Mục tiêu nghiên cứu đề tài nhằm phân tích và đánh giá thực trạng động lực làm việc của công chức phường, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội; chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân hạn chế trong động lực làm việc của công chức phường, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội. Đề xuất quan điểm, giải pháp tạo động lực làm việc cho công chức phường, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội.
Trang 1ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA CÔNG CHỨC PHƯỜNG,
THỊ XÃ SƠN TÂY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYẾN THỊ THANH THỦY
Hà Nội, 2018
Trang 22
Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Thanh Thủy
Trang 31
MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài
Nguồn nhân lực là nhân tố chủ yếu tạo nên sự phát triển bền vững và mạnh mẽ của mọi tổ chức Nguồn nhân lực đảm bảo mọi nguồn sáng tạo trong tổ chức Mặc dù trang thiết bị, tài sản, nguồn tài chính là những nguồn tài nguyên mà các tổ chức đều cần phải có, nhưng trong đó tài nguyên nhân văn - con người lại đặc biệt quan trọng Không có những con người làm việc hiệu quả thì tổ chức đó không thể nào đạt tới mục tiêu Nguồn nhân lực là yếu tố không thể thiếu đối với bất kỳ một tổ chức nào và có vai trò vô cùng quan
trọng
Nếu như nguồn lực con người quyết định đến sự thành công hay thất bại của tổ chức thì động lực làm việc có vai trò quan trọng trong việc tạo nên sự thành công đó Với bất kỳ một tổ chức nào, cho
dù là tổ chức thuộc khu vực công hay khu vực tư, yếu tố này góp phần vào việc phát huy năng suất làm việc của nguồn nhân lực trong
tổ chức và giúp cho tổ chức hoạt động hiệu quả hơn, làm tăng khả năng cạnh tranh của tổ chức Động lực làm việc là hiện tượng cá nhân, bởi mỗi một con người là riêng biệt và duy nhất nên việc tạo động lực cho mỗi người là rất khác nhau Vì vậy, mối quan tâm của các nhà quản lý là vấn đề tạo động lực làm việc cho người lao động trong tổ chức của mình
Xu thế hội nhập kinh tế quốc tế diễn ra ngày càng mạnh mẽ giữa các nước trên thế giới đặt các tổ chức công và tư đứng trước
Trang 42
những cơ hội và thách thức đòi hỏi cần phải có sự đổi mới để thích ứng một cách linh hoạt hơn Đặc biệt với tổ chức thuộc khu vực nhà nước, bước chuyển mới nằm ở việc tạo được động lực làm việc cho người lao động Trong tổ chức thuộc khu vực nhà nước, công chức là những người trực tiếp thực thi công vụ, là nguồn lực cốt lõi tạo nên hiệu quả hoạt động của nền hành chính nhà nước Một trong những nội dung của chương trình tổng thể cải cách hành chính là nâng cao chất lượng công chức nhằm đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa nền hành chính Bên cạnh đó để nâng cao hiệu suất làm việc của công chức, cần phải tạo được động lực làm việc cho họ Bởi lẽ có động lực lao động, người công chức sẽ hoàn thành công việc được giao một cách hiệu quả nhất, từ đó tạo được niềm tin của nhân dân đối với cơ quan nhà nước Tuy vậy nhưng ở nước ta, từ trước đến nay, tạo động lực làm việc trong khu vực công vốn là vấn đề ít được quan tâm và chưa thật sự được chú trọng Do đó động lực làm việc trong các tổ chức nhà nước vẫn còn thấp
Trong hệ thống 4 cấp hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay, cấp xã là cấp gần dân nhất, trực tiếp quản lý hành chính nhà nước tại cơ sở Chính quyền cấp xã là cầu nối giữa nhà nước với các
tổ chức và cá nhân trong xã hội, đại diện cho nhà nước, để thực thi quyền lực nhà nước, triển khai, tổ chức thực hiện những chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước ở xã Bên cạnh đó, công chức cấp xã cũng là những người trực tiếp tham gia thực thi công vụ tại địa phương Đội ngũ này chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số
Trang 53
công chức hành chính nhà nước Tuy nhiên trên thực tế, chế độ ưu đãi, chính sách đối với công chức cấp xã lại chưa thật sự được chú trọng Vì thế động lực làm việc của đội ngũ này chưa cao có ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng, hiệu quả hoạt động của nền hành chính nhà nước
Hiện nay, ở nước ta có rất nhiều chính sách đãi ngộ, ưu đãi đối với người trẻ, người tài để thu hút họ vào làm việc trong cơ quan nhà nước, đặc biệt là làm việc tại chính quyền cơ sở Hà Nội với đề
án đào tạo, bồi dưỡng 1000 công chức nguồn làm việc tại xã, phường, thị trấn trên địa bàn thành phố giai đoạn 2012-2015 đã và đang được thực hiện nhằm cung cấp số lượng, trẻ hóa và nâng cao chất lượng công chức cấp xã Tuy nhiên vấn đề đặt ra là làm thế nào
để phát huy được khả năng, tâm huyết và tạo được sự gắn bó của người cán bộ, công chức cấp xã đó với tổ chức của họ Điều này phụ thuộc vào động lực làm việc của công chức
Từ những lý do nêu trên, tác giả đã chọn đề tài: “Động lực làm việc của công chức phường, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội” làm luận văn tốt nghiệp của mình
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Giáo trình “Động lực làm việc trong tổ chức hành chính nhà nước”, TS Nguyễn Thị Hồng Hải, NXB Lao Động, 2013
Luận án tiến sĩ: “Chính sách tạo động lực làm việc cho cán
bộ, công chức cấp xã” (thực tiễn tại tỉnh Nghệ An) của tác giả Lê
Đình Lý, trường Đại học Kinh tế Quốc dân (2012)
Trang 64
Luận án tiến sĩ: “Hoàn thiện hệ thống công cụ tạo động lực cho công chức các cơ quan hành chính nhà nước” của tác giả
Nguyễn Thị Phương Lan (2015), Học viện hành chính Quốc gia
Luận văn thạc sĩ : “Tạo động lực làm việc cho công chức hành chính nhà nước” của tác giả Lê Thị Trâm Oanh (2009)
Luận văn thạc sĩ: “Tạo động lực làm việc cho công chức cấp
xã, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam” của tác giả Trần Thị Xuyến
(2017)
Bài viết: “Tạo động lực làm việc cho cán bộ, công chức nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức hành chính nhà nước” của TS Nguyễn Thị Hồng Hải đăng trên tạp chí Tổ chức nhà
“Bàn về tính tích cực nghề nghiệp của công chức” của tác giả
Tạ Ngọc Hải, đăng trên trang web isos.gov.vn Viện khoa học tổ chức nhà nước
Bài viết “Xây dựng khung lý thuyết về động lực làm việc ở khu vực công tại Việt Nam” của tác giả Hoàng Thị Hồng Lộc và
Nguyễn Quốc Nghi (2014), Khoa Kinh tế và Quản trị kinh doanh,
Trường Đại học Cần Thơ
Trang 75
Bài viết “Chất lượng thực thi công vụ - vấn đề then chốt của cải cách hành chính” của TS Ngô Thành Can, Học viện Hành chính
đăng trên trang web caicachcongvu.gov.vn ngày 17/4/2014
Bài viết: “Góp phần hoàn thiện chính sách đối với cán bộ, công chức cấp xã” của tác giả Lê Đình Lý đăng trên Tạp chí Tổ chức
nhà nước số 5/2009
“Đổi mới chế độ, chính sách đãi ngộ đối với cán bộ, công chức
xã, phường, thị trấn” của ThS Nguyễn Thế Vịnh - Chuyên viên cao
cấp, Bộ Nội vụ đăng trên Tạp chí Tổ chức Nhà nước số 1/2009
Bài viết: “Mấy suy nghĩ về chính sách đãi ngộ với cán bộ, công chức hiện nay” của TS Nguyễn Minh Tuấn đăng trên Tạp chí Tuyên giáo
Bài viết: “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu cải cách nền hành chính nhà nước” của tác giả Trương Quốc
Việt, trường Đại học Nội vụ Hà Nội đăng trên Tạp chí Tổ chức Nhà nước tháng 8/2016
“Đổi mới quản lý cán bộ, công chức ở Việt Nam theo xu hướng "quản lý nguồn nhân lực" của PGS TS Nguyễn Thị Hồng
Hải, Học viện Hành chính Quốc gia đăng trên Tạp chí Tổ chức nhà nước ngày 22/08/2016
Bài viết: “Về làn sóng công chức xin nghỉ việc?” của TS
Thang Văn Phúc, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ đăng trên trang web caicachhanhchinh.gov.vn năm 2008
Nghiên cứu về động lực làm việc không phải là vấn đề mới trong quản trị nguồn nhân lực Vấn đề này có liên quan trực tiếp đến
Trang 86
người lao động trong tổ chức và câu hỏi đặt ra là việc làm thế nào để tạo được động lực làm việc cho người lao động Tuy nhiên chưa có nghiên cứu nào tìm hiểu một cách toàn diện và cụ thể về vấn đề động lực làm việc của công chức phường tại thị xã Sơn Tây, thành phố Hà
Nội Chính vì thế, đề tài “Động lực làm việc của công chức phường, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội” sẽ góp phần bổ sung nghiên cứu
thực tiễn về động lực làm việc của công chức hành chính nhà nước
3.Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu những lý luận về động lực làm việc, tạo động lực làm việc cho công chức phường, phân tích thực tiễn động lực làm việc của công chức phường thị xã Sơn Tây, thành phố
Hà Nội để đề xuất một số giải pháp nhằm tạo động lực làm việc cho công chức phường, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về động lực làm việc, tạo động lực cho công chức phường
- Phân tích và đánh giá thực trạng động lực làm việc của công chức phường, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội;
- Đề xuất quan điểm, giải pháp tạo động lực làm việc cho công chức phường, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội
4 Đối tƣợng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu và phạm
vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Trang 9- Phạm vi không gian: tại các UBND phường trên địa bàn thị
xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội
- Phạm vi thời gian: Từ năm 2015 đến năm 2017
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận: Chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử
- Phương pháp cụ thể: Phương pháp điều tra xã hội học, và phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, so sánh
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Về mặt lý luận
Luận văn đã hệ thống được những lý luận cơ bản về động lực làm việc, động lực làm việc của công chức phường
Đồng thời luận văn cũng đã hệ thống các nội dung về các yếu
tố ảnh hưởng đến động lực làm việc, các học thuyết về động lực làm việc và các biện pháp tạo động lực làm việc cho công chức phường
6.2 Về mặt thực tiễn
Phân tích và làm rõ thực trạng động lực của công chức phường trên địa bàn thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội, chỉ ra những
Trang 107 Kết cấu của luận văn
Ngoài lời cảm ơn, mở đầu và kết luận, luận văn có kết cấu 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về động lực làm việc của công
chức
Chương 2: Thực trạng động lực làm việc của công chức phường, thị
xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội
Chương 3: Phương hướng và giải pháp tạo động lực làm việc cho
công chức phường, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội
Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA
CÔNG CHỨC 1.1 Động lực làm việc
1.1.1 Khái niệm
Tác giả hiểu rằng động lực làm việc là sự thôi thúc mỗi cá nhân phát huy năng lực, tiềm năng, khơi dậy nỗ lực hành động, vượt qua những khó khăn, thử thách để đạt được kết quả tốt nhất trong công việc Như vậy, để có được động lực làm việc, cần phải có sự nỗ
lực, kiên trì và mục tiêu đi kèm
1.1.2 Một số học thuyết về động lực làm việc
Trang 119
- Thuyết nhu cầu của A.Maslow
- Thuyết Hai yếu tố của Frederick Herzberg
1.2 Động lực làm việc của công chức phường
1.2.1 Khái niệm và đặc điểm của công chức phường
1.2.1.1 Khái niệm
Công chức phường là người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào các chức danh chuyên môn, nghiệp vụ của UBND phường theo quy định để thực thi hoạt động công vụ, trong biên chế và được hưởng lương và các khoản thu nhập từ ngân sách nhà nước
1.2.1.2 Đặc điểm
- Công chức phường là là người trực tiếp làm việc với người dân, người tham gia phổ biến, triển khai tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước ở cơ sở
- Công chức phường là những người trực tiếp quản lý, điều hành, đảm bảo thực hiện các hoạt động trong lĩnh vực chính trị, kinh
tế xã hội, an ninh quốc phòng … ở địa phương đúng pháp luật Chức năng, nhiệm vụ cơ bản là
- Hoạt động thực thi công vụ của công chức phường là dạng lao động trí óc, đa chức năng, đa nhiệm vụ, mang tính đa dạng, phức tạp
- Công chức phường là những người được nhân dân địa phương trao quyền nhân danh nhà nước, thực hiện các hoạt động phục vụ nhân dân
Trang 1210
1.2.2 Khái niệm và vai trò của động lực làm việc của công chức phường
1.2.2.1 Khái niệm
Động lực làm việc của công chức phường là sự thôi thúc bản
thân mỗi công chức phường phát huy năng lực, tiềm năng, khơi dậy
nỗ lực hành động, vượt qua những khó khăn, thử thách để đạt được kết quả tốt nhất trong thực hiện các nhiệm vụ được giao
1.2.2.2 Vai trò
Khi có động lực làm việc, công chức sẽ làm việc nhiệt tình và
có trách nhiệm hơn với công việc, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đem lại năng suất và hiệu quả cao trong công việc, giúp tổ chức đạt được mục tiêu Đồng thời động lực làm việc còn tác động đến thái độ với công việc giúp cho công chức có tinh thần làm việc thoải mái, những khó khăn hay áp lực do công việc đem lại không làm họ chán nản, phát huy khả năng sáng tạo áp dụng vào công việc Không những vậy, động lực làm việc còn tạo được sự gắn bó tinh thần gần gũi trong quan hệ đồng nghiệp, giúp đỡ nhau trong công việc, đời sống và các hoạt động tập thể, cộng đồng, tạo nên sự đoàn kết trong
tổ chức
1.2.3 Các tiêu chí đánh giá động lực làm việc của công chức phường
- Hiệu suất sử dụng thời gian làm việc
- Mức độ tham gia vào công việc
- Mức độ yêu thích, đam mê với công việc
- Mức độ yên tâm làm việc
Trang 1311
- Mức độ gắn bó với công việc
- Kết quả thực hiện công việc
1.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của công chức phường
1.2.4.1 Yếu tố thuộc về cá nhân
Là những yếu tố xuất hiện bên trong bản thân mỗi người lao động Mỗi cá nhân công chức có những đặc điểm riêng về cá nhân như tuổi tác, giới tính năng lực trình độ, mục tiêu nghề nghiệp, nhu cầu cá nhân, tính cách, tình trạng kinh tế khác nhau, có ảnh hưởng nhất định đến động lực làm việc của họ
Mục tiêu cá nhân, mục tiêu nghề nghiệp: Mục tiêu nghề
nghiệp của cá nhân là cái đích mà bản thân công chức phường muốn đạt được, là cái định hướng hành động Khi xác định được mục tiêu của bản thân, người lao động sẽ cố gắng, nỗ lực để theo đuổi nhằm
đạt được những kết quả nhất định
Nhu cầu cá nhân: Nhu cầu là một hiện tượng tâm lý thể hiện
ước muốn, đòi hỏi, nguyện vọng của con người Nhu cầu chi phối
tâm lý con người nói chung và hành vi của con người nói riêng
Trình độ chuyên môn, năng lực cá nhân: Năng lực cá nhân được
hiểu là kiến thức, kỹ năng, khả năng và hành vi mà người lao động cần phải có, thể hiện ổn định, đáp ứng yêu cầu công việc và là yếu tố giúp
một cá nhân làm việc hiệu quả hơn so với những người khác
Tính cách, thái độ cá nhân: Tính cách biểu thị thông qua thái
độ cá nhân Thái độ cá nhân là cách nhìn nhận của từng cá nhân về
Trang 1412
công việc cụ thể của họ Trong công việc bản thân mỗi người luôn cố
gắng với những gì mà họ yêu thích và điều này ngược lại ở những việc mà họ có thái độ tiêu cực do đó tùy từng trạng thái tâm lý mà
động lực tạo ra cho họ là nhiều hay ít
Đặc điểm cá nhân: Đặc điểm cá nhân bao gồm: tuổi tác, giới
tính, dân tộc, tôn giáo… Động lực làm việc của mỗi cá nhân không
giống nhau do bị chi phối bởi các đặc điểm này
Tình trạng kinh tế của cá nhân: Đây là là đặc điểm có ảnh
hưởng không nhỏ tới động lực làm việc của công chức phường Tình trạng kinh tế được phản ánh thông qua mức sống Đối với công chức trong nền hành chính nhà nước, đặc điểm kinh tế chi phối mạnh mẽ
tới động lực làm việc của họ
1.2.4.2 Yếu tố thuộc về tổ chức
Bên cạnh những yếu tố thuộc về cá nhân công chức, những yếu tố thuộc về tổ chức cũng có những ảnh hưởng nhất định đến động lực làm việc của công chức phường Có thể kể đến một số các yếu tố cơ bản như:
Mục tiêu của mỗi cơ quan, tổ chức là những định hướng hành
động, phương châm chiến lược, đối với cơ quan HCNN đó là mục tiêu phục vụ nhân dân
Chính sách nhân sự bao gồm tất cả các chính sách về các
mặt: tuyển dụng, bố trí, sắp xếp, đào tạo, đánh giá, lương, khen thưởng, kỷ luật và chế độ phúc lợi cho người lao động