Quản trị chi phí sản xuất tại các chi nhánh khai thác của công ty tnhh một thành viên apatit việt nam

Kết cấu luận văn Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn bao gồm 4 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn quản trị chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất Chương 2: Phương p

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KIN DOANH

PHẠM THỊ THANH HUYỀN

QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT TẠI CÁC

CHI NHÁNH KHAI THÁC CỦA CÔNG TY TNHH MTV APATIT VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH

THÁI NGUYÊN - 2019

PHẠM THỊ THANH HUYỀN

QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT TẠI CÁC

CHI NHÁNH KHAI THÁC CỦA CÔNG TY TNHH MTV APATIT VIỆT NAM

Ngành: Quản trị kinh doanh

Mã số: 8.34.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS Đoàn Quang Thiệu

THÁI NGUYÊN - 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, Luận văn: "Quản trị chi phí sản xuất tại các chi nhánh khai

thác của công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam " là công trình nghiên cứu của riêng

tôi Các nội dung nghiên cứu và kết quả trình bày trong luận văn là trung thực, rõ ràng Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kỳ

công trình nào khác

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2019

Tác giả luận văn

Phạm Thị Thanh Huyền

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này tôi đã nhận được sự hướng dẫn rất tận tình của

TS Đoàn Quang Thiệu cùng với những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy, cô

giảng viên Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh - Đại học Thái Nguyên Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới những sự giúp đỡ đó

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn tới lãnh đạo, đồng nghiệp, anh chị em tại bệnh viện đa khoa tỉnh Lào Cai đã tận tình giúp đỡ trong quá trình hoàn thành luận văn của mình

Xin cảm ơn sự động viên, hỗ trợ của gia đình, bạn bè đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn./

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2019

Tác giả luận văn

Phạm Thị Thanh Huyền

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ vii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 1

3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 2

4 Ý nghĩa khoa học và những đóng góp mới của luận văn 2

5 Kết cấu luận văn 3

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 3

1.1 Cơ sở lý luận về quản trị chi phí sản xuất trong doanh nghiệp 4

1.1.1 Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp 4

1.1.2 Khái niệm và vai trò quản trị sản xuất 8

1.1.3 Nội dung quản trị chi phí sản xuất 10

1.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị chi phí sản xuất 13

1.2 Kinh nghiệm quản trị chi phí sản xuất tại một số đơn vị khai thác khoáng sản và bài học cho các chi nhánh khai thác của công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam 17

1.2.1 Kinh nghiệm quản trị chi phí các đơn vị khai thác tại Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam ( TKV) 17

1.2.2 Kinh nghiệm quản trị chi phí tại các đơn vị khai thác tại Công ty TNHH MTV Khai thác khoáng sản - Tổng công ty Đông Bắc 19

1.2.3 Kinh nghiệm quản trị chi phí tại các đơn vị khai thác của Công ty Cổ phần

khai thác, chế biến khoáng sản Hải Dương 20

1.2.4 Bài học kinh nghiệm cho các chi nhánh khai thác của công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam 20

CHƯƠNG II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 21

2.1 Câu hỏi nghiên cứu 21

2.2 Phương pháp nghiên cứu 22

2.2.1 Phương pháp tiếp cận 22

2.2.2 Phương pháp thu thập thông tin 23

2.2.3 Phương pháp tổng hợp thông tin 25

2.2.4 Phương pháp phân tích thông tin 25

2.3 Các chỉ tiêu nghiên cứu 26

CHƯƠNG III THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT TẠI CÁC CHI NHÁNH KHAI THÁC CỦA CÔNG TY TNHH MTV APATIT VIỆT NAM 27

3.1 Đặc điểm của công ty TNHH MTV Apatit việt nam 27

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 27

3.1.2 Chức năng và nhiệm vụ 29

3.1.3 Đặc điểm sản xuất kinh doanh 30

3.1.4 Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty 30

3.2 Thực trạng quản trị chi phí sản xuất tại các Chi nhánh khai thác của Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam 37

3.2.1 Xây dựng kế hoạch, dự toán chi phí sản xuất tại chi nhánh khai thác 37

3.2.2 Thực hiện quản trị chi phí sản xuất tại các chi nhánh khai thác 39

3.2.3 Thực trạng công tác kiểm tra, kiểm soát 55

3.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị chi phí sản xuất tại các chi nhánh khai

thác 57

3.4 Đánh giá quản trị chi phí sản xuất tại chi nhánh khai thác của công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam 61

3.4.1 Hiệu quả của quản trị chi phí sản xuất 61

3.4.2 Ưu điểm 62

3.4.3 Nhược điểm 63

3.4.4 Nguyên nhân 63

CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT TẠI CÁC CHI NHÁNH KHAI THÁC CỦA CÔNG TY TNHH MTV APATIT VIỆT NAM 65

4.1 Định hướng và mục tiêu quản trị chi phí sản xuất tại các chi nhánh khai thác của Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam 65

4.1.1 Định hướng quản trị chi phí tại các chi nhánh 65

4.1.2 Mục tiêu quản trị chi phí tại các chi nhánh 66

4.2 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hiệu quả quản trị chi phí tại các Chi nhánh 67

4.2.1 Giải pháp chung 67

4.2.2 Một số giải pháp riêng đối với từng khâu quản trị chi phí sản xuất 71

KẾT LUẬN 73

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 74

PHỤ LỤC 76

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ Bảng biểu

Bảng 2.1: Số phiếu phát điều tra 24

Bảng 2.2: Thang đánh giá Likert 25

Bảng 3.1: Một số chỉ tiêu của công ty 34

Bảng 3.2: Tình hình lao động tại công ty 35

Bảng 3.3: Tình hình sản xuất tại chi nhánh 36

Bảng 3.4: Kế hoạch chi phí cho các chi nhánh 37

Bảng 3.5: Đánh giá về kế hoạch chi phí sản xuất tại chi nhánh khai thác 38

Bảng 3.6: Tình hình quản trị chi phí nguyên vật liệu khai thác 39

Bảng 3.7: Đánh giá về quản trị chi phí nguyên vật liệu của chi nhánh 40

Bảng 3.8: Tình hình thu nhập bình quân của người lao động 41

Bảng 3.9: Mức lương theo vị trí lao động tại chi nhánh 42

Bảng 3.10: Đánh giá của người lao động về lương 43

Bảng 3.11: Thưởng của các chi nhánh cho người lao động 44

Bảng 3.12: Đánh giá của người lao động về các khoản thưởng 45

Bảng 3.13: Chi phí sức khỏe và an toàn cho người lao động 46

Bảng 3.14: Đánh giá người lao động về chi cho sức khỏe và an toàn lao động 47 Bảng 3.15: Chi phúc lợi cho người lao động 48

Bảng 3.16: Đánh giá của người lao động về các khoản chi phúc lợi 49

Bảng 3.17: Tình hình quản trị chi phí khấu hao TSCĐ tại các chi nhánh khai thác 50

Bảng 3.18: Đánh giá về quản trị chi phí khấu hao tài sản 51

Bảng 3.19: Tình hình quản trị chi phí máy móc trang thiết bị sản xuất 52

Bảng 3.20: Chi phí bảo dưỡng, sửa chữa máy móc thiết bị tại các chi nhánh khai thác 53

Bảng 3.21: Đánh giá người lao động về công tác bảo dưỡng sửa chữa máy móc thiết bị tại các chi nhánh khai thác 54

Bảng 3.22: Quản trị chi phí chung tại Chi nhánh 55

Bảng 3.23: Kiểm tra, kiểm soát chi tại các chi nhánh 56

Bảng 3.24: Kết quả xử lý sai phạm sau kiểm tra, kiểm soát 56

Bảng 3.25: Đánh giá về áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất 59

Bảng 3.26: Đánh giá về tổ chức sản xuất và sử dụng con người 60

Bảng 3.27: Đánh giá về năng lực và tổ chức quản lý tài chính 61

Bảng 3.28: Đánh giá hiệu quả quản trị chi phí sản xuất tại các chi nhánh khai thác 61

Sơ đồ Sơ đồ: 3.1: Cơ cấu tổ chức quản lý công ty Apatit Việt Nam 30

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Lào Cai là một tỉnh miền núi giàu tài nguyên khoáng sản với trữ lượng lớn như quặng Apatit, quặng Đồng, Quặng sắt, trong đó nguồn quặng lớn nhất là quặng Apatit

có vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Ðây là một trong những loại quặng quan trọng của Việt Nam cũng như trên Thế giới Tại Việt Nam quặng Apatit chỉ có duy nhất ở địa bàn tỉnh lào cai, quặng kéo dài hơn 100km rộng từ 1km – 4km dọc theo

bờ phải Sông Hồng Trữ lượng dự đoán cho toàn bồn quặng từ 1 tỷ đến 1.5 tỷ tấn quặng Trữ lượng quặng đã đánh giá cụ thể theo cấp A + B + C1 + C2 tại thời điểm 31/12/2001

là 502.863 nghìn tấn quặng loại 1, 2, 3 và 385.330 tấn quặng loại 4 xếp ngoài cân đối

Như vậy có thể nói tiềm năng về khai thác quặng Apatit là rất lớn cũng như nhu cầu tiêu thụ của thị trường trong nước và xuất khẩu rất cao Quặng Apatit là nguyên liệu chính sản xuất các loại phân lân, DAP, phốt pho,… rất cần thiết cho nền nông nghiệp như nước ta Quản lý tốt chi phí sản xuất trong doanh nghiệp sản xuất là một yêu cầu quan trọng khách quan trong công tác quản lý doanh nghiệp, là công việc quan trọng quyết định đến hiệu quả sản xuất kinh doanh Quản lý tốt chi phí sản xuất nhằm tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm góp phần quan trọng trong sự tồn tại

và phát triển doanh nghiệp

Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam là đơn vị lớn với vốn điều lệ trên hai nghìn tỷ đồng, dẫn đầu Tập đoàn Hóa chất Việt Nam về khai thác, chế biến khoáng sản, sản phẩm sản xuất chính là phân bón NPK và một số cho nông nghiệp Trong

đó, khâu khai thác quặng Apatit là khâu sản xuất chính và là khâu tạo ra nguyên liệu đầu vào cho các khâu tiếp theo Mặc dù, Công ty TNHH một thành viên Apatít Việt Nam đã có truyền thống trên 60 năm hoạt động và phát triển khai thác quặng Apatit, công tác quản lý đã đi vào nề nếp, tuy vậy do chi phí đầu tư cho khâu khai thác như nguyên vật liệu, nhân công, thuế phí còn lớn … nên công tác quản trị khâu khai thác còn nhiều bất cập

Xuất phát từ thực tế khách quan đó, tôi đã chọn đề tài: “ Quản trị chi phí sản

xuất tại các Chi nhánh Khai thác của Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam” Làm

đề tài luận văn

2 Mục tiêu nghiên cứu

3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài quản trị chi phí sản xuất tại các chi nhánh khai thác của Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam

* Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng quản trị chi phí sản xuất

và các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị chi phí sản xuất tại các chi nhánh khai thác của công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam

- Về không gian: Đề tài được nghiên cứu tại các Chi nhánh khai thác của Công

ty TNHH MTV Apatit Việt Nam

- Luận văn góp phần làm rõ hơn một số khía cạnh lý luận và thực tiễn về quản trị chi phí sản xuất

- Luận văn đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị chi phí sản xuất tại các Chi nhánh khai thác của Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam

- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho lãnh đạo Công ty TNHH MTV

Apatit Việt Nam và những người quan tâm đến công tác quản trị chi phí sản xuất tại các doanh nghiệp sản xuất

5 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn bao gồm 4 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn quản trị chi phí sản xuất trong doanh

nghiệp sản xuất

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng quản trị chi phí sản xuất tại các Chi nhánh khai thác

của Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam

Chương 4: Giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản trị chi phí sản

xuất tại các Chi nhánh khai thác của Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam

CHƯƠNG I

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT

TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT

1.1 Cơ sở lý luận về quản trị chi phí sản xuất trong doanh nghiệp

1.1.1 Khái niệm và phân loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp

1.1.1.1 Khái niệm về chi phí sản xuất trong doanh nghiệp

Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam: “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu” (Bộ tài chính, 2006)

Khái niệm chi phí sản xuất: Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp là những chi phí

thực hiện trong quá trình sản xuất để tạo ra sản phẩm Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp bao gồm: những chi phí trực tiếp để sản xuất ra sản phẩm và những chi phí sản

xuất chung để sản xuất ra sản phẩm (Ngô Thế Chi, Trương Thị Thủy, 2009)

1.1.1.2 Phân loại chi phí

Chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm nhiều loại khác nhau

Để thuận tiện cho công tác quản lý, hạch toán, kiểm tra chi phí cũng như phục vụ cho việc ra quyết định kinh doanh, chi phí phải được phân loại theo những tiêu thức phù hợp

Các cách phân loại chi phí liên quan đến việc xác định kết quả kinh doanh thường được sử dụng ở các doanh nghiệp bao gồm:

a) Phân loại chi phí theo mối quan hệ giữa chi phí và đối tượng tập hợp chi phí

Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất kinh doanh bao gồm:

- Chi phí trực tiếp: là những chi phí liên quan trực tiếp đến từng đối tượng kế toán tập hợp chi phí như từng loại sản phẩm, công việc… chúng có thể được quy nạp trực tiếp cho từng đối tượng chịu chi phí Loại chi phí này chiếm đa số trong tổng chi phí, dễ nhận biết và hạch toán chính xác

- Chi phí gián tiếp: là những chi phí có liên quan đến nhiều đối tượng kế toán tập hợp chi phí khác nhau nên không thể quy nạp trực tiếp cho từng đối tượng tập hợp chi phí được mà phải tập hợp theo từng nơi phát sinh chi phí khi chúng phát sinh,

sau đó quy nạp cho từng đối tượng theo phương pháp phân bổ trực tiếp

Cách phân loại này có ý nghĩa thuần tuý đối với kỹ thuật hạch toán Trường hợp

có phát sinh chi phí gián tiếp, bắt buộc phải áp dụng phương pháp phân bổ, lựa chọn tiêu thức phân bổ phù hợp Mức độ chính xác của chi phí gián tiếp tập hợp cho từng đối tượng phụ thuộc vào tính hợp lý và khoa học của tiêu chuẩn phân bổ chi phí Vì vậy, các nhà quản trị doanh nghiệp phải hết sức quan tâm đến việc lựa chọn tiêu thức phân bổ chi phí nếu muốn có các thông tin chân thực về chi phí và kết quả lợi nhuận từng loại sản phẩm, dịch vụ, từng loại hoạt động trong doanh nghiệp

b) Phân loại theo mục đích, công dụng

Căn cứ vào mục đích, công dụng của chi phí, chi phí dùng để xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm:

- Chi phí giá vốn hàng bán: là trị giá vốn của số sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã tiêu thụ hoặc thực hiện trong kỳ

- Chi phí bán hàng: gồm toàn bộ các khoản liên quan đến việc tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, lao vụ, dịch vụ trong kỳ

- Chi phí hoạt động tài chính: là những chi phí liên quan đến hoạt động đầu tư, kinh doanh về vốn, bao gồm:

- Chi phí quản lý doanh nghiệp: bao gồm toàn bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến quản trị doanh nghiệp và quản lý hành chính trong phạm vi toàn doanh nghiệp mà không tách được cho bất kỳ hoạt động nào

+ Chi phí các khoản lỗ liên quan đến hoạt động kinh doanh chứng khoán đầu tư

về vốn

+ Chi phí liên quan đến hoạt động cho vay vốn, mua bán ngoại tệ

Việc phân loại này giúp doanh nghiệp tổ chức quản lý và thực hiện việc tiêu thụ sản phẩm, có các giải pháp để thúc đẩy việc bán hàng cũng như sử dụng vốn hiệu quả trong các khâu thương mại

c) Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh căn cứ vào nội dung tính chất kinh

tế của chi phí

Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất kinh doanh được chia thành:

- Chi phí nguyên liệu và vật liệu: bao gồm giá mua, chi phí mua của nguyên vật

liệu dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ

- Chi phí nhân công: là các khoản chi phí về tiền lương phải trả cho người lao động, các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn theo tiền lương của người lao động

- Chi phí khấu hao máy móc thiết bị: là khấu hao tất cả tài sản cố định dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp

- Chi phí dịch vụ mua ngoài: là số tiền phải trả cho các dịch vụ mua ngoài phục

vụ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

- Chi phí khác bằng tiền: là các khoản chi phí bằng tiền phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh ngoài các yếu tố chi phí nói trên

Cách phân loại chi phí này phục vụ cho yêu cầu quản lý chi phí sản xuất theo định mức, cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành sản phẩm, phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và dùng để lập kế hoạch về giá thành cho kỳ tới

d) Phân loại chi phí sản xuất, kinh doanh theo mối quan hệ của chi phí với quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm và quá trình kinh doanh

Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất kinh doanh được chia thành 2 loại:

Chi phí cơ bản và chi phí chung

- Chi phí cơ bản: là các chi phí có liên quan trực tiếp đến quy trình công nghệ sản xuất chế tạo sản phẩm như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí công cụ, dụng cụ sản xuất, chi phí khấu hao tài sản cố định dùng trực tiếp vào sản xuất sản phẩm

- Chi phí chung: là các chi phí liên quan đến phục vụ và quản lý sản xuất có tính chất chung như chi phí quản lý ở các phân xưởng sản xuất, chi phí quản lý doanh nghiệp

Với cách phân loại chi phí này có thể giúp các nhà quản trị doanh nghiệp xác định được phương hướng tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm Đối với chi phí cơ bản là các chi phí liên quan trực tiếp đến quá trình công nghệ sản xuất sản phẩm, thiếu chúng thì không thể sản xuất; chế tạo được sản phẩm, vì vậy không thể cắt bỏ một loại chi phí cơ bản nào mà phải phấn đấu giảm thấp các định mức tiêu hao vật liệu, lao động, khấu hao… hoặc cải tiến công nghệ, hợp lý hoá sản xuất, tìm kiếm vật liệu

thay thế, v.v… Ngược lại, đối với chi phí chung, cần phải triệt để tiết kiệm, hạn chế

và thậm chí loại trừ các chi phí không cần thiết, tăng cường quản lý chi phí chung theo dự toán tiêu chuẩn và chế độ chi tiêu, v.v…

e) Phân loại chi phí theo mối quan hệ giữa chi phí với mức độ hoạt động

Theo cách phân loại này, chi phí được chia thành:

- Chi phí khả biến (biến phí): là những chi phí thay đổi về tổng số khi có sự thay đổi về mức hoạt động của doanh nghiệp Mức độ hoạt động có thể là số lượng sản phẩm sản xuất, số lượng sản phẩm tiêu thụ, số giờ máy hoạt động, doanh thu bán hàng thực hiện

- Chi phí bất biến (định phí): là những chi phí mà tổng số không thay đổi khi có

sự thay đổi về mức độ hoạt động của đơn vị Nếu xét tổng chi phí thì định phí không thay đổi, ngược lại, nếu xét định phí trên một đơn vị khối lượng hoạt động thì tỷ lệ nghịch với mức độ hoạt động Như vậy, dù doanh nghiệp có hoạt động hay không thì vẫn tồn tại định phí

- Chi phí hỗn hợp: là loại chi phí mà bản thân nó gồm cả các yếu tố của định phí

và biến phí Chi phí hỗn hợp tồn tại rất nhiều trong thực tế của doanh nghiệp như chi phí thuê phương tiện vận tải hàng hóa, chi phí điện thoại, điện năng

Cách phân loại này giúp doanh nghiệp thấy được xu hướng biến đổi của từng loại chi phí theo quy mô kinh doanh, từ đó doanh nghiệp có thể xác định được sản lượng hoà vốn cũng như quy mô kinh doanh hợp lý để đạt hiệu quả cao nhất

f) Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh theo mối quan hệ của chi phí với các khoản mục trên bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất kinh doanh được chia thành chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ

- Chi phí sản phẩm: là những khoản chi phí gắn liền với quá trình sản xuất sản phẩm hay quá trình mua hàng hóa để bán

- Chi phí thời kỳ: là các chi phí cho hoạt động kinh doanh trong thời kỳ, không tạo nên giá trị hàng tồn kho- tài sản Chi phí thời kỳ bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp

Cách phân loại chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ có ý nghĩa quan trọng đến

việc xác định kết quả kinh doanh trong kỳ bởi chi phí thời kỳ phát sinh ở thời kỳ nào được tính ngay vào kỳ đó và ảnh hưởng trực tiếp đến lợi tức của kỳ mà chúng phát sinh Ngược lại, chi phí sản phẩm chỉ phải tính để xác định kết quả ở kỳ mà sản phẩm được tiêu thụ, không phải tính ở kỳ mà chúng phát sinh Tuy nhiên, chi phí sản phẩm cũng ảnh hưởng đến lợi tức của doanh nghiệp, có thể đến lợi tức của nhiều kỳ vì sản phẩm có thể được tiêu thụ ở nhiều kỳ khác nhau

1.1.2 Khái niệm và vai trò quản trị sản xuất

1.1.2.1 Khái niệm quản trị chi phí sản xuất

Khái niệm quản trị

Quản trị là một khái niệm rất rộng bao gồm nhiều lĩnh vực Ví dụ quản trị hành chính (trong các tổ chức xã hội), quản trị kinh doanh (trong các tổ chức kinh tế) Trong lĩnh vực quản trị kinh doanh lại chia ra nhiều lĩnh vực: Quản trị tài chính, quản trị nhân sự, quản trị Marketing, quản trị sản xuất

Quản trị nói chung theo tiếng Anh là "Management" vừa có nghĩa là quản lý, vừa có nghĩa là quản trị, nhưng hiện nay được dùng chủ yếu với nghĩa là quản trị Tuy nhiên, khi dùng từ, theo thói quen, chúng ta coi thuật ngữ quản lý gắn liền với với quản lý nhà nước, quản lý xã hội, tức là quản lý ở tầm vĩ mô Còn thuật ngữ quản trị thường dùng ở phạm vi nhỏ hơn đối với một tổ chức, một doanh nghiệp (Nguyễn Thừa Lộc, Trần Văn Bão, 2016)

Có rất nhiều quan niệm về quản trị:

Quản trị là các hoạt động được thực hiện nhằm bảo đảm sự hoàn thành công việc qua những nỗ lực của những người khác; quản trị là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của những người cộng sự khác cùng chung một tổ chức; (Nguyễn Thừa Lộc, Trần Văn Bão, 2016)

Quản trị là sự tác động của chủ thể quản trị lên đối tượng quản trị nhằm đạt được mục tiêu đề ra trong một môi trường luôn luôn biến động; (Nguyễn Thừa Lộc, Trần Văn Bão, 2016)

Quản trị là một quá trình nhằm đạt đến các mục tiêu đề ra bằng việc phối hợp hữu hiệu các nguồn lực của doanh nghiệp; theo quan điểm hệ thống, quản trị còn là việc thực hiện những hoạt động trong mỗi tổ chức một cách có ý thức và liên tục

Quản trị trong một doanh nghiệp tồn tại trong một hệ thống bao gồm các khâu, các phần, các bộ phận có mối liên hệ khăng khít với nhau, tác động qua lại lẫn nhau và thúc đẩy nhau phát triển (Nguyễn Thừa Lộc, Trần Văn Bão, 2016)

Nhiều người cùng làm việc với nhau trong một nhóm để đạt tới một mục đích nào đó, cũng giống như các vai mà các diễn viên đảm nhiệm trong một vở kịch, dù các vai trò này là do họ tự vạch ra, là những vai trò ngẫu nhiên hoặc tình cờ, hay là những vai trò đã được xác định và được sắp đặt bởi một người nào đó, nhưng họ đều biết chắc rằng mọi người đều đóng góp theo một cách riêng vào sự nỗ lực của nhóm

Khái niệm quản trị sản xuất

Quản trị sản xuất và tác nghiệp bao gồm tất cả các hoạt động liên quan đến việc quản trị các yếu tố đầu vào, tổ chức, phối hợp các yếu tố đó nhằm chuyển hóa chúng thành các sản phẩm vật chất hoặc dịch vụ với hiệu quả cao nhất

Để tạo ra sản phẩm và dịch vụ các doanh nghiệp đều phải thực hiện 3 chức năng cơ bản: Marketing, sản xuất và tài chính Các nhà quản trị Marketing chịu trách nhiệm tạo ra nhu cầu cho sản phẩm và dịch vụ của tổ chức Các nhà quản trị tài chính chịu trách nhiệm về việc đạt được mục tiêu tài chính của doanh nghiệp Các doanh nghiệp không thể thành công khi không thể hiện đồng bộ các chức năng tài chính, marketing và sản xuất Không quản trị sản xuất tốt thì không có sản phẩm hoặc dịch

vụ tốt, không có marketing thì sản phẩm hoặc dịch vụ cung ứng không nhiều, không

có quản trị tài chính thì các thất bại về tài chính sẽ diễn ra Mỗi chức năng hoạt động một cách độc lập để đạt được mục tiêu riêng của mình, đồng thời cũng phải làm việc cùng nhau để đạt được mục tiêu chung cho tổ chức về lợi ích, sự tồn tại và tăng trưởng trong một điều kiện kinh doanh năng động

Do đó, có thể nói rằng quản trị sản xuất và tác nghiệp có tầm quan trọng đặc biệt trong hoạt động của doanh nghiệp Nếu quản trị tốt, ứng dụng các phương pháp quản trị khoa học thì sẽ tạo khả năng sinh lời lớn cho doanh nghiệp Ngược lại, nếu quản trị xấu sẽ làm cho doanh nghiệp thua lỗ, thậm chí có thể dẫn đến phá sản (Nguyễn Thừa Lộc, Trần Văn Bão, 2016)

Khái niệm Quản trị chi phí sản xuất

Quản trị chi phí sản xuất là tiến trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm

soát những hoạt động thực hiện sử dụng các nguồn lực trong quá trình sản xuất, mục tiêu là để tạo ra sản phẩm

Những nguồn lực sử dụng trong doanh nghiệp để sản xuất ra sản phẩm được gọi là chi phí sản xuất bao gồm: chi phí về nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung (Trần Đức Lộc, Trần Văn Phùng, 2013)

1.1.2.2 Vai trò của quản trị chi phí sản xuất

Đối với mỗi doanh nghiệp khác nhau thì có những mục tiêu khác nhau nhưng nhìn chung các doanh nghiệp đều có mục tiêu là tối đa hóa lợi nhuận cho doanh nghiệp Chi phí là những khoản chi của doanh nghiệp, bởi vậy nó ảnh hưởng rất nhiều đến lợi nhuận của doanh nghiệp Do vậy các doanh nghiệp đều muốn giảm chi phí đến nâng cao lợi nhuận của mình Trên thực tế, chi phí có hai mặt, thứ nhất: chi phí

là các khoản chi điều này dẫn đến doanh nghiệp giảm lợi nhuận nhưng mặt thứ hai: chi phí của doanh nghiệp là các khoản chi cho đầu tư Điều này có thể nâng cao năng suất của doanh nghiệp, giảm chi phí sản xuất trên mỗi đơn vị sản phẩm giúp doanh nghiệp ra tăng lợi nhuận Thêm vào đó chi phí cũng là các khoản kích thích doanh nghiệp tăng trưởng và phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh cũng như đây là đòn bẩy để doanh nghiệp có những chiến lược phát triển trong tương lai Do vậy, quản trị chi phí có vai trò rất quan trọng nhằm mục tiêu phát triển chung của các doanh nghiệp bởi vì:

Thứ nhất: Quản trị chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp tập trung năng lực của mình vào các điểm mạnh, tìm ra các cơ hội hoặc các vấn đề quan trọng trong sản xuất kinh doanh

Thứ hai: Quản trị chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp có thể cải thiện chất lượng sản phẩm hay dịch vụ của mình mà không làm thay đổi chi phí

Thứ ba: Quản trị chi phí sản xuất giúp người ra quyết định nhận diện được các nguồn lực có chi phí thấp nhất trong việc sản xuất

Thứ tư: Quản trị chi phí giúp doanh nghiệp sử dụng hiệu quả các yếu tố đầu vào như máy móc trang thiết bị, nguồn nhân lực…Đảm bảo thực hiện đúng mục tiêu

mà doanh nghiệp đề ra nhưng trên cơ sở tiết kiệm và hiệu quả

1.1.3 Nội dung quản trị chi phí sản xuất

1.1.3.1 Lập kế hoạch và dự toán chi phí sản xuất

Đối với mỗi doanh nghiệp việc lập dự toán chi phí sản xuất có vai trò rất quan trọng Đây là căn cứ để xem xét mức độ chi phí của doanh nghiệp như nào từ đó tìm các nguồn vốn để thực hiện cũng như các biện pháp để huy động vốn Khi dự toán phải được dự trên các căn cứ vững chắc, dựa trên các chi phí thực tế doanh nghiệp cũng như giá thành của các sản phẩm mua vào cũng như bán ra để xem xét lợi nhuận của các doanh nghiệp

Việc lập kế hoạch phải phù hợp với mục tiêu chung của doanh nghiệp nhưng cũng cần phải chi tiết và cụ thể Đây là một trong những căn cứ để thực hiện trong việc dự trù nguồn vốn đối ứng đảm bảo quá trình sản xuất kinh doanh được liên tục Thêm vào đó, việc lập kế hoạch có thể xem xét đánh giá các rủi ro mà doanh nghiệp gặp phải, điều này có thể dẫn đến chi phí sản xuất tăng cao Do vậy, thông qua lập kế hoạch các doanh nghiệp sớm đưa các biện pháp phòng tránh, tìm hiểu trước các nguyên nhân có thể xảy có khi chi phí doanh nghiệp tăng cao Thêm vào đó, trong trường hợp chi phí của doanh nghiệp tăng cao, tăng hơn so với lập kế hoạch đề ra thì cần có các khoản dự phòng để đảm bảo tiến độ sản xuất

Lập kế hoạch và dự toán được xem xét chi tiết cụ thể, phân công trách nhiệm cũng như quyền hạn của từng đối tượng quản trị Đây là căn cứ vững chắc để xem mức độ hoàn thành công việc, các sai sót có thể xảy ra Từ đó là căn cứ để xem đánh giá chất lượng công việc được giao cho các bộ phận và từng cá nhân

1.1.3.2 Tổ chức thực hiện quản trị chi phí sản xuất

Quản trị chi phí cho nguyên nhiên vật liệu: Nguyên nhiên vật liệu là đầu vào

giúp doanh nghiệp tăng cường sản xuất kinh doanh Nguyên nhiên vật liệu cần phải đảm bảo những yêu cầu như: chất lượng nguyên nhiên vật liệu cần phải đảm bảo đúng yêu cầu chất lượng Các doanh nghiệp đầu tư vào nguyên nhiên vật liệu đảm bảo quá trình sản xuất kinh doanh ổn định Do vậy, cần xác định một cách cụ thể trong việc nhập nguyên nhiên vật liệu: nếu mua nhiều quá ảnh hưởng đến chi phí và vốn sản xuất sẽ bị ứ đọng, thêm vào đó nếu mua ít quá dẫn đến sản xuất kinh doanh không được ổn định Thêm vào đó là sử dụng nguyên nhiên vật liệu phải tiết kiệm và hiệu quả Các doanh nghiệp cũng cần xem xét chi phí bảo quản nguyên nhiên vật liệu bởi nhiều nguyên nhiên vật liệu cần phải có kho, kỹ thuật bảo quản đặc biệt như xăng

dầu, và thuốc nổ …đối với doanh nghiệp khai khoáng

Quản trị chi phí khấu hao: khấu hao Tài sản cố định của doanh nghiệp được

chuyển dần vào quá trình sản xuất Mỗi doanh nghiệp có nhiều loại tài sản cố định như: tài sản cố định hữu hình, tài sản cố định vô hình Do vậy, cần xác định rõ giá trị tài sản, thời gian sản xuất của tài sản cố định, điều này ảnh hưởng rất nhiều đến chi phí khấu hao Thêm vào đó, qua trình khấu hao còn được tính khấu hao vô hình Doanh nghiệp cần phải chú ý trong quá trình sản xuất kinh doanh, bố trí sản xuất kinh doanh, giảm thời gian nhàn rỗi trách hao mòn vô hình, cũng như đảm bảo các tài sản phát huy hết khả năng sản xuất để giảm chi phí khấu hao hữu hình cho doanh nghiệp

Quản trị chi phí máy móc trang thiết bị: khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển,

áp dụng ngày càng nhiều máy móc trang thiết bị vào sản xuất để giảm lao động chân tay, thay vào đó là dây truyền sản xuất hiện đại Để làm được vậy, hằng năm công ty phải rà soát và xem xét tình trạng về máy móc trang thiết bị để sớm đưa ra phương

án sửa chữa thay thế kịp thời Với những máy móc lâu đời, doanh nghiệp cần thay thế bằng máy móc hiện đại hơn, thêm vào đó là công ty cần thường xuyên kiểm tra

và đưa ra công tác kiểm tra thương xuyên để có phương án sửa chữa thường xuyên

Quản trị chi phí cho người lao động: Đối với mọi doanh nghiệp, người lao động

luôn có vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình sản xuất Với những doanh nghiệp

có lao động tốt, được bố trí công việc hợp lý cũng như có môi trương làm việc thoải mái và chuyên nghiệp Thì người lao động sẽ là một trong những thế mạnh của doanh nghiệp giúp: tăng tính cạnh tranh, nâng cao chất lượng sản phẩm, phát huy được tính sáng tạo trong công việc… Để làm được điều này, các doanh nghiệp cần phải thực hiện tốt các khoản chi như lương, thưởng, các khoản phúc lợi, chi phí đảm bảo môi trường làm việc… Từ đó người lao động có thể yên tâm công tác, ý thức cao trong mỗi công việc thực hiện của mình

Quản trị chi phí chung: đây là những khoản chi phí trả liên quan đến các hoạt

động chung của doanh nghiệp Với việc quản lý hiệu quả các khoản chi phí này giúp cho quá trình quản trị của doanh nghiệp hiệu quả hơn Quá trình điều phối, quyết định

sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp cũng như thay mặt doanh nghiệp thực hiện các nhiệm vụ cần thiết Để làm điều này, mỗi doanh nghiệp cần có các khoản chi phí chung nhưng đây là các khoản chi phí cần phải dụng hiệu quả, cần phải tiết kiểm sử dụng đúng mục đích, đúng định mức mà mỗi doanh nghiệp đề ra là một điều cần thiết

1.1.3.3 Kiểm tra, kiểm soát chi phí sản xuất

Kiểm tra kiểm soát là một trong những công tác cần thiết để quản trị chi phí nhằm đảm bảo các chi phí trong quá trình sản xuất kinh doanh của mỗi công ty, mỗi doanh nghiệp đạt được hiệu quả cao nhất Quá trình kiểm tra, kiểm soát có thể được thực hiện một cách thường xuyên hoặc đột xuất Từ đó phát hiện được các sai phạm của các tổ chức cũng như các đơn vị sử dụng các khoản chi phí trong khi sản xuất tại đơn vị và doanh nghiệp của mình

Bên cạnh đó, chất lượng nguồn nhân lực có hạn, nhiều cán bộ thực hiện các chi phí cho doanh nghiệp và đợn vị đã không nắm bắt, tìm hiểu để thực hiện đúng với các quy định của nhà nước Điều này dẫn đến quá trình thực hiện có nhiều sai phạm gây ảnh hưởng đến các đối tượng liên quan cũng như gây thiệt hại cho nhà nước Để giảm thiểu được điều này, thông qua giám sát kiểm tra các cán bộ có trình độ chuyên môn có thể hướng dẫn việc thực hiện cho đúng với pháp luật tại các doanh nghiệp Bên cạnh đó là tìm cách khắc phục những sai phạm mà các doanh nghiệp mắc phải Trong nền kinh tế thị trường, nhiều doanh nghiệp nhằm tối đa hóa lợi nhuận mà không tuân thủ các quy định của nhà nước, không tuân thủ các quy định của công ty dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với các đối tượng và nền kinh tế Kiểm tra kiểm soát phát hiện các sai phạm này, phân loại các sai phạm do lỗi khách quan hay lỗi chủ quan Với các doanh nghiệp đã vi phạm nhiều lần mức độ vi phạm lớn cần có những chế tài xử lý nhằm răn đe các doanh nghiệp này, tránh các sai phạm tiếp tục xảy ra

Sớm phát hiện để đưa ra các biện pháp khắc phục

1.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị chi phí sản xuất

1.1.4.1 Nhân tố khách quan

Là các nhân tố mà doanh nghiệp không thể kiểm soát được nó tác động liên tục đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp theo những xu hướng khác nhau, vừa tạo ra cơ hội vừa hạn chế khả năng thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp Hoạt động

kinh doanh đòi hỏi phải thường xuyên nắm bắt được các nhân tố này, xu hướng hoạt động và sự tác động của các nhân tố đó lên toàn bộ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Các nhân tố khách quan bao gồm các yếu tố chính trị, luật pháp, văn hoá, xã hội, công nghệ, kỹ thuật, kinh tế, điều kiện tự nhiên, cơ sở hạ tầng và quan hệ kinh

tế, đây là những yếu tố mà doanh nghiệp không thể kiểm soát được đồng thời nó có tác động chung đến tất cả các doanh nghiệp trên thị trường Nghiên cứu những yếu

tố này doanh nghiệp không nhằm để điều khiển nó theo ý kiến của mình mà tạo ra khả năng thích ứng một cách tốt nhất với xu hướng vận động của mình

a, Yếu tố chính trị và luật pháp: Các yếu tố thuộc môi trường chính trị và luật

pháp tác động mạnh đến việc hình thành và khai thác cơ hội kinh doanh và thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp ổn định chính trị là tiền đề quan trọng cho hoạt động kinh doanh, thay đổi về chính trị có thể gây ảnh hưởng có lợi cho nhóm doanh nghiệp này hoặc kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp khác Hệ thống pháp luật hoàn thiện và

sự nghiêm minh trong thực thi pháp luật sẽ tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp, tránh tình trạng gian lận,buôn lậu Mức độ ổn định về chính trị

và luật pháp của một quốc gia cho phép doanh nghiệp có thể đánh giá được mức độ rủi ro, của môi trường kinh doanh và ảnh hưởng của của nó đến doanh nghiệp như thế nào, vì vậy nghiên cứu các yếu tố chính trị và luật pháp là yêu cầu không thể thiếu được khi doanh nghiệp tham gia vào thị trường

b, Yếu tố kinh tế - văn hóa xã hội : Có thể tạo ra điều kiện thuận lợi cho việc

xâm nhập mở rộng thị trường, ngành hàng này nhưng lại hạn chế sự phát triển của ngành hàng khác Các yếu tố kinh tế ảnh hưởng đến sức mua, sự thay đổi nhu cầu tiêu dùng hay xu hướng phát triển của các ngành hàng , các yếu tố kinh tế bao gồm :

+ Hoạt động ngoại thương : Xu hướng đóng mở của nền kinh tế có ảnh hưởng các cơ hội phát triển của doanh nghiệp ,các điều kiện cạnh tranh ,khả năng sử dụng

ưu thế quốc gia về công nghệ, nguồn vốn

+ Lạm phát và khả năng điều khiển lạm phát ảnh hưởng đến thu nhập, tích luỹ , tiêu dùng, kích thích hoặc kìm hãm đầu tư

+Sự thay đổi về cơ cấu kinh tế ảnh hưởng đến vị trí vai trò và xu hướng phát triển của các ngành kinh tế kéo theo sự thay đổi chiều hướng phát triển của doanh nghiệp + Tôc độ tăng trưởng kinh tế : Thể hiện xu hướng phát triển chung của nền kinh

tế liên quan đến khả năng mở rộng hay thu hẹp quy mô kinh doanh của mỗi doanh nghiệp

+ Các yếu tố văn hoá xã hội : Có ảnh hưởng lớn tới khách hàng cũng như hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ,là yếu tố hình thành tâm lí, thị hiếu của người tiêu dùng Thông qua yếu tố này cho phép các doanh nghiệp hiểu biết ở mức độ khác nhau về đối tượng phục vụ qua đó lựa chọn các phương thức kinh doanh cho phù hợp

+ Thu nhập có ảnh hưởng đến sự lựa chọn loại sản phẩm và chất lượng đáp ứng, nghề nghiệp tầng lớp xã hội tác động đến quan điểm và cách thức ứng xử trên thị trường , các yếu tố về dân tộc ,nền văn hoá phản ánh quan điểm và cách thức sử dụng sản phẩm , điều đó vừa yêu cầu đáp ứng tình riêng biệt vừa tạo cơ hội đa dạng hoá khả năng đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp

+ Yếu tố kỹ thuật công nghệ : ảnh hưởng đến yêu cầu đổi mới công nghệ trong thiết bị khả năng sản xuất sản phẩm với chất lượng khác nhau, Năng suất lao động và khả năng cạnh tranh, lựa chọn và cung cấp công nghệ

c, Điều kiện tự nhiên và cơ sở hạ tầng: Các yếu tố điều kiện tự nhiên như khí

hậu ,thời tiết ảnh hưởng đến chu kỳ sản xuất kinh doanh trong khu vực , hoặc ảnh hưởng đến hoạt động dự trữ , bảo quản hàng hoá Đối với cơ sở hạ tầng kỹ thuật ,các điều kiện phục vụ cho sản xuất kinh doanh một mặt tạo cơ sở cho kinh doanh thuận lợi khi khai thác cơ sở hạ tầng sẵn có của nền kinh tế, mặt khác nó cũng có thể gây hạn chế khả năng đầu tư, phát triển kinh doanh đặc biệt với doanh nghiệp thương mại trong quá trình vận chuyển, bảo quản, phân phối…

d, Yếu tố khách hàng và đối thủ cạnh tranh: Khách hàng là những người có nhu

cầu và khả năng thanh toán về hàng hoá và dịch vụ mà doanh nghiệp kinh doanh Khách hàng là nhân tố quan trọng quyết định sự thành bại của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường Khách hàng có nhu cầu rất phong phú và khác nhau tuỳ theo từng lứa tuổi, giới tính mức thu nhập, tập quán …Mỗi nhóm khách hàng có một đặc

trưng riêng phản ánh quá trình mua sắm của họ Do đó doanh nghiệp phải có chính sách đáp ứng nhu cầu từng nhóm cho phù hợp Đối thủ cạnh tranh : Bao gồm các nhà sản xuất, kinh doanh cùng sản phẩm của doanh nghiệp hoặc kinh doanh sản phẩm có khả năng thay thế Đối thủ cạnh tranh có ảnh hưởng lớn đến doanh nghiệp, doanh nghiệp có cạnh tranh được thì mới vó khả năng tồn tại ngược lại sẽ bị đẩy lùi ra khỏi thị trường Cạnh tranh giúp doanh nghiệp có thể nâng cao hoạt động của mình phục

vụ khách hàng tốt hơn ,nâng cao được tính năng động nhưng luôn trong tình trạng bị đẩy lùi

1.1.4.2 Nhân tố chủ quan

a, Áp dụng tiến bộ khoa học và công nghệ

Sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật và công nghệ việc áp dụng nhanh chóng những thành tựu khoa học và công nghệ vào sản xuất là nhân tố cực kỳ quan trọng cho phép các doanh nghiệp giảm được chi phí hạ thấp giá thành sản phẩm và thành công trong kinh doanh

Máy móc hiện đại dần dần thay thế sức người trong những công việc lao động nặng nhọc cũng như đòi hỏi sự tinh vi, chính xác và từ đó làm thay đổi điều kiện của quá trình sản xuất Với trình độ chuyên môn hoá, tự động hoá cao, với sự ra đời của các công nghệ mới, không chỉ có chi phí về tiền lương được hạ thấp mà còn hạ thấp

cả mức tiêu hao nguyên vật liệu để sản xuất ra sản phẩm Nhiều loại vật liệu mới ra đời với tính năng tác dụng hơn, chi phí thấp hơn cũng làm cho chi phí nguyên vật liệu được hạ thấp

b, Tổ chức sản xuất và sử dụng con người

Đây là một nhân tố quan trọng để nâng cao năng suất lao động giảm chi phí

và hạ giá thành sản phẩm của doanh nghiệp, nhất là đối với doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động trong sản xuất Việc tổ chức lao động khoa học sẽ tạo ra sự kết hợp các yếu tố sản xuất một cách hợp lý, loại trừ được tình trạng lãng phí lao động, lãng phí giờ máy, có tác dụng rất lớn thúc đẩy nâng cao năng suất lao động giảm chi phí

và hạ giá thành sản phẩm - dịch vụ

c, Năng lực và tổ chức quản lý tài chính

Để có đủ năng lực tài chính để có thể chi trả các khoản chi phí trong quá trình

sản xuất kinh doanh Nguồn lực tài chính này có thể được cấp phát từ cấp trên, do lợi nhuận giữ lại, sử dụng quỹ khấu hao, đi vay….Nếu không đủ năng lực, doanh nghiệp

sẽ rất khó khăn trong sản xuất kinh doanh như chi trả cho người lao động trước những biến động của thị trường, mua sắm trang thiết bị mới để nâng cao khả năng sản xuất…

Nhân tố này tác động mạnh mẽ tới chi phí sản xuất kinh doanh và hạ giá thành sản phẩm Bởi lẽ chi phí sản xuất kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ lao động sống và lao động vật hoá qua đó ta thấy để sản xuất kinh doanh doanh nghiệp cần phải có một lượng vốn tiền tệ nhất định, qua quá trình sản xuất lượng vốn tiền tệ này sẽ bị tiêu hao nên việc quản lý và sử dụng chúng tốt là một trong những hoạt động tài chính chủ yếu của doanh nghiệp Hoạt động tài chính có tác động lớn tới việc hạ thấp chi phí sản xuất kinh doanh và giá thành sản phẩm từ đó làm tăng lợi nhuận của doanh nghiệp

1.2 Kinh nghiệm quản trị chi phí sản xuất tại một số đơn vị khai thác khoáng sản và bài học cho các chi nhánh khai thác của công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam

1.2.1 Kinh nghiệm quản trị chi phí các đơn vị khai thác tại Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam ( TKV)

Công tác khoán và quản trị chi phí đang trở thành công cụ hữu hiệu giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) luôn coi trọng công tác này và xác định là hoạt động trung tâm

để điều hành và quản trị chi phí TKV ban hành Quyết định 1184/QĐ-TKV về Quy chế quản trị chi phí kinh doanh trong tổ hợp Công ty mẹ - Công ty con Tập đoàn, nhằm thống nhất cơ chế và phương pháp quản trị chi phí kinh doanh trong tổ hợp Công ty mẹ - Công ty con Tập đoàn TKV

Theo Quy chế này, TKV lựa chọn, quyết định chỉ tiêu giao khoán và phương

án kế hoạch kinh doanh tối ưu, xác định giá mua - bán giữa TKV và các đơn vị nhận thầu khai thác, sàng tuyển, chế biến than, khoáng sản trong Tập đoàn Đồng thời, tạo

cơ sở hoàn thiện bộ máy và công cụ quản trị doanh nghiệp (DN) hiện đại; điều hành chi phí, chính sách giá cả trong Tập đoàn; Kiểm soát chi phí, giá thành, giá mua - bán trong Tập đoàn, ngăn ngừa và có biện pháp xử lý vi phạm trong quản trị chi phí, giá

thành, giá mua - bán nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của người lao động, của DN và của Nhà nước

Các công ty con và đơn vị trực thuộc TKV căn cứ vào quy định tại Quy chế này để tổ chức thực hiện khoán quản trị chi phí nội bộ DN Vì vậy, từ Tập đoàn đến các công ty con đều có cơ chế khoán và quản trị chi phí Tập đoàn đã có sự phân cấp quản trị chi phí, khi thực hiện giao khoán cho các công ty Các công ty tự tổ chức hạch toán nội bộ và chịu trách nhiệm trước Tập đoàn về chỉ tiêu giao khoán chi phí cho các phân xưởng, tổ, đội, sản xuất của mình

Đa số các công ty chọn kỳ hạch toán là hàng quý và tổ chức nghiệm thu thanh quyết toán hàng quý Tuy nhiên, cũng có công ty lựa chọn kỳ giao khoán là hàng tháng Đối với các công ty chọn kỳ giao khoán theo quý thì quy trình tổ chức nghiệm thu thành 2 bước: Bước 1: Được tiến hành từ ngày 1 đến ngày 8 của tháng sau, ngay khi kết thúc tháng hoạt động, nội dung nghiệm thu là các chỉ tiêu giao khoán và một

số công việc phát sinh ngoài khoán Bước 2: Được tiến hành vào ngày đầu tháng đầu tiên của quý sau

Hệ thống các chỉ tiêu giao khoán bao gồm: Các chỉ tiêu hiện vật như tấn than khai thác, mét lò đào, khối lượng công việc hoàn thành; Các chỉ tiêu giá trị là giá thành sản phẩm đầy đủ, còn đối với công ty giao cho phân xưởng là giá thành phân xưởng, nhưng chưa đầy đủ như: Chi phí tiền lương; Chi phí vật liệu phụ theo định mức; Chi phí nhiên liệu; Chi phí động lực; Chi phí vật tư phụ tùng thay thế thường xuyên

Theo Báo cáo tổng kết năm 2016 của TKV, tổng doanh thu toàn Tập đoàn đạt 101,18 nghìn tỷ đồng, bằng 100% so với kế hoạch và bằng 95% thực hiện năm 2015; Lợi nhuận của TKV đạt trên 800 tỷ đồng, tương đương với cùng kỳ năm 2015 Nộp ngân sách nhà nước 14,31 nghìn tỷ đồng, bằng 118,2% so với năm 2015

Có được kết quả trên là sự nỗ lực của các đơn vị thành viên trong việc tìm các giải pháp quản lý để tiết giảm tối đa chi phí Nhờ đó, quy chế khoán quản trị chi phí cũng dần đi vào nề nếp và thu được kết quả nhất định Nhiều công ty có thành tích tiết kiệm chi phí như Công ty cổ phần than Vàng Danh, Công ty cổ phần than Núi Béo, Tổng công ty Khoáng sản, Công ty cổ phần than Hà Tu, Hà Lầm

Mặc dù, đạt được một số kết quả về quản trị chi phí trong Tập đoàn nhưng

công tác này vẫn còn có những hạn chế cần khắc phục, đó là: Nhiều công ty chưa hoàn thành hệ số bóc đất, hệ số đào lò, do đó chưa chuẩn bị tốt diện sản xuất và tài chính cho năm sau; Một số công ty còn để tỷ lệ tổn thất than cao hơn năm trước Bên cạnh đó, nhiều công ty chưa chủ động xây dựng nề nếp quản trị chi phí và chỉ tập trung giải quyết từng vụ việc, mảng công tác; Tiến độ giao khoán còn chậm, mang tính một chiều và chưa đảm bảo tính khách quan Ngoài ra, hệ thống mức chi phí nguyên vật liệu chưa đầy đủ và chưa sát với thực tế Điều này làm cho công tác giao khoán chưa công bằng và gây khó khăn cho việc quyết toán

1.2.2 Kinh nghiệm quản trị chi phí tại các đơn vị khai thác tại Công ty TNHH MTV Khai thác khoáng sản - Tổng công ty Đông Bắc

Trong năm 2017 công ty đã đầu tư cho xây dựng cơ bản với số tiền là 1.406

tỷ đồng để xây dựng nhà xưởng, xây dựng nhà kho…Nhiều dây chuyền đã được nhà máy mua mới, trang thiết bị được đầu tư với số tiền 492 tỷ đồng và đạt được lợi nhuận sau thuế là 402 tỷ đồng Thu nhập bình quân của cán bộ công nhân viên chức đạt 11,5 triệu đồng Để sử dụng hiệu quả các chi phí bỏ ra công ty đã quản lý chặt chẽ các chi phí về nguyên nhiên liệu đầu vào Hạn chế đến mức thấp nhất việc sử dụng các khoản chi mua nguyên nhiên liệu dành cho đầu tư tài sản dài hạn Thêm vào quá, công ty cũng đưa ra nhiều chính sách nhằm đạt được hiệu quả cao nhất từ các chi phí cho trang thiết bị máy móc bằng cách: tổ chức sản xuất khoa học, thực hiện tốt các quy trình sản xuất kinh doanh của công ty đề ra, sử dụng các chi phí mua sắm máy móc trang thiết đúng lúc và kịp thời nhằm tăng năng suất lao động, giảm được chi phí sản xuất trên mỗi đơn vị sản phẩm

Thêm vào đó công ty thực hiện tốt các khoản chi cho người lao động thông qua việc rà soát và bố trí lại công việc, phân cấp quản lý và tinh gọn bộ máy Tăng lao động trực tiếp, giảm cán bộ quản lý là một trong những việc công ty đã làm nhằm giảm chi phí, xây dựng tiền lương và thưởng nhằm phù hợp hơn với tình hình thực tế của công ty và xã hội Đời sống người lao động được nâng lên, đã có nhiều phát minh, sáng kiến nhằm tăng năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất và tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp một cách đáng kể

1.2.3 Kinh nghiệm quản trị chi phí tại các đơn vị khai thác của Công ty Cổ phần khai thác, chế biến khoáng sản Hải Dương

Công ty hằng năm đã phân chia các khoản chi theo một tỷ lệ nhất định nhằm kiểm soát chặt chẽ các khoản như: chi phí cố định theo doanh thu thường chiếm khoảng từ 9% đến 10% tổng chi phí Chi phí mua nguyên vật liệu chiếm từ 10% đến 12% trong tổng chi phí, chi phí khấu hao chiếm 1% đến 1,5% Công ty căn cứ vào

sự biến động giá cả hàng hóa vật tư trên thị trường, căn cứ vào điều kiện thực tế của công ty mà công ty đã khoán chi phí sản xuất cho từng thời điểm trong từng khoản mục công việc trong công ty Với biện pháp này các khoản chi phí được sử dụng một cách hợp lý và tiết kiệm Đối với các khoản chi phí về máy móc trang thiết bị: nhằm tránh phí hao mòn cũng như nhiều thời gian trống, công ty đã ký hợp đồng cho thuê máy móc thiết bị… Thêm vào đó, công ty cũng căn cứ vào tình hình kinh tế quản lý chặt chẽ các khoản chi phí sản xuất, không để phát sinh tăng những khoản chi phí bất hợp lý, thực hiện tốt các quy chế về thưởng – phạt của công ty, thực hiện tốt việc tiết kiệm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm

Trong những năm qua, công ty quan tâm đến việc làm và thu nhập cho người lao động Đây là các khoản chi cần thiết, nó vừa là thu nhập nhưng cũng là biện pháp kích thích người lao động có thêm nhiều đóng góp hơn nữa Công ty đã thanh toán tiền lương, tiền thưởng cho người lao động công khai minh bạch, để những người lao động khác thấy được rằng: đóng góp càng nhiều thì lương càng cao Thêm vào đó là

cơ quan tạo lòng tin cho người lao động bằng những việc làm thiết thực như thực hiện tốt chế độ bảo hiểm, thực hiện đầy đủ các chế độ quyền lợi cho người lao động Quỹ khen thưởng và phúc lợi được sử dụng đúng mục đích, tổ chức cho người lao động thăm quan du lịch… với tổng số tiền là 5,7 tỷ đồng

1.2.4 Bài học kinh nghiệm cho các chi nhánh khai thác của công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam

Với việc rút kinh nghiệm thực tế từ các đơn vị khác, đây là những bài học quý giá cho các chi nhánh đó là:

Thứ nhất: Tăng cường khoán chi phí đến từng đơn vị, từng bộ phận Thông qua

việc khoán như này thì các đơn vị phát huy được vai trò tự chủ trong việc quản trị các khoản chi tiêu của mình, các khoản chi sẽ được tính toán hợp lý, các nhân viên luôn

có ý thức cao trong việc thực hiện tiết kiệm tại chính đơn vị và bộ phận của mình Thứ hai: trả lương đúng và đủ cho người lao động: lương và các khoản thu khác chính là thu nhập của người lao động, nhưng đây lại là các khoản chi của các doanh nghiệp Lương có vai trò kích thích người lao động có nhiều đóng góp hơn nữa cho đơn vị của mình giúp: giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất lao động, ngoài ra ý thức

và trách nhiệm đối với công việc được lâu hơn Vậy trong dài hạn, đầu tư cho con người sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm được chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận cho chính bản thân doanh nghiệp đó

Thứ ba: tăng cường áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất Hiện nay khoa học

kỹ thuật phát triển, nhiều máy móc kỹ thuật mới giúp năng suất tăng, chất lượng sản phẩm làm ra được cải thiện và đặc biệt là giảm được lao động chân tay, ít hỏng hóc Chính vì vậy cần đầu tư đổi mới trang thiết bị cho chi nhánh, thanh lý những máy móc thiết bị đã lạc hậu, năng suất thấp và thường xuyên hỏng hóc

Thứ tư: cơ cấu lại tổ chức sản xuất, giảm chi phí sản xuất chung và nâng cao giám sát trong doanh nghiệp Với bộ máy gọn nhẹ sẽ giảm được rất nhiều các thủ tục

hành chính, giảm chi phí quản lý, giảm chi phí sản xuất chung Thêm vào đó là khuyến khích các đơn vị tự giám sát, phát huy tính trách nhiệm trong công việc Trong quá trình giám sát, nghiệm thu phát hiện ra lỗi thì có thể phạt đơn vị và bộ phận đó để tăng tính trách nhiệm trong công việc

CHƯƠNG II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Câu hỏi nghiên cứu

- Thực trạng công tác quản trị chi phí sản xuất tại các Chi nhánh khai thác của Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam như thế nào?

- Những nhân tố chính ảnh hưởng đến công tác quản trị chi phí sản xuất tại các Chi nhánh khai thác của Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam?

- Những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản trị chi phí sản xuất tại các Chi nhánh khai thác của Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam?

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Phương pháp tiếp cận

Phương pháp tiếp cận hệ thống: trong quá trình nghiên cứu quản trị chi phí tại

các chi nhánh của công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam cần xem xét các yếu tố tác động đến quá trình quản lý Các yếu tố này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, các yếu tố này ảnh hưởng nhiều đến kết quả và hiệu quả của quá trình quản trị chi phí Với việc quản trị hiệu quả giúp chi nhánh giảm được chi phí, tăng năng suất lao động cũng như tăng lợi nhuận cho Chi nhánh Bên cạnh đó, trong quá trình phát triển kinh

tế, các yếu tố đầu vào và yếu tố đầu ra thay đổi nên ảnh hưởng rất nhiều đến chi phí sản xuất của Chi nhánh Với việc quản trị hiệu, chi phí sản xuất giảm, tăng lợi nhuận

Phương pháp tiếp cận có sự tham gia: trong quá trình đánh giá xem xét quản trị

chi phí tại các chi nhánh có sự tham gia của các bên liên quan từ công tác chuẩn bị đất đá, bốc xúc, vận chuyển, nghiền Trong đó có sự tham gia của các cán bộ, ban lãnh đạo của công ty, ban lãnh đạo của chi nhánh… để lấy ý kiến các đối tượng quản trị để ý kiến đánh giá quá trình quản trị chi phí, lấy ý kiến các đối tượng liên quan như người lao động tại chi nhánh để xem xét những đánh giá của các bên liên quan đến quá trình quản trị chi phí tại chi nhánh Trong nghiên cứu đã sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp thông qua bảng hỏi… nghiên cứu vận dụng một cách linh hoạt để tiết kiệm thời gian nhưng cũng đảm bảo có được những thông tin cần thiết Với những thông tin đó được xem xét và đánh giá để thấy được những điểm mạnh và điểm yếu của quá trình quản trị chi phí tại các chi nhánh

Tiếp cận theo nhóm: trong quá trình xem xét và đánh giá quá trình quản trị chi

phí tại các chi nhánh Dựa theo các chi phí thực hiện tại chi nhánh, nghiên cứu chia đối tượng phỏng vấn đó là các cán bộ quản lý tại công ty và cán bộ tại chi nhánh, thứ hai đối tượng được phỏng vấn ở đây chính là người lao động Với việc sử dụng phương pháp tiếp cận theo nhóm có được cái nhìn tổng thể cũng như xem xét được

một cách cụ thể của quá trình quản trị chi phí tại chi nhánh

2.2.2 Phương pháp thu thập thông tin

2.2.2.1 Thu thập thông tin thứ cấp

* Những tư liệu thứ cấp về tổng quan, cơ sở lý luận và thực tiễn được thu thập

từ những tài liệu đã công bố bao gồm những thông tin được tổng kết từ những tài liệu trong và ngoài nước liên quan đến quản trị chi phí được thu thập từ các viện, trường đại học, các tổ chức và trên mạng internet

* Thông tin liên quan đến đánh giá thực trạng đề ra giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị chi phí tại các chi nhánh của công ty TNHH một thành viên Apatit Việt nam, tác giả đã thu thập các tài liệu tại các phòng kế toán, phòng kế hoạch, phòng KCS…

Ngoài ra, để phục vụ mục đích nghiên cứu của mình, tác giả đã thu thập một số nguồn tại liệu như:

+ Báo cáo tài chính của công ty TNHH MTV Khai thác khoáng sản - Tổng công

ty Đông Bắc năm 2016, 2017

+ Báo cáo tài chính của công ty Khai thác và chế biến khoáng sản Hải Dương + Số liệu chi tại các chi nhánh của công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam… Phương pháp thu thập: Tác giả tổng hợp các nguồn tài liệu cần thiết: các văn bản các chính sách, các tài liệu….Sau đó sắp xếp và phân loại theo mục đích và yêu cầu sử dụng trong luận văn của mình

- Xử lý số liệu: sau khi đã thu thập được các tài liệu cần thiết, tác giả tiến hành tổng hợp và xử lý Thông qua đó, tác giả tiến hành phân tích và đánh giá để có cái nhìn tổng quan về quá trình quản trị chi tại các chi nhánh này nhằm tìm ra những ưu

và nhược điểm Từ đó đề ra giải pháp

2.2.2.2 Thu thập thông tin sơ cấp

a, Chọn mẫu nghiên cứu:

Việc xác định cỡ mẫu nghiên cứu trong các vấn đề kinh tế xã hội có vai trò rất quan trong vì nó phải đảm bảo các yêu cầu đó là: mẫu đủ lớn và có tính đại diện, thêm vào đó là đảm bảo tính chính xác, chất lượng của số liệu nghiên cứu, thời gian thu thập phải phù hợp…để có được những kết quả đó, việc tính toán số lượng mẫu nghiên cứu được dựa trên công thức Slovin như sau:

Đề tài sử dụng độ tin cậy là 95%

Tổng thể mẫu (N) Tổng số cán bộ người lao động tại các chi nhánh khai thác của công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam

Sau khi áp dụng công thức với N= 723 lao động tại chi nhánh khai thác, tác giả

đã tính toán lượng mẫu cần thiết để dùng trong nghiên cứu của mình là:

Nhưng để đảm bảo tính chính xác của số liệu cần thu thập cũng như đảm bảo tính khoa học tác giả đã điều tra 258 phiếu

Sau khi đã xác định được số phiếu cần thiết tác giả tiến hành phát phiếu điều tra

Bảng 2.1: Số phiếu phát điều tra Chỉ tiêu Chi nhánh 1 Chi nhánh 2 Chi nhánh 3

Lao động trực tiếp 60 73 72

Nguồn: theo kết quả điều tra của tác giả

B, Nghiên cứu tiến hành điều tra theo phương pháp phỏng vấn trực tiếp của những đối tượng tham gia Với việc sử dụng phương pháp điều tra theo các câu hỏi

đã được chuẩn bị trước, thêm vào đó trong quá trình điều tra tác giả cũng phỏng vấn linh hoạt các vấn đề liên quan đến quản trị chi phí sản xuất tại các chinh nhánh + Đối tượng điều tra cán bộ là các giám đốc, phó giám đốc chi nhánh, các tổ trưởng, tổ phó các đội sản xuất thuộc các chi nhánh khai thác của công ty TNHH MTV Apatit Lào Cai

+ Lao động trực tiếp: là các lao động đang thực hiện sản xuất, khai thác khoáng sản tại các chi nhánh khai thác của công ty TNHH MTV Apatit Lào Cai

Các câu hỏi điều tra và thảo luận được sử dụng trong nghiên cứu đó là các câu hỏi đóng và câu hỏi mở Mục đích của việc sử dụng các câu hỏi này nhằm thu thập

các thông tin về thực trạng quản trị chi phí sản xuất kinh doanh tại các chi nhánh

Số liệu sau khi phỏng vấn được tập hợp và xử lý để làm rõ vấn đề được nghiên cứu

Tác giả phát ra 258 phiếu và thu về 250 phiếu và 8 phiếu không đáp ứng đủ thông tin

Để xác định ý kiến đánh giá của các nhà quản lý và người lao động về tình hình quản trị chi phí sản xuất tại các chi nhánh khai thác tại công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam , nghiên cứu áp dụng thang đo Likert các câu hỏi với thước đo 5 bậc (ở các mức điểm 1: Kém, 2: Yếu, 3: Trung bình, 4: Khá, 5: Tốt) Căn cứ vào kết quả điều tra bởi số ý kiến đối với từng mức độ quy ra điểm, tính điểm trung bình theo công thức: Điểm TBT = ∑( a1*b1+ a2*b2+ a3*b3+ a4*b4+ a5*b5)/B Trong đó: a là số điểm theo thang điểm 5; b là số ý kiến cho từng loại điểm; B là tổng số ý kiến

Giá trị khoảng cách = (Maximum - Minimum)/n = (5 -1) /5 = 0.8 Kết quả được chia theo các mức để xác định mức độ đối với từng yếu tố như sau:

Bảng 2.2: Thang đánh giá Likert Mức Mức đánh giá Khoảng điểm

2.2.3 Phương pháp tổng hợp thông tin

Toàn bộ số liệu sau khi được thu thập được tổng hợp lại, kiểm tra, loại bỏ những

số liệu không cần thiết, tính toán các chỉ tiêu cần thiết trên cơ sở tôn trọng tài liệu gốc, xây dựng các bảng thống kê, biểu đồ hoặc đồ thị chuẩn bị cho việc phân tích

2.2.4 Phương pháp phân tích thông tin

* Phương pháp so sánh

Là phương pháp phân chia các hiện tượng, các quá trình quản lý thành nhiều

bộ phận cấu thành.Trên cơ sở đó để liên hệ, so sánh, đối chiếu và tổng hợp lại nhằm

rút ra quy luật phát triển của hiện tượng nghiên cứu

* Phương pháp thống kê kinh tế

- Phương pháp thống kê mô tả: từ số liệu thu thập được đưa ra các khoản mục tính tương đối vào bảng biểu để nó mô tả từng vấn đề về hoạt động SXKD Đồng thời thông qua tần số, cơ cấu là thấy quy mô các chỉ tiêu lớn hay nhỏ, nhiều hay ít

- Phương pháp thống kê so sánh: Đây là phương pháp được sử dụng độ biến động của các chỉ tiêu So sánh năm nay với năm trước, nhờ đó thay được sự thay đổi

về số lượng đầu vào, giá thành cho một đơn vị sản phẩm, kết quả hoạt động kinh doanh…

*Phương pháp chuyên gia:

Là phương pháp tham khảo ý kiến của các chuyên gia trong lĩnh vực quản lý Apatit: Cán bộ trong công ty, thủ kho, kế toán trưởng, kế toán quản trị chi phí, các phòng ban liên quan, thầy cô hướng dẫn và các thầy cô trong bộ môn Cách thu thập thông tin, lựa chọn tài liệu liên quan đến định hướng công tác nghiên cứu

2.3 Các chỉ tiêu nghiên cứu

* Mức độ tiết kiệm từng khoản mục chi phí so với số kế hoạch

Mức độ tiết

= Chi phí - Chi phí * KL thực tế kiệm chi phí thực tế theo kế hoạch KL kế hoạch Chỉ tiêu này càng cao càng tốt Chỉ tiêu này thể hiện mức độ hiệu quả của quá trình quản trị của chi nhánh Nếu chi nhánh thực hiện quản trị tốt thì hiệu quả các khoản chi càng cao cũng như mức độ tiết kiệm cao, nếu quản trị yếu kém thì mức độ tiết kiệm thấp, hiệu quả sản xuất kinh doanh thấp

*Tỷ lệ hoàn thành chi phí theo từng khoản mục chi phí so với số kế hoạch

Tỷ lệ hoàn thành so = Mức chi phí thực tế

với kế hoạch Chi phí theo kế hoạch

Với việc lập kế hoạch nhằm đưa ra định hướng trong việc thực hiện các khoản chi tiêu, đây là căn cứ cũng như định mức giúp chi nhánh xem xét các khoản chi tiêu của mình Với những khoản chi tiêu vượt kế hoạch đặt ra cần phải xem xét tính quan trong của các khoản chi tiêu đó

*Mức độ tiết kiệm từng khoản mục chi phí so với số thực hiện năm trước

Mức độ tiết

= Chi phí - Chi phí thực tế kiệm thực tế nay Năm trước

Với chỉ tiêu này càng lớn càng tốt Chỉ tiêu này thể hiện quá trình quản trị chi phí của chi nhánh Nếu quản trị hiệu quả thì mức độ tiết kiệm càng lớn và ngược lại

*Tỷ lệ hoàn thành từng khoản mục chi phí so với số thực hiện năm trước

Tỷ lệ hoàn thành = Khoản mục hoàn thành

Tổng khoản mục chi phí

Tỷ lệ này giúp so sánh mức độ tiết kiệm giữa các năm, chỉ tiêu này giúp so sánh mức độ hiệu quả của quản trị chi phí sản xuất trong thời gian nghiên cứu Từ đó thấy được những ưu và nhược điểm các năm trong quá trình quản trị chi phí

Hiệu quả sử dụng

chi phí =

Kết quả đạt được Chi phí bỏ ra Hiệu quả sử dụng chi phí luôn là vấn đề quan trọng đối với chi nhánh Các chi phí

bỏ ra phải thực hiện đúng mục đích, đem lại hiệu quả cho chi nhánh, nếu hiệu quả sử dụng chi phí thấp hoặc không hiệu quả thì cần xem xét, đối với hiệu quả sử dụng chi phí cao thì khuyến khích thược hiện nhằm đặt được mục tiêu chi nhánh đề ra

CHƯƠNG III THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT TẠI CÁC CHI NHÁNH KHAI THÁC CỦA CÔNG TY TNHH MTV APATIT VIỆT NAM

3.1 Đặc điểm của công ty TNHH MTV Apatit việt nam

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Tên đầy đủ của Công ty: Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Apatit Việt Nam

Thành lập theo QĐ số: 116/20/04/QĐ-TTg, ngày 29/06/04 của Thủ tướng Chính phủ cấp

Tên rút gọn: Công ty Apatit Việt Nam

Trụ sở giao dịch chính:Đại lộ Trần Hưng Đạo- Tổ 19- Phường Bắc Cường - Tp Lào Cai - Tỉnh Lào Cai

Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 110340 do Sở kế hoạch và đầu tư tỉnh Lào Cai cấp

Quặng Apatit nguyên khai được phát hiện năm 1924 do một dân tộc thiểu số làng Hẻo xã Cam Đường – Huyện Bảo Thắng – Lào Cai phát hiện Tiếng đồn đến người Pháp, thực dân Pháp ở nước ta lúc bấy giờ đã tiến hành thăm dò, nên Mỏ Apatit được phát hiện từ đó Từ năm 1940 đến 1944 thực dân Pháp bắt đầu khai khác

Từ 1944 phát xít Nhật khai thác, chúng lấy đi 196.717 tấn Quặng Apatit Trong kháng chiến chống thực dân Pháp Mỏ ngừng hoạt động

Sau năm 1945, khi hòa bình được lặp lại ở Miền Bắc, Đảng, Nhà nước ta nhờ Liên Xô giúp đỡ đầu tư, thăm dò, đánh giá trữ lượng quặng Apatit, tiến hành xây dựng và khai thác Mỏ

Quặng Apatit được chia ra làm 4 loại, thành phần hóa học chủ yếu là P205: Quặng loại 1 có hàm lượng P205 từ 32 đến 39% (được trực tiếp sử dụng) Quặng loại 2 có hàm lượng P205 từ 20 đến 26% (được trực tiếp sử dụng) Quặng loại 3 có hàm lượng P205 từ 13 đến 19% (phải qua tuyển)

Quặng loại 4 có hàm lượng P205 từ 08 đến 12% (chưa sử dụng đến)

Quặng Apatit được sử dụng làm nguyên liệu chủ yếu để sản xuất phân bón phục vụ nông nghiệp, làm nguyên liệu để chế biến thức ăn gia súc, bột giặt, sản xuất phốt pho nguyên tố (là hóa chất cơ bản phục vụ cho công nghiệp quốc phòng) Công nghệ sản xuất quặng phức tạp, gồm có: Khảo sát, thăm dò, xây dựng cơ bản, khoan nổ, bốc xúc, vận tải đường bộ, vận tải đường sắt, tiêu thụ sản phẩm Tổng trữ lượng quặng nguyên khai khoảng 2 tỷ tấn

- Năm 1975 nhà nước đã quyết định phê duyệt phương án mở rộng mỏ và xây dựng Nhà máy Tuyển quặng Apatit Lào Cai có công suất 760.000 tấn/năm (quy mô

), tuyển quặng apatit loại 3 có hàm lượng P2O5 là 15,8 ± 1% lên 32%

- Năm 1994, dự án mở rộng mỏ hoàn thành giai đoạn 1 với giá trị gần 100 triệu USD

- Từ năm 1995, ngoài sản lượng quặng 1 và 2, Công ty đã đưa nhà máy tuyển quặng vào sản xuất (giai đoạn 1) với công suất 400.000 tấn/năm

- Năm 2002, Công ty đã lập phương án đầu tư mở rộng sản xuất đến năm 2005

và 2010 vốn mục tiêu tăng sản lượng quặng apatit đáp ứng nguyên liệu cho sản xuất, vốn trữ lượng 1.600.000 tấn/năm

Ngày 29/6/2004, Thủ Tướng Chính Phủ ra quyết định chuyển đổi Công ty Apatit Việt Nam thành Công ty TNHH một thành viên Apatit Việt Nam trực thuộc Tổng Công ty Hoá chất Việt Nam, hoạt động theo luật Doanh nghiệp

Công ty có tổng số vốn điều lệ 2.000 tỷ đồng với tổng số cán bộ công nhân viên tính đến 31/12/2017 là 2.650 người, được bố trí thành 11 chi nhánh và khối phòng ban công ty

3.1.2 Chức năng và nhiệm vụ

* Chức năng của công ty Apatit Việt Nam: Công ty TNHH một thành viên Apatit Việt Nam ( còn gọi là công ty Apatit Việt Nam) là thành viên của Tập đoàn hoá chất Việt Nam có vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn nước ta trong những năm qua Công ty Apatit Việt Nam có chức năng chính là sản xuất khai thác và tuyển quặng đảm bảo cung cấp ổn định nguồn nguyên liệu cho các cơ sở sản xuất phân bón phục vụ sản xuất nông nghiệp và công nghiệp hoá chất trong nước

* Nhiệm vụ: Công ty Apatit Việt Nam là đơn vị thành viên trực thuộc Tập đoàn hoá chất Việt Nam nên có nhiệm vụ như: Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch kinh doanh đã được Tập đoàn giao cho theo từng thời kỳ phát triển phù hợp, quản lý và sử dụng nguồn vốn kinh doanh có hiệu quả nhằm đạt lợi nhuận tối đa, thực hiện đầy đủ các chế độ chính sách pháp luật của Nhà Nước về công tác tài chính như chế độ báo cáo các thông tin định kỳ, sử dụng nguồn vốn đúng mục đích, đúng chế

độ nhằm bảo đảm an toàn và phát triển vốn, sử dụng và bố trí hợp lý hiệu quả không ngừng nâng cao trình độ nghiệp vụ của đội ngũ người lao động, chăm lo đời sống vật

chất tinh thành cho người lao động

3.1.3 Đặc điểm sản xuất kinh doanh

Hiện tại Công ty đang hoạt động với các ngành nghề kinh doanh chủ yếu như: Quản lý và khai thác, chế biến khoáng sản các loại (Chủ yếu là khai thác và tuyển quặng Apatit), sản xuất phân bón, sản xuất phốt pho vàng, kinh doanh xăng dầu, chế biến các phụ gia cho sản xuất phân bón, sản xuất hóa chất cơ bản, đào tạo công nhân

kỹ thuật Kinh doanh dịch vụ: Nhà khách, nhà nghỉ, gia công, chế tạo các sản phẩm

cơ khí, sửa chữa các thiết bị điện, khai thác, vận tải, quản lý xây dựng và sửa chữa các công trình kiến trúc, đường bộ, đường sắt …

3.1.4 Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty

Sơ đồ: 3.1: Cơ cấu tổ chức quản lý công ty Apatit Việt Nam

Nguồn: Phòng Tổ chức lao động