Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk

Mục đích nghiên cứu đề tài là đánh giá tình hình quản lý nhà nước về các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn NSNN của huyện Cư M’gar trong giai đoạn từ năm 2013-2017, chỉ ra được những mặt tích cực, những ưu điểm cần phát huy, những mặt hạn chế, yếu kém cần khắc phục, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn NSNN của huyện Cư M’gar trong những năm tiếp theo.

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH

QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Ngọc Thao

Phản biện 1: TS Nguyễn Đăng Quế

Phản biện 2: TS Nguyễn Phú Thái

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học

viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Hội trường phân viện Học viện Hành chính Quốc gia khu vực Tây Nguyên – Số 51 Phạm Văn Đồng, Tp Buôn

Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk Thời gian: Vào hồi 9 giờ 20 phút ngày 03 tháng 5 năm 2019

Có thể tìm hiểu luận văn tại thư viện Học viện Hành chính Quốc

gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành

chính Quốc gia

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài luận văn

Đầu tư xây dựng cơ bản giữ một vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội ở Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong việc tạo

ra sự tăng trưởng kinh tế, góp phần phát triển kinh tế xã hội theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa Trong bối cảnh đổi mới nền kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế đòi hỏi phải có hạ tầng kỹ thuật đồng bộ đáp ứng với yêu cầu mới thì vấn đề đầu tư xây dựng cơ bản càng mang tính cấp thiết và cấp bách hơn bao giờ hết, nhất là hạ tầng kỹ thuật kinh tế xã hội hiện nay ở các tỉnh miền núi như Đắk Lắk vẫn đang còn rất hạn chế

Trong thời gian qua, huyện Cư M’gar đã quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của huyện và đã đạt được một số kết quả như sau: Nguồn vốn đầu tư cho xây dựng cơ bản hàng năm trên địa bàn huyện gồm: Thu cấp quyền

sử dụng đất, nguồn ngân sách tỉnh bố trí tập trung thanh toán tại tỉnh, nguồn ngân sách tỉnh bổ sung có mục tiêu, nguồn cân đối ngân sách huyện, nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia bổ sung có mục tiêu cho ngân sách huyện Các dự án đầu tư đã phát huy được hiệu quả, bộ mặt nông thôn ngày càng thay đổi văn minh hơn nhất là từ khi triển khai thực hiện đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng chương trình xây dựng nông thôn mới, cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội như: đường giao thông, trường học, thiết chế văn hóa xã ngày càng được đầu tư đồng bộ, từng bước hoàn thiện cơ sở hạ tầng trên địa bàn các xã làm cơ sở vững chắc cho quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ VIII của Đảng bộ huyện Cư M’gar nhiệm kỳ 2015 – 2020 với mục tiêu đưa huyện Cư M’gar trở thành huyện nông thôn mới vào năm 2020, tạo tiền đề cho sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện chuẩn bị chào mừng

kỷ niệm 35 năm thành lập huyện Cư M’gar (1984 – 2019), góp phần chung vào sự phát triển của tỉnh

Tuy nhiên, quá trình quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Cư M’gar còn nhiều tồn tại, hạn chế như: nguồn vốn ngân sách bố trí cho các dự

án hàng năm thấp, chưa tương xứng với nhu cầu, tiến độ triển khai thực hiện dự án chậm ở tất cả các bước như: Lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư, lập dự án nghiên cứu khả thi, báo cáo kinh tế kỹ thuật đầu tư xây dựng, công tác lựa chọn nhà thầu, tổ chức thi công xây dựng, quản lý chất lượng xây dựng công trình, quyết toán dự án hoàn thành… quá trình quản lý đầu tư xây dựng công trình sau khi bàn giao chưa thực hiện tốt Tình trạng thất thoát, lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản vẫn còn diễn ra hết sức phức tạp

Từ những thực trạng nêu trên, yêu cầu nâng cao hiệu quả quản

lý nhà nước về dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước là một nhiệm vụ cấp thiết không những trước mắt mà còn lâu dài

Xuất phát từ tầm quan trọng của các vấn đề nói trên, với mong muốn nghiên cứu tìm ra các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đầu

tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Cư M’gar, tác giả lựa chọn đề tài: “Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng

cơ bản bằng ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk” để thực hiện luận văn tốt nghiệp cao học ngành Quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Đã có nhiều tài liệu, luận văn nghiên cứu liên quan đến quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước như:

Nguyễn Bạch Nguyệt – Chủ biên (2007) “Giáo trình Kinh tế đầu tư”, Khoa Kinh tế Đầu tư – Đại học Kinh tế Quốc dân – Hà Nội Trần Vân Anh – “Quản lý nhà nước đối với các dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước cho xây dựng cơ sở hạ tầng tại huyện miền núi Đakrông, tỉnh Quảng Trị” Luận văn Thạc sĩ quản

lý công, Học viện Hành chính Quốc gia, Thừa Thiên Huế (2016) Phạm Hồng Ngọc – “Quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước tại huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An”, Luận văn Thạc sĩ quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia, Thành phố Hồ Chí Minh (2017)

Nguyễn Quỳnh Mai – “Quản lý nhà nước về đầu tư cơ bản đối với các công trình xây dựng dân dụng có nguồn vốn từ ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk”, Luận văn Thạc sĩ quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia, Đắk Lắk (2017)

Trần Sơn Tùng – “Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk”, Luận văn Thạc sĩ quản

lý công, Học viện Hành chính Quốc gia, Đắk Lắk (2018)

Qua nghiên cứu một số luận văn liên quan đến quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước, đa

số các luận văn đều đã đề cập đến cơ sở lý luận công tác quản lý đầu

tư xây dựng cơ bản và một số nội dung về công tác quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách ở cấp tỉnh và huyện Tuy nhiên, chưa phân tích được cụ thể về quy trình quản lý đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách trong quá trình đầu tư, từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư đến giai đoạn kết thúc đầu tư, nhất

là những quy định mới theo Luật Đầu tư tư công năm 2015; Quá trình quản lý dự án, quản lý chi phí theo Luật Xây dựng năm 2014; chưa phân tích sâu một số công cụ quan trọng trong công tác quản lý đầu tư

xây dựng cơ bản, giải pháp nhằm tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước và của các chủ đầu tư; đẩy nhanh tiến độ thực hiện đầu tư, kiểm tra, giám sát hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách, các nguyên nhân chủ yếu về các vấn đề còn tồn tại của công tác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản Vì vậy, tôi đã lựa chọn việc tìm hiểu Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk, tỉnh Đắk Lắk làm

đề tài nghiên cứu như là một cố gắng góp phần tìm thêm những giải pháp thiết thực cho công tác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Cư M’gar trong giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo đạt được những kết quả tốt hơn

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

từ nguồn vốn NSNN của huyện Cư M’gar trong những năm tiếp theo

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, cần thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Hệ thống lý luận chung về quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản

- Phân tích, đánh giá thực trạng tình hình quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện Cư M’gar qua các báo cáo tổng kết, số liệu thống kê, phân tích

- Đề xuất các giải pháp thiết thực nhất để hoàn thiện Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Những vấn đề lý luận về quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn NSNN trên địa bàn huyện Cư M’gar

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi về nội dung nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu về đầu

tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước do huyện quản lý Phạm vi về không gian nghiên cứu: Luận văn được tiến hành nghiên cứu tại huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk

Phạm vi về thời gian nghiên cứu: Số liệu nghiên cứu của luận văn được thu thập trong thời gian 05 năm từ năm 2013 đến năm 2017

5.2 Phương pháp nghiên cứu:

Bao gồm các phương pháp: Phương pháp thu thập thông tin; Phương pháp phân tích, tổng hợp; Phương pháp thống kê mô tả; Phương pháp thống kê so sánh

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Sau khi nghiên cứu thành công, luận văn sẽ góp phần làm rõ thêm các vấn đề lý luận về quản lý đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách nhà nước; kết quả nghiên cứu về thực trạng quản lý đầu tư xây dựng cơ bản của địa phương, là cơ sở đề xuất được những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn ngân sách trên địa bàn huyện Cư M’gar; có ý nghĩa trong việc áp dụng thực tiễn đối với các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu nghiên cứu, tham khảo trong việc xây dựng các chính sách về đầu tư và quản lý đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục kèm theo, nội dung chính của đề tài được cấu trúc thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở khoa học quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng

cơ bản bằng ngân sách nhà nước

Chương 2: Thực trạng Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk, tỉnh Đắk Lắk

Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk, tỉnh Đắk Lắk

Chương 1

CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẦU

TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1.1 Lý luận chung về quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng

cơ bản bằng ngân sách nhà nước

1.1.1 Một số khái niệm

1.1.1.1 Khái niệm ngân sách nhà nước

Theo Luật Ngân sách nhà nước năm 2015 định nghĩa: Ngân

sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước [42, tr 3]

1.1.1.2 Khái niệm vốn đầu tư xây dựng cơ bản

Đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách nhà nước là quá trình nhà nước bỏ vốn từ ngân sách (toàn bộ hoặc một phần giá trị đầu tư)

để tiến hành các hoạt động xây dựng cơ bản, nhằm tạo ra tài sản cố định, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, để nhằm phát triển kinh tế, xã hội (thông qua các hình thức xây dựng mới, mở rộng, hiện đại hoá hoặc khôi phục các tài sản cố định)

1.1.1.3 Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản

Quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước và sử dụng pháp luật và chính sách để điều chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển xã hội

1.1.2 Đặc điểm, vai trò quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng

cơ bản bằng ngân sách nhà nước

1.1.2.1 Đặc điểm chung của QLNN về đầu tư xây dựng cơ bản

Hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách là một bộ phận của đầu tư phát triển, do đó nó mang các đặc điểm của đầu tư

phát triển, như sau: Thứ nhất, đầu tư xây dựng cơ bản đòi hỏi vốn lớn, thời gian đầu tư dài; Thứ hai, đầu tư xây dựng cơ bản liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực; Thứ ba, sản phẩm của đầu tư xây dựng cơ bản

có tính chất cố định, sử dụng lâu dài

1.1.2.2 Đặc điểm riêng của quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước

Thứ nhất, nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước; Thứ hai,

mục đích đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách chủ yếu để phục

vụ lợi ích công cộng

1.1.2.3 Vai trò của đầu tư xây dựng cơ bản bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước

Thứ nhất, Đầu tư xây dựng cơ bản tác động đến sự chuyển dịch

cơ cấu kinh tế; Thứ hai, đầu tư xây dựng cơ bản tác động đến sự ổn định kinh tế, tạo công ăn việc làm; Thứ ba, đầu tư xây dựng cơ bản tác động đến sự tăng trưởng và phát triển kinh tế; Thứ tư, đầu tư xây dựng

cơ bản thúc đẩy sự phát triển khoa học công nghệ

1.1.3 Tính tất yếu của quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng

cơ bản bằng ngân sách nhà nước

Thứ nhất, để đảm bảo chất lượng công trình, hiệu quả của vốn

đầu tư; Thứ hai, do công tác đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách còn nhiều bất cập; Thứ ba, do yêu cầu của công tác phòng chống tham

nhũng, lãng phí, thất thoát trong công tác đầu tư xây dựng cơ bản;

1.2 Nguyên tắc, nội dung, những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản

1.2.1 Nguyên tắc, phạm vi và đối tượng quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước

1.2.2.1 Nguyên tắc QLNN về đầu tư xây dựng cơ bản

Thứ nhất, thống nhất, kết hợp hài hoà giữa kinh tế và chính trị; Thứ hai, đảm bảo nguyên tắc tập trung dân chủ; Thứ ba, quản lý theo

ngành kết hợp với quản lý theo lãnh thổ; Thứ tư, kết hợp hài hòa giữa các lợi ích trong đầu tư; Thứ năm, tiết kiệm và hiệu quả trong đầu tư

1.2.2.2 Phạm vi quản lý đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách nhà nước đối với nhà nước

Nhà nước quản lý toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách: từ khi xác định chủ trương đầu tư, lập dự án, quyết định đầu tư, thiết kế, dự toán, lựa chọn nhà thầu, thi công xây dựng đến khi nghiệm thu, bàn giao và đưa dự án, công trình vào khai thác,

sử dụng

1.2.2.3 Đối tượng quản lý đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách nhà nước đối với nhà nước

Thứ nhất, Chủ đầu tư; Thứ hai, đơn vị tư vấn khảo sát, lập dự

án; Thứ ba, đơn vị thi công xây dựng dự án, công trình; Thứ tư, đơn vị

giám sát thi công xây lắp

1.2.2 Những nội dung quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng

cơ bản bằng ngân sách nhà nước

Thứ nhất, xây dựng và ban hành hệ thống chính sách, pháp luật

về quản lý đầu tư xây dựng cơ bản; Thứ hai, xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản; Thứ ba, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về đầu tư XDCB; Thứ tư, phân cấp quản lý nhà nước

về đầu tư xây dựng cơ bản; Thứ năm, thanh tra, kiểm tra, giám sát việc

thực hiện đầu tư XDCB từ vốn ngân sách nhà nước

1.2.3 Phương pháp quản lý đầu tư xây dựng cơ bản

Một là, phương pháp hành chính; Hai là, phương pháp kinh tế;

Ba là, phương pháp tuyên truyền, giáo dục

1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý đầu tư xây dựng

cơ bản bằng ngân sách nhà nước

1.2.4.1 Các nhân tố chủ quan

Một là, công tác quy hoạch, kế hoạch trong đầu tư xây dựng cơ

bản; Hai là, chất lượng quản lý đầu tư xây dựng; Ba là, năng lực và

trách nhiệm của các chủ thể tham gia quản lý đầu tư xây dựng cơ bản

1.2.4.2 Các nhân tố khách quan

Một là, định hướng của Đảng và Nhà nước trong phát triển kinh

tế - xã hội; Hai là, cơ chế chính sách quản lý đầu tư xây dựng; Ba là, các chính sách kinh tế vỹ mô; Bốn là, Bộ máy quản lý của nhà nước

và khả năng phối hợp giữa các chủ thể trong hệ thống quản lý; Năm

là, cải cách hành chính và nâng cao năng lực quản lý Nhà nước; Sáu

là, năng lực của nhà thầu tư vấn và nhà thầu xây lắp; Bảy là, điều kiện

tự nhiên và điều kiện KT-XH của địa phương

1.3 Kinh nghiệm về quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng

cơ bản về đầu tư xây dựng cơ bản

1.3.1 Kinh nghiệm từ các địa phương

1.3.1.1 Kinh nghiệm của Thành phố Đà Nẵng

1.3.1.2 Kinh nghiệm của tỉnh Tuyên Quang

1.3.1.3 Kinh nghiệm của TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk

1.3.2 Bài học kinh nghiệm cho Quản lý nhà nước về đầu tư XDCB trên địa bàn huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk

Qua nghiên cứu QLNN về đầu tư XDCB bằng nguồn vốn NSNN đối với một số địa phương nêu trên, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm cho huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk như sau:

Một là, xây dựng và điều hành tốt chiến lược, quy hoạch, kế

hoạch Hai là, các cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp phải quản triệt đầy đủ trách nhiệm và vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của mình Ba là, các

chính sách chương trình hỗ trợ phải được tổ chức thực hiện kịp thời,

đầy đủ Bốn là, cần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện

công tác thẩm định quy hoạch, kế hoạch, thẩm định dự án đầu tư đảm

bảo chất lượng của công tác thẩm định Năm là, làm tốt công tác lựa

chọn nhà thầu trong hoạt động đầu tư xây dựng XDCB theo đúng quy

định của Luật Đấu thầu Sáu là, công tác thanh tra, kiểm tra phải có ý nghĩa thực sự Bảy là, cần có hướng dẫn cụ thể cho từng khâu quản lý

chi đầu tư XDCB bằng nguồn vốn NSNN

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CƯ M’GAR, TỈNH ĐẮK LẮK, TỈNH ĐẮK LẮK 2.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên - kinh tế, xã hội của huyện

có tổng diện tích tự nhiên là 82.443 ha

2.1.1.2 Địa hình, địa mạo