạy trừu tượng cần có sự hỗ trợ của công nghệ thông tin như bài Kĩ thuật bắn súng tiểu liên AK hay bài Kĩ thuật ném lựu đạn, sự hỗ trợ về hình ảnh chuyển động của súng, lựu đạn giúp cho học sinh nhìn thấy rõ sự chuyển động bên trong khẩu súng và lựu đạn, hơn nữa hiệu ứng âm thanh làm cho học sinh hứng thú khi học tâp Học sinh vừa nhìn thấy chuyển động của súng vừa được nghe âm thanh củatiếng súng nổ điều này thu hút khá nhiều học sinh tập trung chú ý so với trước đó chỉgiới thiệu qua sách giáo khoa Hay cách lấy đường ngắm đúng, khi sử dụng CNTT vớicác hiệu ứng và các âm thanh như đạn nổ và khi ra thao trường học sinh dễ dàng lấyđược đường ngắm đúng, học sinh sẽ nhận biết nhanh đâu là đường ngắm đúng, biết đượcquỹ đạo đường đạn bay và các điểm chạm của đạn trên bia
Trong xu thế phát triển của xã hội ngày nay thì công nghệ thông tin đang có những phát triển vượt bậc, các tiện ích của nó đã được áp dụng rộng rãi ở hầu hết cáclĩnh vực trong cuộc sống Riêng đối với các em học sinh thì CNTT luôc có sức hút to lớnvấn đề còn lại là chúng ta ứng dụng CNTT sao cho phù hợp để tăng tính hấp dẫn ở bộmôn mình dạy
Kết quả qua 3 đợt nằm bắn súng tiểu liên AK bằng máy bắn tập MPT – 03 ở cự ly
50 m sau khi học xong lí thuyết bài Kĩ thuật bắn súng tiểu liên AK và súng trường CKCgiữa lớp 11ª7 được dạy ứng dụng công nghệ thông tin còn lớp 11ª8 ở năm học vừa quakhông sử dụng ứng dụng công nghệ thông tin khi lấy đường ngắm cơ bản, đường ngắmđúng, điểm ngắm đúng như sau:
Giỏi (28 – 30)
Khá (24 – 27)
Đạt (15 – 23)