M ti u Khảo sát đặc điểm Hồ sơ mời thầu cho gói thầu thuốc generic trong giai đoạn từ tháng 7 năm 2014 đến năm 2016 tại một số Cơ sở y tế; kết quả thực tế những chỉ số yêu cầutrong Hồ sơ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
CHÚC MAI HIÊN
KHẢO SÁT ĐẶC ĐIỂM HỒ SƠ MỜI THẦU CHO GÓI THẦU THUỐC GENERIC TẠI MỘT SỐ CƠ SỞ Y TẾ TRONG GIAI ĐOẠN 2014 – 2016
VÀ XÁC ĐỊNH MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN.
LUẬN ÁN CHUYÊN KHOA CẤP II
Trang 2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
CHÚC MAI HIÊN
KHẢO SÁT ĐẶC ĐIỂM HỒ SƠ MỜI THẦU CHO GÓI THẦU THUỐC GENERIC TẠI MỘT SỐ CƠ SỞ Y TẾ TRONG GIAI ĐOẠN 2014 – 2016
VÀ XÁC ĐỊNH MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN.
LUẬN ÁN CHUYÊN KHOA CẤP II CHUYÊN NGÀNH TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC
Mã số: 62 73 20 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Huỳnh Văn Hóa
TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2017
i
Trang 3uận n hu n hoa II hóa 2015- 2017 Chu n ng nh Tổ hứ Quản Dư HẢO SÁT ĐẶC ĐIỂM HỒ SƠ MỜI THẦU CHO GÓI THẦU THUỐC GENERIC
TẠI MỘT SỐ CƠ SỞ Y TẾ TRONG GIAI ĐOẠN 2014-2016
VÀ XÁC ĐỊNH MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN
Chúc Mai Hiên Thầ hướng ẫn PGS TS Huỳnh Văn Hóa
Mở ầu Hồ sơ mời thầu mua thuốc generics là văn bản tập hợp các yêu cầu về năng lực và
kỹ thuật do Cơ sở y tế đưa ra Hiện nay, do quy định nội dung yêu cầu là những khoảng mởnên cách hiểu, vận dụng, và tính toán tại mỗi cơ sở có sự khác biệt Mỗi yêu cầu có thể ảnhhưởng đến kết quả thầu, giá thuốc đấu thầu mức độ khác nhau
M ti u Khảo sát đặc điểm Hồ sơ mời thầu cho gói thầu thuốc generic trong giai đoạn từ
tháng 7 năm 2014 đến năm 2016 tại một số Cơ sở y tế; kết quả thực tế những chỉ số yêu cầutrong Hồ sơ dự thầu; Xác định một số yếu tố liên quan yêu cầu kỹ thuật trong Hồ sơ mờithầu đến kết quả lựa chọn thuốc trúng thầu
Đối tư ng- Phư ng ph p nghi n ứu:
t n n n c u Đặc điểm Hồ sơ mời thầu mua thuốc generic trong giai đoạn từ
tháng 7 năm 2014 đến năm 2016 tại một số Cơ sở y tế; kết quả thực tế những chỉ số yêu cầutrong Hồ sơ dự thầu; Một số yếu tố liên quan yêu cầu kỹ thuật trong Hồ sơ mời thầu đến kếtquả lựa chọn thuốc trúng thầu
P ơn p áp n n c u thống kê phần trăm (%) các biến số định tính, trung bình các
biến số định lượng từ 162 Hồ sơ mời thầu và 107 Hồ sơ dự thầu, kết quả lựa chọn Nhà thầugói thầu thuốc generic năm 2016; sử dụng mô hình hồi quy đa tuyến tình xác định các yếu tốliên quan đến giá thuốc đấu thầu
t quả: Yêu cầu đưa ra trong Hồ sơ mời thầu thuốc generics tại các Cơ sở y tế hiện nay có
sự đa dạng hình thức trình bày và khác biệt về nội dung; sự khác biệt giữa các vùng địa lý vàcác tuyến bệnh viện Yêu cầu đưa ra trong Hồ sơ thấp hơn từ 2 đến 10 lần so với khả năng
có thể đáp ứng của nhà thầu; trung bình có 3 nhà thầu tham dự 1 mặt hàng.Giá thuốc đấuthầu chịu ảnh hưởng rất lớn của giá đăng ký bán buôc với Cục quản lý dược
t uận thực hiện tốt xây dựng Hồ sơ mời thầu là giải pháp hiệu quả thống nhất quản lý
hoạt động đấu thầu; quản lý giá thuốc
T hóa hồ sơ mời thầu; đấu thầu; giá thuốc
Trang 4
THESIS SUMMARY
Specialized Pharmacist of 2st grade – Academic course: 2015 - 2018
Speciality: Pharmacy Administration
SURVEY CHARACTERISTICS OF BIDDING DOCUMENT FOR GENERIC DRUG TENDER PACKAGES AT SOME HEALTH FACILITIES IN THE PERIOD 2014-
2016 AND DETERMINATION OF RELEVANT FACTORS
Chuc Mai Hien Supervisor: Assoc Prof Huynh Van Hoa, PhD.
Introduction: Bidding document for generics drug tender packages is a document that sets
out the competency and technical requirements set by the Medical Facility At present, due
to the requirements of the content is open, so the understanding, manipulation, andcalculation at each facility is different Each request can affect the bidding results, the price
of drugs vary in bidding
Objective: To survey the characteristics of Bidding Documents for generic drugs packages
between July 2014 and 2016 in some health facilities; Actual results of the indicatorsrequired in the Bid; Determining a number of factors related to technical requirements in thebidding document to the results of selection of bid-winning drugs
Subject - Methodology:
Study subjects: Characteristics of the tender document for generic drugs from July 2014 to
2016 in some medical facilities; Actual results of the indicators required in the Bid; Anumber of factors related to technical requirements in the bidding documents to the results
of winning bidder selection
Study method: Statistics of percentage (%) of qualitative variables, mean of quantitative
variables from 162 bidding document and 107 bids, selection results of tender packages forgeneric drugs in 2016 The Using the multi-linear regression model, determine the factorsrelated to the drug bid price
Results: The requirements in tender document for generics at the present-day health facility
are manifold in terms of presentation and content differentiation; differences betweengeographic regions and levels hospitals The requirement in the application is 2 to 10 timeslower than the contractor's ability to meet; On average, there are 3 contractors attending oneitem The price of the tendered drug is greatly influenced by the selling price registered withthe Drug Administration of Vietnam
Conclusion: Good implementation of the bidding documents is an effective and uniform
solution to manage the bidding activities; drug price management
Keywords: bidding documents; bidding; drug price
Trang 5
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi Các số liệu sửdụng phân tích trong luận án có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố theo đúng quy định Các kếtquả nghiên cứu trong luận án do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan
và phù hợp với thực tiễn của Việt Nam Các kết quả này chưa từng được công bố trong bất
kỳ nghiên cứu nào khác
Học viên
Chúc Mai Hiên
ii
Trang 6LỜI CẢM ƠN
ể hoàn thành Luận án chuyên khoa 2 này, tác giả x n đ c trân trọng cảm ơn
Tập thể Cán bộ, Giảng viên thuộc Bộ môn Tổ ch c Quản lý d c – Khoa Dược – Trường
Đại học Y, Dược Thành phố Hồ Chí Minh là nơi học tập và tạo mọi điều kiện để tôi thực hiện và hoàn thiện đề tài.
Tập thể Ban Giám đốc, Hội đồng Khoa học kỹ thuật, Khoa Dược thuộc Bệnh viện QY7A là nơi tôi công tác đã tạo điều kiện giúp đỡ để tôi thu thập số liệu thực hiện đề tài.
Đặc biệt xin được cảm ơn PGS – TS Huỳn Văn Hóa, Thầy đã hướng dẫn, định hướng quý
giá để tôi hoàn thành đề tài.
Xin được trân trọng cảm ơn PGS – TS Phạm ìn Luyến, Trưởng Bộ môn Tổ chức Quản lý
dược với những ý kiến quý báu để tôi hoàn thiện đề tài.
Xin được cảm ơn những ý kiến đóng góp của quý Thầy, Cô trong Hội đồng giúp tôi sửa chữa, hoàn thiện đề tài.
Cho tôi được cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình, hiệu quả của quý đồng nghiệp trong quá trình thu thập và xử lý số liệu góp phần để tôi thuận lợi thực hiện đề tài.
Và xin được cảm ơn những người thân trong gia đình đã luôn bên cạnh động viên, tạo điều kiện để tôi thực hiện đề tài.
Ng th ng 9 năm 2017
Học viên
Chúc Mai Hiên
iii
Trang 7MỤC LỤC
Chư ng I Tổng quan tài liệu
1.1 Những thuật ngữ thường dùng trong đấu thầu mua thuốc 3
Chư ng II Phư ng ph p nghi n ứu
Chư ng III K t quả nghiên cứu
3.1 Khảo sát đặc điểm Hồ sơ mời thầu mua thuốc generic trong giai
đoạn từ tháng 7 năm 2014 đến năm 2016 tại một số cơ sở y tế; kếtquả thực tế những chỉ số yêu cầu trong hồ sơ dự thầu 303.2 Kết quả xác định một số yếu tố liên quan yêu cầu kỹ thuật trong Hồ
Chư ng IV Bàn luận
4.1 Về Khảo sát đặc điểm Hồ sơ mời thầu mua thuốc generic trong giai
đoạn từ tháng 7 năm 2014 đến năm 2016 tại một số cơ sở y tế; kếtquả thực tế những chỉ số yêu cầu trong hồ sơ dự thầu
70
4.2 Về xác định một số yếu tố liên quan yêu cầu kỹ thuật trong Hồ sơ
mời thầu đến lựa chọn thuốc trúng thầu
Trang 8EMA European Medicines Agency-EMA Cơ quan quản lý thuốc châu Âu
GMP Good Manufacturing Practices Thực hành tốt sản xuất
WHO World Health Organization Tổ chức Y tế Thế giới
ICH International Conference
Trang 9DANH MỤC BẢNG, BIỂU
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.2 Định nghĩa biến định lượng trong Hồ sơ mời thầu 26
Bảng 2.3 Định nghĩa biến định lượng trong Hồ sơ dự thầu 27
Bảng 2.4 Định nghĩa và khoảng giá trị các biến phụ thuộc 29
Bảng 3.5 Trung bình chỉ số yêu cầu trong Hồ sơ mời thầu theo năm 31
Bảng 3.6 Trung bình chỉ số yêu cầu trong hồ sơ mời thầu theo vùng địa lý 34
Bảng 3.7 So sánh yêu cầu trong Hồ sơ mời thầu với đáp ứng thực tế 35
Bảng 3.8 Số lượng nhà thầu tham từng mặt hàng thống kê theo nhóm 37
Bảng 3.9 Thống kê hình thức trình bày trang bìa Hồ sơ mời thầu 38
Bảng 3.10 Các phương pháp xây dựng HSMT và trình bày danh mục mời thầu 39
Bảng 3.11 Thống kê hình thức quy định điều kiện tham dự thầu 40
Bảng 3.12 Hình thức, nội dung trình bày yêu cầu dự thảo hợp đồng cung ứng 41
Bảng 3.13 Thống kê yêu cầu tỷ trọng điểm kỹ thuật và điểm giá 42
Bảng 3.14 Hình thức trình bày danh mục thuốc đấu thầu 44
Bảng 3.15 Thống kê điểm kỹ thuật thuốc dự thầu theo nhóm 45
Bảng 3.16 So sánh điểm kỹ thuật thuốc dự thầu với thuốc trúng thầu 47
Bảng 3.17 Thống kê tỷ lệ giá theo nhóm chất lượng 48
Bảng 3.18 Thống kê tỷ lệ giá theo nhóm dược lý 49
Bảng 3.19 Một số thuốc có tỷ lệ giá chào thầu thấp so với đăng ký 50
Bảng 3.20 Thống kê Chi phí – Hiệu quả của các nhóm thuốc so với nhóm III 51
Bảng 3.21 Biến động về giá theo nhóm chất lượng 52
Bảng 3.22 Biến động về giá theo nhóm dược lý 53
Bảng 3.23 Hệ số co giãn theo nhóm chất lượng thuốc 63
Bảng 3.24 Hệ số co giãn theo số lượng đơn vị thuốc 64
Bảng 3.25 Hệ số co giãn (HSCG) theo nhóm dược lý tính trên số lượng đơn vị 65
Bảng 3.26 Hệ số co giãn tính (HSCG) tính trên giá trị nhóm dược lý 66
vi
Trang 10Bảng 3.27 Hệ số co giãn (HSCG) một số thuốc có giá trị sử dụng lớn 67
Bảng 3.28 Hệ số co giãn (HSCG) một số thuốc có số lượng sử dụng lớn 68
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1 Số lượng hoạt chất mời thầu theo hình thức đấu thầu 33
Biểu đồ 3.2 Số lượng hoạt chất mời thầu theo tuyến bệnh viện 34
Trang 11MỞ ĐẦU
Đấu thầu là hoạt động mua bán “đặc biệt” trong đó bên mua đưa ra điều kiện để bên bán
phải đáp ứng đúng, đủ mới được tham gia với bốn tiêu chí “minh bạch, cạnh tranh, công bằng và hiệu quả” theo luật định Thành công hay thất bại của hoạt động đấu thầu tại mỗi
Cơ sở y tế phụ thuộc rất nhiều yếu tố như: vai trò của Nhà quản lý; trình độ và tính chuyênnghiệp của nhân lực làm công tác đấu thầu; sự chặt chẽ và cam kết thực hiện hồ sơ mờithầu… trong đó hồ sơ mời thầu được coi là nền tảng để đạt được thành công trong đấu thầu.Hiện nay, do việc đưa ra các điều kiện yêu cầu khác nhau trong hồ sơ mời thầu nên hoạtđộng đấu thầu mua thuốc chữa bệnh tại từng Cơ sở y tế đang có những quy định riêng, đặcthù đã tạo ra những “sân chơi” riêng biệt, nhỏ lẻ tại mỗi địa phương và đơn vị
Hồ sơ mời thầu thể hiện toàn diện mức độ thực hiện tiêu chí đấu thầu Đây không chỉ là sự
cam kết thực hiện sự “ minh bạch, cạnh tranh, công bằng và hiệu quả” mà còn thể hiện
nhận thức và trình độ của Nhà quản lý trong khi thực hiện hoạt động đấu thầu Những nộidung yêu cầu đưa ra trong hồ sơ là những tính toán cụ thể, khoa học và phù hợp điều kiệnthực tế để đạt hai mục tiêu: lựa chọn thuốc theo yêu cầu và hạn chế rủi ro có thể gặp khithực hiện đấu thầu Nếu những yêu cầu này được đánh giá khoa học, chính xác kịp thời sẽ cócăn cứ điều chỉnh cho những năm tiếp theo nhằm hạn chế những bất cập trong hoạt động đấuthầu,
Đấu thầu mua thuốc tại các Cơ sở y tế còn tồn tại nhiều bất cập: đảm bảo thuốc chưa theokịp yêu cầu điều trị; chất lương thuốc trúng thầu chưa làm thầy thuốc yên tâm; kết quả trúngthầu còn “khoảng cách” với yêu cầu của cơ quan thanh quyết toán là Bảo hiểm xã hội.Nguyên nhân gốc rễ của các tồn tại là việc xây dựng hồ sơ mời thầu chưa phù hợp với thực
tế, chưa tính toán, phân tích để hạn chế và quản trị các rủi ro trong hoạt động đấu thầu muathuốc: xây dựng kế hoạch, xây dựng danh mục chưa sát thực tế; tiêu chí lựa chọn chưa rõràng; kết quả lựa chọn thuốc trúng thầu còn thiếu công khai, minh bạch Hiện nay, các vănbản pháp luật quy định đấu thầu và lập hồ sơ mời thầu quy định “khoảng mở” nhằm giúpcác Cơ sở y tế chủ động, linh hoạt đưa ra yêu cầu phù hợp với thực tế đơn vị mình Chính
Trang 12điều này dẫn đến hiện tượng tuy giống nhau về hình thức thể hiện nhưng nội dung cụ thể có
sự khác biệt ở mỗi cơ sở đưa ra về cách tính điểm xếp hạng Nhà thầu khác nhau
Nghiên cứu về đấu thầu mua thuốc và liên quan hoạt động đấu thầu mua thuốc được nhiềutác giả tiến hành nhưng đề tài thường mang tính chất nhỏ lẻ tại từng đơn vị, những nghiêncứu này thường tập trung vào các nội dung chủ yếu: khảo sát, đánh giá hoặc phân tích hoạtđộng đấu thầu tại một hoặc một số Cơ sở y tế [12],[13],[17],[18],[38], khảo sát hoạt độngcung ứng thuốc của cơ sở y tế trong đó có đề cập đấu thầu thuốc [11] Các tác giả thườngthống kê, đánh giá quy trình cung ứng thuốc; quy trình đấu thầu; số lượng thuốc tham dựthầu, trúng thầu; kết quả trúng thầu; một số điểm tồn tại về đấu thầu tại Cơ sở y tế; đề xuất,kiến nghị
Chưa có đề tài tập trung nghiên cứu về nguyên nhân tồn tại hệ thống trong hoạt động đấuthầu mua thuốc hiện nay Chưa có tác giả nghiên cứu những vấn đề liên quan đến Hồ sơ mờithầu Vì vậy, nghiên cứu về đấu thầu chưa có những lời giải đáp thỏa đáng về những vấn đềnhư: (1) Vai trò của xây dựng hồ sơ mời thầu trong quy trình hoạt động đấu thầu muathuốc?; (2) Mối liên quan kết quả lựa chọn thuốc với các yếu tố nào trong yêu cầu của hồ sơmời thầu? để làm cơ sở đưa ra giải pháp thống nhất hoạt động đấu thầu trong khu vực, vùngmiền hay trong toàn quốc?;
Vì vậy đề tài “Khảo sát đặc điểm hồ sơ mời thầu cho gói thầu thuốc generic tại một số Cơ
sở y tế trong giai đoạn 2014 – 2016 và xác định một số yếu tố liên quan.” nhằm góp phần trả
lời các vấn đề tồn tại nêu trên
Đề tài tiến hành với các Mục tiêu cụ thể sau:
1 Khảo sát đặc điểm hồ sơ mời thầu cho gói thầu thuốc generic trong giai đoạn từ tháng 7năm 2014 đến năm 2016 tại một số Cơ sở y tế; kết quả thực tế những chỉ số yêu cầu trong hồ
sơ dự thầu
2 Xác định một số yếu tố liên quan yêu cầu kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu đến kết quả lựachọn thuốc trúng thầu
Trang 13
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1 1 Những thuật ngữ thường ùng trong ấu thầu mua thuố
Khi đề cập hoạt động đấu thầu có rất nhiều thuật ngữ chuyên ngành liên quan, tuy nhiêntrong đề tài các thuật ngữ thống nhất theo Luật đấu thầu năm 2013, Nghị định 63/2014/NĐ-
CP, quy định chi tiết thi hành một số điều luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu ; Nghị định54/2017/ NĐ-CP, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Dược và theothông tư 11/2016/ TT-BYT ngày 11/5/2016, Thông tư quy định đấu thầu thuốc tại cơ sở y tếcông lâp.bao gồm:
Đấu thầu mua thuốc: là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung
cấp mua sắm thuốc chữa bệnh trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệuquả kinh tế
Chủ đầu tư là tổ chức sở hữu vốn hoặc tổ chức được giao thay mặt chủ sở hữu vốn, tổ chức
vay vốn trực tiếp quản lý quá trình thực hiện dự án
Giá gói thầu là giá trị của gói thầu được phê duyệt trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu.
Giá dự thầu là giá do nhà thầu ghi trong đơn dự thầu, báo giá, bao gồm toàn bộ các chi phí
để thực hiện gói thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu
Giá đề nghị trúng thầu là giá dự thầu của nhà thầu được đề nghị trúng thầu sau khi đã được
sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu, trừ đi giá trịgiảm giá (nếu có)
Giá trúng thầu là giá được ghi trong quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.
Gói thầu là một phần hoặc toàn bộ dự án, dự toán mua sắm; gói thầu có thể gồm những nội
dung mua sắm giống nhau thuộc nhiều dự án hoặc là khối lượng mua sắm một lần, khốilượng mua sắm cho một thời kỳ đối với mua sắm thường xuyên, mua sắm tập trung
Trang 14
Hồ sơ mời thầu là toàn bộ tài liệu sử dụng cho hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế,
bao gồm các yêu cầu cho một dự án, gói thầu, làm căn cứ để nhà thầu, nhà đầu tư chuẩn bị
hồ sơ dự thầu và để bên mời thầu tổ chức đánh giá hồ sơ dự thầu nhằm lựa chọn nhà thầu,nhà đầu tư
Hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất là toàn bộ tài liệu do nhà thầu, nhà đầu tư lập và nộp cho bên
mời thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu
Người có thẩm quyền là người quyết định phê duyệt dự án hoặc người quyết định mua sắm
theo quy định của pháp luật Trường hợp lựa chọn nhà đầu tư, người có thẩm quyền là ngườiđứng đầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật
Bên mời thầu là cơ quan, tổ chức có chuyên môn và năng lực để thực hiện các hoạt động đấu
thầu
Bảo đảm dự thầu là việc nhà thầu, nhà đầu tư thực hiện một trong các biện pháp đặt cọc, ký
quỹ hoặc nộp thư bảo lãnh của tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài đượcthành lập theo pháp luật Việt Nam để bảo đảm trách nhiệm dự thầu của nhà thầu, nhà đầu tưtrong thời gian xác định theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu
Đấu thầu rộng rãi là hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong đó không hạn chế số
lượng nhà thầu, nhà đầu tư tham dự
Đấu thầu hạn chế được áp dụng trong trường hợp gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật hoặc
kỹ thuật có tính đặc thù mà chỉ có một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu
Tự thực hiện được áp dụng đối với gói thầu thuộc dự án, dự toán mua sắm trong trường hợp
tổ chức trực tiếp quản lý, sử dụng gói thầu có năng lực kỹ thuật, tài chính và kinh nghiệmđáp ứng yêu cầu của gói thầu
Mua thuốc tập trung được thực hiện ở cấp quốc gia và cấp địa phương theo lộ trình thực
hiện mua thuốc tập trung do Chính phủ quy định
Hợp đồng là văn bản thỏa thuận giữa chủ đầu tư với nhà thầu được lựa chọn trong thực hiện
gói thầu thuộc dự án; giữa bên mời thầu với nhà thầu được lựa chọn trong mua sắm thường
Trang 15xuyên; giữa đơn vị mua sắm tập trung hoặc giữa đơn vị có nhu cầu mua sắm với nhà thầuđược lựa chọn trong mua sắm tập trung; giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền với nhà đầu
tư được lựa chọn hoặc giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền với nhà đầu tư được lựa chọn
và doanh nghiệp dự án trong lựa chọn nhà đầu tư
Hợp đồng trọn gói là hợp đồng có giá cố định trong suốt thời gian thực hiện đối với toàn bộ
nội dung công việc trong hợp đồng
Hợp đồng theo đơn giá cố định là hợp đồng có đơn giá không thay đổi trong suốt thời gian
thực hiện đối với toàn bộ nội dung công việc trong hợp đồng Nhà thầu được thanh toán theo
số lượng, khối lượng công việc thực tế được nghiệm thu theo quy định trên cơ sở đơn giá cốđịnh trong hợp đồng
Bảo đảm thực hiện hợp đồng là việc nhà thầu, nhà đầu tư thực hiện một trong các biện pháp
đặt cọc, ký quỹ hoặc nộp thư bảo lãnh của tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nướcngoài được thành lập theo pháp luật Việt Nam để bảo đảm trách nhiệm thực hiện hợp đồngcủa nhà thầu, nhà đầu tư Căn cứ quy mô, tính chất của gói thầu, giá trị bảo đảm thực hiệnhợp đồng được quy định trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu theo mức xác định từ 2% đến10% giá trúng thầu
Thuốc là chế phẩm chứa dược chất hoặc dược liệu dùng cho người nhằm mục đích phòng
bệnh, chẩn đoán bệnh, chữa bệnh, điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể, bao gồm thuốc hóadược, thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền, vắc xin và sinh phẩm
Thuốc generic là thuốc có cùng dược chất, hàm lượng, dạng bào chế với biệt dược gốc và
thường được sử dụng thay thế biệt dược gốc
Tương đương sinh học là sự tương tự nhau về sinh khả dụng giữa hai thuốc khi được so sánh
trong cùng một điều kiện thử nghiệm
Tương đương điều trị là những thuốc tương đương bào chế và tương đương sinh học, sau khi
được sử dụng cùng liều lượng thì tác dụng của thuốc bao gồm hiệu lực và an toàn là nhưnhau
Trang 16
Cơ sở sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/s-GMP là cơ sở sản xuất thuốc
được cơ quan quản lý có thẩm quyền của nước tham gia Cơ quan quản lý dược Châu Âu(EMA) hoặc nước tham gia Hội nghị quốc tế về hài hòa hóa các thủ tục đăng ký dược phẩm
sử dụng cho con người (ICH) hoặc nước tham gia Hệ thống hợp tác về thanh tra dược phẩm(PIC/s) cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/s-GMP hoặc tương đương
ICH (International Conference on Harmonization) là Hội nghị quốc tế về hài hòa hóa các
thủ tục đăng ký dược phẩm sử dụng cho con người
PIC/S (Pharmaceutical Inspection Co-operation Scheme) là Hệ thống hợp tác về thanh tra
dược phẩm
Nhóm thuốc : Gói thầu thuốc theo tên generic có thể có một hoặc nhiều thuốc theo tên
generic Mỗi thuốc theo tên generic được phân chia thành nhóm dựa trên tiêu chí kỹ thuật vàtiêu chuẩn công nghệ được cấp phép như sau:
Nhóm I: Thuốc sản xuất tại cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/s-GMP thuộc nước tham gia ICH; Thuốc sản xuất tại cơ sở sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn WHO-GMP do
Bộ Y tế Việt Nam (Cục Quản lý dược) cấp giấy chứng nhận và được cơ quan quản lý cóthẩm quyền của nước tham gia ICH cấp phép lưu hành
Nhóm II: Thuốc sản xuất tại cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/s-GMP nhưng
không thuộc nước tham gia ICH; Thuốc nhượng quyền từ cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn GMP hoặc PIC/s-GMP thuộc các nước tham gia ICH và được sản xuất tại cơ sở sản xuấtthuốc Bộ Y tế Việt Nam (Cục Quản lý dược) cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn WHO-GMP
EU-Nhóm III: Thuốc sản xuất tại cơ sở sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn WHO-GMP được Bộ Y tế
Việt Nam (Cục Quản lý dược) cấp giấy chứng nhận
Nhóm IV: Thuốc có chứng minh tương đương sinh học do Bộ Y tế công bố.
Nhóm V: Thuốc không đáp ứng tiêu chí phân nhóm quy định trên
Trang 17
Giá bán buôn là giá bán giữa các cơ sở kinh doanh thuốc với nhau; giữa cơ sở kinh doanh thuốc với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; Giá bán buôn thuốc dự kiến là giá do cơ sở nhập
khẩu thuốc, cơ sở sản xuất thuốc hoặc cơ sở đặt gia công thuốc (trong trường hợp thuốc sảnxuất gia công) kê khai với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền
Tiêu chuẩn chất lượng thuốc bao gồm các quy định về chỉ tiêu, yêu cầu kỹ thuật, phương
pháp kiểm nghiệm, bao gói, ghi nhãn, vận chuyển, bảo quản và các yêu cầu khác có liênquan đến chất lượng thuốc
Hạn dùng thuốc là thời gian sử dụng ấn định cho thuốc mà sau thời hạn này thuốc không
được phép sử dụng Hạn dùng của thuốc được thể hiện bằng khoảng thời gian tính từ ngàysản xuất đến ngày hết hạn hoặc thể hiện bằng ngày, tháng, năm hết hạn Trường hợp hạndùng chỉ thể hiện tháng, năm thì hạn dùng được tính đến ngày cuối cùng của tháng hết hạn
Độ co giãn của cầu theo giá của thuốc: cho biết mức độ thay đổi trong lượng cầu thuốc khi
giá cả của nó thay đổi, trong khi các yếu tố có liên quan khác vẫn giữ nguyên Nó được đobằng tỷ số giữa phần trăm thay đổi trong lượng cầu so với phần trăm thay đổi trong mức giá
Từ cơ sở lý thuyết Kinh tế học tính hệ số co giãn (HSCG) theo công thức:
% thay đổi của cầuHSCG =
% thay đổi giá
1.2 Những nét chung về Đấu thầu mua thuốc
1.2.1 Thực hiện thầu mua thu c trên thế giới và tại Việt nam
1.2.1.1 Thực hiện đấu thầu thuốc trên thế giới
Trên thế giới hoạt động đấu thầu mua thuốc cũng được quy định và tiến hành tại mỗi quốcgia [40],[25] Về cơ bản hoạt động đấu thầu mua thuốc được thực hiện theo những bước
chung đảm bảo tính cạnh tranh, công khai, minh bạch với mục tiêu lựa chọn được thuốc đảm bảo chất lượng với giá hợp lý Tại các quốc gia, các hình thức đấu thầu mua thuốc được thực
hiện linh hoạt theo nhiều hình thức Tại Trung Quốc, một thị trường dược phẩm tổng chi phí
Trang 18lên đến 77 tỷ USD năm 2012 áp dụng mô hình mua tập trung tại các Sở Y tế những thuốc
mà các Cơ sở y tế khó mua [52] Điều này cũng tương tự tại Ấn Độ cũng áp dụng mô hìnhđấu thầu tập trung [60] Trong khi tại Canada, Chính phủ đứng ra thương lượng mua nhữngthuốc thiết yếu [42],[56] Ở Liên Minh Châu Âu, kết quả đấu thầu mua thuốc có giá trị trongtoàn liên minh [46],[53],[54],[55] Hình thức chủ yếu là đấu thầu tập trung [57] và đàm phángiá [61],[62] Tổ chức Y tế thế giới (WHO) có ban hành hướng dẫn về đấu thầu thuốc chữabệnh cho người [59]
1.2.1.2 Đấu thầu mua thuốc ở Việt Nam và sự khác biệt với các nước trên thế giới
Tại Việt Nam đấu thầu mua thuốc xuất hiện khi ngành dược thực hiện tiến trình hội nhậpquốc tế Cùng với quá trình hoàn thiện hệ thống luật về đấu thầu, chất lượng công tác đấuthầu mua thuốc được nâng lên rõ rệt Kể từ khi Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 ra đời và cóhiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2014, ngoài quy định chung về đấu thầu, Luật này cũng quyđịnh về đấu thầu mua thuốc Sau đó chính phủ ban hành nghị định 63/2014 quy định chi tiếtthực hiện luật đấu thầu Thêm vào đó các bộ Kế hoạch đầu tư ban hành thông tư 05/2015 vềxây dựng Hồ sơ mời thầu và Bộ Y tế ban hành các thông tư về Hướng dẫn lập HSMT, tínhđiểm kỹ thuật… tất cả những văn bản luật trên đã thống nhất hoạt động đấu thầu trong cảnước
Về cơ bản quy trình đấu thầu mua thuốc ở Việt Nam tuân theo nền tảng chung của đấu thầuquốc tế: Hội đồng đấu thầu thay mặt cho Bên mời thầu xây dựng các yêu cầu; Hồ sơ mờithầu bao gồm phần: quy định pháp lý, yêu cầu năng lực, yêu cầu tài chính, cách thức lựachọn nhà thầu, danh mục thuốc đấu thầu, dự thảo hợp đồng, thời gian thanh toán, bảo lãnhhợp đồng Hiện nay, Việt Nam đang hướng tới đấu thầu tập trung mua thuốc ở quy mô quốcgia và địa phương kết hợp với sự chủ động của Cơ sở y tế
Tuy nhiên có sự khác biệt nhất định trong hoạt động đấu thầu mua thuốc tại Việt Nam, vềhình thức khi so sánh với hình thức đấu thầu mua thuốc tại Pháp của tác giả Võ Hà: khôngmua thuốc qua nhà phân phối; Tiêu chí phân nhóm thuốc, tại Pháp dựa trên 4 yếu tố: tàichính, kỹ thuật, kinh tế, địa lý và Việt Nam dựa trên: tiêu chuẩn nhà sản xuất, biệt dược;
Trang 19Giá trị kết quả đấu thầu, tại Pháp từ 1-3 năm trong khi Việt Nam kết quả có giá trị trongvòng 1 năm và có thể gia hạn thêm.
Một sự khác biệt đáng chú ý là trong khi Liên minh Châu Âu chia gói thầu thuốc genericthành gói thuốc phục vụ đối tượng người bệnh nội trú và ngoại trú thì Việt Nam chia genericthành 5 nhóm thuốc theo nguồn gốc và chất lượng Khi chia thuốc theo ngoại trú và nội trú
là dựa trên mức độ bệnh để lựa chọn thuốc và bám sát thực tế lâm sàng hơn Nếu lựa chọnchung cho cả đối tượng người bệnh cần điều trị ngoại trú (bệnh nhẹ hoặc mạn tính) và cầnđiều trị nội trú (bệnh nặng) thì sẽ khó có danh mục thuốc chung cho hai đối tượng kéo theoảnh hưởng chất lượng điều trị Có một thực tế hiện nay chứng minh điều này, các thuốcthuộc danh mục thuốc trúng thầu sau khi các Cơ sở y tế mua sắm theo hợp đồng thì có thuốcthiếu về số lượng và có thuốc không sử dụng đến
1.2.2 Nghiên c u đấu thầu thu c
1.2.2.1 Nghiên cứu đấu thầu trên thế giới
Nghiên cứu công tác đấu thầu được thực hiện tại hầu hết các quốc gia Nội dung các nghiêncứu về hoạt động sử dụng thuốc, trong đó có hoạt động đấu thầu tạo nguồn thuốc cho hoạtđộng khám chữa bệnh Tập hợp các tài liệu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tài liệu từcác nhà nghiên cứu Liên minh Châu Âu, Trung Quốc, Châu Phi, Canada, nội dung chủ yếubao gồm:
- Giá thuốc chữa bệnh nói chung bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố trong đó đáng chú ý là: ảnhhưởng của bảo hộ bản quyền nghiên cứu đối với thuốc biệt dược gốc và khả năng sản xuấtcủa các quốc gia khi thuốc hết bản quyền; giá thuốc chịu tác động của yếu tố cạnh tranh giữacác công ty sản xuất và phân phối [44],[47],[61],[62]
- Các rủi ro có thể gặp của nhà thầu và bên mời thầu khi thực hiện các hình thức đấu thầu:tình trạng thiếu thuốc diện rộng hoặc cục bộ tại các quốc gia trong Liên minh Châu Âu - EU;khó khăn trong cạnh tranh của những nhà thầu khi không trúng thầu [43], [48]
Trang 20
- Có sự tương quan ở mức độ khác nhau giữa các yếu tố giá thuốc đến chất lượng thuốc,thuốc còn thời gian được bảo hộ và thuốc hết thời gian bảo hộ với vai trò điều phối, chi trảcủa bảo hiểm xã hội[47], [53].
- Quản lý hoạt động đấu thầu thuốc cần theo quy trình cụ thể, khoa học, khoảng cách chênhlệch điểm kỹ thuật đảm bảo phân biệt chất lượng thuốc cùng nhóm[59]
- Phân tích mô hình đấu thầu tại một quốc gia, hoặc một số quốc gia để áp dụng tại quốc giakhác; dự báo xu hướng về đảm bảo thuốc trong thời gian tới, theo đó việc cơ quan bảo hiểm
xã hội trực tiếp đàm phán giá với công ty sản xuất với sự tham gia của cơ quan quản lý là xuhướng mang lại hiệu quả nhất trong quản lý giá thuốc [54],[55]
- Một số tác giả tiến hành nghiên cứu độ co giãn của cầu theo giá của một số thuốc cụ thểdựa trên số liệu của một số quốc gia là thị trường lớn tiêu thụ mặt mặt hàng, một số mặthàng thuốc thống kê theo kết quả các công ty đa quốc gia thấy ở những thời điểm nhất định,mặt hàng nhất định hệ số co giãn cầu theo giá [49]
Nhìn chung các công trình nghiên cứu về đấu thầu thuốc có kết quả chung là tại mỗi nướcvới điều kiện, hệ thống pháp luật khác nhau nhưng đều chú ý đến đấu thầu mua thuốc saocho thuốc chất lượng với giá cả hợp lý Có nhiều cách làm khác nhau, nhưng thông qua xâydựng nội dung Hồ sơ mời thầu làm cầu nối để Bên mời thầu và Nhà thầu có thể đạt đượcmục đích chung Đây là nội dung quan trọng nhưng rất ít các nghiên cứu về khía cạnh vị trí,vai trò của các yêu cầu có tác động đến kết quả lựa chọn thuốc trong đấu thầu
1.2.2.2 Nghiên cứu đấu thầu thuốc tại Việt Nam
a) Những nghiên cứu cơ bản về đấu thầu nói chung
Xét về lịch sử thì đấu thầu thuốc xuất hiện sau nhiều năm so với đấu thầu chung đặc biệt làđấu thầu xây dựng Luật đấu thầu có quy định riêng cho đấu thầu thuốc từ năm 2013 và bắtđầu thực hiện từ ngày 1/7/2014 Trước đó, hoạt động đấu thầu thực hiện theo các thông tưnhư: thông tư 10/2007; thông tư 01/2012, với một điểm chung là chưa có sự khác biệt rõràng giữa đấu thầu thuốc và các mặt hàng Từ những cơ sở thực tế trong hoạt động đấu thầu
Trang 21mua thuốc của các cơ sở y tế, các nhà quản lý dần khắc phục được những tồn tại Điều này
có được là do những nghiên cứu về đấu thầu của nhiều tác giả, tập trung vào các vấn đề sau:
- Kết quả nghiên cứu cơ bản về đấu thầu, quy định về đấu thầu có khác biệt trong nước khi
áp dụng hình thức đấu thầu tập trung và tự đấu thầu với đấu thầu quốc tế khi chủ yếu theohình thức đàm phán giá [25],
- Nghiên cứu về hoạt động đấu thầu và liên quan hoạt động đấu thầu nói chung thấy rằng có
sự khác biệt lớn với đấu thầu mua thuốc [37],
- Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến kết quả đấu thầu, hiệu quả đấu thầu: kinh nghiệm đấu thầu;quy mô kinh doanh; số lượng hợp đồng; doanh thu; lợi nhuận [18], [21],[22]
- Những nghiên cứu về giá trong đấu thầu, trong đó giá hàng hóa trúng thầu ảnh hưởng bởinhiều yếu tố: quy mô thầu; doanh thu, lợi nhuận; cạnh tranh [19],[20],[26],[28]
- Có nhiều rủi ro trong hoạt động đấu thầu: cơ hội dự thầu; thiếu thông tin; bảo đảm dự thầu; từ đó đề xuất biện pháp quản trị rủi ro trong hoạt động đấu thầu [13],[27],[30]
- Nghiên cứu xây dựng chỉ tiêu đánh giá hiệu quả công tác đấu thầu [14],[42] và đề xuất giảipháp hoàn thiện [29]
b) Nghiên cứu đấu thầu thuốc tại Việt nam
Thuốc cũng là hàng hóa nên đấu thầu thuốc và hoạt động đấu thầu thuốc cũng tuân theonhững quy định, quy luật chung và vì là loại hàng hóa “đặc biệt” có những đặc tính riêngkhác với các loại hàng hóa khác nên nó có quy luật riêng [41] và được quản lý riêng [6],[7].Trong Quản lý dược nói chung, hoạt động đấu thầu mua thuốc là một trong những hoạt độngthường xuyên, quan trọng và ảnh hưởng đến Cơ sở y tế trong hoạt động khám chữa bệnh Vìvậy nguồn dữ liệu để thực hiện các đề tài liên quan đến hoạt động đấu thầu khá phong phú.Việc sơ kết, tổng kết hoạt động đấu thầu cũng là thuận lợi để tập hợp số liệu cho nghiên cứu.Các nghiên cứu khoa học trong nước về đấu thầu thường là luận án tiến sỹ, luận văn thạc sỹ
đề cập toàn bộ hoặc một phần hoạt động đấu thầu, nội dung chủ yếu là:
Trang 22
- Đánh giá hoạt động đấu thầu thuốc theo quy định của một văn bản của Nhà nước về côngtác đấu thầu; Khảo sát, phân tích hoạt động đấu thầu tại một hoặc một nhóm Cơ sở y tế, cáckiến nghị, đề xuất.Kết quả cho thấy, việc vận dụng văn bản quy định trong thực tế có sựkhác biệt giữa các Cơ sở y tế [15],[17],[18],[21],[25],[31],[32],[33];
- Đánh giá quy trình đảm bảo thuốc cho hoạt động khám chữa bệnh, trong đó có đề cập đếnvai trò của hoạt động đấu thầu thuốc như là một cách tạo nguồn hàng thuốc theo quy địnhcủa pháp luật [12];
- Đánh giá kết quả đấu thầu liên quan đến một lĩnh vực (bảo hiểm y tế), nhóm thuốc còn tồntại những bất cập nhất định làm cơ sở kiến nghị cơ quan quản lý sửa đổi cho phù hợp [25];
c) Một số tồn tại trong hoạt động nghiên cứu về đấu thầu mua thuốc:
Đánh giá những tồn tại trong nghiên cứu liên quan hoạt động đấu thầu để thấy bức tranhtoàn cảnh hơn về thực trạng hoạt động mua thuốc tại các Cơ sở y tế Hoạt động đấu thầuđang ngày trở nên quan trọng về chuyên môn, tài chính do ảnh hưởng gần như toàn bộ hoạtđộng tại Cơ sở y tế ở các mức độ khác nhau Chính vì vậy cần sự đầu tư để nghiên cứu, đánhgiá làm cơ sở quản trị hoạt động đấu thầu một cách hiệu quả là yêu cầu quan trọng đối vớimỗi Cơ sở y tế hiện nay Có thể thấy, trong nghiên cứu về đấu thầu và hoạt động đấu thầumua thuốc chữa bệnh hiện nay, xét về mặt nội dung các đề tài còn một số tồn tại như sau:
- Thiếu tính khách quan toàn diện, đại diện do số liệu thường của một Cơ sở y tế, do các tácgiả thường xem xét hoạt động đấu thầu là một phần của hoạt động cung ứng thuốc của một
Cơ sở y tế nên giành ít thời gian để nghiên cứu, khai thác;
- Mang tính thống kê, mô tả dựa trên các số liệu về hành chính, văn bản: quyết định, báocáo; quy trình; hồ sơ Việc tiếp cận với nguồn tài liệu này cũng thường khó khăn vì nhiều lý
do, như: lượng dữ liệu lớn nên việc xử lý đòi hỏi thời gian, kỹ thuật để thực hiện
- Ít tính chuyên sâu, quy luật một phần do độ tin cậy của số liệu, cấp độ số liệu so với số liệugốc nên chỉ phản ánh được một phần hoặc không phản ánh đúng bản chất của vấn đề Điềunày do tính “nhạy cảm” của Nhà quản trị trong đấu thầu thuốc hiện nay
Trang 23
- Chưa có những đánh giá thực trạng, tồn tại trong đấu thầu và giải pháp khắc phục trongquản lý hoạt động đấu thầu Hoạt động đấu thầu nói chung và đặc biệt đấu thầu thuốc nhữngtồn tại là khách quan, cần được đánh giá cụ thể để có giải pháp phù hợp, hiệu quả hơn là “nétránh”, kéo dài.
- Cơ quan quản lý, Nhà Quản trị của cơ sở y tế chưa giành nhiều sự quan tâm cho nghiêncứu về đấu thầu nhằm quản trị hoạt động đấu thầu nên hoạt động nghiên cứu, sơ tổng kết ít
có số liệu, chưa có sự liên kết về số liệu Các đề tài liên quan đến đấu thầu thường nhỏ vềquy mô, ít giá trị khoa học và thực tiễn
(ii) Hoạt động đấu thầu là hoạt động kinh tế nhưng ở khía cạnh này ít có tác giả nào khaithác;
(iii) Do quan điểm kinh tế dược là một phần của kinh tế y tế nên nó tuân theo quy luật củakinh tế y tế: tính bất đối; tính không lường trước; tính ngoại biên; thị trường y tế là thịtrường không hoàn chỉnh Điều này có thể đúng nhưng không toàn bộ do vậy cần có nhữngnghiên cứu cụ thể: hệ số co giãn giá thuốc theo cầu;
Trang 24
(iv) Do quan điểm thuốc là “hàng hóa” nên đấu thầu cũng tuân theo quy định đấu thầu hànghóa mà chưa đánh giá về sự khác biệt của thuốc với các hàng hóa khác và vì vậy cũng chưađánh giá được sự khác biệt này tuân theo quy luật, mô hình nào?
e) Xu hướng nghiên cứu hoạt động đấu thầu:
Hiện nay, hoạt động đấu thầu thuốc ảnh hưởng lớn đến không chỉ hoạt động khám chữabệnh mà còn ảnh hưởng quản lý tài chính tại mỗi cơ sở y tế Đấu thầu thuốc chính là hoạtđộng liên quan nhiều đến kinh tế y tế, kinh tế dược và là mối quan tâm của nhiều chuyênngành khác nhau: quản trị học, kinh tế học, xã hội học Xu hướng các nghiên cứu được dựbáo tập trung vào: (i) Nghiên cứu theo khía cạnh kinh tế học; (ii) Quy luật trong đấu thầuthuốc khác với quy luật đấu thầu chung; (iii) Sự khác biệt trong đấu thầu thuốc trong nước
và nước ngoài; (iv) Dự báo hoạt động liên quan đấu thầu
1.3 Vị trí, nội dung Hồ s mời thầu
1.3.1 Vị trí Hồ sơ mời thầu tron quy trìn đấu thầu mua thu c Generic
Đấu thầu mua thuốc tại các Cơ sở y tế hiện nay có nhiều hình thức và phương thức đấu thầu,nhưng phổ biến nhất là hình thức đấu thầu rộng rãi và phương thức một giai đoạn hai túi hồ
sơ Về cơ bản thực hiện đầy đủ các bước, nhưng nội dung mỗi bước có sự sai khác trong nộidung thực hiện
Trong quy trình đấu thầu chung ta thấy xây dựng Hồ sơ mời thầu nằm ở bước 1, giai đoạnchuẩn bị lựa chọn nhà thầu đây là giai đoạn đầu tiên, quan trọng nhất để Chủ đầu tư tiếnhành hoạt động đấu thầu, bởi vì:
Thứ nhất, Hồ sơ mời thầu là văn bản mà Bên mời thầu xác định mục đích thu hút được sự
quan tâm, chú ý của Nhà thầu có mặt hàng đáp ứng yêu cầu chất lượng và giá cả phù hợp khi
tổ chức đấu thầu;
Trang 25
Thứ hai, nội dung hồ sơ xác định công việc phải tiến hành cho các bước tiếp theo trong quy
trình Hồ sơ càng xây dựng đầy đủ, khoa học thì hoạt động đấu thầu diễn ra càng chặt chẽ dễđạt mục tiêu chung đề ra;
Thứ ba, thông qua hồ sơ mời thầu để thể hiện mức độ đạt được tiêu chí : minh bạch, cạnh
tranh, công bằng và hiệu quả của hoạt động đấu thầu
Quy trình đấu thầu mua thuốc theo hình thức đấu thầu rộng rãi, phương thức một giai đoạnhai túi hồ sơ, gồm các bước sau: [10]
B ớc 1 Chuẩn bị lựa chọn nhà thầu
+ Lựa chọn danh sách ngắn (nếu cần thiết);
+ Lập ồ sơ mờ t ầu;
+ T ẩm địn và phê duyệt ồ sơ mờ t ầu.
B ớc 2 Tổ chức lựa chọn nhà thầu
+ Mời thầu;
+ Phát hành, sửa đổi, làm rõ hồ sơ mời thầu;
+ Chuẩn bị, nộp, tiếp nhận, quản lý, sửa đổi, rút hồ sơ dự thầu;
+ Mở hồ sơ đề xuất về kỹ thuật
B ớc 3 Đánh giá hồ sơ đề xuất về kỹ thuật
+ Kiểm tra, đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ đề xuất về kỹ thuật;
+ Đánh giá chi tiết hồ sơ đề xuất về kỹ thuật;
+ Phê duyệt danh sách nhà thầu đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật
B ớc 4 Mở và đánh giá hồ sơ đề xuất về tài chính
+ Mở hồ sơ đề xuất về tài chính của các nhà thầu trong danh sách được duyệt;+ Kiểm tra, đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ đề xuất về tài chính;
Trang 26
+ Đánh giá chi tiết hồ sơ đề xuất về tài chính;
+ Xếp hạng nhà thầu
B ớc 5 Thương thảo hợp đồng
B ớc 6 Trình, thẩm định, phê duyệt và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu.
B ớc 7 Hoàn thiện, ký kết hợp đồng
Ở đây, cần lưu ý tính “pháp lý” của Hồ sơ mời thầu khi coi hồ sơ là căn cứ thực hiện Do hồ
sơ là một phần của kế hoạch đấu thầu được cấp có thẩm quyền phê duyệt nên số của quyếtđịnh phê duyệt cũng được coi là số pháp lý của hồ sơ mời thầu Tuy vậy quyết định thườngmang tính địa phương nên rất khó tra cứu Theo quy định hiện hành, việc đấu thầu rộng rãiphải được thông báo mời thầu trên báo Đấu thầu sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý chặtchẽ Việc quản lý số thứ tự đăng báo Đấu thầu được thống nhất trong cả nước
Bên cạnh đó, Hồ sơ mời thầu được xây dựng theo quy định chung, trong đó trình bày cácphần mang tính pháp lý, cố định thì còn có những phần khác biệt giữa những cách xây dựng
Đó là những khoảng giao động mà bên mời thầu tùy theo yêu cầu, điều kiện cụ thể của mìnhđưa ra Chính sự khác biệt này mang lại những cơ hội thắng thầu khác nhau cho các nhàthầu
Thêm vào đó, Hồ sơ mời thầu thể hiện trình độ, khả năng của bên mời thầu các điều kiện
được lựa chọn đưa vào hồ sơ với hai mục đích: (i) Điều kiện đưa ra sẽ mang lại cơ hội cho
nhiều nhà thầu đáp ứng tốt nhất với yêu cầu Việc đưa ra yêu cầu quá cao sẽ hạn chế bớt cácnhà thầu, nhưng cũng hạn chế luôn cơ hội của bên mời thầu do thiếu hoặc ít tính cạnh tranh.Nhưng nếu đưa ra điều kiện quá thấp tuy có nhiều sự lựa chọn nhưng có thể rất xa với mụcđích, yêu cầu đề ra (i) Hồ sơ mời thầu sẽ là căn cứ để cả bên mời thầu và nhà thầu có tiếngnói chung về chất lượng, giá cả của mặt hàng thuốc được đem ra cung cấp Nhà thầu đápứng đầy đủ các tiêu chí đưa ra một cách tối ưu nhất sẽ được chọn là người thắng thầu Chínhđiều này đòi hỏi có sự phân tích chính xác của cả hai bên để có được sản phẩm tốt nhất
1.3.2 Nộ dun cơ bản Hồ sơ mời thầu
Trang 27
Như đã đề cập về vị trí, vai trò Hồ sơ mời thầu thuốc trong quy trình đấu thầu Việc xâydựng hồ sơ nhằm mục đích lựa chọn được thuốc đáp ứng yêu cầu chất lượng tốt với giá cảphải chăng Nội dung Hồ sơ nhằm xác định công việc cụ thể mà Nhà thầu phải thực hiệntrong từng giai đoạn cụ thể Xem xét những quy định liên quan đến hình thức, nội dung Hồ
sơ để giúp cơ sở hiểu, xây dựng phương pháp nghiên cứu
1.3.2.1 Thành phần chính Hồ sơ mời thầu thuốc[1],[2],[3]
Hiện nay đã có một số điều chỉnh, thay đổi về hướng dẫn xây dựng hồ sơ mời thầu thuốc,nhưng thời điểm áp dụng từ ngày 1/7/2017 ( thông tư 11/2016/TT-BYT, ngày 11/5/2016 của
Bộ Y tế về Quy định đấu thầu thuốc tại Cơ sở y tế công lập) nên đề tài vẫn nêu yêu cầu vềxây dựng hồ sơ mời thầu thuốc trước năm 2017 để làm căn cứ, mặc dù những thay đổi nàykhông có sự khác biệt nhiều, chủ yếu liên quan đến hình thức đấu thầu: một giai đoạn mộttúi hồ sơ thì thay bằng một giai đoạn 2 túi hồ sơ để phù hợp Luật đấu thầu năm 2013 và bổsung quy định đối với thuốc dược liệu và có nguồn gốc dược liệu Quy định này không ảnhhưởng đến những thông số sẽ thực hiện trong đề tài Các nội dung cơ bản này cũng giống hồ
sơ mời thầu của các nước trên thế giới [50],[51],[58]
Thành phần chính Hồ sơ, bao gồm: (i) Trang bìa và quyết định phê duyệt Hồ sơ; (ii) Căn cứ pháp lýxây dựng hồ sơ; (iii) Quy định chung, bảng dữ liệu đấu thầu; (iv) Tiêu chuẩn đánh giá lựa chọn nhà thầu;(v) Biểu mẫu dự thầu: (vi) Hợp đồng cung ứng; (vii) Danh mục thuốc;
Chúng ta lần lượt tìm hiểu các thành phần này để có cơ sở và thuận lợi khi nghiên cứu cácchỉ số:
a) Trang bìa và quyết định phê duyệt Hồ sơ;
Trang bìa hồ sơ mời thầu thể hiện đầy đủ, ngắn gọn nhất các thông tin liên quan đến góithầu, bao gồm: đơn vị phát hành hồ sơ; quyết định của cơ quan có thẩm quyền; tên gói thầu;đại diện Chủ đầu tư; thời gian xây dựng hồ sơ
Trang 28
Các thông tin được sắp xếp cụ thể như thế nào do mỗi cơ sở y tế thực hiện, nhưng thườngtrên trang bìa, chữ ký và con dấu của Thủ trưởng cơ sở đại diện Chủ đầu tư được coi là sựphê duyệt đối với hồ sơ.
hành một số điều của Luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu;; Nghị định 54/2017/NĐ-CP, ngày
8/5/017, Quy định một số diều và biện pháp thi hành Luật dược; Thông tư số BYT ngày 11/5/2016, Quy định việc đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập; Thông tư số40/2014/TT-BYT ngày ngày 17/11/2014, Ban hành và hướng dẫn thực hiện danh mục thuốctân dược thuộc phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế
11/2016/TT-c) Quy định chung, bảng dữ liệu đấu thầu
Phần này được thực hiện theo mẫu, thường quy định: thuật ngữ chuyên môn; cách thức thựchiện chung; cách thức thực hiện cụ thể; yêu cầu công việc; mốc thời gian; những quy định vềhàng mẫu; bảo lãnh; hợp đồng
d) Tiêu chuẩn đánh giá lựa chọn nhà thầu;
Hồ sơ mời thầu phải quy định về tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm tiêu chuẩn đánhgiá về năng lực và kinh nghiệm; tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật Trong hồ sơ mời thầukhông được nêu bất cứ điều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạolợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng
+ Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu đối với gói thầu mua sắm hàng hóa bao gồm:
* Tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm
Trang 29
Sử dụng tiêu chí đạt, không đạt để xây dựng tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinhnghiệm, trong đó phải quy định mức yêu cầu tối thiểu để đánh giá là đạt đối với từng nộidung về năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu Cụ thể như sau:
Kinh nghiệm thực hiện các gói thầu tương tự;
Kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh chính có liên quan đến việc thực hiện gói thầu;
Năng lực sản xuất và kinh doanh, cơ sở vật chất kỹ thuật, trình độ cán bộ chuyên môn
có liên quan đến việc thực hiện gói thầu;
Năng lực tài chính: Tổng tài sản, tổng nợ phải trả, tài sản ngắn hạn, nợ ngắn hạn, doanh thu, lợi nhuận, giá trị hợp đồng đang thực hiện dở dang và các chỉ tiêu cần thiết khác
để đánh giá năng lực về tài chính của nhà thầu.
Việc xác định mức độ yêu cầu cụ thể đối với từng tiêu chuẩn quy định cần căn cứ theo yêucầu của từng gói thầu cụ thể Nhà thầu được đánh giá đạt tất cả nội dung thì đáp ứng yêu cầu
về năng lực và kinh nghiệm
* Tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật
Khi đánh giá tiêu chuẩn kỹ thuật, thường sử dụng tiêu chí đạt, không đạt hoặc phương phápchấm điểm theo thang điểm 100 hoặc 1.000 để xây dựng tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật,trong đó phải quy định mức điểm tối thiểu và mức điểm tối đa đối với từng tiêu chuẩn tổngquát, tiêu chuẩn chi tiết khi sử dụng phương pháp chấm điểm Việc xây dựng tiêu chuẩnđánh giá về kỹ thuật dựa trên các yếu tố về khả năng đáp ứng các yêu cầu về số lượng, chấtlượng, thời hạn giao hàng, vận chuyển, bảo hành, uy tín của nhà thầu thông qua việc thựchiện các hợp đồng tương tự trước đó và các yêu cầu khác nêu trong hồ sơ mời thầu Căn cứvào từng gói thầu cụ thể, khi lập Hồ sơ mời thầu phải cụ thể hóa các tiêu chí làm cơ sở đểđánh giá về kỹ thuật bao gồm:
Đặc tính, thông số kỹ thuật của hàng hóa, tiêu chuẩn sản xuất, tiêu chuẩn chế tạo vàcông nghệ;
Trang 30
Tính hợp lý và hiệu quả kinh tế của các giải pháp kỹ thuật, biện pháp tổ chức cungcấp hàng hóa;
Mức độ đáp ứng các yêu cầu về bảo hành, bảo trì;
Khả năng thích ứng về mặt địa lý, môi trường;
Tác động đối với môi trường và biện pháp giải quyết;
Khả năng cung cấp tài chính (nếu có yêu cầu);
Các yếu tố về điều kiện thương mại, thời gian thực hiện;
Tiến độ cung cấp hàng hóa;
Uy tín của nhà thầu thông qua việc thực hiện các hợp đồng tương tự trước đó;
Các yếu tố cần thiết khác
Từ cơ sở nêu trên có thể thấy tiêu chuẩn đánh giá chất lượng thuốc thông qua Bảng tiêu chí
kỹ thuật đánh giá khá đầy đủ trong HSMT, khi đánh giá chất lượng thuốc, Bộ Y tế đưa ra
yêu cầu chất lượng thuốc trong đấu thầu tại các cơ sở y tế (Ban hành kèm theo Thông tư số 31/2014/TT-BYT ngày 26 tháng 9 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế)
Phần 1: Tiêu chí đánh giá chất lượng thuốc: 70 điểm: bao gồm 8 tiêu chí
(1) Chuẩn đạt được của cơ sở sản xuất: tối đa 25 điểm;
(2) Đảm bảo chất lượng thuốc của mặt hàng dự thầu: tối đa 10 điểm;
(3) Đảm bảo chất lượng của cơ sở sản xuất: tối đa 10 điểm;
(4) Tuổi thọ của thuốc: tối đa 10 điểm;
(5) Nguyên liệu dùng làm thuốc: tối đa 5 điểm;
(6) Thuốc tương đương sinh học: tối đa 5 điểm;
(7) Nguồn gốc nguyên liệu kháng sinh: tối đa 5 điểm;
(8) Thuốc đông y, dược liệu
Phần 2: Tiêu chí đóng gói, bảo quản : 30 điểm: bao gồm 7 tiêu chí
Trang 31
(9) Cơ sở cung ứng: tối đa 5 điểm;
(10) Kinh nghiệm cung ứng: tối đa 5 điểm;
(11) Đáp ứng điều kiện giao hàng: tối đa 3 điểm;
(12) Uy tín thực hiện hợp đồng: tối đa 8 điểm;
(13) Tổ chức chuỗi nhà thuốc đạt chuẩn GPP: tối đa 3 điểm;
(14) Tổ chức trung tâm phân phối thuốc : tối đa 3 điểm;
(15) Tổ chức hệ thống phân phối rộng khắp: tối đa 3 điểm
Thuốc phải đạt tối thiểu 80 điểm mới được tham dự thầu, trong đó từng tiểu mục phải đạt từ60% điểm trở lên Một điểm đáng lưu ý là mặc dù bảng điểm 100 nhưng điểm tối đa thuốcđạt được là 97 điểm
So sánh với Bảng điểm kỹ thuật [50] năm 2016-2017 của Cơ sở y tế tại Pakistan, điểm kỹthuật của thuốc dự thầu có tổng 100 điểm chia 6 phần:
(1) Phù hợp yêu cầu thể chất thuốc: tối đa 25 diểm;
(2) Thời hạn đăng ký sản phẩm : tối đa 10 điểm;
(3) Thực hiện hợp đồng: tối đa 30 điểm;
(4) Tình trạng tài chính: tối đa 10 điểm;
(5) Tỷ lệ trúng thầu: tối đa 10 điểm;
(6) Chứng nhận chất lượng: tối đa 15 điểm
Tuy nhiên, ở khia cạnh “chất lượng thuốc” theo nghĩa hẹp thì việc đồng nghĩa cơ sở sản xuấtđạt tiêu chuẩn GMP với chất lượng thì thực sự chưa thỏa đáng, vì các lý do:
(i) Tiêu chuẩn sản xuất của dây truyền hay nhà máy là yếu tố góp phần tạo nên chất lượng thuốc;
(ii) Chất lượng thuốc còn được quyết định bởi các yếu tố khác như: công thức bào chế, chất lượng nguyên liệu;
Trang 32
(iii) Trình độ bào chế thuốc.
+ Tiêu chuẩn đánh giá tổng hợp
Theo quy định hiện hành, để lựa chọn thuốc trúng thầu phải áp dụng Tiêu chuẩn đánh giátổng hợp, đây là phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá, cụ thể như sau:
Bước 1 Xác định điểm kỹ thuật: theo tiêu chí chấm điểm
Bước 2 Xác định điểm giá:
Sử dụng thang điểm 100 hoặc 1.000 thống nhất với thang điểm về kỹ thuật để xác định điểmgiá Điểm giá được xác định như sau:
Điểm giáđang xét =
Gthấp nhất x (100 hoặc 1.000)
Gđang xétTrong đó: - Điểm giáđang xét: Là điểm giá của hồ sơ đề xuất về tài chính đang xét;
- Gthấp nhất: Là giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá(nếu có) thấp nhất trong số các nhà thầu được đánh giá chi tiết về tài chính;
- Gđang xét: Là giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá(nếu có) của hồ sơ đề xuất về tài chính đang xét
* Tiêu chuẩn đánh giá tổng hợp:
Xác định điểm tổng hợp (ĐTH)
Điểm tổng hợpđang xét = K x Điểm kỹ thuậtđang xét + G x Điểm giáđang xét
Trong đó:
- Điểm kỹ thuậtđang xét: Là số điểm được xác định tại bước đánh giá về kỹ thuật;
- Điểm giáđangxét: Là số điểm được xác định tại bước đánh giá về giá;
- K: Tỷ trọng điểm về kỹ thuật quy định trong thang điểm tổng hợp;
- G: Tỷ trọng điểm về giá quy định trong thang điểm tổng hợp;
Trang 33
- K + G = 100% Tỷ trọng điểm về kỹ thuật (K) và về giá (G) phải được xác định cụ thểtrong hồ sơ mời thầu.
Đối với gói thầu mua thuốc: Tỷ trọng điểm về kỹ thuật (K) từ 20% đến 30%, tỷ trọng điểm
về giá (G) từ 70% đến 80%; Trong dự thảo quy định hoạt động đấu thầu biên độ này được đềnghị nới rộng với điểm kỹ thuật: 10-30% và điểm giá: 70-90% Cũng vẫn Hồ sơ mời thầucủa Cơ sở y tế tại Pakistan tỷ trọng điểm kỹ thuật/điểm giá là 40/60 [50] hoặc 60/40 [46].Giả sử 2 thuốc có điểm kỹ thuật (ĐKT) và điểm giá (ĐG) khác nhau, ta có:
ĐTH1 = K1 x ĐKT1+ G1 x ĐG1; ĐTH2 = K1 x ĐKT2+ G1 x ĐGvới ĐTH1 > ĐTH2
Giả thuyết: tìm điều kiện để thay đổi K, G để ĐTH1 ≤ ĐTH2
Giải phương trình: K2 x ĐKT1+ G2 x ĐG1 ≤ K2 x ĐKT2+ G2 x ĐG2 hay K2 x ĐKT1 - K2 xĐKT2 = G2 x ĐG2 - G2 x ĐG1 (1)
Với điều kiện: k+g = 1; ta có K 2 /G 2 ≤ ( G 1 – G 2 )/ ( KT 2 – KT 1 ) ≤ K 1 /G 1 (2)e) Biểu mẫu dự thầu: hợp đồng cung ứng;
Đây là các mẫu biểu mà các cơ sở y tế đưa ra để các nhà thầu thống nhất thực hiện, một sốbiểu mẫu chính:
Đơn dự thầu;
Giấy ủy quyền;
Thỏa thuận liên danh;
Bảo lãnh dự thầu;
Bản kê khai thông tin về nhà thầu;
Hợp đồng tương tự; Tình hình tài chính nhà thầu;
Biểu giá dự thầu;
Hợp đồng; Bảo lãnh thực hiện hợp đồng
Trang 34
f) Danh mục thuốc: Danh mục thuốc đấu thầu là một trong những phần quan trọng của Hồ
sơ mời thầu, đây là phần được quan tâm nhất của nhà thầu trước khi quyết định tham dự đấuthầu Danh mục còn là phần được Bên mời thầu đầu tư nhiều nhất về nhân lực, thời giannhằm dự đoán một cách chính xác nhất nhu cầu thuốc chữa bệnh của cơ sở y tế
Hiên nay Bộ y tế ban hành 4 loại danh mục thuốc đấu thầu:
(i) Danh mục thuốc đấu thầu;
(ii) Danh mục thuốc đấu thầu tập trung cấp quốc gia;
(iii) Danh mục thuốc đấu thầu tập trung cấp địa phương;
(iv) Danh mục thuốc được áp dụng hình thức đàm phán giá.[8]
* Quy trình xây dựng danh mục thuốc đấu thầu bao gồm các bước: Dự thảo danh mục;Đóng góp, sửa chữa; Hoàn thiện danh mục; Thẩm định, phê duyệt danh mục
* Nội dung danh mục:
Hoạt chất;
Nồng độ, hàm lượng;
Dạng bào chế, quy cách đóng gói;
Đơn vị tính;
Số lượng, giá kế hoạch, tổng tiền
Các yêu cầu đưa ra trong HSMT, tuy được quy định cụ thể của các cơ quan liên quan, nhưngnhững quy định này chỉ là bộ khung cơ bản, còn chi tiết yêu cầu phù hợp với điều kiện thực
tế tại cơ sở phải do cơ sở tính toán và đưa ra Có một thực tế là, các yêu cầu trong HSMTđược các chuyên gia lựa chọn theo kiểu an toàn, chung chung
1.3.2.2 Xây dựng giá kế hoạch
Giá kế hoạch là một trong những căn cứ quan trong để lựa chọn thuốc trúng thầu Căn cứ để
xây dựng giá kế hoạch thường dựa trên: (i) Giá thuốc đăng ký Cục Quản lý dược, đây là giá cao nhất có thể xây dựng; (ii) Giá thuốc trúng thầu được công bố bởi cơ quan nhà nước; (iii)
Trang 35
Nhu cầu của thuốc mời thầu nếu tính toán được hệ số co giãn cầu theo giá do trong những
năm gần đây đã xuất hiện các công trình nghiên cứu độ co giãn cầu của một thuốc hoặcnhóm thuốc theo giá
Chư ng 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2 1 Đối tư ng nghiên cứu
2.1.1 t ng nghiên c u
- Đặc điểm hồ sơ mời thầu mua thuốc generic trong giai đoạn từ tháng 7 năm 2014 đến năm
2016 tại một số Cơ sở y tế; kết quả thực tế những chỉ số yêu cầu trong hồ sơ dự thầu
- Một số yếu tố liên quan yêu cầu kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu đến kết quả lựa chọn thuốctrúng thầu
2.1.2 Nguồn dữ liệu
- Hồ sơ mời thầu của một số Cơ sở y tế trong 3 năm: 2014, 2015, 2016;
- Hồ sơ dự thầu của một số doanh nghiệp tham dự thầu tại Bệnh viện QY7A
- Văn bản, số liệu công tác đấu thầu mua thuốc năm 2014, năm 2015 và năm 2016 tại Bệnhviện Quân y 7A;
- Các bài báo, công trình nghiên cứu liên quan hoạt động đấu thầu mua thuốc tại Việt Nam
và trên Thế giới
2 2 Phư ng ph p nghi n ứu
2.2.1 Khảo sát đặc đ ểm Hồ sơ mời thầu mua thu c ener c tron a đoạn từ tháng 7 năm 2014 đến năm 2016 tại một s Cơ sở y tế; kết quả thực tế những chỉ s yêu cầu trong
Hồ sơ dự thầu.
2.2.1.1 Xử lý dữ liệu
Xử lý số liệu bằng các công cụ trên phần mềm Excell 2010:
Trang 36
Từ 162 hồ sơ mời thầu trong 3 năm 2014 2015, 2016 của 72 Cơ sở y tế trên 37 tỉnh thành
phố trong cả nước bao gồm cả các Bệnh viện ngành ( Xem Phụ lục 1: Danh sách cơ sở y tế thu thập hồ sơ mời thầu – PL2) thống kê các biến số định tính và các biến số định lượng từ
các yêu cầu trong Hồ sơ, cụ thể:
Trang 37danh mục Cấp độ mô tả
b) Các biến số định lượng:
Các biến số định lượng thống kê số liệu theo khu vực địa lý: Khu vực 1: hồ sơ mời thầu của
Cơ sở y tế các tỉnh Miền Bắc; Khu vực 2: hồ sơ mời thầu của Cơ sở y tế các tỉnh Miền Trung; Khu vực 3: hồ sơ mời thầu của Cơ sở y tế các tỉnh Miền Đông Nam bộ; Khu vực 4:
hồ sơ mời thầu của Cơ sở y tế các tỉnh Miền Tây Nam bộ
Hoặc thống kê số liệu theo tuyến: Cơ sở y tế tuyến Trung ương; tuyến Tỉnh; tuyến Huyện
- Tính trung bình các biến số = Hàm AVERAGE;
- Tính độ lệch chuẩn = Hàm STDEV, Hàm ước tính độ lệch chuẩn dựa trên mẫu
- Kết quả trình bày dưới dạng: trun bìn ± độ lệc c uẩn
Bản 2.2 Định nghĩa biến định lượng trong Hồ sơ mời thầu
Trang 38
+ Từ 107 Hồ sơ tài chính trong hồ sơ dự thầu của Nhà thầu tham dự gói thầu generic trong 3năm từ năm 2014 đến năm 2016 thống kê các biến số để so sánh:
- So sánh sự chênh lệch giữa yêu cầu trong HSMT với đáp ứng thực tế trong Hồ sơ dự thầu:chỉ số yêu cầu; điểm kỹ thuật; số lượng trung bình nhà thầu tham dự 1 mặt hàng
- Trung bình điểm kỹ thuật thuốc dự thầu và trúng thầu thống kê theo nhóm chất lượngthuốc, theo từng năm; so sánh giữa các năm và giữa các nhóm thuốc
- Tính tỷ lệ giá thuốc dự thầu và trúng thầu so với giá đăng ký (Cục Quản lý dược) từng nămtính theo nhóm chất lượng thuốc hoặc theo nhóm tác dụng dược lý; thay đổi về giá giữa 2năm kế tiếp nhau; hệ số co giãn
Bảng 2.3 Định nghĩa biến định lượng trong Hồ sơ dự thầu
Tên bi n Đ n vị tính Giá trị
Điểm kỹ thuật thuốc dự thầu, trúng thầu Điểm N
Số lượng mặt hàng tham dự thầu Mặt hàng N
Trang 39Giá trị dự thầu 1000 đồng N
2.2.2 Xác đ n một s yếu t liên quan yêu cầu kỹ thuật trong Hồ sơ mời thầu đến kết quả lựa chọn thu c trúng thầu.
2.2.2.1 Ảnh hưởng của yêu cầu kỹ thuật tới sự lựa chọn thuốc trúng thầu, giá thuốc trúng thầu
Bảng 2.4 Định nghĩa và khoảng giá trị các biến phụ thuộc
Bi n Tên bi n Đ n vị tính Khoảng giá trị Kỳ vọng
b) Mô hình xác đinh các yếu tố liên quan đến kết quả lựa chọn thuốc trúng thầu
Kết quả hồi quy phản ánh quy luật ảnh hưởng của các biến độc lập tới biến phụ thuộc thôngqua phương trình hồi quy đa biến với những mô hình có hệ số xác định R2 có giá trị từ 0,5trở lên
Trang 40
Phương trình biểu diễn:
y = β0 + β1x1 + β2x2 + β3x3 + β4x4 + β5x5 + β6x6Trong đó: y là biến phụ thuộc; xi: biến độc lập; β: hệ số
Giả thuyết 1: Tỷ lệ mặt hàng trúng thầu tỷ lệ thuận với số lượng mặt hàng tham dự.
Giả thuyết 2: Tỷ lệ mặt hàng trúng thầu tỷ lệ thuận với số tiền tham dự thầu.
Giả thuyết 3: Nhà thầu có doanh thu cao thì tỷ lệ mặt hàng trúng thầu cao.
Giả thuyết 4: Nhà thầu có lợi nhuận cao thì tỷ lệ mặt hàng trúng thầu cao.
Giả thuyết 5: Số lượng hợp đồng đang thực hiện càng nhiều giá trị trúng thầu càng lớn
Giả thuyết 6: Số tiền tham dự thầu càng lớn thì giá trị trúng thầu càng lớn.
Giả thuyết 7: Giá đăng ký Cục Quản lý dược của thuốc tỷ lệ thuận với độ giảm giá dự thầu
Từ nguồn dữ liệu bảng tổng hợp xếp hạng Nhà thầu; kết quả lựa chọn nhà thầu trong 3 năm
2016 tại Bệnh viện QY 7A
Bước 1 Tập hợp số liệu theo các giá trị:
Bước 2; Xử lý số liệu bằng phần mềm SPSS 20.
Xác định mối tương quan giữa các biến bằng hệ số tương quan Pearson, kết luận như sau: