Đề tài góp phần khắc phục được hạn chế về cách viết một đoạn văn ngắn với câu văn cộc lốc, không đúng ngữ pháp, hay câu văn không rõ ràng, sự sắp xếp các câu văn không lôgíc...Qua đó bồi dưỡng lòng say mê yêu thích con người, cảnh vật xung quanh các em. Góp phần vào đổi mới cách dạy tiếng Việt, giúp học sinh có kĩ năng viết đoạn văn ngắn trong phân môn Tập làm văn lớp 2 theo hướng phát huy tính cực, chủ động, sáng tạo của học sinh.
Trang 1Tên tác giả : L i Th Qu nh Hoa ạ ị ỳ
Đ n v công tác ơ ị : Tr ườ ng TH Kh ươ ng Đình
Ch c v ứ ụ : Giáo viên
NĂM H C 2018 2019Ọ
Trang 2M C L C Ụ Ụ
PH N I. Đ T V N Đ Ầ Ặ Ấ Ề
I LÍ DO CH N Đ TÀI.Ọ Ề
Giáo d c có vai trò h t s c quan tr ng đ i v i s t n t i và ụ ế ứ ọ ố ớ ự ồ ạ phát tri nể
c a m t ủ ộ dân t cộ cũng nh toàn th nhân lo i. Giáo d c tác đ ng đ n c u trúcư ể ạ ụ ộ ế ấ
xã h i, ộ
đ n các b ph n đ ng th i giáo d c là đ ng l c thúc đ y s ế ộ ậ ồ ờ ụ ộ ự ẩ ự phát tri nể kinh tế xã h i. Vì th t trộ ế ừ ước đ n nay Đ ng và nhà nế ả ước ta đ c bi t quanặ ệ tâm đ n công tác giáo d c, coi giáo d c là qu c sách hàng đ u đ ế ụ ụ ố ầ ể xây d ngự và phát tri nể đ t nấ ước
Đ t nấ ước ta đang bước vào th i kì đ i m i v i quy t tâm công nghi pờ ổ ớ ớ ế ệ hoá, hi n đ i hoá đ t nệ ạ ấ ước, th c hi n th ng l i m c tiêu “ Dân giàu nự ệ ắ ợ ụ ướ c
m nh, ạ xã h iộ công b ng, dân ch văn minh”. Đ th c hi n đằ ủ ể ự ệ ược đi u đó đòiề
h i m i chúng ta ph i có m t ngu n l c, v a có tài, v a có đ c, v a có triỏ ỗ ả ộ ồ ự ừ ừ ứ ừ
th c cu c s ng. N i t o ra nh ng n n móng v ng ch c cho quá trình h c t pứ ộ ố ơ ạ ữ ề ữ ắ ọ ậ
c a m i con ngủ ỗ ười chính là trường Ti u h c. Mu n v y đòi h i nhà trể ọ ố ậ ỏ ườ ng
ph i không ng ng nâng cao ch t lả ừ ấ ượng d y và h c. Vi c nâng cao ch t lạ ọ ệ ấ ượ ng
Trang 3d y h c trong các nhà tru ng nói chung và trạ ọ ờ ường Ti u h c nói riêng là v nể ọ ấ
đ tr ng tâm c a ho t đ ng giáo d c trong nhà trề ọ ủ ạ ộ ụ ường.Vì đây là c p h c n nấ ọ ề móng: “Giáo d c Ti u h c là b c h c n n t ng c a h th ng giáo d c qu cụ ể ọ ậ ọ ề ả ủ ệ ố ụ ố dân, có nhi m v xây d ng và phát tri n tình c m, đ o đ c, trí đ c, th m mĩệ ụ ự ể ả ạ ứ ứ ẩ
và th ch t cho tr em nh m hình thành cho h c sinh nhân cách con ngể ấ ẻ ằ ọ ườ i
Vi t Nam xã h i ch nghĩa”. Trong các m t giáo d c Ti u h c thì Ti ngệ ộ ủ ặ ụ ở ể ọ ế
Vi t là công c giúp các em giao ti p, nh n bi t đệ ụ ế ậ ế ược v n ki n th c c aố ế ứ ủ nhân lo i thành trí th c c a riêng mình. Thông qua Ti ng Vi t giúp các emạ ứ ủ ế ệ
nh n th c đậ ứ ược các môn h c khác. Ch ng h n, mu n gi i m t bài toán thìọ ẳ ạ ố ả ộ
đi u đ u tiên là các em ph i đ c đ u bài sau đó b ng t duy s hi u bi t về ầ ả ọ ầ ằ ư ự ể ế ề môn h c, các em trình bày bài gi i qua nói, vi t, giúp cho ngọ ả ế ười khác hi uể
được bài làm c a mình.ủ
Trong trường Ti u h c, môn Ti ng Vi t có ý nghĩa đ c bi t quan tr ngể ọ ế ệ ặ ệ ọ
đ i v i h c sinh b i nó là môn h c cung c p cho các em nh ng ki n th c c nố ớ ọ ở ọ ấ ữ ế ứ ầ thi t trong giao ti p hàng ngày. Nó giúp các em phát tri n toàn di n, hìnhế ế ể ệ thành các em nh ng c s c a th gi i khoa h c, góp ph n rèn luy n tríở ữ ơ ở ủ ế ớ ọ ầ ệ thông minh, hình thành tình c m, thói quen đ o đ c t t đ p c a con ngả ạ ứ ố ẹ ủ ườ i
m i.ớ
D y h c Ti ng Vi t là d y h c ti ng m đ D y h c Ti ng Vi tạ ọ ế ệ ạ ọ ế ẹ ẻ ạ ọ ế ệ giúp các em hình thành 4 kĩ năng c b n: nghe, nói, đ c, vi t. Phân môn T pơ ả ọ ế ậ làm văn trong môn Ti ng Vi t h i t đ c 4 kĩ năng trên. ế ệ ộ ụ ủ ả Nó là phân môn
t ng h p toàn b ki n th c đã h c trong tu n t các phân môn: T p đ c,ổ ợ ộ ế ứ ọ ở ầ ừ ậ ọ
T p vi t, Chính t , K chuy n, Luy n t và câu.ậ ế ả ể ệ ệ ừ Đ i v i h c sinh l p 2 thìố ớ ọ ớ đây là m t phân môn khó. B i l a tu i c a các em, v n ki n th c và hi uộ ở ở ứ ổ ủ ố ế ứ ể
bi t còn h n h p. Bên c nh đó, còn có m t s khó khăn khách quan nh đi uế ạ ẹ ạ ộ ố ư ề
ki n hoàn c nh s ng c a h c sinh đ a bàn dân c lao đ ng nghèo, gia đìnhệ ả ố ủ ọ ở ị ư ộ không có đi u ki n quan tâm đ n các em, vi c di n đ t ngôn ng kém, vi cề ệ ế ệ ễ ạ ữ ệ
ti p thu ki n th c khá ch m, h c sinh nghèo v n t ng ,…. Đi u này nhế ế ứ ậ ọ ố ừ ữ ề ả
hưởng đ n vi c h c t p nói chung, h c phân môn T p làm văn nói riêng.ế ệ ọ ậ ọ ậ V iớ
m c tiêu rèn h c sinh c b n k năng nghe, đ c, nói, vi t trong đó kĩụ ọ ở ả ố ỹ ọ ế năng vi t “m t đo n văn ng n" là yêu c u c b n khá tr ng tâm phânế ộ ạ ắ ầ ơ ả ọ ở môn T p làm văn l p 2.ậ ớ
Phân môn T p làm văn Ti u h c có nhi m v r t quan tr ng là rèn kĩậ ở ể ọ ệ ụ ấ ọ năng nói và vi t. Th nh ng hi n nay, đa s các em h c sinh l p 2 đ u r t sế ế ư ệ ố ọ ớ ề ấ ợ
h c phân môn T p làm văn vì không bi t nói gì? Vi t gì? Ngay c b n thânọ ậ ế ế ả ả
Trang 4giáo viên đôi khi cũng không t tin l m khi d y phân môn này so v i các mônự ắ ạ ớ
h c khác. ọ
Trong chương trình T p làm văn l p 2, ngay t đ u năm h c, các emậ ớ ừ ầ ọ
được làm quen v i đo n văn và đớ ạ ược rèn kĩ năng vi t đo n văn t 3 đ n 5ế ạ ừ ế câu. Tôi d gi thăm h i m t s l p, tôi nh n th y các em còn lúng túng,ự ờ ỏ ộ ố ớ ậ ấ nhi u h c sinh làm bài ch a đ t yêu c u. Các em thề ọ ư ạ ầ ường l p l i câu đã vi t,ặ ạ ế dùng t sai, cách ch m câu còn h n ch có em vi t không đúng yêu c u c aừ ấ ạ ế ế ầ ủ
đ bài ho c có nh ng bài làm đ m b o v s câu nh ng vi t không đề ặ ữ ả ả ề ố ư ế ủ ý.Vi c d y cho h c sinh vi t đo n văn chính là quá trình giáo viên kh i d yệ ạ ọ ế ạ ơ ậ
s hi u bi t và c m nh n c a các em v ngự ể ế ả ậ ủ ề ười, v t và cu c s ng xungậ ộ ố quanh. Đi u đó đòi h i giáo viên d y cho h c sinh có cách t ch c, s p x pề ỏ ạ ọ ổ ứ ắ ế câu, ý sao cho lôgic, cách s d ng t chính xác và hay khi vi t. Song th c tử ụ ừ ế ự ế
ch ra r ng m t s h c sinh l p 2 khó nh n th c đỉ ằ ộ ố ọ ớ ậ ứ ược vi c s p x p ý (c mệ ắ ế ả
nh n c a mình) theo tr t t đúng. V n s ng c a các em còn h n ch , do đóậ ủ ậ ự ố ố ủ ạ ế khi di n đ t h c sinh g p r t nhi u khó khăn. S s p x p t ch c câu trongễ ạ ọ ặ ấ ề ự ắ ế ổ ứ
đo n còn r i r c. Các câu đ c l p v n i dung ch a có s liên k t và lôgic …ạ ờ ạ ộ ậ ề ộ ư ự ế Đôi khi các em còn vi t câu không rõ ý, t l p l i nhi u…ế ừ ặ ạ ề Là m t giáo viênộ
đ ng l p nhi u năm, tôi r t băn khoăn và trăn tr : Làm th nào đ giúp cácứ ớ ề ấ ở ế ể
em th c hi n đự ệ ược m c tiêu đã đ ra? ụ ề B n thân tôi luôn c g ng đ tìm raả ố ắ ể
nh ng bi n pháp nâng cao ch t lữ ệ ấ ượng h c t p cho h c sinh.ọ ậ ọ
Xu t phát t nh ng lí do trên tôi đã l a ch n và vi t Sáng ki n kinhấ ừ ữ ự ọ ế ế nghi m v i đ tài: ệ ớ ề “ M T S BI N PHÁP NÂNG CAO CH T L Ộ Ố Ệ Ấ ƯỢ NG
VI T ĐO N VĂN NG N CHO H C SINH L P 2 Ế Ạ Ắ Ọ Ớ ” nh m góp ph n nângằ ầ cao ch t lấ ượng d yh cạ ọ phân môn T p làm văn l p 2.ậ ớ
II. M C ĐÍCH NGHIÊN C UỤ Ứ
Đ tài góp ph n kh c ph c đ c h n ch v cách vi t m t đo n văn ng nề ầ ắ ụ ượ ạ ế ề ế ộ ạ ắ
v i câu văn c c l c, không đúng ng pháp, hay câu văn không rõ ràng, s s p x pớ ộ ố ữ ự ắ ế các câu văn không lôgíc Qua đó b i d ng lòng say mê yêu thích con ng i, c nhồ ưỡ ườ ả
v t xung quanh các em.ậ
Góp ph n vào đ i m i cách d y ti ng Vi t, giúp h c sinh có kĩ năngầ ổ ớ ạ ế ệ ọ
vi t đo n văn ng n trong phân môn T p làm văn l p 2 theo hế ạ ắ ậ ớ ướng phát huy tính c c, ch đ ng, sáng t o c a h c sinh.ự ủ ộ ạ ủ ọ
Trang 5 T cách đ i m i phừ ổ ớ ương pháp d y c a th y góp ph n đ i m i cáchạ ủ ầ ầ ổ ớ
h c c a trò. Phát huy h t kh năng t phát hi n c a h c sinh thông qua cáchọ ủ ế ả ự ệ ủ ọ
t ch c câu, ý sao cho lôgíc, cách s d ng t chính xác và hay khi vi t.ổ ứ ử ụ ừ ế
III. N I DUNG Ộ NGHIÊN C UỨ
Tìm hi u th c t đ đánh giá tình hình vi t văn c a h c sinh, tìm hi uể ự ế ể ế ủ ọ ể nguyên nhân d n đ n tình tr ng h c sinh g p khó khăn khi h c phân môn T pẫ ế ạ ọ ặ ọ ậ làm văn
T nh ng lý lu n và kinh nghi m th c t đ đ a ra các bi n pháp giúpừ ữ ậ ệ ự ế ể ư ệ
h c sinh l p 2 vi t đo n văn ng n. ọ ớ ế ạ ắ
IV. Đ I TỐ ƯỢNG NGHIÊN C UỨ
Đ tài đề ược th c hi n trong các gi T p làm văn v i 30 h c sinh l pự ệ ờ ậ ớ ọ ớ 2E c a Trủ ường Ti u h c.ể ọ
N i dung, chộ ương trình, Sách giáo khoa Ti ng Vi t l p 2, đ c bi t làế ệ ớ ặ ệ phân môn T p làm văn l p 2 và m t s tài li u tham kh o.ậ ớ ộ ố ệ ả
M t s bi n pháp nh m giúp h c sinh l p 2 vi t đo n văn ng nộ ố ệ ằ ọ ớ ế ạ ắ trong
gi T p làm vănờ ậ
V. THÀNH PH N THAM GIAẦ NGHIÊN C U: Ứ
Ph m vi nghiên c u: ạ ứ
V i khuôn kh c a m t Sáng ki n kinh nghi m, tôi nghiên c u v nớ ổ ủ ộ ế ệ ứ ấ
đ : ề “M T S BI N PHÁP NÂNG CAO CH T L Ộ Ố Ệ Ấ ƯỢ NG VI T ĐO N Ế Ạ VĂN NG N CHO H C SINH L P 2 Ắ Ọ Ớ ” . Trong đó làm sáng t m t s v nỏ ộ ố ấ
đ v lý lu n và th c ti n v vi c d yh c phân môn T p làm văn l pề ề ậ ự ễ ề ệ ạ ọ ậ ớ 2. Qua đó đ a ra m t s bi n pháp giúp h c sinh l p 2 vi t đo n vănư ộ ố ệ ọ ớ ế ạ
ng n đắ ượ ốc t t.
Đ i t ố ượ ng đi u tra, kh o sát, th c nghi m ề ả ự ệ
Nghiên c u kh o sát th c tr ng kh i l p 2 hi n nay nói chung, h c sinh l pứ ả ự ạ ố ớ ệ ọ ớ 2A4 Trường Ti u h c nói riêng. V k năng vi t đo n văn cũng nh tính tíchể ọ ề ỹ ế ạ ư
c c , t giác, sáng t o… c a h c sinh trong quá trình h c t p. ự ự ạ ủ ọ ọ ậ
VI. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C UỨ
Trong quá trình th c hi n đ tài này tôi đã s d ng m t s phự ệ ề ử ụ ộ ố ương pháp nghiên c u sau: ứ
1. Ph ươ ng pháp đi u tra: ề
Trang 6 M c đích đ tìm hi u các phụ ể ể ương pháp d y h c c a giáo viên; tìmạ ọ ủ
hi u tính tích c c nh n th c c a h c sinh.ể ự ậ ứ ủ ọ
2. Ph ươ ng pháp th c nghi m: ự ệ
D y th c nghi m t i l p 2ạ ự ệ ạ ớ A4 đ đ i chi u ki m nghi m, đánh giáể ố ế ể ệ
hi u qu nghiên c u.ệ ả ứ
3. Ph ươ ng pháp tr c quan: ự
Tìm hi u n i dung sách giáo khoa, sách giáo viên, v bài t p…ể ộ ở ậ
Trao đ i v i giáo viên – h c sinh đ tìm hi u th c tr ng d y – h c môn T pổ ớ ọ ể ể ự ạ ạ ọ ậ làm văn
VII. K HO CH NGHIÊN C UẾ Ạ Ứ
3 Cu i năm h cố ọ Th c hi n hoàn thành báo cáoự ệ T ng k t, vi t SKKNổ ế ế
PH N II. NH NG BI N PHÁP Đ I M I Ầ Ữ Ệ Ổ Ớ
Đ GI I QUY T V N Đ Ể Ả Ế Ấ Ề
I C S LÍ LU N Ơ Ở Ậ
H c sinh Ti u h c, đ c bi t là h c sinh l p 2, các em v a chuy n ho tọ ể ọ ặ ệ ọ ớ ừ ể ạ
đ ng ch đ o t vui ch i sang h c t p. Các em hi u đ ng, ham ch i, s t pộ ủ ạ ừ ơ ọ ậ ế ộ ơ ự ậ trung cho h c t p và chú ý ch a cao. T duy c a các em n ng v tr c quan cọ ậ ư ư ủ ặ ề ự ụ
Trang 7th , t duy tr u tể ư ừ ượng ch a phát tri n. Do đó, khi t ch c d y h c, giáo viênư ể ổ ứ ạ ọ
ph i linh ho t sáng t o thì m i có hi u quả ạ ạ ớ ệ ả
Nh chúng ta đã bi t, l p 1 h c sinh m i ch d ng l i m c đ t pư ế ở ớ ọ ớ ỉ ừ ạ ở ứ ộ ậ nói ho c vi t câu có n i dung theo ch đ bài h c ho c tìm ti ng nói có âmặ ế ộ ủ ề ọ ặ ế
v n v a h c. Các em đầ ừ ọ ược ghép ti ng và nói nh ng câu đ n gi n, riêng l cóế ữ ơ ả ẻ
n i dung g n gũi v i cu c s ng c a các em ho c các bài t p đ c. Đ n l p 2ộ ầ ớ ộ ố ủ ặ ở ậ ọ ế ớ các em đã ph i vi t đo n t 1 đ n 3 câu r i cao h n t 4 đ n 5 câu k v m tả ế ạ ừ ế ồ ơ ừ ế ể ề ộ
s vi c đ n gi n mình cũng ch ng ki n (tham gia) ho c t s lự ệ ơ ả ứ ế ặ ả ơ ược v ngề ườ i,
v t xung quanh các em. h c k I, ch y u các em đậ Ở ọ ỳ ủ ế ược vi t đo n t 3 đ nế ạ ừ ế
5 câu k v ngể ề ười thân nh : Cô giáo, ông, bà, anh, ch , em và r ng h n là toànư ị ộ ơ
th gia đình. Song đ n h c k II các em để ế ọ ỳ ược vi t đo n t con v t (chim ), tế ạ ả ậ ả
c nh (bi n), t cây c i, t ngả ể ả ố ả ườ ải ( nh Bác H ). Tu n 34 và 35 h c sinh đồ ầ ọ ượ c
k v nh ng vi c làm mà b n thân ch ng ki n ho c tham gia ….ể ề ữ ệ ả ứ ế ặ
Xen k gi a các bài t p có yêu c u k (t ) nói trên có 2 d ng bài k (t )ẽ ữ ậ ầ ể ả ạ ể ả con v t đ c vi t đ y đ song sáo tr n tr t t câu nh m m c đích c ng c vậ ượ ế ầ ủ ộ ậ ự ằ ụ ủ ố ề liên k t câu, g n k t ý …ế ắ ế
M đ u ngay tu n 1, sách giáo khoa đã gi i thi u cách k theo n iở ầ ở ầ ớ ệ ể ộ dung tranh sau đó vi t thành đo n. Đây chính là hình th c giúp h c sinh v nế ạ ứ ọ ậ
d ng linh ho t k năng v n hi u bi t khi h c phân môn k chuy n vào vi tụ ạ ỹ ố ể ế ọ ể ệ ế
đo n văn ng n.ạ ắ
ti u h c nh t là l p 2, T p làm văn là m t trong nh ng phân mônỞ ể ọ ấ ớ ậ ộ ữ
có t m quan trong đ c bi t ( l p 1 các em ch a đầ ặ ệ ở ớ ư ược h c, lên l p 2 h cọ ớ ọ sinh m i b t đ u đớ ắ ầ ược h c, đọ ược làm quen )
Môn t p làm văn giúp h c sinh có k năng s d ng Ti ng Vi t đậ ọ ỹ ử ụ ế ệ ược phát tri n t th p đ n cao, t luy n đ c cho đ n luy n nói, luy n vi t thành bàiể ừ ấ ế ừ ệ ọ ế ệ ệ ế văn theo suy nghĩ c a t ng cá nhân. T p cho các em ngay t nh có nh ngủ ừ ậ ừ ỏ ữ
hi u bi t s đ ng đó cũng là rèn cho các em tính t l p, t tr ng. Con ngể ế ơ ẳ ự ậ ự ọ ườ ivăn hóa s hình thành t các em t nh ng vi c nh nh t, tẽ ừ ừ ữ ệ ỏ ặ ưởng nh khôngư quan tr ng đó.ọ
Làm văn có nghĩa là t o l p văn b n. Nhi m v chính c a phân môn T pạ ậ ả ệ ụ ủ ậ làm văn là rèn luy n cho h c sinh k năng t o l p văn b n. đây thu t ng “ệ ọ ỹ ạ ậ ả Ở ậ ữ văn b n” đả ược dùng đ ch s n ph m hoàn ch nh c a l i nói trong m t hoànể ỉ ả ẩ ỉ ủ ờ ộ
c nh giao ti p c th Đó không nh t thi t là m t bài văn g m nhi u câu;ả ế ụ ể ấ ế ộ ồ ề nhi u đo n; cũng không nh t thi t ph i d ng vi t; càng không ph i ch làề ạ ấ ế ả ở ạ ế ả ỉ
lo i văn k chuy n hay miêu t theo phong cách ngh thu t. Trong hoàn c nhạ ể ệ ả ệ ậ ả
Trang 8giao ti p c th , s n ph m l i nói mà m t ngế ụ ể ả ẩ ờ ộ ườ ạ ậi t o l p được có th ch làể ỉ
m t câu chào, m t l i c m n hay m t vày dòng thăm h i, chúc m ng trênộ ộ ờ ả ơ ộ ỏ ừ
t m thi p….Đ i v i l p 2, d y T p làm văn là trấ ế ố ớ ớ ạ ậ ước h t là rèn luy n cho h cế ệ ọ sinh k năng ph c v h c t p và giao ti p hàng ngày, c th là:ỹ ụ ụ ọ ậ ế ụ ể
*D y các nghi th c l i nói t i thi u, nh : chào h i, t gi i thi u, c m n,ạ ứ ờ ố ể ư ỏ ự ớ ệ ả ơ xin l i, yêu c u, kh ng đ nh, ph đ nh, tán thành………ỗ ầ ẳ ị ủ ị
*D y m t s k năng ph c v h c t p và đ i s ng, nh :khai b n tạ ộ ố ỹ ụ ụ ọ ậ ờ ố ư ả ự thu t ng n, vi t nh ng b c th ng n, nh n và g i đi n tho i, đ c và l pậ ắ ế ữ ứ ư ắ ậ ọ ệ ạ ọ ậ danh sanh sách h c sinh, ……… ọ
Cu i cùng cũng nh các phân môn và môn h c khác, phân môn T p làmố ư ọ ậ văn, thông qua n i dung d y h c c a mình, có nhi m v trao d i cho h c sinhộ ạ ọ ủ ệ ụ ồ ọ thái đ ng x có văn hóa, tinh th n trách nhi m trong công vi c, b i dộ ứ ử ầ ệ ệ ồ ưỡ ng
Th c hành v k năng ph c v h c t p và đ i s ng hàng ngày, nh : vi tự ề ỹ ụ ụ ọ ậ ờ ố ư ế
b n t thu t ng n, l p danh sách h c sinh, tra m c l c sách, ……….ả ự ậ ắ ặ ọ ụ ụ
Th c hành rèn k năng di n đ t ( nói, vi t ),nh : k v ngự ỹ ễ ạ ế ư ể ề ười thân, tả
bi n, t cây c i, ……ể ả ố
Th c hành rèn k năng nghe : ự ỹ
V i cách biên so n này, gi d y T p làm văn tr nên linh ho t h n, g n v iớ ạ ờ ạ ậ ở ạ ơ ắ ớ
cu c s ng đ i thộ ố ờ ường h n và giúp h c sinh h ng thú trong h c t pơ ọ ứ ọ ậ
II. C S TH C TI N Ơ Ở Ự Ễ
1.Thu n l i: ậ ợ
Đượ ực s quan tâm c a Ban giám hi u nhà trủ ệ ường, H i cha m h c sinh.ộ ẹ ọ
L p h c khang trang, c s v t ch t đ y đ ớ ọ ơ ở ậ ấ ầ ủ
Trang 9 H c sinh đúng đ tu i tọ ộ ổ ương đ i đ ng đ u, các em có đ sách giáo khoa vàố ồ ề ủ
đ dùng h c t p.ồ ọ ậ
2.Khó khăn:
Do đ c đi m tình hình đ a phặ ể ị ương là vùng nông thôn, đi u ki n kinh tề ệ ế khó khăn nên vi c h c c a các em ít đệ ọ ủ ược ph huynh quan tâm, còn phó m cụ ặ cho giáo viên. Do v y, gây không ít khó khăn cho giáo viên, đòi h i ngậ ỏ ười giáo viên ph i tìm m i cách đ giúp đ các em. Qua th c t gi ng d y và làm côngả ọ ể ỡ ự ế ả ạ tác ch nhi m nhi u năm, tôi nh n th y r ng, mu n h c sinh vi t t t đo nủ ệ ề ậ ấ ằ ố ọ ế ố ạ văn, trước h t h c sinh ph i vi t đúng yêu c u và nh n th c đế ọ ả ế ầ ậ ứ ượ ầc t m quan
tr ng c a môn T p làm văn.ọ ủ ậ
3.Th c tr ng ự ạ
a)V ki n th c trong sách giáo khoa: ề ế ứ
Nói chung ki n th c trong sách giáo khoa đế ứ ượ ắc s p x p m t cách h p lí,ế ộ ợ lôgic đi t đ n gi n đ n ph c t p, t cách nhìn th c t đ n s v n d ng v nừ ơ ả ế ứ ạ ừ ự ế ế ự ậ ụ ố
s ng, v n hi u bi t đ vi t đo n văn. H c sinh đố ố ể ế ể ế ạ ọ ược d y các kĩ năng k (t )ạ ể ả
đ n gi n. Song không ph i k l i ho c t l i câu chuy n c nh v t theo n iơ ả ả ể ạ ặ ả ạ ệ ả ậ ộ dung bài t p đ c d a vào l i k (t ) c a tác gi mà các em đậ ọ ự ờ ể ả ủ ả ược k (t )ể ả
nh ng gì có và di n ra trong cu c s ng xung quanh. Đi u này đã phát huy tínhữ ễ ộ ố ề tích c c, ch đ ng, sáng t o c a h c sinh trong kĩ năng vi t đo n. Do đó, taự ủ ộ ạ ủ ọ ế ạ
có th kh ng đ nh r ng: Sách giáo khoa Ti ng Vi t 2 đ c bi t chú tr ng t iể ẳ ị ằ ế ệ ặ ệ ọ ớ rèn kĩ năng vi t đo n văn cho h c sinh.ế ạ ọ
b) Nh ng khó khăn h n ch khi d y h c sinh l p 2 vi t đo n văn ng n ữ ạ ế ạ ọ ớ ế ạ ắ
V phía giáo viên ề :
M t s giáo viên ch a coi tr ng vi c rèn vi t đo n văn cho h c sinhộ ố ư ọ ệ ế ạ ọ cách d y c a giáo viên còn đ n đi u, l thu c m t cách máy móc vào sáchạ ủ ơ ệ ệ ộ ộ giáo viên, h u nh r t ít sáng t o, ch a linh ho t, ch a cu n hút đầ ư ấ ạ ư ạ ư ố ược h cọ sinh. Cách d y c a giáo viên có ph n khuôn m u. ạ ủ ầ ẫ
Ví d : Khi d y h c sinh bài T p làm văn tu n 20 “ụ ạ ọ ậ ầ T ng n v b n ả ắ ề ố mùa ". Giáo viên đã hướng d n g i m các câu h i theo sách giáo khoa: ẫ ợ ở ỏ
+ Mùa hè b t đ u t tháng nào trong năm ?ắ ầ ừ
(Mùa hè b t đ u t tháng t trong năm).ắ ầ ừ ư
+ M t tr i mùa hè nh th nào ?ặ ờ ư ế
(M t tr i mùa hè r t chói chang).ặ ờ ấ
+ Cây trái trong vườn nh th nào ?ư ế
Trang 10(Cây trong vườn có r t nhi u hoa qu ).ấ ề ả
+ H c sinh thọ ường làm gì trong d p ngh hè ?ị ỉ
(H c sinh thọ ường được vui ch i trong d p ngh hè).ơ ị ỉ
Giáo viên ch a v n d ng k năng t “ Mùa Xuân" c a bài t p 1 vàoư ậ ụ ỹ ả ủ ậ
hướng d n bài t p 2. S d p khuôn máy móc nh v y d n đ n bài vi t c aẫ ậ ự ậ ư ậ ẫ ế ế ủ
h c sinh là b n câu thi u lôgíc và sáng t o, không phát huy đọ ố ế ạ ược tính tích c cự
c a h c sinh.ủ ọ
Khi trao đ i v i giáo viên d y l p 2 v cách hổ ớ ạ ớ ề ướng d n h c sinh làmẫ ọ bài t p "Vi t đo n văn ng n", đa s giáo viên đ u tr l i r ng:ậ ế ạ ắ ố ề ả ờ ằ
B ướ c 1: H c sinh đ c yêu c u bài .ọ ọ ầ
B ướ c 2: Giáo viên nêu yêu c u c a bài: Vi t đo n văn t 3 đ n 5 câu,ầ ủ ế ạ ừ ế các câu ph i liên k t v i nhau .ả ế ớ
B ướ c 3 : H c sinh vi t vào v .ọ ế ở
B ướ c 4 : Ch m ch a l i. ấ ữ ỗ
+ G i 1 ho c 2 h c sinh đ c bài vi t.ọ ặ ọ ọ ế
+ Giáo viên ch m bài, ch a m t s l i sai v câu t .ấ ữ ộ ố ỗ ề ừ
V i cách hớ ướng d n nh trên h c sinh khó có th nh n ra n i dungẫ ư ọ ể ậ ộ
đo n vi t c n có nh ng gì ? Liên k t câu nh th nào ? Cách di n đ t làm saoạ ế ầ ữ ế ư ế ễ ạ cho thoát ý… Đ n bế ước 4 ch m l i nh v y ch a có k t qu thi t th c đ iấ ỗ ư ậ ư ế ả ế ự ố
v i h c sinh vì đ i tớ ọ ố ượng h c sinh l p 2 các em d nh nh ng nhanh quên.ọ ớ ễ ớ ư
Do đó, cái sai c a h c sinh v n đủ ọ ẫ ượ ặ ạc l p l i trong bài
V phía h c sinh ề ọ
Các em h c sinh l p 2 v n s ng còn ít, v n hi u bi t v Ti ng Vi t cònọ ớ ố ố ố ể ế ề ế ệ
r t s sài, ch a đ nh rõ trong giao ti p, vi t văn câu còn c t l n. Ho c câu cóấ ơ ư ị ế ế ụ ủ ặ
th có đ ý nh ng ch a có hình nh. Các t ng để ủ ư ư ả ừ ữ ược dùng v nghĩa cònề
ch a rõ ràng. Vi c trình bày, di n đ t ý c a các em có m c đ r t s lư ệ ễ ạ ủ ứ ộ ấ ơ ượ c,
đ c bi t là kh năng miêu t ặ ệ ả ả
H c sinh có h ng thú trong gi T p làm văn song ch y u t p trungọ ứ ờ ậ ủ ế ậ vào các bài t p làm mi ng v i các yêu c u nói l i c m n, xin l i, đáp l i l iậ ệ ớ ầ ờ ả ơ ỗ ạ ờ
kh ng đ nh, ph đ nh… H c sinh thích thú nói v các con v t, ngẳ ị ủ ị ọ ề ậ ười, quang
c nh và nh ng gì di n ra xung quanh. Song v n t các em còn ch a nhi u, kả ữ ễ ố ừ ư ề ỹ năng di n đ t b ng ngôn ng vi t c a h c sinh còn h n ch nên đôi khi cácễ ạ ằ ữ ế ủ ọ ạ ế
em ch a nh n ra đư ậ ượ ực s khác bi t gi a các ngôn ng nói và ngôn ng vi t.ệ ữ ữ ữ ế
Ví dụ: Khi h c bài t p làm văn tu n 10: D a theo l i k bài 1 hãy vi tọ ậ ầ ự ờ ể ế
m t đo n văn ng n (t 3 đ n 5 câu) k v ông, bà ho c ngộ ạ ắ ừ ế ể ề ặ ười thân c a em.ủ
Trang 11Bài vi t c a h c sinh :" Bà em đã lên 65 tu i r i . ế ủ ọ ổ ồ Da m n màng. Tóc dàiị óng Bà cho em ăn bánh. Bà r em đi ch sau đó hai bà cháu l i đi ch i."ả ủ ợ ạ ơ H c sinh thọ ường vi t theo ý hi u b ng ngôn ng c a mình cho nên câuế ể ằ ữ ủ văn ch a giàu hình nh, dùng t ch a phù h pư ả ừ ư ợ
Ví dụ: Cũng vi t đo n văn ng n k v ông, bà ho c ngế ạ ắ ể ề ặ ười thân bàiở
t p làm văn nói trên có m t h c sinh vi t:ậ ộ ọ ế "Ông đã già, 70 tu i. Ngh là th xây.ổ ề ợ Hôm nào ông cũng đi t p th d c vào sáng s m."ậ ể ụ ớ
M t s bài vi t c a h c sinh còn l n x n v câu, ý, dùng t ch aộ ố ế ủ ọ ộ ộ ề ừ ư đúng vào văn c nh, câu r i r c thi u s liên k t.ả ờ ạ ế ự ế
Ví dụ: Đây là đo n văn c a ạ ủ m tộ h c sinh khi vi t đo n văn t v m tọ ế ạ ả ề ộ loài chim mà em thích ( T p làm văn tu n 21) nh sau:ậ ầ ư
" Nh ng ngày đi h c v em c m th y r t nh nó. M nó mữ ọ ề ả ấ ấ ớ ỏ ượt và nó hót
r t hay. Em r t thấ ấ ương nó và nó đ p. B lông nó mẹ ộ ượt. Hình dáng c a con bủ ồ câu r t thích thú".ấ
Đôi khi h c sinh vi t câu dùng c m t so sánh đ di n t n i dungọ ế ụ ừ ể ễ ả ộ song s so sánh y r t kh p khi ng. ự ấ ấ ậ ễ
Ví dụ : Khi vi t đo n văn k v bà có em vi t : "Da m t bà em nhăn nheoế ạ ể ề ế ặ
nh qu b i héo"ư ả ưở
Có em l i vi t “M i khi bà cạ ế ỗ ườ ể ội đ l vài chi c răng s a trông r tế ữ ấ duyên.”
M t l i n a mà h c sinh hay m c là tr l i theo ki u n p đuôi choộ ỗ ữ ọ ắ ả ờ ể ắ nên câu văn thi u s h p d n, sinh đ ngế ự ấ ẫ ộ
V
í dụ : Khi d y bài ạ T p làm văn tu n 8 đ vi t đo n văn kậ ầ ể ế ạ ể v cô giáoề (thầy giáo) cũ c a em sách giáo khoa có m y câu h i g i ủ ấ ỏ ợ ý trong đó có câu
h i: ỏ
+ Tình c m c a cô đ i v i h c sinh nh th nào?ả ủ ố ớ ọ ư ế
+ Em nh nh t đi u gì cô ( th y)?ớ ấ ề ở ầ
+ Tình c m c a em đ i v i th y (cô) nh th nào?ả ủ ố ớ ầ ư ế
Có em vi t nh sau : Tình c m c a cô đ i v i em r t t t. Em nh nh tế ư ả ủ ố ớ ấ ố ớ ấ
đi u là cô giáo r t d u dàng và vi t ch r t đ p.ề ấ ị ế ữ ấ ẹ Tình c m c a em đ i v i côả ủ ố ớ
r t kính tr ng.ấ ọ
c) Nguyên nhân c a th c tr ng ủ ự ạ
Do h c sinh ch a có k năng quan sát ọ ư ỹ
Do tâm lý l a tu i, do ch a đứ ổ ư ược rèn luy n thệ ường xuyên nên các em ch aư
có cách quan sát c th chi ti t. Các em ch quan sát thoáng qua, h i h t, th mụ ể ế ỉ ờ ợ ậ
Trang 12chí có em còn không đ ý đ n đ i tể ế ố ượng c n quan sát. Thêm vào đó kh năngầ ả
tưởng tượng còn h n ch , thi u v n s ng th c t Do v y khi vi t đo n vănạ ế ế ố ố ự ế ậ ế ạ còn có nh ng câu văn l c lõng không sát th c v i yêu c u c a đ bài.ữ ạ ự ớ ầ ủ ề
Ch a bi t dùng t , đ t câu ư ế ừ ặ
V n t c a h c sinh l p 2 còn nghèo nàn, ch a hi u h t nghĩa c a t , ch aố ừ ủ ọ ớ ư ể ế ủ ừ ư
hi u nhi u v c u t o c a câu nên khi vi t đo n văn các em còn nhi u h nể ề ề ấ ạ ủ ế ạ ề ạ
ch Các em không bi t vi t th nào, vi t t đâu đ thành m t đo n văn. ế ế ế ế ế ừ ể ộ ạ
Ch a có k năng s p x p câu thành đo n ư ỹ ắ ế ạ
T ch nói ch a thành câu, nói câu c c l c nên khi vi t các em b chi ph iừ ỗ ư ộ ố ế ị ố nhi u. H n n a các em còn không bi t vi t câu nào trề ơ ữ ế ế ước, câu nào sau, vi tế
ch a thành câu đã ch m h t câu, vi t xu ng dòng tùy ti n do v y nhi u bàiư ấ ế ế ố ệ ậ ề văn c a các em vi t không thành đo n theo dung yêu c u.ủ ế ạ ầ
t tố Hoàn thành Ch a ư hoàn
thành
(30,3%)
1855,0%)
5(15,1%)
Khi vi t đo n văn k v cô giáo, các em thế ạ ể ề ường b c l các đi m y u sau:ộ ộ ể ế + V cách di n đ t nh : T b l p nhi u, dùng t không chính xác. Ví d cóề ễ ạ ư ừ ị ặ ề ừ ụ
em vi t :"Cô giáo em tên là H ng.ế ồ Cô H ngồ có dáng người cao, cô H ngồ có mái tóc dài, cô H ngồ có đôi bàn tay r t khéo vi t ch r t đ p ". Hay có emấ ế ữ ấ ẹ
vi t: Cô giáo em có đôi m t to tròn xoe nh hai hòn bi.ế ắ ư
+ Câu không rõ nghĩa, câu không đ b ph n, các câu trong đo n vănủ ộ ậ ạ còn l n x n, vi t đo n văn mang tính ch t tr l i câu h i. Ví d có em vi t :ộ ộ ế ạ ấ ả ờ ỏ ụ ế
"Cô giáo em d y l p 1. Có n cạ ớ ụ ườ ươi t i. Em r t yêu quý cô. có hàm răngấ
tr ng. cô gi ng d hi u. Em r t qắ ả ễ ể ấ uý cô"
Trang 13+ Có em vi t đo n văn theo cách tr l i n p đuôi nh sau: Tình c mế ạ ả ờ ắ ư ả
c a cô đ i v i em r t t t.ủ ố ớ ấ ố
Trước th c tr ng đó tôi đã tìm tòi, tham kh o nghiên c u và đ a ra m tự ạ ả ứ ư ộ
s ố bi nệ pháp c th ụ ể
III. MÔ T , PHÂN TÍCH Ả M T S Ộ ỐBI NỆ PHÁP Đ HỂ ƯỚNG D N H CẪ Ọ SINH L P 2Ớ VI T ĐO N VĂN NG N Ế Ạ Ắ
1.Rèn các k năng c b n cho h c sinh vi t đo n văn ng n ỹ ơ ả ọ ế ạ ắ
Giáo viên c n chú tr ng vi c rèn vi t đo n văn ng n cho h c sinh. C nầ ọ ệ ế ạ ắ ọ ầ coi đây là công vi c có v trí quan tr ng trong chệ ị ọ ương trình Ti ng Vi t l p 2.ế ệ ớ
Vì có vi t đo n văn t t thì h c sinh m i có n n t ng v ng ch c đ h c vănế ạ ố ọ ớ ề ả ữ ắ ể ọ sau này
a) T o cho h c sinh có thói quen quan sát: ạ ọ
Giáo viên yêu c u h c sinh có thói quen quan sát nh ng s v t hi nầ ọ ữ ự ậ ệ
tượng xung quanh đ ghi nh n l i và s d ng khi th t c n thi t. Vì qua th cể ậ ạ ử ụ ậ ầ ế ự
t đôi khi tôi cho các em m t bài t p t v c nh bi n, có em b o là con ch aế ộ ậ ả ề ả ể ả ư bao gi nhìn th y bi n. Qu đúng nh v y, vì các em đờ ấ ể ả ư ậ ược sinh ra và l n lênớ nông thôn nên các em không nhìn th y bi n là đúng. B i th giáo viên cũng
c n s u t m nh ng phim nh đ có th trình chi u cho các em, cho các emầ ư ầ ữ ả ể ể ế quan sát v c nh bi n, … ho c vào d p ngh hề ả ể ặ ị ỉ è các em hay đượ bố m cho đic ẹ tham quan t m bi n, nhân đó, giáo viên có th yêu c u h c sinh quan sát kắ ể ể ầ ọ ỹ
đ có ý tể ưởng cho t p làm văn t c nh bi n. ậ ả ả ể
b) Cung c p v n t ng cho h c sinh: ấ ố ừ ữ ọ
Đ các em có th làm để ể ược m t bài văn t t, các em ph i có v n t ngộ ố ả ố ừ ữ phong phú. Mà v n t đó, có em tích lũy khá nhi u nh ng ch a bi t v nố ừ ề ư ư ế ậ
d ng. Có em thì có r t ít ho c ch a h có. B i v y, giáo viên chính là ngụ ấ ặ ư ề ở ậ ườ icung c p.Mà cung c p đâu? Tôi nghĩ trong các bài t p đ c có khá nhi u.ấ ấ ở ậ ọ ề
M i ch đỗ ủ ề c a môn Ti ng Vi t thì môn t p đ c đ u có nh ng bài văn, bàiủ ế ệ ậ ọ ề ữ
th nói v ch đ đó. Trong các ti t d y, giáo viên nên t p cho h c sinh trơ ề ủ ể ế ạ ậ ọ ả
l i thành câu đ ý và chú ý đ n nh ng bài t p đ c có liên quan đ n ti t t pờ ủ ế ữ ậ ọ ế ế ậ làm văn. T đó h c sinh có th rút ra nh ng câu văn hay, t ng đ p và ghiừ ọ ể ữ ừ ữ ẹ
nh sau này v n d ngớ ậ ụ .
Ví d : ụ qua bài Tôm Càng và Cá Con h c sinh rút ra đọ ược đo n văn t v chúạ ả ề
Cá Con trong bài “Con v t thân d t, trên đ u có đôi m t tròn xoe, toàn thânậ ẹ ầ ắ
ph m t l p v y b c óng ánh”. V n t còn có trong phân môn luy n t vàủ ộ ớ ẩ ạ ố ừ ệ ừ
Trang 14câu. Giáo viên có th cho các em ch i trò ch i, thi đua tìm t ng t v chú cá.ể ơ ơ ừ ữ ả ề Các em s r t h ng thú và tìm đẽ ấ ứ ượ ấc r t nhi u t ề ừ
Đ h tr cho h c sinh, giáo viên c n cung c p cho h c sinh : Nhi u tể ỗ ợ ọ ầ ấ ọ ề ừ
ng g i t , t láy, t tữ ợ ả ừ ừ ượng thanh, tượng hình … Ví d : M t bi n xanh vàụ ặ ể
r ng thành m t bi n xanh ng t và r ng mênh mông. ộ ặ ể ắ ộ N i các câu văn l iố ạ thành nh ng t ng liên k t nh : và, thì, n u, v y là …. ữ ừ ữ ế ư ế ậ
L u ý h c sinh trong đo n văn tránh l p l i t nhi u l n mà ph i thayư ọ ạ ặ ạ ừ ề ầ ả
nh ng t ng l p l i b ng t có ý nghĩa tữ ừ ữ ặ ạ ằ ừ ương t ,ự ví d : Bác H thành Bác,ụ ồ
Người…
thay nh ng t ng thông thữ ừ ữ ường thành nh ng t ng trau chu t h n. Ví d :ữ ừ ữ ố ơ ụ
bu i sáng thành bu i s m mai, bu i bình minh. ổ ổ ớ ổ
Ví d : ụ Sau khi thành l p s đ , có th các em s thành l p m t đo n văn nhậ ơ ồ ể ẽ ậ ộ ạ ư sau : “Nhà em có nuôi m t chú gà . ộ Nó có b lông màu đ tía. Nó gáy r t to.ộ ỏ ấ
Em r t yêu nó”. ấ
Giáo viên có th khuy n khích h c sinh là “con làm đúng nh ng ch aể ế ọ ư ư hay. T nh ng ý từ ữ ưởng ban đ u c a con, chúng ta s hình thành m t đo n vănầ ủ ẽ ộ ạ hay h n nhé : “Chú gà tr ng nhà em trông m i oai v làm sao ! Toàn thân nóơ ố ớ ệ
ph m t l p lông vũ màu đ tía. Sáng sáng, tr ng tía nh y tót lên r m đ uủ ộ ớ ỏ ố ả ụ ơ ầ
hè mà rướn c gáy vang ò ó o. M i khi đi h c v , em thổ ỗ ọ ề ường r i cho nó m t ítả ộ thóc và vu t ve cái đuôi dài, cong cong c a nó”. Khi đó, h c sinh s th y đố ủ ọ ẽ ấ ượ c
v n là ý tẫ ưởng cũ nh ng đo n văn đã đư ạ ượ ộc l t xác, thêm th t nh ng t ngắ ữ ừ ữ trau chu t h n làm cho đo n văn đ p h n, ngh thu t h n. ố ơ ạ ẹ ơ ệ ậ ơ
Giáo viên có th s u t m nh ng bài văn hayể ư ầ ữ và đ c cho h c sinh ngheọ ọ
đ h c sinh h c h i. Tr ng bày nh ng bài văn hay c a các b n trong l p để ọ ọ ỏ ư ữ ủ ạ ớ ể các em noi gương. T p ghi chép nh ng t hay ý đ p. T đó, v n t c a cácậ ữ ừ ẹ ừ ố ừ ủ
em s ngày càng nhi u, càng phong phú h n.ẽ ề ơ
c) Giúp h c sinh n m ch c b c c c a đo n văn: ọ ắ ắ ố ụ ủ ạ
T o cho các em thói quen làm văn ph i có b c c 3 ph n : m bài (gi iạ ả ố ụ ầ ở ớ thi u), thân bài (n i dung), k t lu n (tình c m) và l p s đ trệ ộ ế ậ ả ậ ơ ồ ước khi làm t pậ làm văn. Tôi xin g i ý m t cách l p s đ thông qua m t trò ch i “em và chúợ ộ ậ ơ ồ ộ ơ gà” nh sau ư :
Ví d : ụ Khi t m t chú gà, giáo viên cho hai em lên s m vai, m t em là “chúả ộ ắ ộ gà”, m t em là “ngộ ườ ải t ”. Cùng lúc đó, giáo viên cho h c sinh v s đ trênọ ẽ ơ ồ
v nháp. ở