Luận văn góp phần vào việc xây dựng quan niệm khoa học về nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165 giai đoạn hiện nay. Luận văn góp phần làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn và thực trạng công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165 giai đoạn hiện nay. Luận văn đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165 đến năm 2025.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ - -
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
BÙI KIM DUNG
BỒI DƯỠNG CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ NGẮN HẠN VÀ TRUNG HẠN THEO ĐỀ ÁN 165
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
HÀ NỘI – NĂM 2018
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: PGS,TS Phạm Đức Chính
Phản biện 1: PGS.TS Bùi Huy Khiên,
Học viện Hành chính Quốc gia
Phản biện 2: PGS.TS Lê Kim Việt,
Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp D - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số: 77 – Đường Nguyễn Chí Thanh – Quận Đống Đa – Thành phố Hà Nội
Thời gian: vào hồi 14 giờ 00 ngày 16 tháng 11 năm 2018
Trang 3MỞ ĐẦU
Để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản
lý của hệ thống Chính trị, nhằm đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, ngày 20 tháng 6 năm 2008, Ban Tổ chức Trung ương đã trình Bộ Chính
trị Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ngoài bằng ngân sách Nhà nước”; ngày 27 tháng 6 năm 2008,
Bộ Chính trị đã có thông báo số 165-TB/TW thông báo kết luận của Bộ Chính trị đồng ý triển khai thực hiện Đề án như đề xuất của Ban Tổ chức Trung ương (Gọi tắt là Đề án 165)
1 Lý do chọn đề tài luận văn
Xuất phát từ vị trí, vai trò và đòi hỏi của thực tiễn đối với đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo, quản lý, Đảng và Nhà nước ta luôn luôn quan tâm đến vấn
đề nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng và cần thiết phải đưa cán bộ ra nước ngoài học tập, nghiên cứu nhằm tiếp thu những thành tựu khoa học công nghệ, khoa học quản lý tiên tiến trên thế giới
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý
đã được các Nghị quyết của Trung ương Đảng, đảng bộ địa phương nghiên cứu, tổng kết, đánh giá; các cơ quan và nhiều nhà khoa học quan tâm, nghiên cứu Nhiều công trình khoa học
và bài viết của các tác giả quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đã được đăng
Trang 43 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích
Luận văn nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165, từ đó đề xuất những giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ này trong giai đoạn hiện nay
- Đánh giá đúng thực trạng công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165 giai đoạn hiện nay; tìm ra nguyên nhân thành công, chưa thành công trong công tác bồi dưỡng cán bộ và rút ra một số bài học kinh nghiệm
- Đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu tăng cường công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165 giai đoạn hiện nay
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu
Trang 5Đối tượng nghiên cứu của Luận văn là công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề
án 165
- Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu công tác bồi dưỡng cán
bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165 giai đoạn từ năm 2015 đến nay
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
- Phương pháp luận
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và thực tiễn công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165 trong thời gian qua
- Phương pháp nghiên cứu
Vận dụng phương pháp của chủ nghĩa Mác- Lênin, các
nguyên lý, lý luận cơ bản và các bài học trong lịch sử để phân tích, đánh giá về công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165 giai đoạn hiện nay, từ đó tìm ra các vấn đề cần phát huy và những vấn đề cần đặt ra cần giải quyết, trên cơ sở đó xác định phương hướng và những giải pháp cụ thể cho thời gian tới Trong quá trình nghiên cứu, tác giả sử dụng tổng hợp phương pháp lịch sử, lôgích, phương pháp nghiên cứu khoa học, đồng thời chú trọng phương pháp tổng kết kinh nghiệm, điều tra, khảo sát
Trang 66 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Luận văn góp phần vào việc xây dựng quan niệm khoa học về nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165 giai đoạn hiện nay
- Luận văn góp phần làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn và thực trạng công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165 giai đoạn hiện nay
- Luận văn đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165 đến năm 2025
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, phần nội dung luận văn gồm có ba chương:
Chương 1: Bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý theo Đề
án 165 - Cơ sở lý luận và thực tiễn
Chương 2: Thực trạng bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản
lý theo Đề án 165
Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý theo Đề án
165
Trang 7CHƯƠNG 1
BỒI DƯỠNG CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ THEO
ĐỀ ÁN 165 – CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1 Một số khái niệm
1.1.1 Bồi dưỡng và bồi dưỡng ngắn hạn, trung hạn
+ Quan niệm về bồi dưỡng
“Bồi dưỡng là việc làm tăng thêm các tố chất của con người như kiến thức các mặt kinh nghiệm trong lao động, trong công tác chuyên môn nghiệp vụ hoặc trong lãnh đạo, quản lý”
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng khẳng định: “Hoàn thiện chế độ công vụ, quy chế cán bộ, công chức, coi trọng cả năng lực và đạo đức; bảo đảm tính nghiêm túc, trung thực trong thi tuyển cán bộ công chức Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, trước hết là cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý, về đường lối chính sách, về kiến thức và kỹ năng quản lý hành chính nhà nước”
1.1.2 Cán bộ và cán bộ lãnh đạo, quản lý
+ Khái niệm cán bộ
Cán bộ là một danh từ quen thuộc được dùng trong tiếng Việt ở những năm gần đây gắn liền với quá trình đấu tranh cách mạng giải phóng dân tộc của nhân dân ta trong thời đại Hồ Chí Minh Nó được dùng để chỉ những người đi hoạt động cách mạng, những người đến với lý tưởng cách mạng, ghét áp bức, ghét nô lệ, căm thù bọn giặc cướp nước và bè lũ tay sai, sẵn sàng hy sinh vì lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
+ Cán bộ lãnh đạo, quản lý
Trang 8Cán bộ lãnh đạo
Thuật ngữ “cán bộ lãnh đạo” thường được dùng để chỉ người đứng đầu, phụ trách một tổ chức, đơn vị, phong trào nào
đó do bầu cử hoặc chỉ định Cán bộ lãnh đạo có trách nhiệm đề
ra những phương hướng, chủ trương, quyết định, trước hết là những quyết định có tính chiến lược của đơn vị mình Cán bộ lãnh đạo là người có quyền lực, ra những quyết định có tính chất quan trọng nhất
Cán bộ quản lý
Cán bộ quản lý là người mà hoạt động nghề nghiệp của
họ hoàn toàn hay chủ yếu gắn với việc thực hiện chức năng về quản lý; là người điều hành, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quyết định của cán bộ lãnh đạo Họ được trao quyền đánh giá một cách độc lập, chỉ đạo hoạt động, công việc của người khác, hay của một đơn vị tổ chức, một khâu trong một quá trình nào đó
1.1.3 Bồi dưỡng ngắn hạn, trung hạn cán bộ lãnh đạo, quản lý
Bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý nói chung được thực hiện thông qua các chương trình gắn với các chức danh cụ thể trong hệ thống tổ chức cán bộ Thực hiện bồi dưỡng thường xuyên để đáp ứng yêu cầu nâng cao năng lực hoạt động của đội ngũ cán bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
- Nội dung bồi dưỡng gắn với từng vị trí chức danh, bao gồm: cập nhật, bổ sung nâng cao những kiến thức cần thiết để cán bộ hoàn thành tốt vai trò lãnh đạo, quản lý, đảm nhận tốt vị
Trang 9trí chức danh được giao và nội dung chủ yếu là nghiệp vụ, kỹ năng cụ thể đối với từng vị trí chức danh
- Phương thức bồi dưỡng cán bộ theo vị trí chức danh là phương thức bồi dưỡng cho những người có trình độ đã được đào tạo cơ bản, có bề dày thực tiễn và có nhiều kinh nghiệm trong công tác và cuộc sống, là những người lãnh đạo, quản lý giữ chức vụ chủ chốt ở trung ương, tỉnh, huyện và tương đương
- Thời gian bồi dưỡng ở nước ngoài theo vị trí chức danh không kéo dài, tùy từng đối tượng cụ thể, một khóa, nửa khóa, hằng năm có thể tổ chức nhiều khóa mỗi khóa từ 15 ngày đối với các khóa ngắn hạn, và trong vòng 90 ngày đối với các khóa trung hạn
1.2 Cán bộ lãnh đạo, quản lý tham gia chương trình
bồi dưỡng theo Đề án 165
1.2.1 Đặc điểm của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý tham gia chương trình
Đối tượng bồi dưỡng theo Đề án 165 là cán bộ lãnh đạo, quản lý làm việc trong hệ thống cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các Đoàn thể chính trị - xã hội Số cán bộ này đã qua đào tạo cơ bản trong các nhà trường, có nhiều kinh nghiệm thực tiễn Quá trình bồi dưỡng cán bộ theo Đề án 165 không phải là trang bị ban đầu những kiến thức cơ bản, cơ sở, hay chuyên ngành mà chỉ là cập nhật, bổ sung, những kiến thức chuyên môn mới và những kinh nghiệm, kỹ năng, khả năng vận dụng tri thức mới vào giải quyết các tình huống diễn ra trong quá trình lãnh đạo, quản lý
Trang 101.2.2 Sự cần thiết tham gia chương trình bồi dưỡng ngắn hạn và trung hạn của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý
Bồi dưỡng ngắn hạn, trung hạn với chức năng chủ yếu
là trang bị kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng hành động; đồng thời giúp hình thành nên những phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức để tạo nên những phẩm chất tư duy và hành động thích ứng với từng loại vai trò trong từng loại tổ chức trong xã hội trong từng thời kỳ
1.2.3 Những nhân tố tác động đến công tác bồi dưỡng đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý
Hiện nay, công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý được đánh giá là nặng về lý thuyết, thiếu tính ứng dụng, chưa chú trọng những đặc thù riêng biệt của từng chức danh lãnh đạo Để nâng cao hiệu quả trong công tác bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, đòi hỏi các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách phải thiết kế được chương trình bồi dưỡng phù hợp với từng chức danh lãnh đạo
1.3 Bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý theo Đề án
165
1.3.1 Mục tiêu đề án
Đề án 165 được xây dựng nhằm nâng cao năng lực và
kỹ năng lãnh đạo, quản lý cho cán bộ, đáp ứng yêu cầu của từng
vị trí công tác cụ thể Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở nước ngoài
là sự tiếp tục của quá trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở trong nước và gắn bó chặt chẽ với quy hoạch cán bộ trước mắt cũng như lâu dài
Trang 111.3.2 Chương trình, nội dung đề án
Đào tạo, bồi dưỡng theo các môn học thuộc khoa học quản lý như: quản lý hành chính, quản lý nhà nước, luật pháp quốc tế, tin học và những chuyên ngành mà khả năng đào tạo trong nước còn hạn chế
Đào tạo, bồi dưỡng theo chuyên môn hẹp; bồi dưỡng các nội dung liên quan đến kinh nghiệm lãnh đạo, quản lý; đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ ngoại ngữ, trong đó chủ yếu là tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, tiếng Nga
1.3.3 Phương pháp & hình thức bồi dưỡng
Đào tạo dài hạn tại các cơ sở đào tạo ở nước ngoài từ 1- 4 năm: Hằng năm tuyển chọn những sinh viên mới tốt nghiệp
loại giỏi, xuất sắc của các trường đại học, các cán bộ trẻ trong quy hoạch, cán bộ đang làm việc tại các cơ quan Đảng, Nhà nước đi đào tạo dài hạn
Bồi dưỡng nâng cao trình độ tại nước ngoài từ 3 tháng
- 1 năm: Áp dụng đối với cán bộ đương chức và trong diện quy
hoạch có độ tuổi từ 35-55, nhằm nâng cao trình độ chuyên môn
và khoa học quản lý của cán bộ; nâng cao trình độ ngoại ngữ đối với các cán bộ đã có ngoại ngữ trình độ B, C
Bồi dưỡng ngắn hạn ở nước ngoài từ 2 tuần đến 2 tháng: Áp dụng đối với cán bộ đương chức với mọi độ tuổi, là
cán bộ lãnh đạo, cán bộ giảng dạy, nghiên cứu về lý luận chính trị đi trao đổi kinh nghiệm, hội thảo khoa học, tham gia hội nghị, khảo sát thực tế… theo yêu cầu chuyên môn và hợp tác quốc tế
Trang 121.4 Một số kinh nghiệm quốc tế về bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý
Ở Singapore, Chính phủ đóng vai trò người đặt hàng công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực cán bộ lãnh đạo, quản lý, luôn áp dụng ý chí chính trị vào việc chọn đối tác và xây dựng, quản lý các chương trình đào tạo, bồi dưỡng theo nguyên tắc sạch và hiệu quả
Trong chế độ công vụ của Anh, bên cạnh trách nhiệm chính trị của các chính trị gia thành viên Chính phủ và trách nhiệm hành chính điều hành của các quan chức cấp cao nhất (thứ trưởng và tương đương) còn có trách nhiệm hành chính – chuyên môn của bộ phận công chức chuyên môn, chuyên gia
Năm 2002, Trung Quốc công bố “Đề cương quy hoạch xây dựng đội ngũ nhân tài toàn quốc 2002 – 2005” Năm 2003, Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc họp đã thông qua
“Chiến lược Nhân tài cường quốc”; dựa trên khái niệm nhân tài
“là những người có tri thức và năng lực nhất định, có thể tiến hành lao động sáng tạo, đem lại những cống hiến và sáng tạo nhất định cho sự phát triển kinh tế và xã hội”
Trang 13CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNGBỒI DƯỠNG CÁN BỘ LÃNH ĐẠO,
QUẢN LÝ THEO ĐỀ ÁN 165 2.1 Thực trạng đội ngũ cán bộ cán bộ lãnh đạo, quản lý tham gia khóa bồi dưỡng ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165
2.1.1 Thực trạng đội ngũ cán bộ cán bộ lãnh đạo, quản lý tham gia khóa bồi dưỡng ngắn hạn
Trong những năm qua đã có hơn 13 nghìn cán bộ ở các
cơ quan Trung ương và địa phương tham gia bồi dưỡng theo chuyên đề tại 22 quốc gia Trong tổng số trên, tính đến có 94 đồng chí là Ủy viên Trung ương Đảng; trên 572 đồng chí là thứ trưởng và tương đương; trên 8300 đồng chí cán bộ cấp vụ, cấp
sở và tương đương; có trên 900 cán bộ cấp phòng (thời gian đầu
Đề án cử đến cán bộ cấp phòng quy hoạch cấp vụ, cấp sở và tương đương…)
2.1.2 Thực trạng đội ngũ cán bộ cán bộ lãnh đạo, quản lý tham gia khóa bồi dưỡng trung hạn
Các chương trình bồi dưỡng trung hạn được bắt đầu triển khai từ năm 2014, loại hình bồi dưỡng này dành cho nhóm đối tượng là cán bộ lãnh đạo quản lý từ cấp thứ trưởng, tương đương thứ trưởng và quy hoạch vào chức danh này ở Trung ương và lãnh đạo cấp tỉnh có khả năng sử dụng ngoại ngữ thành thạo
Trang 142.2 Thực trạng công tác bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ngắn hạn và trung hạn theo Đề án 165
2.2.1 Công tác xác định nhu cầu bồi dưỡng
Công tác xác định nhu cầu bồi dưỡng của Đề án trong những năm qua đã được triển khai thực hiện thông qua các cách thức sau: phân tích nhu cầu bồi dưỡng; xây dựng Phiếu khảo sát nhu cầu bồi dưỡng; khảo sát thực tế; trao đổi trực tiếp với cán
bộ
2.2.2 Công tác xây dựng kế hoạch bồi dưỡng hàng năm
Việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng hàng năm luôn được
Đề án hết sức quan tâm, chú trọng Để làm tốt nội dung này, Lãnh đạo Đề án đã luôn quan tâm chỉ đạo Văn phòng Đề án 165 chủ động triển khai sớm từ quý 2, quý 3 của năm trước trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và các nguồn lực cũng như năng lực của Đề
án để nghiên cứu, tham mưu các nội dung bồi dưỡng của năm tiếp theo
2.2.3 Công tác tổ chức, quản lý hoạt động bồi dưỡng
Các quy trình đều quy định chi tiết yêu cầu và các bước thực hiện triển khai Về cơ bản, công tác tổ chức, quản lý một khóa bồi dưỡng của Đề án hiện nay phải được thực hiện đảm bảo các công việc như sau:
1 Tuyển sinh các khóa bồi dưỡng cho cả năm
2 Xây dựng và trình Lãnh đạo Văn phòng 165 phê duyệt