- Chuyển từ hoặc cụm từ chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu, và thêm thêm từ “bị”hay “được” vào sau cụm từ ấy.. - Chuyển từ hoặc cụm từ chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu đồng
Trang 1Chào mừng quý thầy cô
và các em học sinh!
Trang 2Tiết 94:
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ
ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
Trang 3KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi: Nêu quy tắc cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động ? Chuyển đổi câu chủ động sau thành câu bị động theo hai cách:
Người ta làm tất cả cánh cửa chùa bằng gỗ lim.
Đáp án:
* Quy tắc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
- Chuyển từ (hoặc cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu,
và thêm thêm từ “bị”hay “được” vào sau (cụm từ) ấy
- Chuyển từ (hoặc cụm từ) chỉ đối tượng của hoạt động lên đầu câu đồng thời lược bỏ hoặc biến từ (cụm từ) chỉ chủ thể của hoạt động thành một bộ phận không bắt buộc trong câu.
- Cách 1: Tất cả cánh cửa chùa được người ta làm bằng gỗ lim.
- Cách 2: Tất cả cánh cửa chùa làm bằng gỗ lim.
Trang 4CÁC PHÉP BIẾN ĐỔI CÂU
Chuyển đổi kiểu câu Thêm, bớt thành phần câu
Chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động Mở rộng câu Rút gọn câu
Trang 5Tiết 94:
DÙNG CỤM CHỦ - VỊ
ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
Trang 7Tiết 94: DÙNG CỤM CHỦ VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
I Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
1 Tìm hiểu ngữ liệu: (sgk /68)
Em hãy chỉ ra cụm danh từ có trong câu sau:
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có,
Trang 8Em hãy phân tích cấu tạo của cụm danh từ:
ta không có
ta sẵn có
C V
C V
Trang 9Tiết 94: DÙNG CỤM CHỦ VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
I Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
1 Tìm hiểu ngữ liệu: (sgk /68)
2 Nhận xét:
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có,
luyện những tình cảm ta sẵn có […] (Hoài Thanh)
C Cụm danh từ 1
→ Câu có hai cụm chủ- vị làm phụ ngữ cho cụm danh từ
→ Dùng cụm chủ- vị làm thành phần của cụm từ để mở rộng câu.
Trang 10Em hãy phân tích cấu tạo câu sau và nhận xét cấu tạo của vị ngữ:
Được tuyên dương, tất cả học sinh tâm trạng rất phấn khởi
Chủ ngữ Vị ngữ
V C
Cụm C – V làm vị ngữ.
Trạng ngữ
Dùng cụm C – V làm thành phần câu.
Trang 131 Tìm hiểu ngữ liệu: (Sgk/68)
Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các
câu trên? Cho biết trong mỗi câu, cụm C-V làm thành phần gì?
a Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.
(Bùi Đức Ái)
b Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.
(Hồ Chí Minh)
c Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như
trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
(Tạ Văn Thông)
d Nói cho đúng thì phẩm giá Tiếng Việt chỉ mới thật sự được xác định
và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.
(Đặng Thai Mai)
Tiết 94: DÙNG CỤM CHỦ VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU I.Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
II Các trường hợp dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
Trang 14-Bước 3: Xác định chức vụ của các cụm chủ - vị
mở rộng.
Trang 15Chủ ngữ Vị ngữ
Cụm C1 – V1 làm chủ ngữ
Cụm C2 – V2 làm phụ ngữ cho cụm động từ : “khiến tôi rất vui và vững tâm”
a Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.
Trang 17Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,
cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen
Trang 18Nói cho đúng thì phẩm giá của TV chỉ mới thật sự được xác
định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công
Chủ ngữ
Vị ngữ
Vị ngữ Danh từ
Cụm C – V làm phụ ngữ trong cụm danh từ
Trang 19Chúng ta có thể dùng cụm chủ - vị để mở rộng các thành phần nào của câu?
Trang 203 Ghi nhớ 2: (SGK trang 69):
Các thành phần câu như chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ , cụm tính từ đều có thể được cấu tạo bằng cụm C-V.
Tiết 94: DÙNG CỤM CHỦ VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
I.Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?
II Các trường hợp dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
1
1.Tìm hiểu ngữ liệu: (Sgk/68)
2
2.Nhận xét.
Trang 21c Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy hiện
ra từng lớp lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không mảy may một chút bụi
nào
(Thạch Lam)
d Bỗng một bàn tay đập vào vai khiến hắn giật mình
(Nam Cao)
Trang 23III Luyện tập:
Bài tập 1: SGK trang 69
c Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen,
chúng ta thấy hiện ra từng lá cốm, sạch sẽ và tinh
Danh từ
C V
Động từ
Cụm C-V (1) làm phụ ngữ trong cụm danh từ
Cụm C-V (2) làm phụ ngữ trong cụm động từ
Trang 25AI NHANH NHẤT?
Bài tập 2: Em hãy mở rộng chủ ngữ trong những câu sau thành một cụm C-V:
a)Cô gái ấy khiến mọi người yêu quý.
b) Con mèo làm đổ lọ hoa.
Trang 26a)Cô gái ấy khiến mọi người yêu quý.
VN
CN
=> Cô gái ấy rất tốt bụng khiến mọi người yêu quý.
VN CN
b) Con mèo làm đổ lọ hoa.
=> Con mèo vờn chuột làm đổ lọ hoa.
Trang 27Vận dụng: Em hay viết đoạn văn (12 – 15 câu) trình bày quan điểm của mình về việc học sinh sử dụng mạng xã hội ngày nay Trong đoạn văn có sử dụng
-Đúng chủ đề, đảm bảo dung lượng
-Yêu cầu Tiếng Việt: có sử dụng cụm C-V để mở
rộng câu (gạch chân, chỉ rõ)
Trang 28• Về nội dung: đảm bảo một số nội dung cơ bản sau:
- Giải thích: mạng xã hội là gì?
- Thực tế sử dụng mạng xã hội của học sinh ngày nay
- Tác động của việc sử dụng mạng xã hội đối với học
sinh:
* Tích cực:
+ Thêm một kênh để học tập,
tương tác
+ Cập nhật nhiều thông tin
+ Giải trí, thư giãn,…
* Tiêu cực: Nếu sử dụng MXH không phù hợp sẽ:
+ Lãng phí thời gian+ Sa sút học hành+ Ảnh hưởng đến sức khỏe…
- Liên hệ bản thân
Trang 29- Học thuộc các ghi nhớ, nhớ sơ đồ tư duy bài học
- Hoàn thành các bài tập còn lại trong SGKvà bài tập vận dụng.
- Soạn bài sau: “Tìm hiểu về phép lập luận giải thích” và “Cách làm bài văn lập luận giải thích”
Trang 31Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi.
Cụm C-V làm định ngữ trong cụm danh từ “ mỗi
Trạng ngữ