Bài báo đã thống kê chất lượng của đội ngũ CCCX tỉnh Sơn La, đánh giá chung về công tác đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, thực hiện chế độ chính sách đối với công chức cấp xã; đồng thời
Trang 1BỘ NỘI VỤ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
HÀ NGỌC ÁNH
CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ
HUYỆN YÊN CHÂU, TỈNH SƠN LA
LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
QUẢN LÝ CÔNG
HÀ NỘI, 2020
Trang 2BỘ NỘI VỤ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
HÀ NGỌC ÁNH
CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ
HUYỆN YÊN CHÂU, TỈNH SƠN LA
LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 83.40.403
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS TRẦN THỊ THANH THỦY
HÀ NỘI, 2020
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu được
sử dụng trong luận văn là trung thực, số liệu trong Luận văn không sao chép của bất
cứ nghiên cứu khoa học nào Những kết quả nêu trong luận văn chưa được sử dụng
trong bất kỳ công trình nào khác Thông tin tham khảo trong Luận văn đều được
trích dẫn cụ thể nguồn sử dụng
Tác giả
Hà Ngọc Ánh
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình nghiên cứu Luận văn với đề tài về “Chất lượng đội ngũ công chức cấp xã huyện Yên Châu, tỉnh Sơn la”, tác giả đã nhận được sự quan
tâm, tạo điều kiện giúp đỡ từ Quý thầy, cô giáo và một số cơ quan, đơn vị
Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn đến:
Quý thầy, cô giáo Khoa Hành chính học, trường Đại học Nội vụ Hà Nội đã tạo một môi trường học tập, nghiên cứu khoa học, sinh hoạt chuyên môn chất lượng
và bổ ích cho các học viên Cao học
Lãnh đạo và cán bộ, công chức Uỷ ban nhân dân huyện Yên Châu, Uỷ ban nhân dân các xã thuộc huyện Yên Châu đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong thực hiện phỏng vấn, khảo sát và cung cấp thông tin, tư liệu nghiên cứu
Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc đến PGS,TS Trần Thị Thanh Thủy – người hướng dẫn khoa học của tôi Sự định hướng và những góp ý của cô là những trí thức vô cùng quý báu, giúp tác giả hoàn thành luận văn này
Hà Nội, năm 2020
Tác giả luận văn
Hà Ngọc Ánh
Trang 5DANH MỤC BẢNG BIỂU, BIỂU ĐỒ
Bảng 2.2 Cơ cấu độ tuổi của công chức cấp ã
huyện Yên Châu
Bảng 2.7 Trình độ lý luận của công chức cấp xã
huyện Yên Châu giai đoạn 2016-2020
35
Bảng 2.8 Trình độ chuyên môn nghiệp vụ CCCX
huyện Yên Châu
36
Bảng 2.9 Trình độ quản lý nhà nước của ĐN CCCX
huyện Yên Châu
38
Bảng 2.10
Mức độ hoàn thành nhiệm vụ CCCX từ năm 2016-2019
Trang 6DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Trang 7MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài 3
3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu 4
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
5 Phương pháp nghiên cứu 5
7 Bố cục của Luận văn 6
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ 7
1.1 Các khái niệm cơ bản 7
1.1.1 Khái niệm công chức 7
1.1.2 Khái niệm công chức cấp xã 7
1.1.3 Khái niệm đội ngũ công chức cấp xã 8
1.1.4 Khái niệm chất lượng đội ngũ công chức cấp xã 8
1.2 Đặc điểm, chức năng, nhiệm vụ, vai trò của đội ngũ công chức cấp xã 9
1.2.1 Đặc điểm của đội ngũ công chức cấp xã 9
1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ của đội ngũ công chức cấp xã 10
1.2.3 Vai trò của đội ngũ công chức cấp xã 14
1.3 Các yếu tố cấu thành chất lượng đội ngũ công chức cấp xã 15
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ công chức cấp xã 15
1.4.1 Yếu tố thuộc môi trường bên ngoài 15
1.4.2 Yếu tố thuộc môi trường bên trong 16
1.4.3 Yếu tố thuộc về đội ngũ công chức cấp xã 19
1.5 Các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ công chức cấp xã 19
1.5.1 Về số lượng 19
Trang 81.5.2 Về cơ cấu 20
1.5.3 Về thể lực 20
1.5.4 Về Tâm lực 21
1.5.5 Về trí lực 22
1.5.6 Kết quả thực hiện nhiệm vụ 22
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 23
Chương 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ HUYỆN YÊN CHÂU GIAI ĐOẠN 2016-2020 24
2.1 Khái quát chung về huyện Yên Châu 24
2.1.1 Về điều kiện tự nhiên 24
2.1.2 Về điều kiện kinh tế - xã hội 25
2.1.3 Về số lượng UBND xã, thị trấn trực thuộc UBND huyện 26
2.2 Thực trạng đội ngũ công chức cấp xã huyện Yên Châu giai đoạn 2016-2020 26
2.2.1 Về số lượng 26
2.2.2 Về cơ cấu 30
2.2.3 Về thể lực 33
2.2.4 Về tâm lực 34
2.2.5 Về trí lực 34
2.2.6 Về kết quả thực hiện nhiệm vụ 38
2.3 Các hoạt động đánh giá chất lượng công chức cấp xã huyện Yên Châu 40 2.3.1 Kiểm tra, đánh giá năng lực công chức cấp xã 40
2.3.2 Đánh giá chất lượng công chức cấp xã dựa trên ý kiến phản hồi của nhân dân 41
2.4 Những yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng đội ngũ công chức cấp xã huyện Yên Châu 42
2.4.1 Các yếu tố thuộc môi trường bên ngoài 42
2.4.2 Các yếu tố thuộc môi trường bên trong 44
2.4.3 Yếu tố thuộc về đội ngũ công chức cấp xã huyện Yên Châu 47
2.5 Đánh giá chung 48
Trang 92.5.1 Ưu điểm 48
2.5.2 Hạn chế còn tồn tại 49
2.5.3 Nguyên nhân của hạn chế 49
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 51
Chương 3 MỘT SỐ ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CẢI THIỆN CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ HUYỆN YÊN CHÂU 52
3.1 Định hướng chung 52
3.2 Các giải pháp cụ thể cải thiện chất lượng đội ngũ CCCX huyện Yên Châu 52
3.2.1 Quan tâm công tác đào tạo, quy hoạch CCCX là người dân tộc thiểu số 52 3.2.2 Tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng đạo đức cho công chức cấp xã 53
3.2.3 Đổi mới, nâng cao chất lượng tuyển dụng, bố trí và sử dụng công chức cấp xã 54
3.2.4 Đổi mới công tác đào tạo bồi dưỡng công chức cấp xã 55
3.2.5 Thực hiện tốt việc đánh giá, khen thưởng, kỷ luật 56
3.2.6 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với công chức cấp xã 57
3.2.7 Quan tâm cải thiện môi trường, điều kiện làm việc cho CCCX 57
3.3 Các điều kiện để các giải pháp được khả thi 58
KẾT LUẬN 61
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 63
PHIẾU ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC 66
Trang 10PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Theo Hiến pháp năm 2013 quy định chính quyền cấp xã là cấp quản lý nhà nước thấp nhất, gần dân nhất, trực tiếp thực thi các chính sách của Nhà nước Đội ngũ công chức cấp xã (CCCX) là chủ thể có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong
bộ máy hành chính, có vai trò then chốt trong việc thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước
Đội ngũ CCCX là nền tảng của bộ máy Nhà nước, là chỗ dựa, là công cụ sắc bén để thực hiện và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, làm cơ sở cho chiến lược
ổn định và phát triển đất nước, là yếu tố chi phối mạnh mẽ đến đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống tinh thần của nhân dân Ngoài ra đội ngũ CCCX còn là người trực tiếp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; đại diện cho nhân dân nêu lên những ý kiến đề xuất, để cấp trên có những nhận định và đường lối lãnh đạo đúng đắn
Để đáp ứng được những yêu cầu cải cách hành chính mạnh mẽ như hiện nay Đảng và Nhà nước ta đã xác định mục tiêu là đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị
từ trung ương đến cơ sở nhằm xây dựng tổ chức bộ máy đồng bộ, tinh gọn, có tính
ổn định, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có
số lượng hợp lý, có phẩm chất chính trị, đạo đức, có trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ ngày càng cao
Đặc biệt tại Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011 ban hành chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020, tại mục 4, Điều 3
đã nêu ra một trong những nhiệm vụ của chương trình cải cách hành chính là xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; tại Nghị quyết
số 26/NQ/TW ngày 19/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương (tại Hội nghị lần thứ
7 Ban Chấp hành Trung ương khóa XII) về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; Hội nghị lần thứ 5 BCHTW Đảng khóa IX đã ban hành Nghị quyết về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở xã, phường, thị trấn; Kết luận số 64-KL/TW, Hội nghị lần thứ bảy BCHTW Đảng khóa XI “Một số vấn đề về tiếp tục
Trang 11đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở”
Thực tiễn cho thấy, đội ngũ CCCX là yếu tố then chốt quyết định sự vững mạnh của hệ thống chính quyền cấp xã Ở đâu có chính quyền cơ sở mạnh, thì các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước được thực hiện nghiêm túc
và đem lại hiệu quả cao, phát huy quyền làm chủ của nhân dân Tuy nhiên hoạt động hành chính ở cấp xã nói chung vẫn còn nhiều bất cập, chưa phát huy được hiệu lực, hiệu quả trong quá trình quản lý hành chính và chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay
Trong những năm qua, chất lượng đội ngũ CCCX huyện Yên Châu, tỉnh Sơn
La đã từng bước được nâng lên nhưng vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế chưa đáp ứng được những đòi hỏi trong thời kỳ đổi mới hiện nay Số lượng CCCX chưa được bố trí sắp xếp hợp lý, vẫn còn tình trạng thừa và thiếu công chức và làm việc không đúng chuyên môn, sở trường; trình độ chuyên môn chưa đáp ứng chuẩn theo vị trí việc làm đang đảm nhận; kỹ năng xử lý công việc và tác phong làm việc không chuyên nghiệp, vẫn còn tình trạng đùn đẩy nhiệm vụ và trách nhiệm cho nhau Từ những hạn chế trên đã gây ra nhiều hệ quả như: Chất lượng hoạt động công vụ không đạt hiệu quả cao; không đáp ứng được những yêu cầu của nhân dân
Trong thực tế huyện Yên Châu đã đưa ra rất nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ CCCX nhưng vẫn còn tồn tại những hạn chế và kết quả chưa đạt được như mong muốn, đặc biệt là năng lực của đội ngũ CCCX chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển của huyện CCCX tại một số xã đang còn yếu về số lượng và chất lượng, sự phân công nhiệm vụ nhiều lúc chưa được phù hợp với chuyên môn, một
bộ phận CCCX còn chưa tự ý thức được trách nhiệm của mình trong thực hiện nhiệm vụ cho nên còn tồn tại thái độ chủ quan, ỷ lại, không chủ động sáng tạo trong việc thực hiện nhiệm vụ
Nhận thấy sự cần thiết của việc nghiên cứu và phân tích thực trạng chất lượng đội ngũ CCCX từ đó đưa những giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CCCX tại huyện Yên Châu nhằm tạo ra một sự chuyển biến về chất lượng đội ngũ
CCCX để đáp ứng yêu cầu phát triển của huyện, Vì vậy tôi chọn đề tài “Chất lượng
đội ngũ công chức cấp xã huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La” làm luận văn Thạc sỹ
Trang 122 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài
Chất lượng đội ngũ CCCX ảnh hưởng trực tiếp đến sức mạnh của hệ thống chính trị - chính quyền cơ sở Do đó, vấn đề này được nhiều người quan tâm, nghiên cứu với những cấp độ, cách tiếp cận khác nhau Vì vậy, trong quá trình nghiên cứu tác giả đã kế thừa những tư liệu quý báu, có giá trị tham khảo của những tác giả đi trước như:
TS Thang Văn Phúc và TS Nguyễn Minh Phương (2005), Cơ sở lý
luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, Nhà xuất bản Chính trị
Quốc gia, Hà Nội Trong cuốn sách này, các tác giả đã nêu ra những cơ sở lý luận
về xây dựng CBCC theo yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân và
vì dân Phân tích sâu sắc về khái niệm của CB,CC; phân tích yếu tố khách quan của việc xây dựng đội ngũ CB,CC đáp ứng nhu cầu hiện nay
PGS TS Trần Xuân Sầm và PGS.TS Nguyễn Phú Trọng“Luận cứ khoa học
cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2001. Cuốn sách này đã luận chứng sâu sắc về vị trí, vai trò và yêu cầu khách quan, cấp bách của việc nâng cao chất lượng đội ngũ công chức nói chung để tác giả áp dụng vào việc nâng cao chất lượng CCCX trên địa bàn huyện
Luận văn thạc sỹ, “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính
quyền cấp xã huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định”, Đoàn Văn Tình (2014) Đề tài
nghiên cứu này đã nêu ra tổng quan về CCCX, lý luận chung về nâng cao chất lượng cán bộ, công chức chính quyền cấp xã Bên cạnh đó, luận văn tập trung phân tích thực trạng nâng cao chất lượng cán bộ, công chức chính quyền cấp xã tại huyện Giao thủy, tỉnh Nam Định Trên cơ sở lý luận và thực trạng đã phân tích, luận văn
đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác nâng cao chất lượng cán bộ, công chức chính quyền cấp xã huyện Giao Thủy, tỉnh Nam định Từ đó tác giả có thể tham khảo và kế thừa những lý luận về chất lượng đội ngũ CCCX để áp dụng
vào nghiên cứu và phân tích luận văn
TS Tạ Ngọc Hải “Chất lượng công chức và chất lượng đội ngũ công chức”,
Trang 13Tạp chí Tổ chức Nhà nước (2018) Bài viết đã nêu ra khái niệm chất lượng công chức và đội ngũ công chức; đưa ra các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ công chức để tác giả có thể tham khảo áp dụng xây dựng các tiêu chí để đánh giá chất lượng đội ngũ CCCX huyện Yên Châu
Cầm Giang “Sơn La nâng cao chất lượng đội ngũ công chức viên
chức”(2020), với nội dung chính là đánh giá kết quả xây dựng và nâng cao chất
lượng đội ngũ công chức, viên chức, đặc biệt là cán bộ công chức cấp xã
Thanh Huyền, “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ, công chức xã trên địa bàn tỉnh Sơn La”(năm 2019) Bài báo đã thống kê chất
lượng của đội ngũ CCCX tỉnh Sơn La, đánh giá chung về công tác đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, thực hiện chế độ chính sách đối với công chức cấp xã; đồng thời đã đưa ra những giải pháp nâng cao chất lượng CCCX trong giai đoạn tiếp theo
Viễn Thông “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ở một tỉnh
miền núi” năm 2019 Bài báo đánh giá kết quả vận động nhân dân thực hiện chủ
trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và nêu ra một số giải pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh
3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài này nghiên cứu về thực trạng chất lượng đội ngũ CCCX và đưa ra định hướng, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ CCCX huyện Yên Châu
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp lý về đội ngũ CCCX và chất lượng đội ngũ CCCX
- Phân tích thực trạng chất lượng đội ngũ CCCX cấp xã huyện Yên Châu
- Đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ CCCX huyện Yên Châu
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng đội ngũ CCCX
- Phạm vi về không gian: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng chất lượng
đội ngũ CCCX tại huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La
- Phạm vi về thời gian: Đề tài nghiên cứu, phân tích làm rõ chất lượng CCCX
tại huyện Yên Châu giai đoạn 2016 - 2020
Trang 145 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp này sử dụng để phân tích tài liệu của các chuyên gia, các nhà khoa học nhằm đánh giá nhưng thành công và hạn chế của các công trình liên quan tới vấn đề nghiên cứu và chỉ ra những khoảng trống mà luận văn cần phải tiếp tục nghiên cứu làm rõ
- Phương pháp tổng hợp: phương pháp này được sử dụng để tổng hợp các số liệu, báo cáo, thông tin thu thập được qua phân tích, hỏi chuyên gia,… để khái quát hoá, trừu tượng hoá và luận giải các vấn đề nghiên cứu
- Phương pháp thống kê và phân tích: Phương pháp này được sử dụng để phân tích các số liệu từ nhiều số nguồn khác nhau, đồng thời thực hiện phân tích các tài liệu đã thu thập được để đưa vào luận văn
- Phương pháp so sánh: được sử dụng trong việc so sánh chất lượng CCCX theo từng năm, so sánh chất lượng công chức cấp xã huyện Yên Châu với một số huyện khác và mặt bằng chung của tỉnh Sơn La để rút ra kinh nghiệm cho việc nâng cao chất lượng CCCX tại huyện Yên Châu
5.2 Phương pháp chuyên gia
Được áp dụng thông qua phỏng vấn sâu, trao đổi trực tiếp với Chủ tịch UBND huyện Yên Châu, Chủ tịch UBND các xã, trưởng phòng Nội vụ huyện và một số CCCX huyện Yên Châu nhằm thu thập tài liệu và thông tin để phục vụ cho quá trình nghiên cứu Trong quá trình sử dụng phương pháp này, tác giả sử dụng một số câu hỏi dựa trên những tiêu chí đánh giá về thực trạng, chất lượng của đội ngũ CCCX huyện Yên Châu hiện nay
5.3 Phương pháp khảo sát sử dụng bảng hỏi
Tác giả xây dựng bảng hỏi, phát ra 200 phiếu đối với 200 người dân đã và đang thực hiện giao dịch tại các bộ phận một cửa ở các xã: Chiềng Sàng, Chiềng Pằn, Tú Nang, Chiềng Tương; Chiềng Hặc; Tác giả đã thu về đủ 200 phiếu có kết quả đánh giá của nhân dân về phẩm chất đạo đức lối sống; thái độ phục vụ người dân và chất lượng đội ngũ CCCX huyện Yên Châu
Trang 156 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
6.1 Về lý luận
Góp phần củng cố, bổ sung tri thức lý luận về quản lý công nói chung, quản
lý và phát triển nguồn nhân lực công vụ nói riêng và lý luận về chất lượng đội ngũ
CCCX một cách cụ thể
6.2 Về thực tiễn
Đóng góp thông tin thực tiễn, bao gồm dữ liệu sơ cấp về chất lượng đội ngũ
CCCX và thông tin thứ cấp về số lượng, chất lượng đội ngũ CCCX huyện Yên Châu giai đoạn 2016-2020; Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho nghiên cứu chuyên sâu hơn về giải pháp nâng cao lượng đội ngũ CCCX và cải cách hành chính ở cấp xã hoặc cho bồi dưỡng cán bộ, công chức nói chung
7 Bố cục của Luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và các Phụ lục, nội dung của Luận văn được kết cấu thành 03 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý về chất lượng đội ngũ công chức cấp xã Chương 2: Thực trạng chất lượng đội ngũ công chức cấp xã huyện Yên Châu giai đoạn 2016-2020
Chương 3: Một số định hướng và giải pháp nhằm cải thiện chất lượng đội ngũ công chức cấp xã huyện Yên Châu
Trang 16Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ 1.1 Các khái niệm cơ bản
1.1.1 Khái niệm công chức
Theo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, Công chức và viên chức năm 2019 quy định: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng,
bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong
cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”.[21,Tr1]
1.1.2 Khái niệm công chức cấp xã
Theo Khoản 3, Điều 4, Luật cán bộ, công chức năm 2008 quy định công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước
+ Cơ cấu CCCX Theo Khoản 3, Điều 61 của Luật cán bộ, công chức
2008, công chức cấp xã có các chức danh sau đây [21,tr18]
a) Trưởng Công an;
b) Chỉ huy trưởng Quân sự;
c) Văn phòng - thống kê;
d) Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường (đối với xã);
đ) Tài chính - kế toán;
Trang 17e) Tư pháp - hộ tịch;
g) Văn hóa - xã hội
+ Số lượng công chức được quy định tại Nghị định số 34/2019/NĐ-CP ngày 22/10/2019 của Chính phủ, trong đó quy định mỗi đơn vị hành chính cấp xã giảm
02 biên chế so với số lượng được quy định tại Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22/10/2009 của Chính phủ quy định, cụ thể như sau:[11,tr2]
+ Xã, thị trấn loại 1 bố trí 12 biên chế;
+ Xã, thị trấn loại 2 bố trí 11 biên chế;
+ Xã, thị trấn loại 3 bố trí 9 biên chế
1.1.3 Khái niệm đội ngũ công chức cấp xã
Đội ngũ CCCX là toàn bộ công chức đang làm việc trong cơ quan hành chính cấp xã, cùng chung một mục tiêu nhất định đó là thực hiện chức năng quản lý
nhà nước, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
1.1.4 Khái niệm chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
Chất lượng đội ngũ CCCX được đánh giá dựa trên tiêu chuẩn của công chức
là những quy định cụ thể các yêu cầu về trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức… và mức độ hoàn thành nhiệm vụ
Theo đó, chất lượng công chức là tập hợp các yếu tố của cá nhân mỗi công
chức qua các mặt thể hiện đó là: Thể lực, Trí lực và Tâm lực.[17]
Thể lực bao gồm thể chất và tâm lý Thể lực có vai trò vô cùng quan trọng trong công việc Khi cơ thể không có bệnh tật, không ốm đau; tinh thần phấn chấn
sẽ giúp cho con người năng động, hăng hái, có ý chí, có nghị lực để hoàn thành tốt công việc
Trí lực là năng lực của trí tuệ, quyết định phần lớn khả năng lao động sáng tạo của con người Trí tuệ được xem là yếu tố quan trọng hàng đầu của nguồn lực con người bởi tất cả những gì thúc đẩy con người hành động phải thông qua trí óc của họ
Tâm lực còn được gọi là phẩm chất tâm lý - xã hội, chính là tác phong tinh thần - ý thức trong lao động bao gồm thái độ làm việc, tâm lý và khả năng chịu áp
Trang 18lực công việc hay còn gọi là năng lực ý chí
Tóm lại, chất lượng CCCX chính là sự thống nhất giữa phẩm chất chính trị
và năng lực công tác, thể hiện ở kết quả hoàn thành nhiệm vụ thể hiện quan điểm phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ, năng lực, kỹ năng công tác, chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ được phân công của mỗi công chức cũng như
cơ cấu hợp lý về độ tuổi, về ngạch, bậc với số lượng công chức bảo đảm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của UBND xã
1.2 Đặc điểm, chức năng, nhiệm vụ, vai trò của đội ngũ công chức cấp xã
1.2.1 Đặc điểm của đội ngũ công chức cấp xã
1.2.1.1 Nguồn tuyển dụng đội ngũ CCCX
CCCX là những người trực tiếp làm việc với người dân để phổ biến, triển khai đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Hiện nay, đội ngũ CCCX được tuyển dụng chủ yếu là người của địa phương Đặc điểm này dẫn đến thuận lợi là sát dân và thuận tiện hơn cho việc thực thi công vụ, gắn bó lâu dài với công việc tuy nhiên có thể bị hạn chế là nguồn tuyển dụng không phong phú nên ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ CCCX và đôi khi không đảm bảo khách quan khi giải quyết công việc
1.2.1.2 Chức năng nhiệm vụ quyền hạn của đội ngũ CCCX
Hoạt động của đội ngũ CCCX cơ bản được quy định bởi chính vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã Vì thế, CCCX có vai trò quan trọng trong việc giải quyết những vấn đề có liên quan đến mối quan hệ giữa các lợi ích cá nhân - cộng đồng - Nhà nước, đảm bảo trật tự,
an toàn xã hội, phát triển kinh tế xã hội ở địa phương Hoạt động thực thi công vụ của CCCX mang tính đa dạng, phức tạp Nếu CCCX có đủ phẩm chất, năng lực và trình độ sẽ đảm bảo chính quyền cấp xã nói chung và UBND cấp xã nói riêng hoạt động có hiệu quả Họ phải giải quyết tất cả các công việc trong đời sống xã hội ở địa phương, mang tính thường xuyên để đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của người dân
1.2.1.3 Trình độ của đội ngũ CCCX
Hiện nay trình độ của CCCX đã từng bước được nâng lên cả về số lượng lẫn
Trang 19chất lượng Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập về trình độ văn hoá, nhận thức, năng lực thực thi công vụ, điều này càng thấy rõ hơn đối với CCCX ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số
1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ của đội ngũ công chức cấp xã
1.2.2.1 Chức năng
Đội ngũ CCCX là những người làm công tác chuyên môn thuộc biên chế của UBND cấp xã, có trách nhiệm tham mưu, giúp UBND cấp xã thực hiện chức năng QLNN về lĩnh vực công tác được phân công và thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch UBND cấp xã giao Một số chức năng chính của CCCX là:
- Tham mưu cho lãnh đạo UBND cấp xã trong việc điều hành, chỉ đạo công tác, thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
- Trực tiếp tiếp xúc với nhân dân, phục vụ nhân dân, thực hiện chức năng QLNN theo đúng chính sách và thẩm quyền được UBND cấp xã giao Từ đó, góp phần xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đặc biệt trong triển khai, tổ chức thực hiện pháp luật, đưa pháp luật vào cuộc sống đặc biệt trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân
1.2.2.2 Nhiệm vụ
Nhiệm vụ chính của đội ngũ CCCX là thực hiện chức năng QLNN tại địa phương; đồng thời là người trực tiếp triển khai thực hiện các đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân Ngoài ra đội ngũ CCCX còn là người đại diện cho nhân dân để nhân dân có thể thực hiện quyền làm chủ của mình và là cấp đại diện cho nhân dân nói lên những nguyện vọng, nhu cầu của mình trong mọi mặt đời sống xã hội
Nhiệm vụ cụ thể của từng chức danh CCCX đều được quy định cụ thể tại Thông tư số 13/2019/TT-BNV ngày 06/11/2019 của Bộ Nội vụ hướng dẫn một số quy định về cán bộ, công chức cấp xã và người hoạt động không chuyên trách ở cấp
xã, thôn, tổ dân phố[3]
* Công chức Trưởng Công an xã
- Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân xã trong các lĩnh vực: an ninh, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn theo quy định của pháp luật;
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về công an xã
Trang 20và các văn bản có liên quan của cơ quan có thẩm quyền;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao;
- Đối với xã, thị trấn bố trí Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an
xã thì nhiệm vụ của Công an xã chính quy thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành
* Công chức Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự cấp xã
- Thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về Quốc phòng và các quy định khác có liên quan;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao
* Công chức Văn phòng - Thống kê
- Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Văn phòng, thống kê, cải cách hành chính, thi đua, khen thưởng, kỷ luật theo quy định của pháp luật;
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
+ Xây dựng và theo dõi việc thực hiện chương trình, kế hoạch công tác, lịch làm việc định kỳ và đột xuất của Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã;
+ Giúp Thường trực Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức các kỳ họp; chuẩn bị các điều kiện phục vụ các kỳ họp và các hoạt động của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã;
+ Giúp Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức tiếp dân; thực hiện công tác văn thư, lưu trữ, cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông”, xây dựng chính quyền điện tử; kiểm soát thủ tục hành chính, tập hợp, thống kê và quản lý cơ sở dữ liệu theo các lĩnh vực trên địa bàn; nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo và chuyển đến Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân xem xét, giải quyết theo thẩm quyền; tổng hợp, theo dõi, báo cáo việc thực hiện quy chế làm việc của Ủy ban nhân dân cấp xã và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật; + Chủ trì, phối hợp và theo dõi việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; tổng hợp, thống kê kết quả thực hiện các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo quy định của pháp luật;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và
do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao
Trang 21* Công chức Địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường
- Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Đất đai, địa giới hành chính, tài nguyên, môi trường, xây dựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn theo quy định của pháp luật;
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
+ Thu thập thông tin, tổng hợp số liệu, lập sổ sách các tài liệu và xây dựng các báo cáo về đất đai, địa giới hành chính, tài nguyên, môi trường và đa dạng sinh học, công tác quy hoạch, xây dựng, đô thị, giao thông, nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn theo quy định của pháp luật;
+ Tổ chức vận động nhân dân áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, bảo vệ môi trường trên địa bàn;
+ Tham gia giám sát về kỹ thuật các công trình xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp xã;
+ Chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện các thủ tục hành chính trong việc tiếp nhận hồ sơ và thẩm tra để xác minh nguồn gốc, hiện trạng đăng ký và sử dụng đất đai, tình trạng tranh chấp đất đai và biến động về đất đai trên địa bàn; xây dựng các hồ sơ, văn bản về đất đai và việc cấp phép cải tạo, xây dựng các công trình
và nhà ở trên địa bàn để Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định hoặc báo cáo
Ủy ban nhân dân cấp trên xem xét, quyết định theo quy định của pháp luật;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và
do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao
* Công chức Tài chính - kế toán
- Tham mưu giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Tài chính, kế toán trên địa bàn theo quy định của pháp luật;
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
+ Xây dựng dự toán thu, chi ngân sách cấp xã trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; tổ chức thực hiện dự toán thu, chi ngân sách và các biện pháp khai thác nguồn thu trên địa bàn;
+ Tổ chức thực hiện các hoạt động tài chính, ngân sách theo hướng dẫn của cơ quan tài chính cấp trên; quyết toán ngân sách cấp xã và thực hiện báo cáo tài chính,
Trang 22ngân sách theo đúng quy định của pháp luật;
+ Thực hiện công tác kế toán ngân sách (kế toán thu, chi ngân sách cấp xã, kế toán các quỹ công chuyên dùng và các hoạt động tài chính khác, kế toán tiền mặt, tiền gửi, kế toán thanh toán, kế toán vật tư, tài sản ) theo quy định của pháp luật; + Chủ trì, phối hợp với công chức khác quản lý tài sản công; kiểm tra, quyết toán các dự án đầu tư xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân cấp
xã theo quy định của pháp luật;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và
do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao
* Công chức Tư pháp - hộ tịch
- Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Tư pháp và hộ tịch trên địa bàn theo quy định của pháp luật
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
+ Phổ biến, giáo dục pháp luật; quản lý tủ sách pháp luật, xây dựng xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; tổ chức phục vụ nhân dân nghiên cứu pháp luật; theo dõi việc thi hành pháp luật và tổ chức lấy ý kiến nhân dân trên địa bàn cấp xã trong việc tham gia xây dựng pháp luật;
+ Thẩm tra, rà soát các văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân và
Ủy ban nhân dân cấp xã báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định; tham gia công tác thi hành án dân sự trên địa bàn;
+ Thực hiện nhiệm vụ công tác tư pháp, hộ tịch, chứng thực, chứng nhận và theo dõi về quốc tịch, nuôi con nuôi; số lượng, chất lượng về dân số trên địa bàn cấp xã theo quy định của pháp luật; phối hợp với công chức văn hóa - xã hội hướng dẫn xây dựng hương ước, quy ước ở thôn, tổ dân phố và công tác giáo dục tại địa bàn;
+ Chủ trì, phối hợp với công chức khác thực hiện công tác hòa giải ở cơ sở; xử
lý vi phạm hành chính, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu về hộ tịch trên địa bàn;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và
do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao
* Công chức Văn hóa - xã hội
Trang 23- Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: Văn hóa, thể dục, thể thao, du lịch, thông tin, truyền thông, lao động, thương binh, xã hội, y tế, giáo dục, tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc, gia đình, trẻ em và thanh niên theo quy định của pháp luật;
- Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
+ Tổ chức, theo dõi và báo cáo về các hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao, du lịch, y tế, giáo dục, gia đình và trẻ em trên địa bàn; tổ chức thực hiện việc xây dựng đời sống văn hóa ở cộng đồng dân cư và xây dựng gia đình văn hóa trên địa bàn; + Thực hiện các nhiệm vụ thông tin, truyền thông về tình hình kinh tế - xã hội
ở địa phương;
+ Thống kê dân số, lao động, việc làm, ngành nghề trên địa bàn; theo dõi, tổng hợp, báo cáo về số lượng và tình hình biến động các đối tượng chính sách lao động, người có công và xã hội; tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc và thanh niên; theo dõi, đôn đốc việc thực hiện và chi trả các chế độ đối với người hưởng chính sách xã hội và người có công; quản lý nghĩa trang liệt sĩ và các công trình ghi công liệt sĩ; thực hiện các hoạt động bảo trợ xã hội và chương trình xóa đói, giảm nghèo trên địa bàn; + Theo dõi công tác an toàn thực phẩm; phối hợp thực hiện công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em trên địa bàn;
+ Chủ trì, phối hợp với công chức khác và Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố xây dựng hương ước, quy ước ở thôn, tổ dân phố và thực hiện công tác giáo dục tại địa bàn;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và
do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao
1.2.3 Vai trò của đội ngũ công chức cấp xã
Đội ngũ CCCX có vai trò vô cùng quan trọng trong hoạt động quản lý điều
hành ở cơ sở
Một là, đội ngũ CCCX là lực lượng lao động chủ đạo, yếu tố cơ bản
trong quản lý và tổ chức công việc của nhà nước ở cấp xã.
Hai là, đội ngũ CCCX chính là nhân tố quyết định sự thành bại trong
việc thực hiện đường lối, nhiệm vụ chính trị của Đảng và Nhà nước
Trang 24Ba là, đội ngũ CCCX là cầu nối giữa Đảng, Chính phủ với nhân dân Bốn là, đội ngũ công chức là công bộc của nhân dân
1.3 Các yếu tố cấu thành chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
Chất lượng đội ngũ CCCX được cấu thành trên các phương diện sau:
- Số lượng công chức: Bao gồm toàn bộ người làm việc cơ quan, đơn vị hành chính cấp xã
- Cơ cấu công chức: được xác định cụ thể qua các tiêu chí như: độ tuổi, giới tính, vị trí công tác, dân tộc, tôn giáo
- Chất lượng của mỗi cá nhân công chức bao gồm: Trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kết quả thực hiện nhiệm vụ, đạo đức, phẩm chất chính trị và các yếu tố
về sức khỏe…
Như vậy, chất lượng của đội ngũ CCCX được hình thành dựa trên cả ba phương diện là số lượng, cơ cấu và chất lượng lực của CCCX
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
1.4.1 Yếu tố thuộc môi trường bên ngoài
1.4.1.1 Chế độ, chính sách của Đảng và Nhà nước
Chế độ, chính sách của Đảng và Nhà nước về công chức là công cụ điều tiết rất quan trọng trong hoạt động công vụ của công chức, có tác động mạnh mẽ đến hoạt động của CCCX Các chế độ, chính sách có liên quan đến mức thu nhập, cơ hội thăng tiến và đào tạo bồi dưỡng của cơ quan, đơn vị hợp lý sẽ góp phần tạo động lực thúc đẩy cán bộ, CCCX phấn đấu vươn lên, nâng cao ý thức rèn luyện phẩm chất đạo đức, ý thức tổ chức kỷ luật, có trách nhiệm và hoàn thành tốt nhiệm
vụ được giao của tổ chức sẽ không được nâng cao
Hơn thế, đối với CCCX thuộc vùng có điều kiện đặc thù là vùng miền núi, các chế độ, chính sách của Đảng và Nhà nước dù ít hay nhiều cũng có tác động trực tiếp đến tâm lý của đội ngũ CCCX Những quyền lợi, chế độ mà CCCX nhận được sẽ cho họ thấy rằng mình được tôn trọng, được quan tâm và nhận được sự coi trọng, công bằng đối với tất cả CCCX khác
1.4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội
Điều kiện kinh tế - xã hội có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đội ngũ
Trang 25CCCX, như: mức độ phát triển kinh tế - xã hội; sự phát triển khoa học, kỹ thuật Nếu tình hình kinh tế - xã hội của của địa phương phát triển đồng bộ, thì đời sống của nhân dân dần ổn định, mức thu nhập của người dân cũng như CCCX được đảm bảo thì đội ngũ CCCX sẽ yên tâm công tác Ngược lại, điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đời sống không ổn định, trình độ dân trí không có điều kiện phát triển sẽ rất khó để lựa chọn được CCCX đủ tài, đủ đức
1.4.1.3 Sự phát triển của khoa học công nghệ
Khoa học, công nghệ phát triển làm xuất hiện những ngành nghề mới, đòi hỏi CCCX phải được cập nhật kiến thức và những kỹ năng mới để có thể thích ứng được với sự phát triển của nền công nghệ Khoa học, công nghệ phát triển làm phát sinh nhu cầu đào tạo lại, bố trí, sắp xếp nhân lực phù hợp với tình hình mới Ngoài
ra, khi công nghệ phát triển, cho ra đời những trang thiết bị làm việc hiện đại, những hệ thống quản lý, điều hành điện tử Nếu CCCX không đáp ứng các yêu cầu đổi mới đặt ra, điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện công việc, mức
độ hiện đại hóa nền hành chính của huyện và của xã Đối với CCCX miền núi thì sự phát triển khoa học công nghệ vừa là nỗi lo, cũng như là cơ hội của họ Cơ hội để nâng cao trình độ, hiểu biết, được thử sức với những yêu cầu, đòi hỏi mới mà Nhà nước đặt ra để phù hợp với sự phát triển đó Tuy nhiên, đội ngũ CCCX cũng lo rằng bản thân không đủ năng lực, kỹ năng để đảm nhiệm những nhiệm vụ mới đó thì sẽ
bị sàng lọc, thay thế Chính vì vậy, sự phát triển của khoa học công nghệ cũng là nguyên do ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ CCCX
1.4.2 Yếu tố thuộc môi trường bên trong
Trang 261.4.2.2 Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã
Đào tạo và bồi dưỡng là vấn đề cốt lõi có tác động trực tiếp và mạnh mẽ đến phát triển đội ngũ CCCX dưới góc độ toàn điện Nó giúp người làm việc hiểu rõ hơn về công việc, nắm vững hơn về nghề nghiệp từ đó thực hiện chức năng nhiệm
vụ của mình một cách tự giác hơn, với thái độ tốt hơn, cũng như nâng cao khả năng thích ứng của họ với các công việc tương lai trong bối cảnh khoa học, công nghệ phát triển nhanh hơn bao giờ hết Đây chính là nền tảng để nâng cao chất lượng đội ngũ CCCX
Đối với những xã ở huyện miền núi như huyện Yên Châu khi mà trình độ chuyên môn cũng như năng lực thực thi nhiệm vụ chưa đáp ứng được yêu cầu của các cấp đề ra thì việc đào tạo, bồi dưỡng ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng của đội ngũ CCCX Đào tạo, bồi dưỡng sẽ giúp CCCX đáp ứng và thích nghi với những yêu cầu đổi mới đang được đặt ra Vì vậy, việc đào tạo, bồi dưỡng cần phải được thực hiện một cách khoa học, có tổ chức và có kế hoạch, chọn đúng người, đúng nội dung, đúng phương pháp đào tạo, đúng phương pháp đánh giá hiệu quả đào tạo và phải đầu tư kinh phí hợp lý thì mới thật sự phát huy tác dụng Nhờ đó, người làm việc có động cơ học tập đúng đắn và mạnh mẽ, thúc đẩy họ thật sự học tập để nâng cao trình độ
1.4.2.3 Hoạt động đánh giá công chức cấp xã
Đây là một bước quan trọng và khó khăn trong công tác quản lý, sử dụng CCCX Đánh giá kịp thời, khách quan, chính xác là cơ sở để thực hiện tốt công tác
bổ nhiệm, quy hoạch, quản lý, sử dụng và thực hiện chính sách đối với CCCX Đồng thời, đánh giá đúng cũng là một kênh phản hồi thông tin đối với đội ngũ CCCX để bản thân họ tự đánh giá được năng lực, mức độ hoàn thành công việc, qua
đó có kế hoạch tự hoàn thiện bản thân Đánh giá CCCX cần được tiến hành thường xuyên với nhiều phương pháp, cấp độ khác nhau theo tháng, quý, hàng năm và trước các hoạt động quan trọng như đề bạt, chuyển công tác Trong quá trình kiểm tra, đánh giá cần phải xây dựng hệ thống tiêu chuẩn đánh giá khoa học, hợp lý, công bằng; kịp thời phát hiện các điểm yếu kém để khắc phục và những cá nhân, những công việc làm tốt để kịp thời ghi nhận và phát huy
Trang 271.4.2.4 Chế độ đãi ngộ công chức cấp xã
Chế độ, chính sách đối với CCCX là thái độ, là quan điểm, là cách xử sự của nhà nước trong xem xét đánh giá sử dụng, trọng dụng và đãi ngộ đối với CCCX Nội dung về chế độ, chính sách đối với CCCX gồm: Xếp lương và nâng bậc lương đối với CCCX; các chế độ phụ cấp lương; Phụ cấp thâm niên vượt khung; phụ cấp kiêm nhiệm chức danh; và các chế độ về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế
Trong công tác xây dựng đội ngũ CCCX nếu có chế độ, chính sách đúng, hợp lý sẽ khuyến khích nâng cao tính trách nhiệm, làm việc tích cực, tinh thần hăng hái, phát huy được tính sáng tạo, thu hút được nhân tài, làm cho nội bộ đoàn kết nhất trí Ngược lại, chế độ, chính sách sai, bất hợp lý sẽ tạo ra tâm trạng chán nản, mất đoàn kết, phát sinh mâu thuẫn Do đó, để nâng cao chất lượng CCCX phải đồng thời xây dựng và hoàn thiện pháp luật về chế độ, chính sách đối với họ
1.4.2.5 Bầu không khí, điều kiện làm việc của công chức cấp xã
Bầu không khí làm việc có tác động lớn đến chất lượng làm việc của CCCX, bầu không khí làm việc lành mạnh, tích cực, mọi người hòa đồng, sống thiện cảm tin tưởng lẫn nhau thì CCCX sẽ tích cực sáng tạo, phát huy tối đa năng lực làm việc Ngược lại bầu không khí tẻ nhạt, tiêu cực sẽ làm cho chất lượng thực hiện nhiệm vụ thấp thậm chí không hoàn thành nhiệm vụ
Điều kiện làm việc càng hiện đại cũng là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến nâng cao chất lượng CCCX Nó đặt ra những yêu cầu cần phải được đảm bảo về số lượng và chất lượng của đội ngũ CCCX để có thể khai thác, sử dụng hiệu quả những điều kiện, trang thiết bị làm việc được Nghĩa là, công nghệ như thế nào thì người làm việc phải có trình độ chuyên môn, kỹ năng và tác phong làm việc tương ứng với nó Như vậy, nâng cao CCCX phải phù hợp với điều kiện cơ sở làm việc của cấp xã
1.4.2.6 Văn hóa truyền thống của địa phương
Yếu tố văn hóa địa phương cũng tác động đến chất lượng đội ngũ CCCX
Mỗi địa phương trên cả nước thường có bản sắc văn hóa đặc thù, được kết tinh từ nhiều yếu tố, như: giá trị, niềm tin; mối quan hệ láng giềng, dòng tộc trong địa phương đó Văn hóa địa phương tuy không ảnh hưởng trực tiếp nhưng lại gián tiếp ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ CCCX Thực tế, địa phương nào có mặt bằng
Trang 28dân trí cao, có những giá trị văn hoá tốt đẹp đó sẽ là cơ sở hình thành nên đội ngũ CCCX cơ sở vừa hồng vừa chuyên Ngược lại, nếu văn hoá không tích cực, tạo ra môi trường làm nảy sinh những CCCX quan liêu, hách dịch, cửa quyền, dẫn đến nhân dân thiếu niềm tin và không ủng hộ chính quyền
1.4.3 Yếu tố thuộc về đội ngũ công chức cấp xã
Nhận thức là vấn đề đặc biệt quan tâm trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ CCCX cũng như các cấp khác trong bộ máy nhà nước hiện nay Chính nhận thức bên trong của CCCX là yếu tố cơ bản và quyết định nhất đến chất lượng của CCCX bởi vì nó là yếu tố chủ quan, yếu tố nội tại bên trong của mỗi con người Vì nếu có nhận thức đúng đắn sẽ là tiền đề, là kim chỉ nam cho những hành động, những việc làm đúng đắn, khoa học và ngược lại
Nếu CCCX nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của việc phải nâng cao trình độ để giải quyết công việc, nâng cao chất lượng thực thi công vụ và có ý thức
để rèn luyện, tu dưỡng và giữ vững đạo đức, phẩm chất cách mạng, có ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm thì sẽ tạo ra hiệu quả trong công việc, luôn học hỏi những kiến thức, kỹ năng mới, những phương pháp làm việc có hiệu quả
Ngược lại, khi CCCX còn xem thường những chuẩn mực đạo đức, nhân cách, nên thiếu nghiêm khắc với bản thân, không thường xuyên rèn luyện, tu dưỡng tinh thần trách nhiệm sẽ dẫn đến việc mắc bệnh quan liêu, mệnh lệnh, chủ quan, tư tưởng cục bộ, giảm sút ý chí, kém ý thức tổ chức kỷ luật, tha hóa về đạo đức, lối sống Từ đó, dẫn đến tình trạng quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu, gây phiền hà đối với nhân dân và lợi dụng chức trách, thẩm quyền được Nhà nước và nhân dân giao phó để nhận hối lộ, tham nhũng, buôn lậu, làm biến dạng những giá trị và tiêu chuẩn đích thực của người cán bộ, rơi vào chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng làm suy giảm uy tín của Đảng và niềm tin của nhân dân đối với Nhà nước
1.5 Các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ công chức cấp xã
1.5.1 Về số lượng
Số lượng CCCX được quy định tại Nghị định 34/2019/NĐ-CP ngày 24/4/2019, quy định như sau:
+ Xã, thị trấn loại 1 bố trí 12 biên chế;
Trang 291.5.2 Về cơ cấu
Cơ cấu công chức là số lượng người được xác định cụ thể qua các tiêu chí như: độ tuổi, giới tính… Cơ cấu về độ tuổi là các nhóm tuổi làm việc trong đơn vị,
cơ quan hành chính Xuất phát từ yêu cầu cải cách hành chính hiện nay, mục tiêu đề
ra của Đảng và Nhà nước ta là trẻ hóa đội ngũ CCCX, để hoạt động công vụ mang lại hiệu quả cao cần tuyển dụng và bố trí sắp xếp những công chức trẻ, có triển vọng, có trình độ chuyên môn làm việc tại các xã
Ngoài ra cơ cấu về giới tính cũng đã được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm Tại khoản 5, Điều 5, Luật cán bộ công chức cũng quy định rõ trong quản
lý cán bộ, công chức phải thực hiện nguyên tắc “Bình đẳng giới”, chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn và quyền lợi như nhau
1.5.3 Về thể lực
Thể lực được đánh giá dựa trên tình trạng sức khỏe của đội ngũ CCCX Yêu cầu về sức khỏe của CCCX không chỉ là tiêu chuẩn bắt buộc khi tuyển dụng công chức mà còn là yêu cầu được duy trì trong cả cuộc đời công vụ của công chức
Trước khi được tuyển dụng, bổ nhiệm và phân công nhiệm vụ họ phải đảm bảo các tiêu chuẩn về sức khỏe Đồng thời trong quá trình công tác, họ phải có đủ sức khỏe để duy trì thực hiện nhiệm vụ, công vụ liên tục với áp lực cao Khi thể chất cường tráng, trí tuệ minh mẫn và phong phú thì tinh thần sảng khoái sẽ làm tăng tính hiệu quả trong mọi hoạt động của con người Việc đo lường sức khỏe của đội ngũ CCCX được đánh giá qua phiếu khám sức khỏe Thông qua phiếu khám sẽ
Trang 30đánh giá được tình trạng sức khỏe, thể lực của CCCX có đảm bảo để đảm nhiệm các công việc được giao hay không Do đó, có thể khẳng định rằng, phát triển mặt thể chất, bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ, nâng cao thể lực của mỗi con người là yêu cầu quan trọng đầu tiên để phát triển đội ngũ công chức; đồng thời đó cũng là một trong những tiêu chí hàng đầu của đội ngũ CCCX để có thể đảm đương và hoàn thành trọng trách vinh dự nhưng cũng hết sức nặng nề - lãnh đạo nhân dân thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới
1.5.4 Về Tâm lực
- Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống
CCCX cần có phẩm chất chính trị vững vàng, trung thành với Tổ quốc, đặt lợi ích của Đảng, quốc gia - dân tộc, nhân dân, tập thể lên trên lợi ích cá nhân; sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp của Đảng, vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân; Có phẩm chất đạo đức trong sáng; lối sống trung thực, khiêm tốn, chân thành, giản dị; cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư Tâm huyết và có trách nhiệm với công việc; có tinh thần đoàn kết, xây dựng, gương mẫu, thương yêu đồng chí, đồng nghiệp
Trung thực, gắn bó mật thiết với nhân dân, được nhân dân tín nhiệm Có tinh thần trách nhiệm cao và tuân thủ nghiêm các nguyên tắc tổ chức, kỷ luật của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình
- Nhận thức, thái độ chính trị
Đội ngũ CCCX phải có nhận thức đúng về đường lối, quan điểm chính trị, tư tưởng của Đảng, sự hiểu biết và tin tưởng vào mục đích, lý tưởng, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, vai trò, nhiệm vụ của CCCX, phải là người tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, trung thành với Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Ngoài ra đội ngũ CCCX phải nhận thức đúng đắn về nhiệm vụ, vai trò, trách nhiệm của mình trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ được phân công
- Hành vi đạo đức
Đội ngũ công chức đặc biệt là CCCX cần phải có những hành động, lời nói, việc làm liên quan đến phạm trù đạo đức, có tính nêu gương, giáo dục đạo đức đối với bản thân, gia đình, đồng chí, đồng nghiệp và nhân dân Đồng thời đội ngũ CCCX phải tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện những đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước để tránh những suy nghĩ
Trang 31lệch lạc, những biểu hiện suy thoái về tư tưởng và đạo đức của người dân
1.5.5 Về trí lực
Trí lực của đội ngũ CCCX là những kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình thực thi nhiệm vụ, là khả năng làm việc theo vị trí việc làm, theo tiêu chuẩn chức danh của từng CCCX Năng lực công chức chủ yếu được hình thành và phát triển qua quá trình đào tạo, bồi dưỡng và hoạt động thực tiễn Mỗi thời kỳ cách mạng, khi nhiệm vụ chính trị của Đảng và nhiệm vụ cụ thể của người CCCX sự thay đổi thì hiệu quả và đáp ứng nhu cầu của tổ chức
Để đánh giá chất lượng đội ngũ CCCX cần phải đánh giá các yếu tố như: trình độ chuyên môn; trình độ văn hóa; trình độ lý luận chính trị; trình độ quản lý nhà nước Trình độ của đội ngũ CCCX là mức độ về sự hiểu biết, về kỹ năng được xác định hoặc đánh giá theo tiêu chuẩn nhất định nào đó thể hiện qua văn bằng, chứng chỉ
1.5.6 Kết quả thực hiện nhiệm vụ
Kết quả thực hiện nhiệm vụ của CCCX bao gồm những yếu tố cụ thể sau: Một là, chất lượng dịch vụ công được cung cấp: Ở cấp xã trước nhất là dịch vụ hành chính công được thể hiện qua sự phát triển của kinh tế - xã hội, hiệu lực, hiệu quả, kết quả hoạt động hiệu quả quản lý, phục vụ đạt được và được biểu hiện đối với xã hội thông qua sự hài lòng người dân
Hai là, thời lượng và tốc độ hoàn thành công việc; mức độ vượt qua những trở ngại của bản thân và vượt lên những khó khăn của hoàn cảnh để hoàn thành công việc được giao; sự tiết kiệm những chi phí về tài chính cũng như sức người, sức của trong quá trình tiến hành công việc
Ba là, uy tín và trách nhiệm công việc: Uy tín được thể hiện ở sự ủng hộ, đồng thuận của nhân dân đối với những hoạt động mà công chức khởi xướng, được nhân dân tin yêu và làm theo Uy tín là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố thuộc về sự nỗ lực chủ quan của một người trên cả hai mặt phẩm chất và năng lực, uy tín là sự tín nhiệm và mến phục của mọi người Uy tín là sự phản ánh phẩm chất và năng lực của một cá nhân, do đó tất yếu nó phải do phẩm chất và năng lực quyết định
Trang 32TIỂU KẾT CHƯƠNG
Trong Chương này, Luận văn đã trình bày hệ thống cơ sở lý luận về CCCX
và chất lượng đội ngũ CCCX; nêu ra những đặc điểm cơ bản và vai trò của đội ngũ CCCX Chương này cũng trình bày hệ thống các tiêu chí đánh giá chất lượng; các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ CCCX để làm cơ sở đánh giá thực trạng ở chương sau
Trang 33Chương 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC CẤP XÃ
HUYỆN YÊN CHÂU GIAI ĐOẠN 2016-2020 2.1 Khái quát chung về huyện Yên Châu
2.1.1 Về điều kiện tự nhiên
Huyện Yên Châu là một huyện miền núi phía Đông Nam của tỉnh Sơn La, nằm dọc trục quốc lộ 6, trung tâm cách thành phố Sơn La 64 km, cách Thủ đô Hà Nội 240 km; với biên giới phía Bắc giáp huyện Bắc Yên, phía Tây giáp huyện Mai Sơn, phía Đông giáp huyện Mộc Châu và phía Nam giáp huyện Xiềng Khọ, huyện Sốp Bâu, tỉnh Hủa Phăn (nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào) với 47 km đường biên giới
Hình 1.1 Bản đồ vị trí huyện Yên Châu
Hiện nay huyện Yên Châu có khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm mưa nhiều với tổng diện tích tự nhiên 843 km2 với các yếu tố về địa lý, địa hình chia cắt nhiều
Trang 34và chia làm hai vùng rõ rệt: Vùng lòng chảo Yên Châu và vùng cao biên giới
Dân số Yên Châu đến hết 31/6/2020 là 80.572 người chủ yếu là 5 dân tộc trong đó đông nhất là dân tộc Thái chiếm tỷ lệ đông nhất 52,23% dân số, Kinh – chiếm tỷ lệ 20% dân số, còn lại là dân tộc Mông, Xinh Mun, Khơ Mú và một số dân tộc khác
2.1.2 Về điều kiện kinh tế - xã hội
Theo báo cáo Báo cáo số 758/BC-UBND ngày 22/11/2019 báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2019; kế hoạch phát triển kinh tế
- xã hội năm 2020, cơ cấu kinh tế huyện Yên Châu tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực; các ngành, các lĩnh vực, các vùng, các thành phần kinh tế đều có bước phát triển đồng bộ; Đời sống của nhân dân được cải thiện, nhất là vùng cao, biên giới; chính trị, xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh được giữ vững, kinh tế tăng trưởng với tốc độ khá, cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch giữa các nhóm ngành, thể hiện qua biểu đồ so sánh sau:
47%
28%
25%
Nông - Lâm nghiệp Dịch vụ thương mại
Công nghiệp TTCN
Năm 2019 Năm 2020
Biểu đồ 1.1 Biểu đồ so sánh cơ cấu kinh tế huyện Yên Châu
Tổng huy động vốn đầu tư toàn xã hội năm 2019 ước đạt 1.421,8 tỷ đồng, bằng 103,4% kế hoạch Thu ngân sách trên địa bàn ước thực hiện cả năm 42 tỷ 500 triệu đồng, đạt 123,19% dự toán tỉnh giao, bằng 117,32% nghị quyết HĐND huyện giao và tăng 54,26% so với đầu nhiệm kỳ Chi ngân sách đáp ứng kịp thời các nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; thực hiện các chế độ, chính sách…
Đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện và nâng lên rõ rệt được thể hiện
Trang 35qua tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo giảm theo từng năm, cụ thể: Năm 2019 toàn huyện còn 5.911 hộ nghèo, chiếm 31,0% (giảm 4,6% so với năm 2018), còn 1.552 hộ cận nghèo, chiếm 8,14% (giảm 0,15% so với năm 2018)
Biểu đồ 1.2: So sánh tỷ lệ hộ nghèo từ năm 2017-2019 huyện Yên Châu
2.1.3 Về số lượng UBND xã, thị trấn trực thuộc UBND huyện
UBND Huyện Yên Châu có 14 xã (xã chiềng Đông, Chiềng Sàng, Chiềng
Pằn, Chiềng Hặc, Sặp Vạt, Tú nang, Chiềng On, Chiềng Tương, Lóng Phiêng, Yên Sơn, Phiêng Khoài, Viêng Lán, Chiềng Khoi) và Thị trấn Yên Châu Tổng số công
chức cấp xã đang thực hiện ở thời điểm hiện tại là 177 công chức
2.2 Thực trạng đội ngũ công chức cấp xã huyện Yên Châu giai đoạn 2016-2020
2.2.1 Về số lượng
Số lượng đội ngũ CCCX của huyện Yên Châu từ năm 2016 đến 2020 được thể hiện chi tiết như sau:
Trang 36Bảng 2.1 Số lượng đội ngũ công chức cấp xã của huyện Yên Châu từ năm 2016
Đã
bố trí
Được Giao
Đã
bố trí
Được Giao
Đã
bố trí
Được Giao
Đã
bố trí
Được Giao
Đã
bố trí
Trang 37Khi nghiên cứu số liệu về biên chế CCCX từ năm 2016 đến năm 2019 có thể thấy số lượng CCCX tại huyện Yên Châu cơ bản ổn định, tuy nhiên đến năm 2020
số lượng biên chế CCCX được giao lại có sự giảm mạnh Số lượng biên chế CCCX của huyện Yên Châu được thể phân tích qua 02 giai đoạn sau:
- Giai đoạn thứ nhất: Từ năm 2016 đến năm 2019
Trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2019, căn cứ Nghị định số 92/2009/NĐ-CP 22/10/2009 của Chính phủ và Quyết định số 01/2015/QĐ-UBND ngày 29/01/2015 của UBND tỉnh Sơn La về việc giao số lượng, cán bộ, công chức ở
xã, phường, thị trấn thuộc tỉnh Sơn La; số lượng công chức cấp xã trên địa bàn huyện Yên Châu được quy định cụ thể như sau:
Đánh giá: Trong giai đoạn này mặc dù chưa bố trí đủ số lượng CCCX được giao nhưng UBND huyện Yên Châu chỉ thực hiện tuyển dụng rất ít biên chế CCCX,
do vậy số lượng CCCX trong giai đoạn này chưa đáp ứng được chất lượng công việc đã đề ra, cụ thể: tình trạng ”thừa”, ”thiếu” vẫn còn tồn tại[20] Do chưa thực hiện tốt phương án sắp xếp công chức ứng với vị trí việc làm cho nên một số công chức (Tư pháp – Hộ tịch và Văn phòng - Thống kê) ở các xã thường xuyên đùn đẩy trách nhiệm và thoái thác công việc cho nhau Ngoài ra, đối với công chức tài chính
kế toán vẫn phải kiêm nhiệm 02 xã gây tồn đọng và kéo dài thời gian giải quyết công việc
- Giai đoạn thứ hai: Từ tháng 1 năm 2020 đến những năm tiếp theo
Trang 38Ngày 24/4/2019, Chính phủ ban hành Nghị định số 34/2019/NĐ-CP, trong
đó quy định mỗi loại đơn vị hành chính cấp xã giảm 02 biên chế Theo đó, ngày 31/12/2019 UBND tỉnh Sơn La đã ban hành Quyết định số 3264/QĐ-UBND về việc giao số lượng cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Sơn La, quy định lại số lượng cán bộ, công chức cấp xã đối với từng đơn vị hành chính (giảm 02 công chức so với số lượng được giao tại Quyết định số 01/QĐ-UBND ngày 29/1/2015), cụ thể như sau:
+ Xã, thị trấn loại 1 bố trí 12 biên chế;
+ Xã, thị trấn loại 2 bố trí 11 biên chế;
+ Xã, thị trấn loại 3 bố trí 09 biên chế
Tuy nhiên, hiện nay đối với các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Yên Châu đã
bố trí công an chính quy đảm nhiệm chức danh Trưởng công an xã Do vậy, mỗi xã,
thị trấn giảm thêm 01 biên chế (xã, thị trấn loại 1 bố trí 11 biên chế; loại 2 bố trí 10
biên chế và loại 3 bố trí 8 biên chế)
Số lượng CCCX năm 2020 của huyện Yên Châu được UBND tỉnh giao 171 biên chế CCCX (tức giảm 27 biên chế công chức so với quy định cũ), do đó khi nghiên cứu số liệu có thể thấy số lượng CCCX hiện đang bố trí cao hơn so với số lượng được UBND tỉnh giao (177/171) Để giải quyết tình trạng dôi dư nêu trêu, UBND huyện Yên Châu đã xây dựng phương án và lộ trình thực hiện bố trí, sắp xếp CCCX theo đúng số lượng quy định tại Quyết định số 3264/QĐ-UBND ngày 31/12/2019 của UBND tỉnh Sơn La
Như vậy, nhìn tổng thể cả 02 giai đoạn (từ năm 2016 đến năm 2020), qua bảng số liệu cho thấy số lượng CCCX huyện Yên Châu so với các huyện khác thuộc tỉnh Sơn La có sự biến động qua các năm, đặc biệt giữa năm 2019 và năm 2020
Trên thực tế, hiện nay việc giao số lượng biên chế tại Quyết định số 3264/QĐ-UBND ngày 31/12/2019 của UBND tỉnh Sơn La có điểm chưa phù hợp Việc giao số lượng CCCX phải phù hợp với tính chất của các vùng, miền và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương Điều kiện thực tế của các xã thuộc huyện Yên Châu rất khác nhau: có xã dân số ít và diện tích nhỏ, nhưng cũng
có nhiều xã số lượng dân số đông, và cũng có sự khác nhau giữa xã vùng 3, vùng 2
và thị trấn Ví dụ, tại thị trấn Yên Châu là thị trấn huyện lỵ, khu vực trung tâm hành
Trang 39chính của huyện với nhiều cơ quan, trường học, bệnh viện của huyện đóng trụ sở,
có 1.117 hộ gia đình với 4.035 nhân khẩu nên đời sống xã hội, tình hình an ninh - trật tự có tính chất phức tạp hơn so với các xã khác trong huyện Tuy nhiên số lượng công chức thị trấn như hiện nay chỉ còn 9 công chức (giảm 02 biên chế so với trước đây), tính chất công việc ngày càng chuyên môn hóa, đòi hỏi cao nhưng số lượng công chức trực tiếp làm việc lại bị giảm đi Tính trung bình mỗi công chức thị trấn phải phục vụ cho 448 nhân khẩu, rất dễ dẫn đến tình trạng ùn ứ công việc tại thị trấn
2.2.2 Về cơ cấu
2.2.2.1 Về độ tuổi
Cơ cấu độ tuổi CCCX tại huyện Yên Châu đã có sự kết hợp giữa công chức trẻ và công chức có kinh nghiệm trong nghề, tạo sự hài hòa trong việc học hỏi, trau dồi chuyên môn nghiệp vụ, góp phần vào việc nâng cao chất lượng hoạt động công
vụ, và mức độ hoàn thành nhiệm vụ Tuy nhiên, tỷ lệ CCCX trong độ tuổi từ 30 đến
45 chiếm tỷ lệ cao nhất, thể hiện qua bảng số liệu sau đây:
Bảng 2.2: Cơ cấu độ tuổi của công chức cấp xã huyện Yên Châu
Bảng 2.2 cho thấy cho thấy CCCX huyện Yên Châu phần lớn tập trung vào
độ tuổi 30 - 45, đây là nhóm công chức có tuổi đời và thâm niên công tác lâu năm
là những người có kinh nghiệm thực tiễn trong công tác chuyên môn và xử lý công việc, có nhiều uy tín và tiếng nói trong việc vận động quần chúng nhân dân Có thể nói đây là lực lượng CCCX được tuyển dụng và đã làm việc được một thời gian tại địa phương với những tiêu chuẩn chuyên môn của thời gian trước đây nên yêu cầu trình độ chuyên môn chưa cao, trong đó có một số CCCX với thời gian công tác và
Trang 40kinh nghiệm nên được bổ nhiệm ở vị trí quản lý quan trọng tại địa phương
Trong khi đó, số lượng CCCX ở nhóm tuổi trẻ dưới 30 tuổi thì đa số đáp ứng theo những tiêu chuẩn CCCX theo quy định mới, tức là phải trải qua các giai đoạn, xét tuyển, thi tuyển, đào tạo và bồi dưỡng về chuyên môn, lý luận và kỹ năng nhưng
số công chức này hiện nay mới chiếm tỷ lệ nhỏ Đây là lực lượng cần tích lũy kinh nghiệm công tác và được đặc biệt quan tâm trong việc nâng cao về chất lượng CCCX trong giai đoạn mới phát triển của đất nước nói chung và của địa phương huyện Yên Châu nói riêng
Qua phân tích nhận thấy có sự mâu thuẫn trong trình độ và độ tuổi của lực lượng CCCX tại địa phương Đây là một trong những điều cản trở công tác tổ chức,
bố trí và quy hoạch cán bộ
Trong điều kiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập kinh tế thế giới, CCCX trẻ, có trình độ cao sẽ là lực lượng quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý và tiếp cận với những phương pháp làm việc mới, hiện đại, hiệu quả hơn Bên cạnh đó, cần luôn nâng cao về trình độ chuyên môn cũng như lý luận cho CCCX có thời gian công tác lâu năm để thay đổi về nhận thức, tiếp thu những cái mới, thay đổi và phát triển để ngày càng nâng cao chất lượng của toàn bộ lực lượng CCCX tại địa bàn huyện Yên Châu tỉnh Sơn La thời kỳ mới